原典講読『神の摂理』 42

 

(1) 原文


42.  (v.) Quod homo quo propius conjungitur Domino, eo distinctius appareat sibi sicut sit suus, ac evidentius animadvertat quod sit Domini. Ex apparentia est, quod quo propius aliquis conjunctus est Domino, eo minus suus sit. Talis apparentia est apud omnes malos, et quoque apud illos qui ex religione credunt, quod non sint sub jugo legis, et quod nemo possit facere bonum a se; hi et illi enim non possunt aliter videre, quam quod non licere cogitare et velle malum, sed solummodo bonum, non sit suus esse; et quia illi qui conjuncti sunt Domino non volunt nec possunt cogitare et velle malum, ex apparentia apud se concludunt, quod hoc non sit suus esse: cum tamen prorsus contrarium est.


 


(2) 直訳


(v.) Quod homo quo propius conjungitur Domino, eo distinctius appareat sibi sicut sit suus, ac evidentius animadvertat quod sit Domini.― (v.) 人間はさらに近く主に結合されるほど、それだけ明確に自分自身のものであるものを自分自身に見る、そしてさらに明らかに主のものであるものを認めること―


Ex apparentia est, quod quo propius aliquis conjunctus est Domino, eo minus suus sit. 外観からである、ある者がさらに近く主に結合されるほど、それだけ少なく自分自身のものがあること。


Talis apparentia est apud omnes malos, et quoque apud illos qui ex religione credunt, quod non sint sub jugo legis, et quod nemo possit facere bonum a se; このような外観がすべての悪い者らのもとにある、また彼らのもとにも〔ある〕、宗教から信じる者ら、律法のくびき(律法への服従)のもとにないこと、まただれも善を自分自身から行なうことができないこと。


hi et illi enim non possunt aliter videre, quam quod non licere cogitare et velle malum, sed solummodo bonum, non sit suus esse; というのは、後者と前者は、異なって見ることができないから、悪を考えることと欲することが許されないこと以外に、しかし、単に善を〔考えることと欲することが許される〕、自分自身のものでない。


et quia illi qui conjuncti sunt Domino non volunt nec possunt cogitare et velle malum, ex apparentia apud se concludunt, quod hoc non sit suus esse: また彼らは、主に結合されている者たちは悪を考えることと欲することを欲しないし、できないと外観から、自分自身のもとで結論するので、これは自分自身のものでないこと。


cum tamen prorsus contrarium est. そのときそれでも、完全に正反対である。


 


(3) 訳文


42.  (v.) 人間は主にさらに近く結合されればされるほど、それだけはっきりと自分自身のものであるものを自分自身に見て、そしてさらに明らかに主のものであるものを認めること。


 ある者が主にさらに近く結合されればされるほど、それだけ自分自身のものが少なくないことは、外観からである。このような外観がすべての悪い者らのもとにあり、また、律法のくびきのもとにないこと、まただれも善を自分自身から行なうことができないことを宗教から信じる者らのもとにもある。というのは、後者と前者は、自分自身のものでないただ善をだけを考えることと欲することが許されて、悪を考えることと欲することが許されないとしか見ることができないから。また彼らは、主に結合されている者たちは悪を考えることと欲することを欲しないし、できないという外観から、これは自分自身のものでないことを自分自身のもとで結論するからである。そのときそれでも、完全に正反対である。

原典講読『神の摂理』 43

 

(1) 原文


43.  Est liberum infernale et est liberum caeleste. Ex libero infernali est cogitare et velle malum, et quantum non arcent leges civiles et morales, id loqui et facere; at ex libero caelesti est cogitare et velle bonum, et quantum datur copia, id loqui et facere. Homo quicquid ex libero cogitat, vult, loquitur et facit, hoc percipit sicut suum; nam omne liberum est cuivis ex amore ejus; quare qui in amore mali sunt, non percipiunt aliter, quam quod liberum infernale sit ipsum liberum, at qui in amore boni sunt, percipiunt quod liberum caeleste sit ipsum liberum, consequenter quod oppositum sit servum utrique. Sed usque non ab aliquo negari potest, quin unum aut alterum sit liberum, non enim possunt duo libera in se opposita in se libera esse. Insuper non negari potest, quin duci a bono sit liberum, et duci a malo sit servum; nam duci a bono est a Domino, et duci a malo est a diabolo. Nunc quia omne id apparet homini ut suum, quod ex libero facit, hoc enim est amoris ejus, ex amore suo facere est ex libero, ut supra dictum est, sequitur quod conjunctio cum Domino faciat, ut homo sibi appareat liber et inde suus; et quo propior conjunctio est cum Domino, eo liberior, et inde plus suus. Quod distinctius appareat sibi sicut suus, est quia Divinus Amor talis est, ut quod suum est velit esse alterius, ita hominis et angeli omnis amor spiritualis est talis, maxime Divinus Amor: et praeterea Dominus nusquam cogit aliquem, quia omne id ad quod aliquis cogitur, non apparet ut suum, et quod non apparet ut suum, non potest fieri amoris ejus, et sic appropriari ei sicut suum: quare homo a Domino ducitur continue in libero, et quoque reformatur et regeneratur in libero. Sed de hac re plura dicentur in sequentibus; aliqua etiam videantur supra (n. 4).


 


(2) 直訳


Est liberum infernale et est liberum caeleste. 地獄の自由と天界の自由がある。


Ex libero infernali est cogitare et velle malum, et quantum non arcent leges civiles et morales, id loqui et facere; 悪を考えることと欲することは地獄の自由からである、また市民と道徳の法律が制止しないかぎり、それを話し、行なうこと。


at ex libero caelesti est cogitare et velle bonum, et quantum datur copia, id loqui et facere. しかし、善を考えることと欲することは天界の自由からである、また、機会が与えられるかぎり、それを話し、行なうこと。


Homo quicquid ex libero cogitat, vult, loquitur et facit, hoc percipit sicut suum; 人間は、何でも自由から考え、意志し、話し、また行なう〔ものは〕、これを自分自身のもののように知覚する。


nam omne liberum est cuivis ex amore ejus; なぜなら、すべての自由はそれぞれの者に、彼の愛からであるから。


quare qui in amore mali sunt, non percipiunt aliter, quam quod liberum infernale sit ipsum liberum, at qui in amore boni sunt, percipiunt quod liberum caeleste sit ipsum liberum, consequenter quod oppositum sit servum utrique. それゆえ、悪の愛の中にいる者は、異なって知覚しない、地獄の自由が自由そのものであること以外に、しかし、善の愛の中にいる者は、天界の自由が自由そのものであることを知覚する、したがって、正反対のものが両方の者にとって奴隷(隷属)あること。


Sed usque non ab aliquo negari potest, quin unum aut alterum sit liberum, non enim possunt duo libera in se opposita in se libera esse. しかしそれでも、ある者により否定されることはできない、一方またはもう一方が自由でないこと☆を、というのは、本質的に対立する二つの自由が本質的に自由であることはできないから。


quinはここでは「~でないこと」という意味の接続詞です。


Insuper non negari potest, quin duci a bono sit liberum, et duci a malo sit servum; 加えて(他に)否定されることはできない、むしろ、善により導かれることは自由である、また悪により導かれることは奴隷(状態)ある〔こと〕。


nam duci a bono est a Domino, et duci a malo est a diabolo. なぜなら、善により導かれることは主により〔導かれ〕、また悪により導かれることは悪魔により〔導かれることである〕から。


Nunc quia omne id apparet homini ut suum, quod ex libero facit, hoc enim est amoris ejus, ex amore suo facere est ex libero, ut supra dictum est, sequitur quod conjunctio cum Domino faciat, ut homo sibi et inde suus; それで、そのすべてのものは自分自身のものであるように見える、自由から行なわれるもの、というのはこれは彼の愛のものであるから、自分自身の愛から行なうことは自由からである、上に言われたように、~ことになる、主との結合が引き起こすこと、人間は自分自身に〔自由がある〕またここから〔自由は〕自分自身のものであるように。


et quo propior conjunctio est cum Domino, eo liberior, et inde plus suus. また(さらに)く主と結合していればいるほどますます☆自由である、またここからさらに自分自身のものである。


比較級を伴う相関文quoeo…「~であればあるほどますます…」です。


Quod distinctius appareat sibi sicut suus, est quia Divinus Amor talis est, ut quod suum est velit esse alterius, ita hominis et angeli omnis amor spiritualis est talis, maxime Divinus Amor: 自分自身のものであるように自分自身に「さらに明瞭に(区別して)」見えることは、神的な愛がこのようなものであるからである、自分自身のものであるものが他の者ものであることを欲するような、このようにすべての人間と天使たちに、霊的な愛がこのようなものである、ことに(最大に)神的な愛は。


et praeterea Dominus nusquam cogit aliquem, quia omne id ad quod aliquis cogitur, non apparet ut suum, et quod non apparet ut suum, non potest fieri amoris ejus, et sic appropriari ei sicut suum: また加えて、主は決してある者を強制されない、すべての者はそれを、ある者に強制されたもの、自分自身のもののように見えない、また自分自身のもののように見えないものは、彼の愛のものになることができない、またこうして彼に自分自身のもののように専有されることが〔できない〕からである。


quare homo a Domino ducitur continue in libero, et quoque reformatur et regeneratur in libero. それゆえ、人間は主により絶えず自由の中に導かれる、また自由の中で改心☆し、再生☆もする。


受動態ですが、私はこの種の動詞を受動態で訳すことをしていません。「改心する」と「改心させられる」の違いが私にはわからないからです。


Sed de hac re plura dicentur in sequentibus; しかし、これらの事柄について多くのものは続くものの中に言われる。


aliqua etiam videantur supra (n. 4). 何らかの(いくらかの)のもまた上に見られる(4)


 


(3) 訳文


43.  地獄の自由と天界の自由がある。悪を考えることと欲すること、また市民と道徳の法律が制止しないかぎり、それを話し、行なうことは、地獄の自由からである。しかし、善を考えることと欲すること、また機会が与えられるかぎり、それを話し、行なうことは、天界の自由からである。人間は、自由から考え、意志し、話し、また行なうものは何でも、これを自分自身のもののように知覚する。なぜなら、それぞれの者に、すべての自由は彼の愛からであるから。それゆえ、悪の愛の中にいる者は、地獄の自由が自由そのものであるとしか知覚しない、しかし、善の愛の中にいる者は、天界の自由が自由そのものであると知覚する、したがって、両方の者にとって正反対のものが奴隷状態ある。しかしそれでも、本質的に対立する二つの自由が本質的に自由であることはできないので、一方またはもう一方が自由でないことは、だれにも否定することはできない。加えて、むしろ、善により導かれることが自由であり、悪により導かれることが奴隷状態であることは否定できない。なぜなら、善により導かれることは主により導かれ、また悪により導かれることは悪魔により導かれることであるから。それで、自由から行なわれるすべてのものは自分自身のものであるように見える、というのはこれは彼の愛のものであり、前に言われたように、自分自身の愛から行なうことは自由からであるからである。ここから、人間は自分自身に自由があり、またここから自由は自分自身のものであるように〔思えることを〕、主との結合が引き起こすといえる。また、主と密接に結合していればいるほどますます自由であり、またここからさらに〔自由は〕自分自身のものである。自分自身のものであるように、自分自身に「さらに明瞭に」見えることは、神的な愛が自分自身のものであるものが他の者ものであることを欲するようなこのようなものであり、霊的な愛が、ことに神的な愛はすべての人間と天使たちに、このように欲するものであからである。また加えて、主は決してだれも強制されない。すべての者は、強制されたものを自分自身のもののように見ないし、また自分自身のもののように見えないものは、彼の愛のものになることができない、またこうして自分自身のもののように専有されることができないからである。それゆえ、人間は主により絶えず自由の中に導かれ、また自由の中で改心し、再生もする。しかし、これらの事柄について多くのものは続くものの中で述べられる。何らかのが前にもまた見られる(4)

原典講読『神の摂理』 44, 45

 

(1) 原文


44.  Quod autem homo, quo distinctius sibi apparet sicut suus, eo evidentius animadvertat quod sit Domini, est quia quo propius conjungitur Domino, eo sapientior fiat, (ut supra, n. 34-36, ostensum est,) ac sapientia docet id, et quoque animadvertit id. Angeli tertii caeli, quia sapientissimi angelorum sunt, etiam percipiunt id, et quoque vocant id ipsum liberum; at duci a semet vocant servum. Causam etiam dicunt, quod Dominus non influat immediate in illa quae sunt perceptionis et cogitationis illorum ex sapientia, sed in affectiones amoris boni, et per has in illa, et quod percipiant influxum in affectione, ex qua illis sapientia et quod dein omne quod ex sapientia cogitant, appareat sicut a se, ita sicut suum; et quod per hoc fiat conjunctio reciproca.


 


(2) 直訳


Quod autem homo, quo distinctius sibi apparet sicut suus, eo evidentius animadvertat quod sit Domini, est quia quo propius conjungitur Domino, eo sapientior fiat, (ut supra, n. 34-36, ostensum est,) ac sapientia docet id, et quoque animadvertit id. しかしながら、人間は、自分自身のもののように自分自身に区別して(明瞭に)見えれば見えるほど、ますます明らかに(はっきりと)める、主のものであること、〔そのことは〕さらに近く主に結合されればされるほど、ますます賢明になるからである、(上の34-36番に示されているように)、そして知恵はそのことを教える、そしてまたそのことを認める。


Angeli tertii caeli, quia sapientissimi angelorum sunt, etiam percipiunt id, et quoque vocant id ipsum liberum; 第三の天界の天使たちは、天使たちの最も賢明な者であるので、そここともまた知覚する、そしてまたそれを自由そのものと呼ぶ。


at duci a semet vocant servum. しかし、自分自身から導かれることを奴隷(状態)呼ぶ。


Causam etiam dicunt, quod Dominus non influat immediate in illa quae sunt perceptionis et cogitationis illorum ex sapientia, sed in affectiones amoris boni, et per has in illa, et quod percipiant influxum in affectione, ex qua illis sapientia et quod dein omne quod ex sapientia cogitant, appareat sicut a se, ita sicut suum; 理由もまた言われた、主はそれらの中に直接に流入されないこと、それらは知恵からの彼らの知覚と思考のものである、しかし、善の愛の情愛の中に、またこれらを通してそれらの中に、また流入を情愛の中で知覚すること、それらから彼らに知恵が〔ある〕、またその後、知恵から考えるすべてのものは、自分自身からのように見えること、こうして、自分自身のもののように。


et quod per hoc fiat conjunctio reciproca. また、このことによって相互の結合が生じること。


 


(3) 訳文


44.  しかしながら、人間は、自分自身のもののように自分自身に明瞭に見えれば見えるほど、ますますはっきりと、主のものであることをめる。そのことは(前の34-36番に示されているように)主に近く結合されればされるほど、ますます賢明になるからであり、そして知恵はそのことを教え、そしてまたそのことを認める。第三の天界の天使たちは、天使たちの最も賢明な者であるので、そここともまた知覚し、そしてまたそれを自由そのものと呼ぶ、しかし、自分自身から導かれることを奴隷呼ぶ。理由もまた言われた。〔その理由は〕主は、知恵からの彼らの知覚と思考のものであるものの中に直接に流入しないで、しかし、善の愛の情愛の中に、またこれらを通してそれら知覚と思考のものであるもの中に流入されること、また流入を情愛の中で知覚すること、それらから彼らに知恵があり、またその後、知恵から考えるすべてのものは、自分自身からのように、こうして、自分自身のもののように見えること、また、このことによって相互の結合が生じることである。


 


(1) 原文


45.  Quoniam Divina Providentia Domini pro fine habet caelum ex humano genere, sequitur quod pro fine habeat conjunctionem humani generis Secum (de qua n, 28-31): tum, quod pro fine habeat, ut homo propius conjungatur Ipsi (de quo n. 32, 33), sic enim ei caelum interius: ut et, quod pro fine habeat, ut homo per conjunctionem illam fiat sapientior (de quo n. 34-36); et quod fiat felicior (de quo n. 37-41), quia caelum est homini ex sapientia, et secundum illam; et per illam etiam felicitas: et demum quod pro fine habeat ut homo distinctius appareat sibi sicut suus, et usque evidentius animadvertat quod sit Domini (de quo n. 42-44). Haec omnia sunt Divinae Providentiae Domini, quia haec omnia sunt caelum, quod pro fine est.


 


(2) 直訳


Quoniam Divina Providentia Domini pro fine habet caelum ex humano genere, sequitur quod pro fine habeat conjunctionem humani generis Secum (de qua n, 28-31): 主の神的な摂理は目的として人類からの天界をもっているので、~ことになる、目的としてご自分との人類の結合をもっていること(そのことについて28-31)


tum, quod pro fine habeat, ut homo propius conjungatur Ipsi (de quo n. 32, 33), sic enim ei caelum interius: さらに、目的としてもっている、人間がさらに近くその方と結合されるように(こと)(そのことについて32, 33)、というのはこうして彼に天界が内部に〔ある〕から。


ut et, quod pro fine habeat, ut homo per conjunctionem illam fiat sapientior (de quo n. 34-36); 例えばまた、目的としてもつこと、人間がその結合によってさらに賢明になるように(こと)(そのことについて34-36)


et quod fiat felicior (de quo n. 37-41), quia caelum est homini ex sapientia, et secundum illam; またさらに幸福になること(そのことについて37-41)、天界が人間にあるのは知恵からであるので、またそれ〔知恵〕にしたがって。


et per illam etiam felicitas: またそれ〔知恵〕によってさらにまた幸福が〔ある〕。


et demum quod pro fine habeat ut homo distinctius appareat sibi sicut suus, et usque evidentius animadvertat quod sit Domini (de quo n. 42-44). また最後に、目的としてもっていること、人間が自分自身のもののように自分自身に区別して(明瞭に)見えるように(こと)、またそれでも、明らかに(はっきりと)める、主のものであること(そのことについて41-44)


Haec omnia sunt Divinae Providentiae Domini, quia haec omnia sunt caelum, quod pro fine est. これらすべてのものは主の神的な摂理のものである、これらすべてのものは天界であるので、それは目的のため(として)〔のもの〕である。


 


(3) 訳文


45.  主の神的な摂理は目的として人類からの天界をもっているので、目的としてご自分との人類の結合をもっていることがいえる(そのことについて28-31)。さらに、人間がさらに近くその方と結合されることも目的としてもっている(そのことについて32, 33)、というのはこうして天界が彼の内部にあるから。例えばまた、人間がその結合によってさらに賢明になることも目的としてもつ(そのことについて34-36)。またさらに幸福になること(そのことについて37-41)、天界が人間にあるのは知恵から、またそれの知恵にしたがっているからである。またそれの知恵によってさらにまた幸福がある。また最後に、人間が自分自身のもののように自分自身に明瞭に見えること、またそれでも、主のものであることをはっきりと認める目的としてもっている(そのことについて41-44)これらすべてのものは主の神的な摂理のものであり、これらすべてのものは天界であるので、その天界が目的としてのものである。

原典講読『神の摂理』 46

 

QUOD DIVINA PROVIDENTIA DOMINI IN OMNI QUOD FACIT,


 SPECTET INFINITUM ET AETERNUM.


主の神的な摂理は造るものすベてのものの中に、無限と永遠を眺める


 


(1) 原文


46.  In Christiano orbe notum est, quod Deus sit Infinitus et Aeternus; nam in Doctrina Trinitatis, quae ab Athanasio nomen habet, dicitur quod Deus Pater sit Infinitus, Aeternus, et Omnipotens, similiter Deus Filius, et Deus Spiritus Sanctus, et quod tamen non tres Infiniti, Aeterni et Omnipotentes sint, sed Unus. Ex his sequitur, quod quia Deus est Infinitus et Aeternus, non aliud de Deo praedicari possit quam Infinitum et Aeternum. At quid Infinitum et Aeternum, non potest a finito comprehendi, et quoque potest: non potest comprehendi, quia finitum non est capax infiniti; et potest comprehendi, quia dantur ideae abstractae, per quas videri possunt res quod sint, tametsi non quales sunt. Tales ideae de Infinito dantur, ut quod Deus quia est Infinitus, seu Divinum quia est Infinitum, sit ipsum Esse, quod sit ipsa Essentia et Substantia, quod sit ipse Amor et ipsa Sapientia, seu quod sit ipsum Bonum et ipsum Verum, ita quod sit Ipsum, immo quod sit ipse Homo; tum etiam si dicitur quod Infinitum sit Omne, ut quod Infinita Sapientia sit Omniscientia, ac Infinita Potentia sit Omnipotentia. [2.] Sed usque haec cadunt in obscurum cogitationis, et ab incomprehensibili forte in negativum, nisi ab idea abstrahantur illa quae cogitatio trahit ex natura, imprimis quae ex binis naturae propriis, quae sunt spatium et tempus, haec enim non possunt non finire ideas, ac facere ut ideae abstractae sint tanquam non aliquid. At si illa possunt abstrahi apud hominem, sicut fit apud angelum, tunc potest Infinitum per illa quae nunc supra nominata sunt, comprehendi; et inde quoque, quod homo sit aliquid, quia creatus est a Deo Infinito qui est Omne; tum quod homo sit substantia finita, quia creatus est a Deo Infinito qui est ipsa Substantia; ut et, quod homo sit sapientia, quia creatus est a Deo Infinito qui est ipsa Sapientia, et sic porro. Nam nisi Deus Infinitus esset Omne, ipsa Substantia, et ipsa Sapientia, homo non foret aliquid, ita vel nihil, vel solum idea quod sit, secundum visionarios, qui vocantur idealistae. [3.] Ex illis quae in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia ostensa sunt, patet, quod Divina Essentia sit Amor et Sapientia (n. 28-39): quod Divinus Amor et Divina Sapientia sint ipsa Substantia et ipsa Forma; et quod sit Ipsum et Unicum (n. 40-46): et quod Deus creaverit universum et omnia ejus a Se Ipso, et non a nihilo (n. 282-284). Inde sequitur, quod omne creatum, ac imprimis homo, et in illo amor et sapientia, sint aliquid, et non solum idea quod sint. Nam nisi Deus esset Infinitus, non foret finitum; tum nisi Infinitum esset Omne, non foret aliquid; et nisi Deus ex Se Ipso creaverit omnia, foret nullum seu nihil. Verbo, Sumus quia Deus Est.


 


(2) 直訳


In Christiano orbe notum est, quod Deus sit Infinitus et Aeternus; キリスト教世界の中でよく知られている、神は「無限」と「永遠」であること。


nam in Doctrina Trinitatis, quae ab Athanasio nomen habet, dicitur quod Deus Pater sit Infinitus, Aeternus, et Omnipotens, similiter Deus Filius, et Deus Spiritus Sanctus, et quod tamen non tres Infiniti, Aeterni et Omnipotentes sint, sed Unus. なぜなら、三一性の教えの中に、それはアタナシウスにより名前を持っている、言われているから、父なる神は、「無限」、「永遠」、また「全能」であること、同様に、子なる神、また聖霊なる神、またそれでも三つの「無限」、「永遠」と「全能」でないこと、しかし一つの存在〔である〕。


Ex his sequitur, quod quia Deus est Infinitus et Aeternus, non aliud de Deo praedicari possit quam Infinitum et Aeternum. これらから、~ことになる、神は「無限」と「永遠」であるので、神について他のものは属性づけられる(属性とされる)ことができないこと、「無限」と「永遠」以外に。


At quid Infinitum et Aeternum, non potest a finito comprehendi, et quoque potest: しかし、「無限」と「永遠」が何かは、有限から理解されることはできない、また〔理解されること〕もできる。


non potest comprehendi, quia finitum non est capax infiniti; 理解されることができない〔のは〕、有限は無限を収容できない☆からである。


形容詞capaxは属格を伴って「収容できる」という意味になります。


et potest comprehendi, quia dantur ideae abstractae, per quas videri possunt res quod sint, tametsi non quales sunt. 理解されることができる〔のは〕、抽象的な観念が存在するからである、それによって事柄は見られることができる、存在するものの、それでも、どのようなものであるか〔見られ〕ない。


Tales ideae de Infinito dantur, ut quod Deus quia est Infinitus, seu Divinum quia est Infinitum, sit ipsum Esse, quod sit ipsa Essentia et Substantia, quod sit ipse Amor et ipsa Sapientia, seu quod sit ipsum Bonum et ipsum Verum, ita quod sit Ipsum, immo quod sit ipse Homo; 「無限」についてこのような観念が存在する、(例えば)神は「無限」であるので、すなわち、神性は「無限」であるので、エッセそのものであること、本質と実体そのものであること、愛そのものと知恵そのものであること、すなわち、善そのものと真理そのものであること、このように(したがって)その方☆であること、実に(それどころか)「人間」そのものであること(のような)


☆ 「その方」とは、スヴェーデンボリの著作では「主」を意味します。


tum etiam si dicitur quod Infinitum sit Omne, ut quod Infinita Sapientia sit Omniscientia, ac Infinita Potentia sit Omnipotentia. さらにまた、もし、「無限」は「すべてのもの」であることが言われるなら、(例えば)無限の知恵」は「全知」であること、そして「無限の力」は「全能」であること(のような)


[2.] Sed usque haec cadunt in obscurum cogitationis, et ab incomprehensibili forte in negativum, nisi ab idea abstrahantur illa quae cogitatio trahit ex natura, imprimis quae ex binis naturae propriis, quae sunt spatium et tempus, haec enim non possunt non finire ideas, ac facere ut ideae abstractae sint tanquam non aliquid. [2.] しかし、それでも、これらは思考の不明瞭なもの(暗いもの)に落ち込む、また理解できないものによりことによると否定の中に、もし観念からそれが引き離されないなら、それは自然から得る思考、特にそれは二つの自然に固有のものから、それらは空間と時間である、というのは、これらは観念を制限しないことができないから、そして抽象的な観念をあたかも何らかのものでもないようにする。


At si illa possunt abstrahi apud hominem, sicut fit apud angelum, tunc potest Infinitum per illa quae nunc supra nominata sunt, comprehendi; しかし、もしそれら〔時間や空間の観念〕が人間のもとから引き離されることができるなら、天使のもとに生じるように、その時、「無限」はそれら〔観念☆〕によって、それらは今、上に名前を挙げられた(言われた)もの、理解されること〔ができる〕。


この「それら」とは、時間と空間の観念から引き離された「観念」でしょう。


et inde quoque, quod homo sit aliquid, quia creatus est a Deo Infinito qui est Omne; またここからもまた、人間は何らかのものであること、「無限の神」により創造されたので、その者は「すべてのもの」である。


tum quod homo sit substantia finita, quia creatus est a Deo Infinito qui est ipsa Substantia; さらに人間は有限な実体であること、「無限の神」により創造されたので、その者は「実体」そのものである。


ut et, quod homo sit sapientia, quia creatus est a Deo Infinito qui est ipsa Sapientia, et sic porro. 例えばまた、人間は知恵であること、「無限の神」により創造されたので、その者は「知恵」そのものである、その他。


Nam nisi Deus Infinitus esset Omne, ipsa Substantia, et ipsa Sapientia, homo non foret aliquid, ita vel nihil, vel solum idea quod sit, secundum visionarios, qui vocantur idealistae. なぜなら、「無限の神」が「すべてのもの」、「実体」そのもの、また「知恵」そのものでないなら☆、人間は何らのものではない☆から、このように(したがって)あるいは無、あるいは単なる観念、存在するものの、観念論者と呼ばれる幻を見る者にしたがって。


essetforetについては後述します。


[3.] Ex illis quae in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia ostensa sunt, patet, quod Divina Essentia sit Amor et Sapientia (n. 28-39): [3.] それらから、それらは論文『神の愛と神の知恵について』の中で示されている、明らかである、神の本質は愛と知恵であること(28-39)


quod Divinus Amor et Divina Sapientia sint ipsa Substantia et ipsa Forma; 神的な愛と神的な知恵は実体そのものと形そのものであること。


et quod sit Ipsum et Unicum (n. 40-46): また本質☆と唯一のものであること(40-46)


ipsumには中性実詞として「本質、実体」の意味があります。文脈によっては「そのもの」と訳すほうがよいかもしれません。すなわち「唯一のものそのもの」と意訳することです。


et quod Deus creaverit universum et omnia ejus a Se Ipso, et non a nihilo (n. 282-284). また、神は全世界とそのすべてのものをご自分そのものから創造されたこと、また無からは〔創造され〕ない(282-284)


Inde sequitur, quod omne creatum, ac imprimis homo, et in illo amor et sapientia, sint aliquid, et non solum idea quod sint. ここから、~ことになる、すべての被造物は、そして特に人間は、また彼の中に愛と知恵がある、何らかのものである、また単なる観念ではない、存在するものの。


Nam nisi Deus esset Infinitus, non foret finitum; なぜなら、神が「無限」でないなら(接続法未完了)☆、有限は存在しない(接続法未完了)☆から。


essetforetはどちらもsumの接続法未完了過去3人称単数です。foret(スヴェーデンボリは使用する)essetの「別形」とされています。しかし、このように同一文の中で条件節と帰結節で使われると、その使用法に何か規則があるのでしょうか? それともスヴェーデンボリ独自の用い方なのでしょうか? これは用法での私の疑問です。今後、勉強を続ければ解決できるかもしれません。


tum nisi Infinitum esset Omne, non foret aliquid; さらに「無限」が「すべてのもの」でないなら、何らかのものは存在しない。


et nisi Deus ex Se Ipso creaverit omnia, foret nullum seu nihil. また、神がご自分そのものからすべてのものを創造されない(かった)なら、何も決して存在しない。


Verbo, Sumus quia Deus Est. 一言でいえば、「私たちは神が存在するので存在する」。


 


(3) 訳文


46.  神が「無限」と「永遠」であられることは、キリスト教世界の中でよく知られている。なぜなら、アタナシウスにより名前づけられた三一性の教えの中に、父なる神は、「無限」、「永遠」、また「全能」であられ、子なる神、また聖霊なる神も同様であって、それでも三つの「無限」、「永遠」、「全能」ではなくて、しかし、一つの存在である、と言われているから。これらから、神は「無限」と「永遠」であるので、神について「無限」と「永遠」以外に、他のものは属性づけられることができないことになる。しかし、「無限」と「永遠」が何かは、有限から理解されることはできないし、また理解されることもできる。理解されることができないのは、有限は無限を収容できないからである。理解されることができるのは、抽象的な観念が存在し、それによって存在するものの事柄は見られることができるからである、それでも、どのようなものであるかは見られない。「無限」について次のような観念が存在する。例えば、神は「無限」であるので、すなわち、神性は「無限」であるので、エッセそのものであること、本質と実体そのものであること、愛そのものと知恵そのものであること、すなわち、善そのものと真理そのものであること、したがって、主であられること、それどころか「人間」そのものであられることである。さらにまた、例えば、「無限の知恵」は「全知」である、そして「無限の力」は「全能」であるといったように、「無限」は「すべてのもの」であることが言われるときである。


[2.] しかし、それでも、これらは、もし観念から自然から得る思考、特にそれは自然に固有な二つのものである空間と時間から引き離されないなら、思考の不明瞭なものに、また理解できないものによりことによると否定の中に落ち込む。というのは、これらは観念を制限することしかしないし、抽象的な観念をあたかも何ものでもないようにするからである。しかし、もしそれら〔時間や空間の観念〕が、天使のもとに生じるように、人間のもとから引き離されることができるなら、その時、「無限」は直前に言われたそれら〔時間と空間の観念から引き離された観念〕によって、理解されることができる。


この「それら」とは、「観念」でしょう。ここからもまた、「すべてのもの」であられる「無限の神」により創造されたので、人間は何らかのものである。さらに、「実体」そのものであられる「無限の神」により創造されたので、人間は有限な実体である。例えばまた、知恵」そのものであられる「無限の神」により創造されたので、人間は知恵である、その他。なぜなら、「無限の神」が「すべてのもの」、「実体」そのもの、また「知恵」そのものでないなら、観念論者と呼ばれる幻を見る者にしたがって、人間は何ものでもなく、したがって、あるいは無、あるいは存在するものの単なる観念となってしまうから。


[3.] 著作『神の愛と知恵』の中で示されているものから、神の本質は愛と知恵であること(28-39)神的な愛と神的な知恵は実体そのものと形そのものであること、また本質と唯一のものであること(40-46)、また、神は全世界とそのすべてのものをご自分そのものから創造され、無からは創造されないこと(282-284)が明らかである。ここから、すべての被造物は、そして特に愛と知恵が中にある人間は、何らかのものであって、存在するものの単なる観念ではないことがいえる。なぜなら、神が「無限」でないなら、有限は存在せず、さらに「無限」が「すべてのもの」でないなら、何らかのものは存在せず、また、神がご自分そのものからすべてのものを創造されないなら、何も決して存在しないからである。一言でいえば、「私たちは神が存在するので存在する」。

原典講読『神の摂理』 47

 

(1) 原文


47.  Nunc quia agitur de Divina Providentia, et hic quod illa in omni quod facit, spectet infinitum et aeternum, et hoc non potest distincte tradi, nisi in quodam ordine; quare hic ordo erit:


(i.) Quod Infinitum in se ac Aeternum in se sit idem cum Divino. 


(ii.) Quod Infinitum ac Aeternum in se non possit aliter quam spectare infinitum [ac aeternum] a se in finitis.


[1](iii.) Quod Divina Providentia in omni quod facit, spectet infinitum, et aeternum a se, imprimis in salvando genere humano.


(iv.) Quod imago Infiniti ac Aeterni exstet in caelo angelico ex salvato genere humano.


(v.) Quod spectare infinitum et aeternum in formando caelum angelicum, ut sit coram Domino ut unus Homo, qui imago Ipsius, sit intimum Divinae Providentiae.


@1 iii. pro “ii.”


 


(2) 直訳


Nunc quia agitur de Divina Providentia, et hic quod illa in omni quod facit, spectet infinitum et aeternum, et hoc non potest distincte tradi, nisi in quodam ordine; 今や、神的な摂理について扱われているので、またここで、それはすべてのものの中に生じている、無限と永遠を眺めている(を向けている)〔ので〕、このことは区別して(明瞭に)えられることができない、ある順序の中でないなら。


quare hic ordo erit: それゆえ、ここに順序である(未来)
(i.) Quod Infinitum in se ac Aeternum in se sit idem cum Divino.
 (i.) 本質的に無限(であるもの)そして本質的に永遠(であるもの)は神と同じ(同一)であること。


(ii.) Quod Infinitum ac Aeternum in se non possit aliter quam spectare infinitum [ac aeternum] a se in finitis. (ii.) 本質的に無限(であるもの)そして本質的に永遠(であるもの)は有限(なもの)☆の中にそれ自体から無限[そして永遠]眺める(を向ける)以外に異なってできないこと。


ここの長島訳はまったく意味不明です、というよりも、不可解であり、何でしょうか?


形容詞finitusは「限定された、有限な」という意味でしかありません。もちろん実詞として「有限」もあります。長島氏はこともあろうに、「数ある無限のなかでは」in infinitis、と原文()まで併記しています。とんでもないことであり、あってはならないことです。原文の改ざんです


譲りに譲っても、原文を「~と思えるので、改訂しました」の注記すべきです。何も断らないでfinitisを正反対(「数ある無限」とは?)の意味のinfinitisに書き換えるのは、翻訳者の良心に反することだと思います。もちろん、意味が通じません。本人が存命ならば、私は大論争を挑んだでしょう。


[1](iii.) Quod Divina Providentia in omni quod facit, spectet infinitum, et aeternum a se, imprimis in salvando genere humano. (iii.) 神的な摂理はすべてのものの中で、それは生じる、無限を眺める(を向ける)こと、また本質的に永遠を、特に人類の救いの中で。


(iv.) Quod imago Infiniti ac Aeterni exstet in caelo angelico ex salvato genere humano. (iv.) 無限(であるもの)そして永遠(であるもの)の映像は天使の天界の中に存在すること、人類の救いから。


(v.) Quod spectare infinitum et aeternum in formando caelum angelicum, ut sit coram Domino ut unus Homo, qui imago Ipsius, sit intimum Divinae Providentiae. (v.) 天使の天界の形成の中で無限と永遠を眺める(目を向ける)とが、主の前に一人の人間であるように〔その〕ために、それはその方の映像、神的な摂理の最内部のものであること。


@1 iii. pro “ii.”  1 ii」の代わりにiii


 


(3) 訳文


47.  今や、神の摂理について扱われているので、またここで、すべてのものの中に生じている無限なものと永遠なものにを向けているので、ある順序の中でないなら、このことは明瞭に伝えられることができない。それゆえ、これが順序である。


(i.) 本質的に無限であるものと本質的に永遠であるものは、神と同一であること。


 (ii.) 本質的に無限であるものと本質的に永遠であるものは、有限なものの中にそれ自体から無限〔と永遠なもの〕に目を向けるしかできないこと。


 (iii.) すべてのものの中で生じる神の摂理は、特に人類の救いの中で、本質的に無限なものをまた永遠なものに目を向けること。


 (iv.) 無限であるものと永遠であるものの映像は、人類の救いから、天使の天界の中に存在すること。


 (v.) 天使の天界の形成の中で、主の前にその方の映像である一人の人間であるように、無限なものと永遠なものに目を向けることが、神の摂理の最内部のものであること。