原典講読『神の愛と知恵』 424

 

(1) 原文


424.  (xix.) Quod amor conspurcatus in intellectu et ab illo fiat naturalis, sensualis et corporeus. Amor naturalis separatus ab amore spirituali, est oppositus amori spirituali; causa est, quia amor naturalis est amor sui et amor mundi, et amor spiritualis est amor Domini et amor proximi; et amor sui et mundi spectat deorsum et extrorsum, et amor Domini spectat sursum et introrsum; quare quando amor naturalis separatus est ab amore spirituali, non potest elevari a proprio hominis, sed manet ei immersus, et quantum illud amat, ei agglutinatus; et tunc si intellectus ascendit, et ex luce caeli videt talia quae sapientiae sunt, retrahit illam, et conjungit illam secum in suo proprio, et ibi vel rejicit illa quae sapientiae sunt, vel falsificat illa, vel ponit illa circum se, ut loquatur illa ob famam. Quemadmodum amor naturalis potest per gradus ascendere, et fieri spiritualis et caelestis, ita quoque potest per gradus descendere et fieri sensualis et corporeus; et tantum descendit, quantum amat dominium ex nullo amore usus, sed ex solo amore sui; hic amor est, qui vocatur diabolus. Illi qui in eo amore sunt, possunt similiter loqui et agere sicut illi qui in amore spirituali sunt; sed tunc vel ex memoria, vel ex intellectu a se elevato in lucem caeli. Sed usque illa quae loquuntur et agunt, sunt comparative sicut fructus superficie tenus apparentes pulchri, qui intus plane putres sunt; aut sicut amygdalae crusta tenus apparentes integrae, sed intus a vermibus plane corrosae. Haec in mundo spirituali appellant phantasias, per quas scorta, quae ibi vocantur sirenes, inducunt sibi pulchritudinem, et ornant se vestibus decoris, sed tamen remota phantasia apparent ut spectra; et sunt sicut diaboli, qui se lucis angelos faciunt; nam cum amor ille corporeus ab elevatione retrahit intellectum suum, quod [1]fit cum solus est, et tunc ex amore suo cogitat, tunc contra Deum pro natura, contra caelum pro mundo, et contra vera et bona ecclesiae pro falsis et malis inferni, cogitat, ita contra sapientiam. Ex his constare potest, quales sunt qui vocantur homines corporei; non enim sunt corporei quoad intellectum, sed sunt corporei quoad amorem; hoc est, non sunt corporei quoad intellectum dum loquuntur in coetu, sed cum loquuntur secum in spiritu; et quia in spiritu tales sunt, ideo post mortem quoad utrumque, tam amorem quam intellectum, fiunt spiritus qui vocantur spiritus corporei. Illi tunc, qui in summo amore dominandi ex amore sui in mundo fuerunt, et simul in intellectus elevatione supra alios, apparent quoad corpus sicut mumia Aegyptiaca, et quoad mentem crassi et fatui. Quis hodie in mundo scit, quod ille amor in se talis sit? Sed usque datur amor dominandi ex amore usus, sed ex amore usus non propter se, sed propter commune bonum. At homo aegre potest distinguere hunc ab illo, sed usque inter illos discrimen est, quale inter caelum et infernum. Discrimina inter binos illos amores dominandi, videantur in opere De Caelo et Inferno (n. [2]551-565).


[1] fit pro “fit” [2] 551 pro “531”


 


(2) 直訳


(xix.) Quod amor conspurcatus in intellectu et ab illo fiat naturalis, sensualis et corporeus.- (xix.) 理解力の中で、またそれから汚された愛は、自然的にまた感覚的になること。


Amor naturalis separatus ab amore spirituali, est oppositus amori spirituali; 霊的な愛から分離した自然的な愛は、霊的な愛と正反対である。


causa est, quia amor naturalis est amor sui et amor mundi, et amor spiritualis est amor Domini et amor proximi; その理由は、自然的な愛は自己愛と世俗愛であるからである、また霊的な愛は主への愛と隣人愛である。


et amor sui et mundi spectat deorsum et extrorsum, et amor Domini spectat sursum et introrsum; 自己と世への愛は下方と外側へ向かって眺める、また主への愛は上方と内側へ向かって眺める。


quare quando amor naturalis separatus est ab amore spirituali, non potest elevari a proprio hominis, sed manet ei immersus, et quantum illud amat, ei agglutinatus; それゆえ、自然的な愛が霊的な愛から分離される時、人間のプロプリウムから高揚されることができない、しかし、それに浸されてとどまる、またそれを愛するかぎり、それにくっついて〔とどまる〕。


et tunc si intellectus ascendit, et ex luce caeli videt talia quae sapientiae sunt, retrahit illam, et conjungit illam secum in suo proprio, et ibi vel rejicit illa quae sapientiae sunt, vel falsificat illa, vel ponit illa circum se, ut loquatur illa ob famam. またその時、もし理解力が上昇して、天界の光からこのようなものを見ても、それらは知恵のものである、それ〔知恵〕を引き戻す、またそれ〔知恵〕をプロプリウムの中で自分自身に結合させる、またそこにあるいはそれらを投げ返す(退ける)、それらは知恵のものである、あるいはそれらを虚偽化する、あるいはそれを自分の周囲に置く、それらを名声のために話すために。


Quemadmodum amor naturalis potest per gradus ascendere, et fieri spiritualis et caelestis, ita quoque potest per gradus descendere et fieri sensualis et corporeus; 自然的な愛が段階によって上昇すること、また霊的なものと天的なものになることができるように、そのようにまた段階によって下降すること、また感覚的なものと肉体的なもの(物質的なもの)になることができる。


et tantum descendit, quantum amat dominium ex nullo amore usus, sed ex solo amore sui; またそれだけ下降する、どれだけ役立ちの愛からでは決してなく、ただ自己愛から支配を愛するか〔によって〕。


hic amor est, qui vocatur diabolus. この愛である、それは悪魔と呼ばれる。


Illi qui in eo amore sunt, possunt similiter loqui et agere sicut illi qui in amore spirituali sunt; 彼らは、その愛の中にいる者ら、同様に話し、行動することができる、彼らのように、霊的な愛の中にいる者たち。


sed tunc vel ex memoria, vel ex intellectu a se elevato in lucem caeli. しかし、その時、あるいは記憶から、あるいは天界の光の中への自分自身の高揚からの理解力から〔そのようにできる〕。


Sed usque illa quae loquuntur et agunt, sunt comparative sicut fructus superficie tenus apparentes pulchri, qui intus plane putres sunt; しかし、それでも、それら話し、行なうものは、比較的に(比べれば)表面に関して美しく見える果実のようである、それは内部にすっかり腐っている。


aut sicut amygdalae crusta tenus apparentes integrae, sed intus a vermibus plane corrosae. また殻に関して損なわれていないように見えるアーモンドのよう〔である〕、しかし内部に虫によりすっかりむしばまれた。


Haec in mundo spirituali appellant phantasias, per quas scorta, quae ibi vocantur sirenes, inducunt sibi pulchritudinem, et ornant se vestibus decoris, sed tamen remota phantasia apparent ut spectra; これらは霊界の中で幻想と呼ばれる、それ〔幻想〕によって妖婦らは、彼女らはそこにセイレーンと呼ばれる、自分自身に美を着せる、また自分自身を優美(かわいらしい)衣服で飾る、しかしそれでも、幻想が取り除かれると亡霊のように見られる。


et sunt sicut diaboli, qui se lucis angelos faciunt; また悪魔のようである、その者は自分自身を光の天使とする。


nam cum amor ille corporeus ab elevatione retrahit intellectum suum, quod [1]fit cum solus est, et tunc ex amore suo cogitat, tunc contra Deum pro natura, contra caelum pro mundo, et contra vera et bona ecclesiae pro falsis et malis inferni, cogitat, ita contra sapientiam. なぜなら、その肉体的な(物質的な)愛が高揚から自分の理解力を引き戻すとき、そのことはひとりでいるときに生じる、またその時、自分の愛から考える、その時、自然のほうを選んで☆神に反して、世のほうを選んで天界に反して、また地獄の虚偽と悪のほうを選んで教会の真理と善に反して、考えるから、このように知恵に反して。


ここでの前置詞proの意味は「~に味方して、~のほうを選んで、~のために」です。


Ex his constare potest, quales sunt qui vocantur homines corporei; これらから明らかにすることができる、肉体的な(物質的な)人間と呼ばれる者がどんなものであるか。


non enim sunt corporei quoad intellectum, sed sunt corporei quoad amorem; というのは、理解力に関して肉体的(物質的)ではない、しかし、愛に関して肉体的(物質的)であるから。


hoc est, non sunt corporei quoad intellectum dum loquuntur in coetu, sed cum loquuntur secum in spiritu;  すなわち、集団の中で話している時、理解力に関して肉体的(物質的)ではない、しかし、霊の中で自分自身と話すとき〔肉体的(物質的)である〕。


et quia in spiritu tales sunt, ideo post mortem quoad utrumque, tam amorem quam intellectum, fiunt spiritus qui vocantur spiritus corporei. また霊の中でこのようなものであるので、それゆえ、死後、両方に関して、愛と同じく理解力、霊になる、それは肉体的(物質的)と呼ばれる。


Illi tunc, qui in summo amore dominandi ex amore sui in mundo fuerunt, et simul in intellectus elevatione supra alios, apparent quoad corpus sicut mumia Aegyptiaca, et quoad mentem crassi et fatui. その時、彼らは、世の中で自己愛から最高度(極度)支配する愛の中にあった者、また同時に他の者の上に理解力を高揚させた中に〔いた〕、身体に関してエジプトのミイラのように見える、また心に関して粗雑で愚か。


Quis hodie in mundo scit, quod ille amor in se talis sit? 今日、だれが世の中で知っているのか? この愛が本質的にこのようであること。


Sed usque datur amor dominandi ex amore usus, sed ex amore usus non propter se, sed propter commune bonum. しかしそれでも、役立ちへの愛からの支配愛が存在する、しかし、自分自身のためでない役立ちの愛から、しかし公共の善のための。


At homo aegre potest distinguere hunc ab illo, sed usque inter illos discrimen est, quale inter caelum et infernum. しかし、人間はそれからこれをほとんど区別することができない、しかしそれでも、それらの間に相違がある、天界と地獄の間のような。


Discrimina inter binos illos amores dominandi, videantur in opere De Caelo et Inferno (n. [2]551-565). これらの二つの支配愛の間の相違は、著作『天界と地獄』(551-565)の中に見られる。


[1] fit pro “sit” 原注[1] sit」の代わりにfit


[2] 551 pro “531” 原注[1] 531」の代わりに551


 


(3) 訳文


424. (xix.) 理解力の中で、また理解力から汚された愛は、自然的にまた感覚的になること―


 霊的な愛から分離した自然的な愛は、霊的な愛と正反対である。その理由は、自然的な愛は自己愛と世俗愛であり、霊的な愛は主への愛と隣人愛であるからである。自己と世への愛は下方と外側へ向かって眺め、主への愛は上方と内側へ向かって眺める。それゆえ、自然的な愛が霊的な愛から分離される時、人間のプロプリウムから高揚されることができず、それに浸されて、またそれを愛するかぎり、それにくっついてとどまる。またその時、もし理解力が上昇して、天界の光から知恵に属するようなものを見ても、その知恵を引き戻し、またそれをプロプリウムの中で自分自身に結合させ、またそこにあるいはその知恵に属するものを投げ返し、あるいはそれらを虚偽化し、あるいは名声のためにそれを話すために理解力の周囲に置く。自然的な愛が段階によって上昇し、霊的に、また天的になることができるように、そのようにまた段階によって下降し、感覚的に、また物質的になることができる。役立ちの愛からでは決してなく、ただ自己愛から支配を愛するほど、それだけ下降し、この愛が悪魔と呼ばれるものである。その愛の中にいる者らは、霊的な愛の中にいる者たちと同じように話し、行動することができる。


しかし、その時、記憶からか、あるいは天界の光の中へ高揚させた理解力からそうできるのである。しかし、それでも、それらの話し、行なうものは、比べれば、表面は美しく見えるが内部はすっかり腐っている果実のようなものである。また、殻には損なわれていないように見えるが、内部はすっかり虫に食われたアーモンドのようである。これらのものは霊界の中で幻想と呼ばれ、そこではセイレーンと呼ばれる妖婦らは、その幻想によって、自分自身に美を着せ、また美しい衣服で飾る、しかしそれでも、幻想が取り除かれると亡霊のように見られ、また自分自身を光の天使とする悪魔のようでもある。なぜなら、その物質的な愛が高揚から自分の理解力を引き戻すとき、そのことはひとりでいるときに生じ、またその時、自分の愛から考え、その時、自然を選んで神に反して、世を選んで天界に反して、また地獄の虚偽と悪を選んで教会の真理と善に反して、このように知恵に反して考えるから。これらから物質的な人間と呼ばれる者がどんなものであるか明らかにすることができるというのは、理解力に関して物質的ではなく、愛に関し物質的である、すなわち、集まりの中で話している時、理解力に関して物質的ではないが、しかし、霊の中で自分自身と話すとき物質的であるから。また霊の中でこのようなものであるので、それゆえ、死後、愛と同じく理解力の両者に関して、物質的と呼ばれる霊になる その時、世の中で自己愛から極度に支配する愛の中にいて、また同時に理解力を他の者よりも高揚させた者らは、身体に関してエジプトのミイラのように、心に関して粗雑で愚かに見える。今日、世の中で、この愛が本質的にこのようなものであることだれが知っているのか? しかしそれでも、自分自身のための役立ちの愛からでなく、公共の善のための役立ちへの愛からの支配愛が存在する。しかし、人間はそれとこれとをほとんど区別することができない、しかしそれでも、それらの間に天界と地獄の間のような相違がある。これらの二つの支配愛の間の相違は、著作『天界と地獄』(551-565)の中に見られる。

原典講読『神の愛と知恵』 425

 

(1) 原文


425.  (xx.) Quod usque remaneat facultas intelligendi, quae vocatur rationalitas, et facultas agendi quae vocatur libertas. De his binis facultatibus, quae homini sunt, actum est supra (n. 264-267). Illae binae facultates homini sunt, ut possit a naturali fieri spiritualis, quod est regenerari. Nam, ut supra dictum est, amor hominis est qui spiritualis fit, et regeneratur; et ille non potest spiritualis fieri seu regenerari, nisi per intellectum suum sciat quid malum et quid bonum, et inde quid verum et quid falsum; haec cum scit, potest eligere unum aut alterum; et si eligit bonum, potest per intellectum suum informari de mediis, per quae ad bonum possit venire. Omnia media, per quae homo venire potest ad bonum, sunt provisa. Illa media scire et intelligere est ex rationalitate; et illa velle et facere, est ex libertate. Libertas etiam est velle scire, intelligere et cogitare illa. De his facultatibus, quae vocantur rationalitas et libertas, non sciunt aliquid illi, qui credunt ex doctrina ecclesiae, quod spiritualia seu theologica transcendant intellectum, et quod ideo absque intellectu credenda sint; hi non possunt aliter quam facultatem, quae vocatur rationalitas, negare. Ac illi qui credunt ex doctrina ecclesiae, quod nemo possit bonum facere a se, et quod ideo non bonum ex aliqua voluntate faciendum sit salutis causa, hi non possunt aliter quam ex principio religionis utramque illam facultatem, quae homini est, negare. Ideo etiam illi, qui se confirmaverunt in illis, post mortem secundum fidem suam orbantur utraque, et loco quod potuerint in libero caelesti esse, in libero infernali sunt; et loco quod potuerint ex rationalitate in sapientia angelica esse, in insania infernali sunt. Et, quod mirum est, agnoscunt utramque illam facultatem dari in faciendo mala, et in cogitando falsa; non scientes quod liberum faciendi mala sit servum, ac rationale cogitandi falsa sit irrationale. At probe sciendum est, quod utraque illa facultas, libertas et rationalitas, non sint hominis, sed quod sint Domini apud hominem, et quod non appropriari possint homini ut ejus; tum quod non dari possint homini ut ejus, sed quod continue sint Domini apud illum; et tamen quod nusquam homini auferantur; causa est, quia homo absque illis non potest salvari, nam absque illis non potest regenerari, ut supra dictum est. Quare homo ab ecclesia instruitur, quod non possit verum cogitare a se, nec bonum facere a se. Sed quia homo non percipit aliter, quam quod verum cogitet a se, et bonum faciat a se, evidenter patet, quod credere debeat, quod verum cogitet sicut a se, et quod bonum faciat sicut a se: nam si hoc non credit, tunc vel non cogitat verum, nec facit bonum, et sic ei nulla religio est; vel cogitat verum et facit bonum a se, et tunc quod Divinum est, sibi addicat. Quod homo verum cogitare et bonum facere [debeat] sicut a se, videatur in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma, a principio ad finem.


 


(2) 直訳


(xx.) Quod usque remaneat facultas intelligendi, quae vocatur rationalitas, et facultas agendi quae vocatur libertas.- (xx.) それでも、理解する能力は、それは理性と呼ばれる、また行動する能力は、それは自由と呼ばれる、残ること。


De his binis facultatibus, quae homini sunt, actum est supra (n. 264-267). これらの二つの能力について、それらは人間にある、上に扱われた(264-267)


Illae binae facultates homini sunt, ut possit a naturali fieri spiritualis, quod est regenerari. それら二つの能力は人間にある、自然的なものから霊的なものになることができるように、それは再生されること。


Nam, ut supra dictum est, amor hominis est qui spiritualis fit, et regeneratur; なぜなら、上に言われたように、人間の愛であるから、霊的なものになるものは、また再生される。


et ille non potest spiritualis fieri seu regenerari, nisi per intellectum suum sciat quid malum et quid bonum, et inde quid verum et quid falsum; また彼は霊的になることまたは再生されることはできない、もし自分の理解力によって何が悪かまた何が善か知るのでないなら、またここから何が真理かまた何が虚偽か。


haec cum scit, potest eligere unum aut alterum; これらを知るとき、一つまたは他を選ぶことができる。


et si eligit bonum, potest per intellectum suum informari de mediis, per quae ad bonum possit venire. またもし善を選ぶなら、自分の理解力によって手段について教えられることができる、それによって善にやって来ることができる。


Omnia media, per quae homo venire potest ad bonum, sunt provisa. すべての手段が、それによって人間は善にやって来ることができる、備えられている。


Illa media scire et intelligere est ex rationalitate; それらの手段を知ることと理解することは「推理力から」である。


et illa velle et facere, est ex libertate. またそれらを意志することと行なうことは、「自由から」である。


Libertas etiam est velle scire, intelligere et cogitare illa. さらにまた自由は意志することである、知ること、理解すること、またそれらを考えることを。


De his facultatibus, quae vocantur rationalitas et libertas, non sciunt aliquid illi, qui credunt ex doctrina ecclesiae, quod spiritualia seu theologica transcendant intellectum, et quod ideo absque intellectu credenda sint; これらの能力について、それらは推理力と自由と呼ばれる、彼らは何らかのものを知らない、教会の教えから信じる者ら、霊的なものまたは神学は理解力を超えている、またそれゆえ、理解力なしに信じなければならないこと。


hi non possunt aliter quam facultatem, quae vocatur rationalitas, negare. これらの者は能力よりも異なって否定することができない、それは推理力と呼ばれる。


Ac illi qui credunt ex doctrina ecclesiae, quod nemo possit bonum facere a se, et quod ideo non bonum ex aliqua voluntate faciendum sit salutis causa, hi non possunt aliter quam ex principio religionis utramque illam facultatem, quae homini est, negare. そして、彼らは、教会の教えから信じる者ら、だれも自分自身から善を行なうことはできないこと、またそれゆえ、何らかの意志(望み)から善を行なってはならないこと、救いのために、これらの者は〔この〕宗教の原理から両方のそれらの能力よりも異なって否定することができない、それらは人間にある。


Ideo etiam illi, qui se confirmaverunt in illis, post mortem secundum fidem suam orbantur utraque, et loco quod potuerint in libero caelesti esse, in libero infernali sunt; それゆえ、彼らはまた、自分自身にそれらを確信した者ら、死後、自分の信(信仰)したがって両方のものを剥奪される、また天界の自由の中にいることができた〔接続法完了〕ことの代わりに、地獄の自由の中にいる。


et loco quod potuerint ex rationalitate in sapientia angelica esse, in insania infernali sunt. また推理力から天使の知恵の中にいることができたことの代わりに、地獄の狂気の中にいる。


Et, quod mirum est, agnoscunt utramque illam facultatem dari in faciendo mala, et in cogitando falsa; また、驚くべきことであること、両方のこれらの能力を認めている、悪を行なうことの中で与えられていること(存在すること)、また虚偽を考えることの中で。


non scientes quod liberum faciendi mala sit servum, ac rationale cogitandi falsa sit irrationale. 知らないで、悪を行なおうとする自由は隷属(奴隷)であること、そして虚偽を考えようとする理性は理性のないことである。


At probe sciendum est, quod utraque illa facultas, libertas et rationalitas, non sint hominis, sed quod sint Domini apud hominem, et quod non appropriari possint homini ut ejus; しかし、よく(十分に)知らなければならない、両方のそれらの能力は、自由と推理力、人間に存在しない、しかし、人間のもとの主のものであること、また人間に所有物とされることができないこと、彼のもののように。


tum quod non dari possint homini ut ejus, sed quod continue sint Domini apud illum; さらに、人間に彼のもののように与えられる(存在する)ことはできないこと、しかし、絶えず彼のもとの主のものであること。


et tamen quod nusquam homini auferantur; また、それでも、決して人間に取り去られないこと。


causa est, quia homo absque illis non potest salvari, nam absque illis non potest regenerari, ut supra dictum est. その理由は、人間はそれらなしに救われることはできないからである、なぜなら、それらなしに再生されることができないから、上に言われたように。


Quare homo ab ecclesia instruitur, quod non possit verum cogitare a se, nec bonum facere a se. それゆえ、教会から教えられる、真理を自分自身から考えることができないこと、善も自分自身から行なうこと〔ができないこと〕も。


Sed quia homo non percipit aliter, quam quod verum cogitet a se, et bonum faciat a se, evidenter patet, quod credere debeat, quod verum cogitet sicut a se, et quod bonum faciat sicut a se: しかし、人間は異なって知覚しないので、真理を自分自身から考えること以外に、また善を自分自身から行なう、はっきりと明らかである、信じなければならないことが、真理を自分自身からかのように考えること、また善を自分自身からかのように行なうこと。


nam si hoc non credit, tunc vel non cogitat verum, nec facit bonum, et sic ei nulla religio est; なぜなら、もしこのことを信じないなら、その時、あるいは真理を考えない、善も行なわない、また、こうして彼に何も宗教はないから。


vel cogitat verum et facit bonum a se, et tunc quod Divinum est, sibi addicat. あるいは自分自身から真理を考え、善を行なう、またその時、神性であるものを、自分自身に帰してしまう〔接続法現在〕。


Quod homo verum cogitare et bonum facere [debeat] sicut a se, videatur in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma, a principio ad finem. 人間が真理を考えることと善を行なうことを自分自身からかのように(しなくてはならない)とは、『新しいエルサレムのための生活の教え』の中に見られる、最初から最後まで。


 


(3) 訳文


425. (xx.) それでも、理性と呼ばれる理解する能力と自由と呼ばれる行動する能力は残ること―


 人間にあるこれらの二つの能力については、前に扱われた(264-267)。それら二つの能力は、自然的なものから霊的なものになることができるように、再生できるように、人間にある。なぜなら、前に言われたように、霊的になるもの、再生するものは人間の愛であり、もしその何が悪で何が善か、ここから何が真理で何が虚偽か理解力によって知ることがないなら、霊的になること、すなわち再生されることはできないから。これらを知るとき、一方またはもう一方を選ぶことができる。もし善を選ぶなら、その理解力によって手段について教えられ、その手段よって善にやって来ることができる。人間は善にやって来ることのできるすべての手段を備えられている。「推理力から」それらの手段を知り、理解する。また「自由から」それらを意志し、行なう。さらにまた自由は、それらを知り、理解し、考えることを意志することである。霊的なものまたは神学は理解力を超えている、それゆえ、理解しようとしないで信じなければならない、という教会の教えから信じる者たちは、推理力と自由と呼ばれるこれらの能力について何も知らない。これらの者たちは推理力と呼ばれる能力を否定することしかできない。そして、教会の教えから、だれも自分自身から善を行なうことはできない、またそれゆえ、救いのための何らかの望みから善を行なってはならない、と信じる者たちは、この宗教の原理から、人間にある両方の能力を否定することしかできない。それゆえ、自分自身にそれらを確信した者たちは、死後、自分の信念にしたがって両方のものを剥奪され、天界の自由の中にいることができたであろうことの代わりに、地獄の自由の中に、推理力から天使の知恵の中にいることができたであろうことの代わりに、地獄の狂気の中にいる。そして、驚くべきことであるが、悪を行なう自由は隷属であり、虚偽を考える理性は理性ではないことを知らないで、両方のこれら能力が、悪を行なうことの中に、また虚偽を考えることの中に存在すること認めている。


しかし、自由と推理力という二つの能力は、人間にあるのではなく、人間のもとの主のものであること、また人間のもののように所有物とされることができないこと、さらに、彼のもののように存在することができないで、常に彼のもとの主のものであること、それでも、決して人間から取り去られないことは、よく知っておかなければならない。その理由は、人間はそれらがなくて救われることはできないからである。なぜなら、前に言われたように、それらなしに再生されることができないから。それゆえ、教会から、自分自身から真理を考えることができず、善も自分自身から行なうことができないことが教えられる。しかし、人間は、自分自身から真理を考え、自分自身から善を行なう、としか知覚しないので、自分自身からかのように真理を考え、自分自身からかのように善を行なう、と信じなければならないことはきわめて明らかである。なぜなら、もしこのことを信じないなら、その時、真理を考えず、善も行なわず、こうして彼に宗教は何もないか、あるいは自分自身から真理を考え、善を行なうと思い、その時、神性を自分自身に帰してしまうから。人間が真理を考えることと善を行なうことを自分自身からかのようにしなくてはならないことは、『新しいエルサレムのための生活の教え』の最初から最後までに見られる。

原典講読『神の愛と知恵』 426

 

(1) 原文


426.  (xxi.) Quod amor spiritualis et caelestis sit amor erga proximum et amor in Dominum; et quod amor naturalis et sensualis sit amor mundi et amor sui. Per amorem erga proximum intelligitur amor usuum, et per amorem in Dominum intelligitur amor faciendi usus, ut prius ostensum est. Causa quod hi amores sint spirituales et caelestes, est quia amare usus, et facere illos ex amore illorum, est separatum ab amore proprii hominis; nam qui spiritualiter amat usus, is non se, sed alios extra se, quorum bono afficitur, spectat. His amoribus oppositi sunt amores sui et mundi, nam hi non spectant usus propter alios, sed propter se; et qui hoc faciunt, invertunt ordinem Divinum, ac se ponunt loco Domini, et mundum loco caeli; inde est quod spectent retro a Domino et a caelo; et spectare retro ab illis, est ad infernum; sed plura de his amoribus videantur supra (n. 424). Sed homo amorem faciendi usus propter usus non sentit et percipit, sicut amorem faciendi usus propter se; inde quoque nescit, dum usus facit, num illos propter usus aut propter se faciat. At sciat, quod tantum faciat usus propter usus, quantum fugit mala; nam quantum haec fugit, tantum non a se facit usus, sed a Domino; malum enim et bonum sunt opposita, quare quantum quis non in malo est, tantum in bono est. Nemo in malo et in bono potest simul esse, quia nemo potest duobus dominis simul servire. Haec dicta sunt, ut sciatur, quod tametsi homo non sensu percipit, num usus quos facit, sint propter usus, aut num sint propter se, hoc est, num usus sint spirituales, vel num sint mere naturales, usque id scire possit ex eo, num cogitat mala esse peccata vel non: si cogitat esse peccata, et propterea non facit illa, tunc usus quos facit sunt spirituales; et hic dum ex aversatione fugit peccata, tunc etiam incipit sensu percipere amorem usuum propter usus, et hoc ex spirituali jucundo in illis.


 


(2) 直訳


(xxi.) Quod amor spiritualis et caelestis sit amor erga proximum et amor in Dominum; et quod amor naturalis et sensualis sit amor mundi et amor sui.- (xxi.) 霊的な、また天的な愛は、隣人に対する愛と主への愛であること。また自然的な、また感覚的な愛は世俗愛と自己愛であること。


Per amorem erga proximum intelligitur amor usuum, et per amorem in Dominum intelligitur amor faciendi usus, ut prius ostensum est. 隣人に対する愛によって役立ちへの愛が意味される、また主への愛によって役立ちを行なう愛が意味される、前に示されたように。


Causa quod hi amores sint spirituales et caelestes, est quia amare usus, et facere illos ex amore illorum, est separatum ab amore proprii hominis; この愛が霊的なものと天的なものであることの理由は、役立ちへの愛であるからである、またそれらの愛からそれを行なうことは人間のプロプリウムの愛から分離している〔から〕。


nam qui spiritualiter amat usus, is non se, sed alios extra se, quorum bono afficitur, spectat. なぜなら、霊的に役立ちを愛する者は、彼は〔眺めるのは〕自分自身ではない、しかし、自分自身の外の他の者である、その善に動かされるから、眺める。


His amoribus oppositi sunt amores sui et mundi, nam hi non spectant usus propter alios, sed propter se; この愛に自己と世への愛は反している、なぜなら、これら〔の愛〕は他の者のための役立ちを眺めない、しかし、自分自身のための。


et qui hoc faciunt, invertunt ordinem Divinum, ac se ponunt loco Domini, et mundum loco caeli; また、このことを行なう者は、神的な秩序をひっくり変えす、そして、自分自身を主の代わりに置く、また世を天界の代わりに。


inde est quod spectent retro a Domino et a caelo; ここからである、主から、天界から後ろ向きに眺める。


et spectare retro ab illis, est ad infernum; またそれらから後ろ向きに眺めることは、地獄に向けて〔眺めること〕である。


sed plura de his amoribus videantur supra (n. 424). しかし、これらの愛について多くのものが上に(424)見られる。


Sed homo amorem faciendi usus propter usus non sentit et percipit, sicut amorem faciendi usus propter se; しかし、人間は役立ちのために役立ちを行なう愛を感じない、知覚しない、自分自身のために役立ちを行なう愛をのように。


inde quoque nescit, dum usus facit, num illos propter usus aut propter se faciat. ここからもまた知らない、役立ちを行なう時、それらを役立ちのためにまたは自分自身のために行なうのかどうか。


At sciat, quod tantum faciat usus propter usus, quantum fugit mala; しかし、彼は知らなければならない☆、それだけ役立ちのための役立ちを行なうこと、どれだけ悪を避けるか〔によって〕。


sciatは接続法現在三人称単数、三人称に対する命令法は接続法を用います。


nam quantum haec fugit, tantum non a se facit usus, sed a Domino; なぜなら、どれだけこれを避けるか〔によって〕、それだけ自分自身から役立ちを行なわないから、しかし、主から。


malum enim et bonum sunt opposita, quare quantum quis non in malo est, tantum in bono est. というのは、悪と善は対立してい(正反対である)、それゆえ、だれかがどれだけ悪の中にいないか〔によって〕、それだけ善の中にいるから。


Nemo in malo et in bono potest simul esse, quia nemo potest duobus dominis simul servire. だれも悪の中と善の中に同時にいることはできない、だれも二人の主人に同時に仕えることはできないので。


Haec dicta sunt, ut sciatur, quod tametsi homo non sensu percipit, num usus quos facit, sint propter usus, aut num sint propter se, hoc est, num usus sint spirituales, vel num sint mere naturales, usque id scire possit ex eo, num cogitat mala esse peccata vel non: これらのことが言われた、知られるために、人間は感覚とともに☆知覚しないとはいえ、役立ちが、それを行なう、役立ちのためのものであるかどうか、または自分自身のためのものであるかどうか、すなわち、役立ちが霊的なものであるかどうか、あるいは単なる自然的なものであるかどうか、それでもそれをそれ(eo)から知ることができる、悪が罪である、あるいは〔罪で〕ないと考えるかどうか。


sensu「感覚で」とは、頭の中だけで知覚するのでなく、「肌で感じる」「体感する」といったニュアンスでしょうか。


si cogitat esse peccata, et propterea non facit illa, tunc usus quos facit sunt spirituales; もし罪と考えるなら、またさらにそれを行なわない、その時、役立ちは、それを行なう、霊的なものである。


et hic dum ex aversatione fugit peccata, tunc etiam incipit sensu percipere amorem usuum propter usus, et hoc ex spirituali jucundo in illis. またこの者が嫌悪から罪を避ける時、その時もまた、役立ちのための役立ちの愛を感覚とともに知覚することを始める、またこのことはその〔役立ちの〕中の霊的な楽しさから。


 


(3) 訳文


426. (xxi.) 霊的な、また天的な愛は、隣人に対する愛と主への愛であること。また自然的な、また感覚的な愛は世俗愛と自己愛であること―


 前に示されたように、隣人に対する愛によって役立ちへの愛が意味され、また主への愛によって役立ちを行なう愛が意味される。この愛が霊的、また天的である理由は、役立ちへの愛であるからであり、またそれらの愛から役立ちを行なうことは人間のプロプリウムの愛から分離しているからである。なぜなら、霊的に役立ちを愛する者は、自分自身ではなく、自分自身の外の他の者に目を向け、その善に動かされるから。この愛に自己と世への愛は反している、なぜなら、これらの愛は他の者のための役立ちでなく、自分自身のための役立ちに目を向けるから。また、このことを行なう者は、神的な秩序をひっくり変えし、そして、主のところに自分自身を、また天界のところに世を置く。ここから、主を後ろにして、天界を後ろにして目を向ける。またそれらを後ろにして目を向けることは、地獄に目を向けることである。しかし、これらの愛について多くのものが前に見られる(424)。しかし、人間は自分自身のために役立ちを行なう愛をのようには、役立ちのために役立ちを行なう愛を感じないし、知覚しない。ここから、役立ちを行なう時、それらを役立ちのためにまたは自分自身のために行なうのかどうかもまた知らない。しかし、悪を避けるほど、それだけ役立ちのための役立ちを行なうことを知らなければならない。なぜなら、悪を避けるほど、それだけ自分自身から役立ちを行なわずに、主から行なうから。というのは、悪と善は正反対のものであり、それゆえ、人間が悪の中にいないほど、それだけ善の中にいるから。だれも二人の主人に同時に仕えることはできないので、だれも同時に悪と善の中にいることはできない。これらのことが言われたのは、行なう役立ちが、役立ちのためのものであるか、または自分自身のためのものであるかどうか、すなわち、役立ちが霊的なものであるか、あるいは単なる自然的なものであるかどうか、人間は感覚とともに知覚しないとはいえ、それでも、悪が罪であるかあるいは罪でないと考えるかによって、そのことを知ることができる、このことが知られるためである。もし罪と考え、またさらにそれを行なわないなら、その時、行なう役立ちは霊的である。またこの者が嫌悪から罪を避ける時もまた、役立ちのための役立ちの愛を感覚とともに知覚し始める、そしてこのことはその役立ちの中の霊的な楽しさからである。

原典講読『神の愛と知恵』 427

 

(1) 原文


427.  (xxii.) Quod simile sit cum charitate et fide, et cum illarum conjunctione, ut est cum voluntate et intellectu, et cum horum conjunctione. Sunt bini amores, secundum quos caeli distincti sunt, amor caelestis et amor spiritualis: amor caelestis est amor in Dominum, et amor spiritualis est amor erga proximum. Distinguuntur hi amores per id, quod amor caelestis sit amor boni, ac amor spiritualis sit amor veri; illi enim qui in amore caelesti sunt, faciunt usus ex amore boni, et illi qui in amore spirituali sunt, faciunt usus ex amore veri. Conjugium amoris caelestis est cum sapientia, ac conjugium amoris spiritualis est cum intelligentia; sapientiae enim est facere bonum ex bono, ac intelligentiae est facere bonum ex vero; quare amor caelestis facit bonum, ac amor spiritualis facit verum. Discrimen inter hos binos amores non potest describi quam per haec; quod illi qui in amore caelesti sunt, sapientiam vitae suae inscriptam habeant, et non memoriae; quae causa est, quod non de Divinis veris loquantur, sed quod faciant illa. At illi qui in amore spirituali sunt, sapientiam memoriae suae inscriptam habent; quare loquuntur de Divinis veris, ac faciunt illa ex principiis in memoria. Quia illi qui in amore caelesti sunt, sapientiam vitae suae inscriptam habent, ideo quicquid audiunt, illico percipiunt num verum sit vel non; et cum interrogantur num verum, respondent solum vel quod sit, vel quod non sit. Hi sunt qui intelliguntur per haec Domini verba,


 


“Sermo vester erit Immo immo, Non non” (Matth. v. 37) :


 


et quia tales sunt, non volunt aliquid audire de fide; dicentes, “Quid fides? estne sapientia? et quid charitas? estne facere?” Et quum illis dicitur quod fides sit credere, quod non intelligitur, avertunt se, dicentes, “Hic delirat.” Hi sunt qui in tertio caelo sunt, et qui omnium sapientissimi sunt. Tales facti sunt in mundo illi, qui Divina quae audiverunt, statim applicuerunt vitae, aversando mala sicut infernalia, et adorando solum Dominum. Hi quia in innocentia sunt, apparent aliis sicut infantes; et quia nihil de veris sapientiae loquuntur, et nihil ex fastu inest sermoni illorum, apparent etiam simplices. Sed usque dum audiunt aliquem loquentem, ex sono percipiunt omnia amoris ejus, et ex loquela omnia intelligentiae ejus. Hi sunt qui in conjugio amoris et sapientiae sunt a Domino; et qui cardiacum caeli referunt, de quo prius.


 


(2) 直訳


(xxii.) Quod simile sit cum charitate et fide, et cum illarum conjunctione, ut est cum voluntate et intellectu, et cum horum conjunctione.- (xxii.) 仁愛と信仰とに、またそれらの結合とに同様であること、意志と理解力とに、またこれらの結合とにのように。


Sunt bini amores, secundum quos caeli distincti sunt, amor caelestis et amor spiritualis: 二つの愛がある、それらにしたがって天界は区別される、天的な愛と霊的な愛。


amor caelestis est amor in Dominum, et amor spiritualis est amor erga proximum.  天的な愛は主への愛である、また霊的な愛は隣人に対する愛である。


Distinguuntur hi amores per id, quod amor caelestis sit amor boni, ac amor spiritualis sit amor veri; これらの愛はそれによって区別される、天的な愛は善への愛である、そして霊的な愛は真理への愛であること。


illi enim qui in amore caelesti sunt, faciunt usus ex amore boni, et illi qui in amore spirituali sunt, faciunt usus ex amore veri. というのは、彼らは、天的な愛の中にいる者たちは、善への愛から役立ちを行なうから、また、彼らは、霊的な愛の中にいる者たちは、真理への愛から役立ちを行なうから。


Conjugium amoris caelestis est cum sapientia, ac conjugium amoris spiritualis est cum intelligentia; 天的な愛の結婚は知恵とである、そして霊的な愛の結婚は理解力とである。


sapientiae enim est facere bonum ex bono, ac intelligentiae est facere bonum ex vero; というのは、善から善を行なうことは知恵のものであるから、そして真理から善を行なうことは理解力のものであるから。


quare amor caelestis facit bonum, ac amor spiritualis facit verum. それゆえ、天的な愛は善を行なう、そして霊的な愛は真理を行なう。


Discrimen inter hos binos amores non potest describi quam per haec; これら二つの間の相違は記述されることができない、これらによって以外に。


quod illi qui in amore caelesti sunt, sapientiam vitae suae inscriptam habeant, et non memoriae; 彼らは、天的な愛の中にいる者たちは、刻み込まれた自分のいのちの(生活)恵を持っている、また記憶の〔知恵〕でなく。


quae causa est, quod non de Divinis veris loquantur, sed quod faciant illa. それが理由である、神的な真理について話さないこと、しかし、それらを行なうこと。


At illi qui in amore spirituali sunt, sapientiam memoriae suae inscriptam habent; しかし、彼らは、霊的な愛の中にいる者たちは、刻み込まれた自分の記憶の恵を持っている。


quare loquuntur de Divinis veris, ac faciunt illa ex principiis in memoria. それゆえ、神的な真理について話す、そして、それらを行なう、記憶の中の原理から。


Quia illi qui in amore caelesti sunt, sapientiam vitae suae inscriptam habent, ideo quicquid audiunt, illico percipiunt num verum sit vel non; 彼らは、天的な愛の中にいる者たちは、刻み込まれた自分のいのちの(生活)恵を持っているので、それゆえ、どんなものでも聞く〔と〕、直ちに知覚する、真理であるか、あるいはないか。


et cum interrogantur num verum, respondent solum vel quod sit, vel quod non sit. また真理かどうか質問されるとき、ただ答える、あるいはそうであること、あるいはそうでないこと。


Hi sunt qui intelliguntur per haec Domini verba, これらの者たちである、これらの主のことばによって意味される者たちは、


“Sermo vester erit Immo immo, Non non” (Matth. v. 37) : 「あなたがたのことばは、むしろ(実に)1、むしろ(実に)、いいえ、いいえ、でありなさい☆2(マタイ 5:37)


1 immoをスヴェーデンボリは「~というようりはむしろ」それと「実に」の意味で用いています。するとここは奇妙です、それで調べてみました。(4) Ita ita, Non nonについて、を参照。訳は変えます。☆2 eritsumの現在法未来三人称単数です。「命令法」に三人称はないので、三人称の未来時制がその役割を果たします。


et quia tales sunt, non volunt aliquid audire de fide; またこのようであるので、信仰について何らかのものを聞くことを欲しない。


dicentes, “Quid fides? estne sapientia? et quid charitas? estne facere?” 言って、「信仰とは何か? 知恵ではないのか? また仁愛とは何か? 行なうことではないのか?」


Et quum illis dicitur quod fides sit credere, quod non intelligitur, avertunt se, dicentes, “Hic delirat.” また彼らに言われるとき、信仰は信じることであること、理解されないことを、自分自身を背かせる、言って、「この者は気が狂っている」。


Hi sunt qui in tertio caelo sunt, et qui omnium sapientissimi sunt. これらの者たちは、彼らは第三の天界の中にいる、また彼らはすべての最高の知恵〔の持ち主〕である。


Tales facti sunt in mundo illi, qui Divina quae audiverunt, statim applicuerunt vitae, aversando mala sicut infernalia, et adorando solum Dominum. 彼らはこのようなものを世の中で獲得した、その者たちは神的なものを、それを聞いた、直ちに生活に当てはめた、悪を地獄のもののように追い払って、また主だけを崇拝して。


Hi quia in innocentia sunt, apparent aliis sicut infantes; これらの者たちは、無垢の中にいるので、他の者たちに幼児のように見える。


et quia nihil de veris sapientiae loquuntur, et nihil ex fastu inest sermoni illorum, apparent etiam simplices. また知恵の真理については何も話さない、また高慢からの何も彼らの談話の中に内在しないので、単純な者たちにもまた見える。


Sed usque dum audiunt aliquem loquentem, ex sono percipiunt omnia amoris ejus, et ex loquela omnia intelligentiae ejus. しかし、それでもだれかの話を聞く時、音声から彼の愛のすべてのものを知覚する、また話しから彼の知性のすべてのものを。


Hi sunt qui in conjugio amoris et sapientiae sunt a Domino; これらの者たちは、主から愛と知恵の結婚の中にいる。


et qui cardiacum caeli referunt, de quo prius. また、彼らは天界の心臓を映し出す(対応する、表わす)、そのことについて、前に。


 


(3) 訳文


427. (xxii.) 仁愛と信仰は、またそれらの結合は、意志と理解力と、またこれらの結合と同様である―


 天的な愛と霊的な愛の二つの愛があり、それらにしたがって天界は区別される。天的な愛は主への愛であり、霊的な愛は隣人に対する愛である。これらの愛は、天的な愛は善への愛であること、また霊的な愛は真理への愛であることによって区別される。というのは、天的な愛の中にいる者たちは善への愛から役立ちを行ない、、霊的な愛の中にいる者たちは真理への愛から役立ちを行なうから。天的な愛は知恵と結婚し、また霊的な愛は理解力と結婚する。というのは、善から善を行なうことは知恵のものであり、また真理から善を行なうことは理解力のものであるから。それゆえ、天的な愛は善を行ない、また霊的な愛は真理を行なう。これら二つの間の相違は、次のことよってでしか記述されることができない。天的な愛の中にいる者たちは、記憶でなく、自分のいのち(生活)刻み込まれた恵を持っている。それが、神的な真理について話さないで、それらを行なうことの理由である。しかし、霊的な愛の中にいる者たちは、自分の記憶に刻み込まれた恵を持っている。それゆえ、神的な真理について記憶の中の原理から話し、また、それらを行なう。天的な愛の中にいる者たちは、自分のいのち(生活)刻み込まれた恵を持っているので、それゆえ、どんなことでも聞くと、直ちに、真理であるか、あるいはないか知覚する。また真理かどうか質問されるとき、ただ、「そうである」、あるいは「そうではない」と答える。これらの者が、次の主のことばによって意味される者たちである、


 


「あなたがたのことばは、そうです、そうです、いいえ、いいえ、でありなさい」(マタイ 5:37)


 


 またこのようであるので、「信仰とは何か? 知恵ではないのか? また仁愛とは何か? 行なうことではないのか?」と言って、信仰について何らかのものを聞こうとしない。また彼らに、信仰とは理解されないことを信じることである、と言われるとき、彼らは、「この者は気が狂っている」と言って、身を背ける。これらの者たちは第三の天界の中にいて、すべての最高の知恵の持ち主である。彼らは世で、神的なものを聞くと直ちに生活に当てはめ、悪を地獄のもののように追い払い、また主だけを崇拝して、このようなものを獲得したのである。これらの者たちは無垢の中にいるので、他の者たちには幼児のように見える。また知恵の真理については何も話さず、また彼らの談話の中に高慢からものは何も内在しないので、単純な者たちにも見える。しかし、それでもだれかの話を聞く時、音声から彼の愛のすべてのものを、また話しから彼の知性のすべてのものを知覚する。これらの者たちは主から愛と知恵の結婚の中にいる。また、彼らは天界の心臓に対応しているが、そのことについては前に述べた。


 


(4) Ita ita, Non non について


 (確かita itaだと思っていたので)「変だな」と思い、調べてみました。まず調べたのが手持ちのウルガータ(Vulgata)であり、「EST EST NON NON」でした。これはこれでよいでしょう。


スヴェーデンボリの著作では、句読点や大文字、小文字の多少の差はありますが、二種類の表現が混在していました!


 Immo immo, Non non は「愛と知恵」427、「神の摂理」219:3、「秘義」2842:10の三つだけ。



 
Ita ita, Non non は「秘義」202, 2716:6, 3246:2, 9166:2, 9818, 9942:11,10124:2, 10786、
「天界と地獄」271, (214, 214これは脚注)、「天界の教え」121、「宇宙間の諸地球」169、「講解」14、以上です。


 


 おそらく参照した聖書が異なるのだろうと思います。本書『神の愛と知恵』と『神の摂理』は姉妹書といえる同時期の著作なので一致している(同じ聖書を用いた)のはうなずけますが、『天界の秘義』2842:10はどういうことでしょうか? これは原著の第三巻(2760~4044)であり、この個所を著述するときだけ、別の聖書を用いたのでしょうか?


 (彼が、二種類の聖書、「シュミディウスSchmidius」版と「カステーリョCastellio」版を用いたことはわかっています、おもに引用したのは「シュミディウス」版です)

原典講読『神の愛と知恵』 428, 429

 

(1) 原文


428.  Illi autem qui in amore spirituali sunt, qui est amor erga proximum, non habent sapientiam vitae suae inscriptam, sed habent intelligentiam; nam sapientiae est facere bonum ex affectione boni, at intelligentiae est facere bonum ex affectione veri, ut supra dictum est. Hi nec sciunt quid fides: si nominatur fides intelligunt veritatem, et cum nominatur charitas intelligunt facere veritatem: et cum dicitur quod credendum sit, dicunt hoc vanam loqutionem esse, et aiunt “Quis non credit verum?” Hoc dicunt quia vident verum in luce sui caeli; quare credere quod non vident, vocant vel simplicitatem vel fatuitatem. Hi sunt qui faciunt pulmonicum caeli, de quo etiam supra.


 


(2) 直訳


Illi autem qui in amore spirituali sunt, qui est amor erga proximum, non habent sapientiam vitae suae inscriptam, sed habent intelligentiam; しかしながら、彼らは、霊的な愛の中にいる者たちは、それ〔愛〕は隣人に対する愛である、刻み込まれた自分のいのちの(生活)恵を持っていない、しかし、理解(知性)持っている。


nam sapientiae est facere bonum ex affectione boni, at intelligentiae est facere bonum ex affectione veri, ut supra dictum est. なぜなら、知恵は善への情愛から善を行なうことであるから、しかし、理解(知性)は真理への情愛から善を行なうことである。


Hi nec sciunt quid fides: これらの者は信仰とは何かも知らない。


si nominatur fides intelligunt veritatem, et cum nominatur charitas intelligunt facere veritatem: もし信仰の名前が挙げられる(ことが言われる)と真理を理解する、また仁愛の名前が挙げられる(ことが言われる)とき真理☆を行なうことを理解する。


veritasverumについて (4) 参照。


et cum dicitur quod credendum sit, dicunt hoc vanam loqutionem esse, et aiunt “Quis non credit verum?” また信じられなければならないことが言われるとき、これは空虚な話し方であると言う、また、「だれが真理(真実)を信じないのか?」と言う。


verusまたはveruについて(4) 参照。


Hoc dicunt quia vident verum in luce sui caeli; 彼らはこのことを言う、真理を天界の自分の光の中で見るので。


quare credere quod non vident, vocant vel simplicitatem vel fatuitatem. それゆえ、見ないものを信じることを、あるいは単純あるいは愚かさと呼ぶ。


Hi sunt qui faciunt pulmonicum caeli, de quo etiam supra. これらの者である、天界の肺をつく(構成する)者たち、そのことについてもまた上に。


 


(3) 訳文


428. しかし、隣人に対する愛である霊的な愛の中にいる者たちは、自分のいのちの(生活)刻み込まれた恵は持たないで、刻み込まれた知性を持っている。なぜなら、知恵は善への情愛から善を行なうことである、しかし、知性は真理への情愛から善を行なうことであるからこれらの者は信仰とは何かも知らない。信仰のことが言われるなら、と真理を理解し、また仁愛のことが言われるとき、真理を行なうことを理解する。また、信じられなければならない、と言われるとき、これはむだな話し方であると言い、「だれが真理を信じないのか?」と言う。彼らは真理を天界の自分の光の中で見ているので、このことを言うのである。それゆえ、見ないものを信じることを、単純あるいは愚かと呼ぶ。これらの者が、天界の肺を構成する、そのことについてもまた前に述べた。


 


(4) Verum Veritas についての雑談 (via, veritas, vita)


 ここにverumveritaが出てきます。普通はどちらも「真理」と訳します。でも、スヴェーデンボリは厳密ではありませんが、使い分けをしています。


 名詞verumは形容詞verusの中性形と同じです、というよりも形容詞verusの中性形を「抽象名詞」とした見なすのがよいと思います。さてverusの意味は「ほんとうの、真の」という意味です。それでverumは「ほんとうこと、真実」そしてその対象が「思考」などなら「真理」となります。それで一般的に「真理」を意味する言葉はverumです。


 一方、veritasは女性名詞であり、抽象名詞でそれが女性の場合「性質」を表わします。強引な言い方をすれば「真実性」「真性」です。意味としては「真理、真実」で同じになってしまいますが、受け入れた真理に一致する行動としての「誠意」や「誠実」の意味もあります。スヴェーデンボリは特に「主と結びつく真理」、「主からの真理」に、このことばを使用してます。使い分けのだいたいのところを簡単にいえば、事実としての真理がverumであり、神からのまぎれもない真理がveritasです。


 さてveritasで私がすぐに思い出すことば、「ヨハネ福音書」14:6 の「わたしは道であり、真理であり、いのちです」があります。ラテン語で Ego sum via, et veritas, et vita. とうまく「v-, v-, v-」の語呂合わせとなっていて、印象的です(原典のギリシア語ではそうならない)


 


(1) 原文


429.  Illi autem qui in amore naturali spirituali sunt, non habent sapientiam nec intelligentiam vitae suae inscriptam, sed habent aliquid fidei ex Verbo, quantum hoc charitati conjunctum est. Hi quia non sciunt quid charitas, nec an fides sit veritas, non possunt inter illos in caelis esse, qui in sapientia et in intelligentia sunt, sed inter illos qui in sola scientia. At illi qui mala fugerunt ut peccata, in ultimo caelo sunt, et ibi in luce simili luci nocturnae lunari. Sed qui se non confirmaverunt in fide ignoti, et simul in aliqua affectione veri fuerunt, illi instructi ab angelis secundum receptionem veritatum, ac vitam secundum illas, elevantur in societates illorum, qui in amore spirituali et inde intelligentia sunt; hi fiunt spirituales, reliqui manent naturales spirituales. Ast qui in fide separata a charitate vixerunt, removentur et ablegantur in deserta, quia non in aliquo bono sunt, ita non in aliquo conjugio boni et veri, in quo sunt omnes qui in caelis sunt.


 


(2) 直訳


Illi autem qui in amore naturali spirituali sunt, non habent sapientiam nec intelligentiam vitae suae inscriptam, sed habent aliquid fidei ex Verbo, quantum hoc charitati conjunctum est. しかしながら、彼らは、霊的な自然的な愛の中にいる者たちは、刻み込まれた自分のいのちの(生活)恵も理解力(知性)も持っていない、しかし、みことばからの信仰の何らかのものを持っている、これが仁愛に結合しているかぎり。


Hi quia non sciunt quid charitas, nec an fides sit veritas, non possunt inter illos in caelis esse, qui in sapientia et in intelligentia sunt, sed inter illos qui in sola scientia. これらの者は、仁愛とは何か知らないので、信仰が真理であるどうかも、天界の中の彼らの間にいることができない、その者たちは知恵の中と理解力(知性)の中にいる、しかし、彼らの間に、その者たちは単なる知識の中に。


At illi qui mala fugerunt ut peccata, in ultimo caelo sunt, et ibi in luce simili luci nocturnae lunari. しかし、彼らは、悪を罪として避けた者たちは、最も低い天界の中にいる、またそこに夜の月の光に似た光の中に。


Sed qui se non confirmaverunt in fide ignoti, et simul in aliqua affectione veri fuerunt, illi instructi ab angelis secundum receptionem veritatum, ac vitam secundum illas, elevantur in societates illorum, qui in amore spirituali et inde intelligentia sunt; しかし、「知らない者の」信仰☆1を自分自身に確信しないで、また同時に真理への情愛の何らかのものの中にいた者たちは、天使たちから教えられた彼らは真理の受け入れにしたがって、そしてそれにしたがった生活を☆2、彼らの社会の中に高揚される、その者たちは霊的な愛の中に、またここから理解力(知性)の中にいる。


形容詞ignotusは「知られていない、未知の」という意味です。このまま直訳すると「知られていない信仰」となって、文意から逸脱します。Hodierna fides est fides ignoti「今日の信仰は「知らない者の」信仰である」(信仰についての教え1番)ということであって、真理を「知らないで」、ただ(信じ込まされて)信じる信仰を意味します。意味を汲んで自由に訳せば長島訳「信仰については、分からないまま心に固めてしまわずに…」となります。


2 「生活を」、「高揚される」では、舌足らずの著述かな、と思います。「生活を送って」と付け足します。


hi fiunt spirituales, reliqui manent naturales spirituales. これらの者は霊的になる、残りの者は霊的な自然的なものにとどまる。


Ast qui in fide separata a charitate vixerunt, removentur et ablegantur in deserta, quia non in aliquo bono sunt, ita non in aliquo conjugio boni et veri, in quo sunt omnes qui in caelis sunt. けれども、仁愛から分離した信仰の中に生きた者たちは、荒野(人の住んでいないさびしい場所)に移される(追放される)、また遠ざけられる、何らかの善の中にいないので、したがって善と真理の何らかの思考の中に、その中に天界の中にいるすべての者がいる。


 


(3) 訳文


429. しかし、霊的な自然的な愛の中にいる者たちは、自分のいのちの(生活)に刻み込まれた恵も知性も持っていないで、みことばからの信仰の何らかのものを、これが仁愛に結合しているかぎり、持っている。これらの者は、仁愛とは何か、信仰が真理であるどうかも知らないので、知恵と知性の中にいる天界の中にいる者たちの間にいることはできずに、単なる知識の中にいる者たちの間にいる。しかし、悪を罪として避けた者たちは、最も低い天界の中に、またそこの夜の月の光に似た光の中にいる。しかし、「知らない者の」信仰を確信しないで、また同時に何らかの真理への情愛の中にいた者たちは、天使たちから教えられて、真理の受け入れにしたがって、そしてその真理にしたがった生活を送って、霊的な愛の中に、またここから知性の中にいる者たちの社会の中に高揚されるこれらの者は霊的になり、残りの者は霊的な自然的なままにとどまる。けれども、仁愛から分離した信仰の中に生きた者たちは、荒野に追放されて、遠ざけられる。天界の中のすべての者がいる何らかの善の中にいないから、ここから善と真理の何らかの思考の中にいないからである。