原典講読『神の摂理』 35, 36

 

(1) 原文


35.  Sed ne credat aliquis, quod sapientia alicui sit, quod sciat multa, et quod percipiat illa in quadam luce, et quod intelligenter possit loqui illa, nisi illa sit conjuncta amori; amor enim per suas affectiones producit illam; si non conjuncta est amori, est sicut meteoron in aere quod evanescit, et sicut stella cadens; at sapientia conjuncta amori, est sicut solis lux manens, et sicut stella fixa. Amor sapientiae est homini, quantum aversatur diabolicam turbam, quae sunt concupiscentiae mali et falsi.


 


(2) 直訳


Sed ne credat aliquis, quod sapientia alicui sit, quod sciat multa, et quod percipiat illa in quadam luce, et quod intelligenter possit loqui illa, nisi illa sit conjuncta amori; しかし、だれかが信じないように、ある者に知恵があること、多くのことを知っていること、またそれらをある種の光の中で知覚していること、また知性を用いて(聡明に)それらを話すこと、それ〔知恵〕が愛に結合していないなら。


amor enim per suas affectiones producit illam; というのは、愛は自分の情愛によってそれ〔知恵〕を生み出すから。


si non conjuncta est amori, est sicut meteoron in aere quod evanescit, et sicut stella cadens; もし〔知恵は〕愛に結合していないなら、大気中の流星のようである、それは消える、また落ちる星のよう。


at sapientia conjuncta amori, est sicut solis lux manens, et sicut stella fixa. しかし、愛と結合した知恵は、とどまる(続く)太陽の光のようである、また恒星のよう。


Amor sapientiae est homini, quantum aversatur diabolicam turbam, quae sunt concupiscentiae mali et falsi. 知恵の愛は人間にある、どれだけ悪魔の集(群れ)避けるか、それらは悪と虚偽の欲望である。


 


(3) 訳文


35.  しかし、多くのことを知っていて、またそれらをある種の光の中で知覚し、また聡明にそれらを話しても、その知恵に愛が結合していないなら、その者に知恵があること、だれも信じてはならないようにせよ。というのは、愛は自分の情愛によってそれの知恵を生み出すから。もし、知恵が愛に結合していないなら、それは大気中の消える流星のようであり、また落ちる星のようである。しかし、愛と結合した知恵は、続く太陽の光のようであり、また恒星のようである。知恵の愛は、悪と虚偽の欲望である悪魔の群れを避けるかぎり、その人間にある。


 


(1) 原文


36.  Sapientia, quae ad perceptionem venit, est perceptio veri ex affectione ejus, imprimis perceptio veri spiritualis; nam est verum civile, verum morale, et verum spirituale. Illi qui in perceptione veri spiritualis ex affectione ejus sunt, etiam in perceptione veri moralis et civilis sunt, nam affectio veri spiritualis est anima illarum. Locutus sum quandoque cum angelis de sapientia, qui dixerunt quod sapientia sit conjunctio cum Domino, quia Dominus est ipsa Sapientia; et quod in illam conjunctionem veniat, qui rejicit infernum a se, ac tantum in illam, quantum rejicit. Dixerunt, quod sibi repraesentent sapientiam sicut magnificum et ornatissimum palatium, in quod ascenditur per duodecim gradus; et quod nemo ad primum gradum veniat, nisi a Domino per conjunctionem cum Ipso, et quod quisque ascendat secundum conjunctionem, et quod sicut ascendit percipiat quod nemo sapiat a se, sed a Domino: tum quod illa quae sapit, respective ad illa quae non sapit, sint sicut aliquae guttae ad magnum lacum. Per duodecim gradus ad palatium sapientiae significantur bona conjuncta veris et vera conjuncta bonis.


 


(2) 直訳


Sapientia, quae ad perceptionem venit, est perceptio veri ex affectione ejus, imprimis perceptio veri spiritualis; 知恵は、それは知覚にやって来る、その〔真理への〕情愛から真理の知覚である、特に霊的な真理の知覚。


nam est verum civile, verum morale, et verum spirituale. なぜなら、市民的な真理、道徳的な真理、また霊的な真理があるから。


Illi qui in perceptione veri spiritualis ex affectione ejus sunt, etiam in perceptione veri moralis et civilis sunt, nam affectio veri spiritualis est anima illarum. 彼らは、その〔真理への〕情愛から霊的な真理の知覚の中にいる者たち、道徳的と市民的な真理の知覚の中にもまた〔やって来る〕、なぜなら、霊的な真理の情愛はそれらの霊魂であるから。


Locutus sum quandoque cum angelis de sapientia, qui dixerunt quod sapientia sit conjunctio cum Domino, quia Dominus est ipsa Sapientia; 時々、私は天使たちと知恵について話した、彼らは言った、知恵は主との結合であること、主は知恵そのものであられるので。


et quod in illam conjunctionem veniat, qui rejicit infernum a se, ac tantum in illam, quantum rejicit. また、その結合の中にやって来ること、地獄を自分自身から退けた者、そしてそれだけその中に、どれだけ退けたか〔によって〕。


Dixerunt, quod sibi repraesentent sapientiam sicut magnificum et ornatissimum palatium, in quod ascenditur per duodecim gradus; 彼らは言った、彼ら自身で知恵を示すこと、荘厳で最も装飾された宮殿のように、その中に十二の階段(段階)によって上る。


et quod nemo ad primum gradum veniat, nisi a Domino per conjunctionem cum Ipso, et quod quisque ascendat secundum conjunctionem, et quod sicut ascendit percipiat quod nemo sapiat a se, sed a Domino: また、だれも最初の階段にやって来ないこと、主によりその方との結合を通してでないなら、また、それぞれが結合にしたがって上ること、また知覚しているかのように上ること、だれも自分自身から賢明でない(味わわない)☆、しかし主から。


sapioには大きくわけて二つの意味があります、自動詞「賢明である」と他動詞「味わう」です。ここは自動詞なので「賢明である」でよいのですが、(それでも「知恵」が省略されていると思えば、他動詞としても訳せます)、次の文はillaがあるので他動詞と見なすべきでしょう。すると「味わう」という意味になります。このように同一語なのに違う意味をもっている場合、その兼ね合わせた意味を翻訳するのは至難の業、もしくは無理です。ここはどうしても原文で「味わう」必要があり、それが「賢明です」。ここでスヴェーデンボリも「掛け詞」のような使い方をしていることがわかりました。(4) 参照。


tum quod illa quae sapit, respective ad illa quae non sapit, sint sicut aliquae guttae ad magnum lacum. なおまた、それら味わっている(賢明である)ものは、味わっていない(賢明となっていない)ものそれらに比べて、大きな湖と比べて水滴のようであること。


Per duodecim gradus ad palatium sapientiae significantur bona conjuncta veris et vera conjuncta bonis. 知恵の宮殿への十二の階段(段階)によって、真理と結合した善と善と結合した真理が意味される。


 


(3) 訳文


36.  知覚へやって来る知恵は、真理への情愛から〔やって来る〕真理の知覚である、特に霊的な真理の知覚である。なぜなら、市民的な真理、道徳的な真理、また霊的な真理があるから。真理への情愛から霊的な真理の知覚の中にいる者たちは、道徳的と市民的な真理の知覚の中にもまたやって来る、なぜなら、霊的な真理の情愛はそれらの霊魂であるから。時々、私は天使たちと知恵について話した。彼らは、「主は知恵そのものであられるので、知恵とは主との結合である」と言った。また、「地獄を自分自身から退けた者はその結合の中にやって来る。そしてどれだけ退けたかによってそれだけその中にやって来る」。彼らは、「(自分たちは)知恵を、荘厳で最も装飾された宮殿とその中に十二の階段によって上ることで示そう。主によりその方との結合を通してでないならだれも、最初の階段にやって来ない、また、それぞれが結合にしたがって上り、また、だれも自分自身から賢明でなく、しかし主から賢明であることを知覚しているかのように上る。なおまた、味わっている知恵は、味わっていない知恵と比べて、大きな湖と比べてたときの水滴のようである」、と言った。


 知恵の宮殿への十二の階段によって、真理と結合した善と善と結合した真理が意味される


 


(4) 蛇足:掛け詞(かけことば)について


 知っている人には文字通り「余計な話し」であっても、しゃべろう。


 「大江山、いくのの道の遠ければ、またふみも見ず、天の橋立」とは語調がよいので、すぐさま覚える百人一首。小さい頃、覚えて、たいした歌じゃないな、と思っていた。


 しかし、この歌の背景を知って、けっこう技巧をこらした名歌と思うようになった。


ここには掛け詞「いくの」と「ふみ」が使われている。すなわち地名「生野」と「行く()」と「踏み」と「文」である。


 背景は、「丹後にいる母に使いを出したか」と問われた作者が、その返事とした歌。大江山も天橋立も丹後にある(生野とはどこでしょうか? 途中の丹波にあったのでしょうか?)。そこからの母からの返事(ふみ)は、まだもらっていない(見ず)とのこと。

 何を言いたいのか、こうしたことは、注釈を付けて、伝えることできても、その味わいまでは翻訳は不可能であろう、原文を読む価値はここにあ(この歌も現代語訳はどんなものになるのだろうか)ということ。ここのsapioにこのことを感じた。

原典講読『神の摂理』 37   (ブログ掲載2010年8月17日)

 

(1) 原文


37.  (iv.) Quod homo quo propius conjungitur Domino, eo felicior fiat. Similia quae supra (n. 32 et 34) de gradibus vitae et sapientiae secundum conjunctionem cum Domino, dicta sunt, etiam de gradibus felicitatis dici possunt; ascendunt enim felicitates, seu beatitudines et jucunditates, sicut aperiuntur gradus superiores mentis, qui vocantur spiritualis et caelestis, apud hominem, et illi gradus post vitam ejus in mundo crescunt in aeternum.


 


(2) 直訳


(iv.) Quod homo quo propius conjungitur Domino, eo felicior fiat.― (iv.) 人間はさらに近く主に結合されるほど、それだけさらに幸福になること―


Similia quae supra (n. 32 et 34) de gradibus vitae et sapientiae secundum conjunctionem cum Domino, dicta sunt, etiam de gradibus felicitatis dici possunt: 似たこと、それらは上に(3234)、主との結合にしたがっていのちと知恵の段階について言われたこと、さらにまた幸福の段階について言われることができる。


ascendunt enim felicitates, seu beatitudines et jucunditates, sicut aperiuntur gradus superiores mentis, qui vocantur spiritualis et caelestis, apud hominem, et illi gradus post vitam ejus in mundo crescunt in aeternum. というのは、幸福、すなわち幸福の状態と快さは上る、心のさらに高い段階が開かれるように、それは霊的と天的〔な段階〕と呼ばれる、人間のもとの、またその段階は世の中の彼のいのち(生活)の後、永遠に増大するから。


 


(3) 訳文


37.  (iv.) 人間は主にさらに近く結合されればされるほど、それだけさらに幸福になること。

 前に、主との結合にしたがっていのちと知恵の段階について言われたこと(3234)と似たことが、幸福の段階についてにもまた言われることができる。というのは、幸福、すなわち幸福の状態と快さは、人間のもとの霊的なまた天的な段階と呼ばれる心のさらに高い段階が開かれるように上り、またその段階は世での彼のいのち(生活)の後、永遠に増大するから。

原典講読『神の摂理』 38

 

(1) 原文


38.  Nullus homo qui in jucundis concupiscentiarum mali est, potest aliquid scire de jucundis affectionum boni, in quibus caelum angelicum est; nam jucunda illa sunt ibi prorsus opposita in internis, et inde interius in externis; at vero in ipsa superficie parum discrepant. Omnis enim amor sua jucunda habet, etiam amor mali apud illos qui in concupiscentiis sunt; sicut amor adulterandi, vindicandi, defraudandi, furandi, saeviendi, immo apud pessimos blasphemandi sancta ecclesiae, ac effutiendi virus contra Deum. Scaturigo illarum jucunditatum est amor dominandi ex amore sui. Jucunditates illae sunt ex concupiscentiis quae interiora mentis obsident, ex illis defluunt in corpus, et ibi excitant immunda, quae fibras titillant; inde ex mentis jucundo secundum concupiscentias exoritur jucundatio corporis. [2.] Quaenam et qualia sunt immunda, quae fibras corporis illorum titillant, datur cuivis scire post obitum, in mundo spirituali; sunt in genere cadaverosa, excrementitia, stercorea, nidorosa et urinosa; scatent enim inferna illorum talibus immundis: quae quod sint correspondentiae, videantur aliqua in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 422-424). Sed foedae illae jucunditates, postquam ingressi sunt infernum, vertuntur in diritates. Haec dicta sunt, ut intelligi possit, quid et qualis est caeli, de qua nunc sequitur; quodlibet enim cognoscitur ex suo opposito.


 


(2) 直訳


Nullus homo qui in jucundis concupiscentiarum mali est, potest aliquid scire de jucundis affectionum boni, in quibus caelum angelicum est; 人間は、その者らは悪の欲望の快さの中にいる、善の情愛の快さについて何らかのものを知ることが決して(だれも)できない、それら〔快さ〕の中に天使の天界はある。


nam jucunda illa sunt ibi prorsus opposita in internis, et inde interius in externis; なぜなら、それらの快さは内的なもの中でまったく対立しているから、またここから、外的なものの中で〔もその〕内的なもの〔は対立している〕。


at vero in ipsa superficie parum discrepant. しかし、けれども、表面そのものの中で、ほとんど(性質で)異ならない。


Omnis enim amor sua jucunda habet, etiam amor mali apud illos qui in concupiscentiis sunt; というのは、すべての愛はそれ自体の快さ(楽しみとなるもの)を持っているから、さらにまた悪の愛〔にもその快さがあるから〕欲望☆の中にいる者、彼のもとに。


ここの長島訳は「情愛をもっている人には、悪への愛があります」です。すぐに変だとわかります。続く訳文を見るとこの情愛が「情欲」のミスプリとわかります。すこし丁寧な校正をすればすぐ発見できそうなミスプリです(現在『天界と地獄』の校正中なので、このように思いました)。ただし、ここの個所の解釈は私と異なります。etiamの語からは、「悪の欲望の中にいる者」「にも」「快さがある」という意味だと思います。


sicut amor adulterandi, vindicandi, defraudandi, furandi, saeviendi, immo apud pessimos blasphemandi sancta ecclesiae, ac effutiendi virus contra Deum. ~のような愛、姦淫(をしようと)する、復讐(をしようと)する、盗む(盗もうとする)、激怒(しようと)する〔または、残虐に振る舞おうとする〕、それどころか、最悪の者のもとで、教会の聖なるもの(聖性)を冒涜(しようと)する、そして神に対して毒(悪口)をべらべらしゃべる。


Scaturigo illarum jucunditatum est amor dominandi ex amore sui. それらの快さの豊かな泉は、自己愛からの支配する愛である。


Jucunditates illae sunt ex concupiscentiis quae interiora mentis obsident, ex illis defluunt in corpus, et ibi excitant immunda, quae fibras titillant; それらの快さは欲望からである、それらは心の内的なものを包囲する(ふさぐ)、それらから身体の中に流れ下る、またそこに不潔なもの刺激する(かきたてる)、それらは繊維をむずむずさせる(刺激する)


inde ex mentis jucundo secundum concupiscentias exoritur jucundatio corporis. ここから心の快さから、欲望にしたがって、身体の快さが起こる(発生する)


[2.] Quaenam et qualia sunt immunda, quae fibras corporis illorum titillant, datur cuivis scire post obitum, in mundo spirituali; [2.] 不潔なものが、特にそれが何かまたどんなものであるか、それらは彼らの身体の繊維をむずむずさせる(刺激する)、それぞれの者に知ることが与えられる、死後、霊界の中で。


sunt in genere cadaverosa, excrementitia, stercorea, nidorosa et urinosa; 一般に(全般的に)、死体、糞(排泄物)、糞、悪臭物、また尿である。


scatent enim inferna illorum talibus immundis: というのは、彼らの地獄はこのような不潔なもので満ちているから。


quae quod sint correspondentiae, videantur aliqua in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 422-424). それらは対応するものである〔こと〕、あるものに見られる、論文『神の愛と神の知恵について』(422-424)の中に。


Sed foedae illae jucunditates, ostquam ingressi sunt infernum, vertuntur in diritates. しかし、それらの不潔な(不快な)快さは、地獄に入った後に、恐るべき性質に変わる。


Haec dicta sunt, ut intelligi possit, quid et qualis est caeli, de qua nunc sequitur; これらは言われた、理解する(わかる)ことができるように、天界が何であり、どんなものか、そのことについて、今、続く。


quodlibet enim cognoscitur ex suo opposito. というのは、どんなものでもその反対のものから知られるから。


 


(3) 訳文


38.  悪の欲望の快さの中にいる人間は、善の情愛の快さについて何らかのものを知ることが決してできない、〔それでも〕それら快さの中に天使の天界はある。なぜなら、それらの快さは内的なもの中でまったく対立しているから、またここから、外的なものの中でもその内的なものは対立しているが、しかしそれでも、表面そのものの中で、ほとんど異なっていない。というのは、すべての愛はそれ自体の快さを持っており、悪の愛の欲望の中にいる者にもその快さがあるから。〔それらの悪の愛は〕姦淫、復讐、盗みをしようとし、残虐に振る舞おうとする、それどころか、最悪の者のもとでは、教会の聖なるものを冒涜しようとし、神に対する毒をべらべらしゃべるのような愛である。それらの快さの泉は、自己愛からの支配しようとする愛である。心の内的なものを包囲する欲望からのそれら快さは、身体の中に流れ下り、そこで不潔なもの刺激すし、それらは繊維をむずむずさせる。ここから、欲望にしたがった心の快さから、身体の快さが起こる。

[2.] 彼らの身体の繊維をむずむずさせる不潔なものが、何かまたどんなものであるか、それぞれの者に、死後、霊界で知ることが与えられる。一般に、死体、排泄物、糞、悪臭物、尿である。というのは、彼らの地獄はこのような不潔なもので満ちているから。それらが対応するものであることは、著作『神の愛と知恵』の中に見られる(422-424)。しかし、それらの不潔な快さは、地獄に入った後に、恐るべき性質に変わる。これらは、今から続く天界について、それが何であり、理解することができるように言われた。というのは、どんなものでもその反対のものから知られるから。

原典講読『神の摂理』 39

 

(1) 原文


39.  Beatitudines, faustitates, jucunditates et amoenitates, verbo felicitates caeli, non possunt verbis describi, sed possunt in caelo sensu percipi; quod enim solo sensu percipitur, hoc non describi potest, quia non cadit in cogitationis ideas, et inde nec in voces; intellectus enim solum videt, et videt illa quae sapientiae seu veri sunt, non autem illa quae amoris seu boni sunt; quare felicitates illae sunt inexpressibiles, sed usque ascendunt simili gradu cum sapientia. Varietates illarum sunt infinitae, et unaquaevis ineffabilis. Audivi hoc et percepi hoc. [2.] Sed illae felicitates intrant sicut homo concupiscentias amoris mali et falsi tanquam ex se, sed usque ex Domino, amovet, sunt enim felicitates illae felicitates affectionum boni et veri, et hae concupiscentiis amoris mali et falsi oppositae sunt. Felicitates affectionum amoris boni et veri inchoant a Domino, ita ab intimo, et inde se diffundunt in inferiora, usque ad ultima, ac ita implent angelum, ac faciunt ut totus sit quasi delicium. Tales felicitates cum infinitis varietatibus sunt in quavis affectione boni et veri, imprimis in affectione sapientiae.


 


(2) 直訳


Beatitudines, faustitates, jucunditates et amoenitates, verbo felicitates caeli, non possunt verbis describi, sed possunt in caelo sensu percipi; 幸運の状態、至福、快さ、また楽しさ、一言でいうと、天界の幸福は、言葉で述べられることができない、しかし、天界の中で感覚で知覚されること〔ができる〕。


quod enim solo sensu percipitur, hoc non describi potest, quia non cadit in cogitationis ideas, et inde nec in voces; というのは、感覚だけで知覚されるものは、これは述べられることができないから、思考の観念の中に落ち込まないので、またここから言葉の中にも。


intellectus enim solum videt, et videt illa quae sapientiae seu veri sunt, non autem illa quae amoris seu boni sunt; というのは、理解力だけが見るから、またそれらを見て、それらは知恵または真理に属するものである、しかしながら、それらを〔見〕ない、それらは愛または善に属するものである。


quare felicitates illae sunt inexpressibiles, sed usque ascendunt simili gradu cum sapientia. それゆえ、それらの幸福は言い表わせないものである、しかし、それでも同様の段階に知恵とともに上昇する。


Varietates illarum sunt infinitae, et unaquaevis ineffabilis. それらの変化は無限である、またそれぞれは言語に絶する。


Audivi hoc et percepi hoc. 私はこのことを聞いた、またこのことを知覚した。


[2.] Sed illae felicitates intrant sicut homo concupiscentias amoris mali et falsi tanquam ex se, sed usque ex Domino, amovet, sunt enim felicitates illae felicitates affectionum boni et veri, et hae concupiscentiis amoris mali et falsi oppositae sunt. [2.] しかし、それらの幸福は入る、人間が、あたかも自分自身からかのように悪と虚偽の欲望を、しかしそれでも主から、除くかぎり、というのはそれらの幸福は善と真理の情愛の幸福であるから、またこれらは悪と虚偽の愛の欲望に対立している。


Felicitates affectionum amoris boni et veri inchoant a Domino, ita ab intimo, et inde se diffundunt in inferiora, usque ad ultima, ac ita implent angelum, ac faciunt ut totus sit quasi delicium. 善と真理の愛の情愛の幸福は、主から始まる、したがって最内部から、またここから低いものへ広がる、最外部(最後のもの)まで、そしてこのように天使を満たす、そして〔天使の〕全体がいわば歓喜であるようにする。


Tales felicitates cum infinitis varietatibus sunt in quavis affectione boni et veri, imprimis in affectione sapientiae. 無限の変化とともにこのような幸福は、善と真理の情愛のそれぞれの中にある、特に、知恵の情愛の中に。


 


(3) 訳文


39.  幸運の状態、至福、快さや楽しさ、一言でいうと、天界の幸福は言葉で述べられることができないが、しかし、天界の中で感覚で知覚されることができる。というのは、感覚だけで知覚されるものは、思考の観念の中に、またここから言葉の中にも落ち込まないので述べられることができないから。というのは、理解力だけが見る、また知恵または真理に属するものを見るが、しかしながら、愛または善に属するものを見ないから。それゆえ、それらの幸福は言い表わせないものである、しかし、それでも知恵とともに同様の段階に上昇する。それらの変化は無限であり、またそれぞれは言語に絶する。私はこのことを聞き、このことを知覚した。


[2.] しかし、それらの幸福は、人間が、あたかも自分自身からかのように、しかしそれでも主から、悪と虚偽の欲望を除くかぎり入ってくる、というのはそれらの幸福は善と真理の情愛の幸福であり、またこれらは悪と虚偽の愛の欲望に対立しているから。善と真理の愛の情愛の幸福は、主から、したがって最内部から始まり、ここから低いものへ、最外部まで広がり、そして天使の全体がいわば歓喜であるようにして、このように天使を満たす。無限の変化とともにこのような幸福は、善と真理の情愛のそれぞれの中に、特に、知恵の情愛の中にある。

原典講読『神の摂理』 40, 41

 

(1) 原文


40.  Jucunditates concupiscentiarum mali, et jucunditates affectionum boni, non possunt comparari; quia intus in jucunditatibus concupiscentiarum mali est diabolus, ac intus in jucunditatibus affectionum boni est Dominus. Si comparandae sunt, non aliter comparari possunt jucunditates concupiscentiarum mali quam cum jucunditatibus lascivis ranarum in stagnis, ut et serpentum in putoribus; at jucunditates affectionum boni comparari possunt deliciis animorum in hortis et floretis: similia enim quae afficiunt ranas et serpentes, etiam afficiunt illos in infernis qui in concupiscentiis mali sunt, et similia quae afficiunt animos in hortis et floretis, etiam afficiunt illos in caelis qui in affectionibus boni sunt: nam ut supra dictum est, immunda correspondentia afficiunt malos, et munda correspondentia afficiunt bonos.


 


(2) 直訳


Jucunditates concupiscentiarum mali, et jucunditates affectionum boni, non possunt comparari; 悪の欲望の快さと善の情愛の快さは、比較されることができない。


quia intus in jucunditatibus concupiscentiarum mali est diabolus, ac intus in jucunditatibus affectionum boni est Dominus. 悪の欲望の快さの中の内部に悪魔がいるから、そして善の情愛の快さの中に主がおられる。


Si comparandae sunt, non aliter comparari possunt jucunditates concupiscentiarum mali quam cum jucunditatibus lascivis ranarum in stagnis, ut et serpentum in putoribus; もし、比較されなければならないなら、悪の欲望の快さは異なって比較されることができない、池の中のカエルのみだらな☆欲望とよりも、また悪臭〔のする場所〕の中のヘビのように。


カエルと「みだら、わいせつ」とは結びつかない気がしますが、そう書いてあります。それで調べてみました。


「黙示録」16:13に「カエルのような汚れた霊どもが三つ…」とあり、その個所の解説である『啓示された黙示録』702番にはper “ranas” significantur ratiocinations ex cupiditatibus, quia coaxant, et prurigines sunt「カエルによって欲望から(間違った)推論が意味される、がーガー啼くので、またかゆみがある〔ので〕」(カエルの粘っこい表面液が「かゆみ」を引き起こすと見なされたのでしょう)とあります。


ポッツの『コンコーダンス』にもあたってみましたが、他のすべてがこのように「(間違った)推論」を意味し、これは出エジプト記の「エジプトのカエル」も同じです。すなわち、スヴェーデンボリの著作で、この個所だけがなぜかカエルを「みだらな欲望」と結び付けていました。カエルの「霊的意味」ではありません。


at jucunditates affectionum boni comparari possunt deliciis animorum in hortis et floretis: しかし、善の情愛の快さは庭園や花壇(花園)中のアニムスの快感のもとに比較されることができる。


similia enim quae afficiunt ranas et serpentes, etiam afficiunt illos in infernis qui in concupiscentiis mali sunt, et similia quae afficiunt animos in hortis et floretis, etiam afficiunt illos in caelis qui in affectionibus boni sunt: というのは、似た(性質の)ものは、それらはカエルやヘビを働きかける、さらにまた地獄の中の彼らを働きかける、その者らは悪の欲望の中にいる、また似た(性質の)ものは、それらは庭園や花壇(花園)のアニムスを働きかける、さらにまた天界の中の彼らを働きかける、その者らは善の情愛の中にいる。


nam ut supra dictum est, immunda correspondentia afficiunt malos, et munda correspondentia afficiunt bonos. なぜなら、上に言われたように、不潔なものに対応するものは悪い者たちを☆働きかける(影響を及ぼす)、また清潔なものに対応するものは善い者たちを働きかける(影響を及ぼす)から。


柳瀬訳は「悪」としていますが間違いです。malosは男性複数対格です。すなわち、これは「人」を意味します。もし、抽象名詞「善」と記述したいなら、中性単数対格bonumを使うはずです。これが英訳からの重訳の限界です、というよりも(the evilと翻訳してあるので)柳瀬氏の英語力の限界です。


 


(3) 訳文


40.  悪の欲望の快さと善の情愛の快さは比較されることができない。悪の欲望の快さの中の内部に悪魔がいて、善の情愛の快さの中に主がおられるからである。もし、比較しなければならないなら、悪の欲望の快さは異、池の中のカエルのみだらな欲望に、また悪臭のする場所のヘビのようにとしか比較すれることができない。しかし、善の情愛の快さは庭園や花壇中でのアニムス()の快感に比較することができる。というのは、カエルやヘビを働きかけるものと似たものは、悪の欲望の中にいる地獄の中の者らにも働きかけ、また、庭園や花壇(花園)の中のアニムスに働きかけるものに似たものは、善の情愛の中にいる天界の中の者たちにもまた働きかけるから。なぜなら、前に言われたように、不潔なものに対応するものは悪い者たちn働いきかけ、また清潔なものに対応するものは善い者たちに働きかけるから。


 


(1) 原文


41.  Ex his constare potest, quod quo propius aliquis conjungitur Domino, eo felicior fiat. Sed felicitas illa raro se manifestat in mundo; quia homo tunc in statu naturali est, ac naturale non communicat cum spirituali per continuum, sed per correspondentias; et haec communicatio non sentitur quam per quandam quietem et pacem animi, quae imprimis fit post pugnas contra mala. At quando homo exuit statum naturalem, ac intrat statum spiritualem, quod fit post excessum e mundo, tunc felicitas supra descripta se successive manifestat.


 


(2) 直訳


Ex his constare potest, quod quo propius aliquis conjungitur Domino, eo felicior fiat. これらから明らかにすることができる、人間はさらに近く主に結合されるほど、それだけさらに幸福になること。


Sed felicitas illa raro se manifestat in mundo; しかし、その幸福はまれに世の中で現われる。


quia homo tunc in statu naturali est, ac naturale non communicat cum spirituali per continuum, sed per correspondentias; 人間はその時、自然的な状態の中にいるので、そして自然的なものは霊的なものと連続によって伝達(共有)しない、しかし、対応によって。


et haec communicatio non sentitur quam per quandam quietem et pacem animi, quae imprimis fit post pugnas contra mala. またこの伝達は感じられない、霊魂のある種の平穏さ(静かさ)平和によって以外に、それは特に、悪に対する闘争の後に生じる。


At quando homo exuit statum naturalem, ac intrat statum spiritualem, quod fit post excessum e mundo, tunc felicitas supra descripta se successive manifestat. しかし、人間が自然的な状態を脱いだ(捨てた)時、そして霊的な状態に入る、それは世から去った後に生じる、その時、上に述べられた幸福は連続的に現われる。


                                                                                                 


(3) 訳文


41.  これらから、人間は主にさらに近く結合されればされるほど、それだけさらに幸福になることを明らかにすることができる。しかし、その幸福が世の中に現われのるまれである。人間はその時、自然的な状態の中にいて、自然的なものは霊的なものと連続によって伝達しないが、しかし、対応によって伝達するからである。またこの伝達は、特に、悪に対する闘争の後に生じる霊魂のある種の平穏さ平和によって以外に感じられない。しかし、人間が自然的な状態を脱ぎ捨て、そして霊的な状態に入る時、それは世から去った後に生じるが、その時、前述の幸福は連続的に現われる。