原典講読『宗教と生活』 16

 

(1) 原文「949番」


  16  Quantum removentur mala ut peccata, tantum influunt bona, ac homo postea tantum bona facit, non a se sed a Domino. Ut primo, Quantum non colit alios deos, ita quoque quantum non super omnia amat se et mundum, tantum influit a Domino agnitio Dei, et tunc colit Deum non ex se sed ex Domino. Secundo, Quantum non profanat nomen Dei, ita quoque quantum cupiditates ex amoribus sui et mundi oriundas fugit, tantum amat sancta Verbi et ecclesiae, nam haec sunt nomen Dei, et cupiditates ex amoribus sui et mundi oriundae profanant illa. Tertio, Quantum fugit furta, ita quoque fraudes et illicitas lucrationes, tantum intrat sinceritas et justitia, ac sincerum et justum amat ex sincero et justo, et inde sincerum et justum agit non a se sed a Domino. Quarto, Quantum fugit adulteria, ita quoque iacastas et spurcas cogitationes, tantum intrat amor conjugialis, qui est intimus amor caeli, in quo amore ipsa castitas residet. Quinto, Quantum fugit homicidia, ita quoque odia internecina et vindictas quae spirant necem tantum intrat Dominus cum misericordia et amore. Sexto, Quantum fugit falsa testimonia, ita quoque mendacia et blasphemationes, tantum a Domino intrat veritas. Septimo, Quantum fugit concupiscentiam ad domos aliorum, ita quoque amorem et inde cupiditates possidendi bona aliorum, tantum a Domino intrat charitas erga proximum. Octavo, Quantum fugit concupiscentiam ad aliorum uxores, servos, etc., ita quoque amorem et inde cupiditates imperandi aliis, (nam illa quae in hoc praecepto recensentur, sunt hominis propria,) tantum intrat amor in Dominum. In his octo praeceptis continentur mala quae fugienda sunt; in binis autem, nempe in tertio et quarto, continentur aliqua quae facienda; nempe, quod sanctificandum sit Sabbathum, et quod honorandi sint parentes; quomodo autem illa duo praecepta intelligenda sunt, non ab hominibus Ecclesiae Judaicae, sed ab hominibus Ecclesiae Christianae, alibi dicetur.


 


(2) 直訳


Quantum removentur mala ut peccata, tantum influunt bona, ac homo postea tantum bona facit, non a se sed a Domino. どれだけ悪が罪として遠ざけられか〔によって〕、それだけ善が流入する、そして人間はその後、それだけ善を行なう、自分自身からでなくしかし主から。


Ut primo, Quantum non colit alios deos, ita quoque quantum non super omnia amat se et mundum, tantum influit a Domino agnitio Dei, et tunc colit Deum non ex se sed ex Domino. 例えば、第一に、どれだけ他の神々を崇拝しないか〔によって〕、そのようにまた、すべてにまさって自分自身と世を愛さない〔かによって〕、それだけ主から神の承認が流入する、またその時、自分自身からでなくしかし主から神を崇拝する。


Secundo, Quantum non profanat nomen Dei, ita quoque quantum cupiditates ex amoribus sui et mundi oriundas fugit, tantum amat sancta Verbi et ecclesiae, nam haec sunt nomen Dei, et cupiditates ex amoribus sui et mundi oriundae profanant illa. 第二に、どれだけ神の名前を汚さないか〔によって〕、そのようにまた、どれだけ自分自身と世から生まれる愛からの欲望を避けるか〔によって〕、それだけ、みことばと教会の聖なるものを愛する、なぜなら、これらは神の名前であり、また自分自身と世から生まれる愛からの欲望はそれらを汚すから。


Tertio, Quantum fugit furta, ita quoque fraudes et illicitas lucrationes, tantum intrat sinceritas et justitia, ac sincerum et justum amat ex sincero et justo, et inde sincerum et justum agit non a se sed a Domino. 第三に、どれだけ盗みを、そのようにまた、ごまかしと許されないもうけを避けるか〔によって〕、それだけ誠実と公正が入ってくる、そして誠実なものと公正なものを誠実と公正から愛し、またそれゆえ、誠実なものと公正なものを自分自身からでなくしかし主から行なう。


Quarto, Quantum fugit adulteria, ita quoque iacastas et spurcas cogitationes, tantum intrat amor conjugialis, qui est intimus amor caeli, in quo amore ipsa castitas residet. 第四に、どれだけ姦淫を、そのようにまた、不貞なまた汚れた考えを避けるか〔によって〕、それだけ結婚☆愛が入ってくる、これは天界の最内部の愛であり、その愛の中に貞潔そのものが住む。


ここには、和訳する上では関係しませんが、英訳書の注に、「ここやその他の場所の,この著作全部で“conjugialis”を“marriage”でなく“conjugial”と翻訳〔英訳〕した。スヴェーデンボリによる新たな霊的概念を導入するためである」とあります。


Quinto, Quantum fugit homicidia, ita quoque odia internecina et vindictas quae spirant necem tantum intrat Dominus cum misericordia et amore. 第五に、どれだけ殺害を、そうしてまた、殺人を引き起こす憎しみと復讐を、それらは殺害を吹き込む、避けるか〔によって〕、それだけ主が慈悲と愛をもって入ってくる。


Sexto, Quantum fugit falsa testimonia, ita quoque mendacia et blasphemationes, tantum a Domino intrat veritas. 第六に、偽りの証言を、そうしてまた、うそと冒涜を避けるか〔によって〕、それだけ主から真理が入ってくる。


Septimo, Quantum fugit concupiscentiam ad domos aliorum, ita quoque amorem et inde cupiditates possidendi bona aliorum, tantum a Domino intrat charitas erga proximum. 第七に、他の者の家への欲を、そうしてまた、他の者の財産を所有しようする愛とそこからの欲望を避けるか〔によって〕、それだけ主から隣人に対する仁愛が入ってくる。


Octavo, Quantum fugit concupiscentiam ad aliorum uxores, servos, etc., ita quoque amorem et inde cupiditates imperandi aliis, (nam illa quae in hoc praecepto recensentur, sunt hominis propria,) tantum intrat amor in Dominum. 第八に、他の者の妻、召使い(奴隷)、等々への欲望(情欲)を、そうしてまた、他の者を支配しようとする愛とそこからの欲望を避けるか〔によって〕、(ぜなら、この戒めに列挙されたそれらのものは、人間のプロプリウムであるから)、それだけ主への愛が入ってくる。


In his octo praeceptis continentur mala quae fugienda sunt; これらのつの戒めの中に悪が含まれている、それらは避けなければならない。


in binis autem, nempe in tertio et quarto, continentur aliqua quae facienda; けれども、つの中に、すなわち,第と第の中に、あるものが含まれている、それらは行わなければならない。


nempe, quod sanctificandum sit Sabbathum, et quod honorandi sint parentes; すなわち、安息日を聖なるものとしなければならないこと、また両親を敬わなければならないこと。


quomodo autem illa duo praecepta intelligenda sunt, non ab hominibus Ecclesiae Judaicae, sed ab hominibus Ecclesiae Christianae, alibi dicetur. けれども、どのようにこれらの二つの戒めが理解されなければならないかは、ユダヤ教会の人間によってではなく、しかしキリスト教会の人間によって〔理解されるべきかは〕、他のところで述べられる。


英訳書の注に「28番と29番参照」とあります。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』949)


 16 どれだけとしてざけられかによってそれだけ流入するそして人間はその後、それだけなう、自分自身からでなくしかしから


 例えば、第一に、どれだけ他の神々を崇拝しないかによって、そのようにまた、すべてにまさって自分自身と世を愛さないかによって、それだけ主から神の承認が流入する、またその時、自分自身からでなくしかし主から神を崇拝する。


 第二に、どれだけ神の名前を汚さないかによって、そのようにまた、どれだけ自分自身と世から生まれる愛からの欲望を避けるかによって、それだけ、みことばと教会の聖なるものを愛する、なぜなら、これらは神の名前であり、また自分自身と世から生まれる愛からの欲望はそれらを汚すから。


第三に、どれだけ盗みを、そのようにまた、ごまかしと許されないもうけを避けるかによって、それだけ誠実と公正が入ってくる、そして誠実なものと公正なものを誠実と公正から愛し、またそれゆえ、誠実なものと公正なものを自分自身からでなくしかし主から行なう。


 第四に、どれだけ姦淫を、そのようにまた、不貞なまた汚れた考えを避けるかによって、それだけ結婚愛が入ってくる、これは天界の最内部の愛であり、その愛の中に貞潔そのものが住む。


 第五に、どれだけ殺害を、そうしてまた、殺人を引き起こす憎しみと殺害を吹き込む復讐を避けるかによって、それだけ主が慈悲と愛をもって入ってくる。


 第六に、偽りの証言を、そうしてまた、うそと冒涜を避けるかによって、それだけ主から真理が入ってくる。


 第七に、他の者の家への欲を、そうしてまた、他の者の財産を所有しようする愛とそこからの欲望を避けるかによって、それだけ主から隣人に対する仁愛が入ってくる。


 第八に、他の者の妻、召使い等々への情欲を、そうしてまた、他の者を支配しようとする愛とそこからの欲望を避けるかによって(ぜなら、この戒めに列挙されたそれらのものは、人間のプロプリウムであるから)、それだけ主への愛が入ってくる。


これらのつの戒めの中に避けなければならない悪が含まれている。けれども、つの中に、すなわち,第と第の中に、行わなければならないあるものが含まれている。すなわち、安息日を聖なるものとしなければならないこと、また両親を敬わなければならないこと。


 けれども、どのようにこれらの二つの戒めが、ユダヤ教会の人間によってではなく、しかしキリスト教会の人間によって理解されなければならないかは、他のところで述べられる。


☆「28番と29番参照」。

原典講読『宗教と生活』 17, 18

 

DE PRIMO PRAECEPTO


[, “NON ALIOS DEOS TIBI FACIES”].


第一戒について


(「あなたは他の神々をあなたに造ってはならない」)


 


(1) 原文「950番」


  17  “Non alios deos tibi facies,” involvit etiam ne semet et mundum super omnia ament; nam quod supra omnia amatur, hoc deus est. Sunt bini amores sibi prorsus oppositi, amor sui et amor in Deum, tum amor mundi et amor caeli: qui amat semet, is amat suum proprium, ac proprium hominis non est nisi quam malum; inde etiam is amat malum in omni complexu; et qui amat malum, odio habet bonum, et inde etiam Deum. Qui amat semet super omnia, immergit affectiones et cogitationes suas corpori et sic proprio suo, a quo sic non potest a Domino elevari; et qui immersus est corpori et proprio suo, is in ideis corporeis est, et in voluptatibus quae mere corporis sunt, et inde in caligine quoad illa quae supra sunt; at qui elevatur a Domino, is in luce est; et qui non in luce caeli est, sed in caligine, is quia non videt aliquid Dei, negat Deum, et pro Deo agnoscit vel Naturam, vel aliquem hominem, vel aliquod idolum, et quoque affectat ut ipse sicut Deus colatur: inde nunc sequitur, quod qui semet super omnia amat, alios deos colat. Similiter qui mundum, sed in minori gradu; nam mundus non potest tantum amari quantum amatur proprium; quare mundus amatur ex proprio, ac propter proprium, quia ei inservit. Per amorem sui, intelligitur imprimis amor imperandi super alios ex solo jucundo dominii, et propter eminentiam, et non ex jucundo usuum, et propter bonum publicum: et per amorem mundi intelligitur imprimis amor possidendi bona in mundo ex solo jucundo possessionis et propter opulentiam, et non ex jucundo usuum ex illis, et propter bonum inde: uterque ille amor est absque limite; ruit, quantum datur copia, in infinitum.


 


(2) 直訳


“Non alios deos tibi facies,” involvit etiam ne semet et mundum super omnia ament; 「あなたは他の神々をあなたに造ってはならない」は、さらにまた、すべてにまさって自己と世を愛さないことを含む。


nam quod supra omnia amatur, hoc deus est. なぜなら、すべてにまさって愛されるもの、これは神であるから。


Sunt bini amores sibi prorsus oppositi, amor sui et amor in Deum, tum amor mundi et amor caeli: それ自体にまったく対立した二つの愛がある、自己愛と神への愛、なおまた世俗愛と天界の愛〔である〕。


qui amat semet, is amat suum proprium, ac proprium hominis non est nisi quam malum; 自己を愛する者は、彼は自分のプロプリウム愛する、そして人間のプロプリウムは悪以外の☆ものではない。


ここのnisiに特別な意味はありません、quamに含まれてしまっています。


inde etiam is amat malum in omni complexu; そこからさらにまた、彼は悪をすべての全体として愛する。


et qui amat malum, odio habet bonum, et inde etiam Deum. また悪を愛する者は、善に憎しみを抱く、またここから神にもまた。


Qui amat semet super omnia, immergit affectiones et cogitationes suas corpori et sic proprio suo, a quo sic non potest a Domino elevari; すべてにまさって自分自身を愛する者は、自分の情愛と思考力を身体(物体)に、このように自分のプロプリウムに浸す、それ〔プロプリウム〕から、このように主により上げられることができない。


et qui immersus est corpori et proprio suo, is in ideis corporeis est, et in voluptatibus quae mere corporis sunt, et inde in caligine quoad illa quae supra sunt; また自分の身体とプロプリウムに浸した者は、彼は身体(物体)の観念の中にいる、また快楽の中に、それは単なる身体(物体)のものである、またここからそれらに関して暗黒の中にいる、それらは上方にある。


at qui elevatur a Domino, is in luce est; しかし、主により上げられている者は、彼は光の中にいる。


et qui non in luce caeli est, sed in caligine, is quia non videt aliquid Dei, negat Deum, et pro Deo agnoscit vel Naturam, vel aliquem hominem, vel aliquod idolum, et quoque affectat ut ipse sicut Deus colatur: また天界の光の中にいない者は、しかし暗黒の中に、彼は神の何らかのものを見ないので、神を否定する、また神としてあるいは自然を認める、あるいはある人間を、あるいはある偶像を、そしてまた、自分自身が神のように崇拝されることを求める。


inde nunc sequitur, quod qui semet super omnia amat, alios deos colat. そこでそこから、~ということになる、自分自身をすべてにまさって愛する者は、他の神々を崇拝すること。


Similiter qui mundum, sed in minori gradu; 世を〔愛する者〕も同様である、しかし、より少ない程度にである。


nam mundus non potest tantum amari quantum amatur proprium; なぜなら、世はどれだけ愛されることはできないか〔によって〕、それだけプロプリウムが愛されるから。


quare mundus amatur ex proprio, ac propter proprium, quia ei inservit. それゆえ、世はプロプリウムから愛される、そしてプロプリウムのために〔愛される〕、彼に〔世が〕仕えるから。


Per amorem sui, intelligitur imprimis amor imperandi super alios ex solo jucundo dominii, et propter eminentiam, et non ex jucundo usuum, et propter bonum publicum: 自己愛によって、支配する快さだけから、他の者の上に支配する愛が特に意味される、また卓越(高位)のための、また役立ちの快さからでない、また公けの善のため〔でない〕。


et per amorem mundi intelligitur imprimis amor possidendi bona in mundo ex solo jucundo possessionis et propter opulentiam, et non ex jucundo usuum ex illis, et propter bonum inde: また世俗愛によって、所有の快さだけから、富のための愛が特に意味される、またそれらからの役立ちの快さからでない、またそこからの善のため〔でない〕。


uterque ille amor est absque limite; 二つとも、その愛は限界(限度)なしに存在する。


ruit, quantum datur copia, in infinitum.  突進する、機会が与えられるかぎり、〔その愛は〕無限にまで。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』950)


 17 「あなたは他の神々をあなたに造ってはならない」は、さらにまた、すべてにまさって自己と世を愛さないことを含む。なぜなら、すべてにまさって愛されるものは神であるから。


二つの愛があり、それらは互いにまったく対立している。自己愛と神への愛、なおまた世俗愛と天界の愛である。自己を愛する者は自分のプロプリウム愛し、そして人間のプロプリウムは悪以外のものではない。そこからさらにまた、彼は全体としてすべての悪を愛する。また悪を愛する者は、善に憎しみを、またここから神にもまた憎しみを抱く。すべてにまさって自分自身を愛する者は、自分の情愛と思考力を身体に、このように自分のプロプリウムに浸し、そのプロプリウムから、このように主により上げられることができない。また自分の身体とプロプリウムに浸した者は身体の観念の中に、また単なる身体のものである快楽の中にいる、またここから上方にあるものに関して暗黒の中にいる。しかし、主により上げられている者は光の中にいる。また天界の光の中にいないで暗黒の中にいる者は、神の何らかのものを見ないので、神を否定する、また神としてあるいは自然を、あるいはある人間を、あるいはある偶像を認め、そしてまた、自分自身が神のように崇拝されることを求める。そこでそこから、自分自身をすべてにまさって愛する者は、他の神々を崇拝することがいえる。


世を愛する者も同様であるが、しかし、その程度はより少ない。なぜなら、どれだけ世が愛されることができないかによって、それだけプロプリウムが愛されるから。それゆえ、〔世が〕彼に仕えるので、世はプロプリウムから愛され、そしてプロプリウムのために愛される。自己愛によって、特に、支配する快さだけから、また卓越するためでも、また役立ちの快さからでもなく、また公けの善のためでもなく、他の者の上に支配する愛が意味される。また世俗愛によって、特に、所有の快さだけから、またそれらからの役立ちの快さからでもなく、またそこからの善のためでもなく、富のための愛が意味される。二つとも、その愛には限界がない。機会が与えられるかぎり、〔その愛は〕無限にまで突進する。


 


(1) 原文「951番」


  18  Non creditur in mundo quod amor imperandi ex solo jucundo imperii, et amor possidendi bona ex solo jucundo possessionis et non ex jucundo usuum, recondant in se omnia mala, et quoque contemptum et rejectionem omnium quae caeli et ecclesiae sunt, ex causa quia homo ex amore sui et ex amore mundi excitatur ad faciendum bona ecclesiae, patriae, societati et proximo, ponendo in beneactis honorem, et exspectando praemium; inde est quod amor ille a multis dicatur ignis vitae, et excitamentum ad magna: sed sciendum est quod quantum bini illi amores spectant usus primo loco, ac se secundo, tantum sunt boni; at quantum spectant se primo loco, et usus secundo, tantum sint mali; nam tunc homo propter se, et consequenter ex se, omnia agit, et tunc in singulis quae agit est ipse et ejus proprium, quod in se spectatum non est nisi quam malum: at spectare usus primo loco et se secundo, est bona facere propter ecclesiam, patriam, societatem et proximum; et bona quae homo facit illis propter illos, non sunt ex homine, sed a Domino; discrimen inter illa duo, est sicut inter caelum et infernum. Homo nescit quod tale discrimen sit, quia ex nativitate et inde ex natura in illis est, et quia jucundum illorum jugiter adblanditur et favet:


sed usque sciat quod amor imperandi ex jucundo imperii, et non ex jucundo usuum, sit prorsus diabolicus, ac vocari possit atheus; nam quantum homo in illo amore est, tantum corde non credit Deum dari, et tantum in corde suo ridet ad omnia ecclesiae: immo tantum odio habet, et ex odio persequitur, omnes qui Deum agnoscunt, imprimis qui Dominum: ipsum jucundum vitae illorum est malefacere, et omnis generis facinora et flagitia patrare: verbo, sunt ipsi diaboli. Hoc nescit homo dum in mundum vivit; sed quod ita sit, sciturus est cum in mundum spiritualem, quod fit statim post mortem, venit; infernum ex talibus est plenum, ubi loco quod dominationes fuerint, sunt servitia; apparent etiam ibi, dum spectantur in luce caeli, inversi, sicut capite deorsum et pedibus sursum, quoniam imperia fuerunt illis primo loco ac usus secundo; quod enim primo loco est, hoc caput est; et quod secundo, hoc pedes sunt; et quod caput est, hoc amatur; et quod pedes sunt, hoc proculcatur.


 


(2) 直訳


Non creditur in mundo quod amor imperandi ex solo jucundo imperii, et amor possidendi bona ex solo jucundo possessionis et non ex jucundo usuum, recondant in se omnia mala, et quoque contemptum et rejectionem omnium quae caeli et ecclesiae sunt, ex causa quia homo ex amore sui et ex amore mundi excitatur ad faciendum bona ecclesiae, patriae, societati et proximo, ponendo in beneactis honorem, et exspectando praemium; 〔次のことは〕世の中で信じられていない、支配の快さだけから支配する愛、また所有の快さだけから財産を所有する愛は、役立ちの快さからでない、それ自体の中に(本質的に)すべての悪を隠している、また天界と教会に属するすべてのものへの軽蔑と拒絶もまた〔隠している〕こと。理由から、人間は自己愛からまた世俗愛から、教会の、祖国の、社会の、また隣人の善を行なうことへと刺激されるからである、善行の中に名誉を置いて(見なして)、また報酬を期待して。


inde est quod amor ille a multis dicatur ignis vitae, et excitamentum ad magna: そこからである、その愛は多くの者から、生命の火、また偉大なことへと奮起させるものと言われること。


sed sciendum est quod quantum bini illi amores spectant usus primo loco, ac se secundo, tantum sunt boni; しかし、知らなくてはならない、どれだけ二つのこの愛を役立ちが第一の位置に〔あるものとして〕、そして自分自身を第二〔の位置〕に見るか〔によって〕、それだけ善であること。


at quantum spectant se primo loco, et usus secundo, tantum sint mali; しかし、どれだけ自分自身を第一の位置に、また役立ちを第二〔の位置〕に〔見るかによって〕、それだけ悪である。


nam tunc homo propter se, et consequenter ex se, omnia agit, et tunc in singulis quae agit est ipse et ejus proprium, quod in se spectatum non est nisi quam malum: なぜなら、その時、人間は自分自身のために、したがって自分自身から、すべてを行なう、またその時、行なう個々のものの中に自分自身と彼のプロプリウムがある、本質的に眺められた〔それらは〕悪以外ではないから。


at spectare usus primo loco et se secundo, est bona facere propter ecclesiam, patriam, societatem et proximum; しかし、役立ちを第一の位置に、また自分自身を第二に見ることは、教会、祖国、社会と隣人のために善を行なうことである。


et bona quae homo facit illis propter illos, non sunt ex homine, sed a Domino; また、財産()は、それらを人間はそれらのためにそれらによって行なう、人間からではない、しかし主から〔のものである〕。


discrimen inter illa duo, est sicut inter caelum et infernum. それら二つものの間の相違は、天界と地獄の間〔の相違〕のようである。


Homo nescit quod tale discrimen sit, quia ex nativitate et inde ex natura in illis est, et quia jucundum illorum jugiter adblanditur et favet: 人間はこのような相違があることを知らない、出生から、またそこから自然からそれらの中にいるので、また、それらの快さが常に誘惑する(調子を合わせる)た好感をもつから。


sed usque sciat quod amor imperandi ex jucundo imperii, et non ex jucundo usuum, sit prorsus diabolicus, ac vocari possit atheus; しかし,それでも知ってほしい☆、支配の快さから、また役立ちの快さからでない、支配する愛は、まったく悪魔のものであり、無神論者と言われることができること。


sciatscio の接続法(三人称現在)であり、「命令・禁止」、「願望」が表わされます。ここでは願望がよいと思います。


nam quantum homo in illo amore est, tantum corde non credit Deum dari, et tantum in corde suo ridet ad omnia ecclesiae: なぜなら、どれだけ人間がその愛の中にいるか〔によって〕、それだけ心で神が存在することを信じない、またそれだけ自分の心の中で教会のすべてものを嘲笑するから。


immo tantum odio habet, et ex odio persequitur, omnes qui Deum agnoscunt, imprimis qui Dominum: それどころか、それだけ憎しみを持つ、また憎しみから攻撃する(迫害する)、神を認めるすべて者を、特に主を〔認める〕者を。


ipsum jucundum vitae illorum est malefacere, et omnis generis facinora et flagitia patrare: 彼らのいのちの快さそのものである、悪いことをすること、またすべての種類の犯罪(不法行為)や邪悪な行為を、罪悪(悪行)と犯罪(破廉恥行為)をなし遂げる(犯す)こと。


verbo, sunt ipsi diaboli. 一言でいえば、悪魔そのものである。


Hoc nescit homo dum in mundum vivit; このことを人間は知らない、世の中で生きる時。


sed quod ita sit, sciturus est cum in mundum spiritualem, quod fit statim post mortem, venit; しかし、そのようであることを、霊界にいるとき知るようになる、そのことは死後直ちに起こる、〔その霊界へ〕やって来る。


infernum ex talibus est plenum, ubi loco quod dominationes fuerint, sunt servitia; 地獄はこのような者で満ちている、その場所では、〔彼らの〕支配は終り☆、隷属(奴隷状態)がある。


fuerintsum「存在する」の接続法完了。「存在」が完了したことから、(世でのような)彼らの支配は「終った」と訳せます。


apparent etiam ibi, dum spectantur in luce caeli, inversi, sicut capite deorsum et pedibus sursum, quoniam imperia fuerunt illis primo loco ac usus secundo; さらにまたそこに見られる、天界の光の中で〔彼らが〕眺められる時、逆にして、頭を下方に足を上方に〔する〕かのように、支配が彼らにとって第一の位置にあったので、そして役立ちが第二〔の位置にあった〕。


quod enim primo loco est, hoc caput est; というのは、第一の位置にあるもの、これは頭であるから。


et quod secundo, hoc pedes sunt; また第二のもの、これは足である。


et quod caput est, hoc amatur; また頭であるもの、これは愛される。


et quod pedes sunt, hoc proculcatur. また足であるもの、これは踏みつけられる。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』951)


 18 支配の快さだけから支配する愛は、また役立ちの快さからでなく、所有の快さだけから財産を所有する愛は、それ自体の中にすべての悪を隠しており、また天界と教会に属するすべてのものへの軽蔑と拒絶もまた隠していることは、世の中で信じられていない。その理由は、人間は自己愛からまた世俗愛から、善行の中に名誉を置き、また報酬を期待して、教会、祖国、社会、また隣人への善を行なうことへと刺激されるからである。そこから、その愛は多くの者から、生命の火、また偉大なことへと奮起させるものと言われる。しかし、二つのこの愛の役立ちがどれだけ第一の位置にあり、そして自分自身が第二の位置にあると見るかによって、それだけ二つのこの愛が善であり、しかし、どれだけ自分自身を第一の位置に、また役立ちを第二の位置あると見るかによって、それだけ悪であることを知らなくてはならない。なぜなら、その時、人間は自分自身のために、したがって自分自身から、すべてを行ない、またその時、行なう個々のものの中に自分自身とそのプロプリウムがあり、本質的に眺められた〔それらは〕悪以外のものではないから。


しかし、役立ちを第一の位置に、また自分自身を第二に見ることは、教会、祖国、社会と隣人のために善を行なうことである。また、財産は、人間はそれらのためにそれらによって行なうが、人間からではなく、しかし主からのものである。それら二つものの間の相違は、天界と地獄の間のようである。人間はこのような相違があることを知らない、出生から、またそこからの自然からそれらの中にいる、また、それらの快さが常に誘惑し、た好感をもつからである。しかし,それでも、支配の快さから、また役立ちの快さからでない支配する愛は、まったく悪魔のものであり、無神論者と言われることができることを知ってほしい。なぜなら、どれだけ人間がその愛の中にいるかによって、それだけ心で神が存在することを信じない、またそれだけ自分の心の中で教会のすべてものを嘲笑するから。それどころか、神を認めるすべて者を、特に主を認める者を、それだけ憎み、また憎しみから迫害する。悪いことをする、またすべての種類の犯罪や邪悪な行為を、悪行と破廉恥行為を犯すことは彼らのいのちの快さそのものである。一言でいえば、悪魔そのものである。


世の中で生きる時、このことを人間は知らない。しかし、そのようであることを、死後、直ちに起こり、やって来る霊界にいるとき知るようになる。地獄はこのような者で満ちており、その場所では、彼らの支配は終り、奴隷状態がある。さらにまたそこにでは、天界の光の中で〔彼らが〕眺められる時、頭を下方に足を上方にして逆さまになっているのが見られる、支配が彼らにとって第一の位置にあり、そして役立ちが第二の位置にあったからである。というのは、第一の位置にあるものは頭であり、また第二のものは足であるから。また頭であるものは愛され、足であるものは踏みつけられる。 

原典講読『宗教と生活』 19, 20

 

(1) 原文「952番」


 19 Qui putat quod agnoscat et credat quod Deus sit, antequam abstinet a malis quae in decalogo, imprimis ab amore imperandi ex jucundo imperii, et ex amore possidendi bona mundi ex jucundo possessionis, et non ex jucundo usuum, fallitur: homo confirmet se quantum possit quod Deus sit, ex Verbo, ex praedicationibus, ex libris, ex lumine rationis, et inde sibi persuadeat quod credat; usque non credit, si non mala ex amore sui et mundi scaturientiaremota sunt. Causa est, quia mala et eorum jucunda obstant, et inhibent ac repellunt bona et eorum jucunda e caelo, et inde confirmationem; et antequam caelum confirmat, est modo fides oris, quae in se est nulla fides, et non fides cordis, quae est ipsa fides: fides oris est fides in externis, fides cordis est fides in internis; quando interna constipata sunt omnis generis malis, tunc ablates externis, ut fit cum omni homine post mortem, homo ex illis rejicit etiam fidem quod Deus sit.


 


(2) 直訳


Qui putat quod agnoscat et credat quod Deus sit, antequam abstinet a malis quae in decalogo, imprimis ab amore imperandi ex jucundo imperii, et ex amore possidendi bona mundi ex jucundo possessionis, et non ex jucundo usuum, fallitur: 神が存在することを認め、信じていると思う者は、十戒にある悪をやめる前に、特に、支配の快さから支配する愛から、また所有の快さから世の財産を所有する愛から、また役立ちの快さからでない、欺かれている。


homo confirmet se quantum possit quod Deus sit, ex Verbo, ex praedicationibus, ex libris, ex lumine rationis, et inde sibi persuadeat quod credat; 人間が自分自身に確信しても、神が存在することをできるかぎり、みことばから、説教から、書物から、理性の光から、またここから自分自身に信じていることを説得する。


usque non credit, si non mala ex amore sui et mundi scaturientia remota sunt. それでも、信じていない、もし、自己と世への愛からわき出る悪から遠ざかっていないなら。


Causa est, quia mala et eorum jucunda obstant, et inhibent ac repellunt bona et eorum jucunda e caelo, et inde confirmationem; 理由である、悪とその快さが妨害するので、また天界からの善とその快さを引き止める(ふさぐ)、そして追い払う、またここから確信を〔妨害する〕。


et antequam caelum confirmat, est modo fides oris, quae in se est nulla fides, et non fides cordis, quae est ipsa fides: また天界が〔信仰を〕確信させる前には、口の 信仰だけがある、それ自体の中に(本質的に)仰は何もない、また心の信仰はない、それは信仰そのものである。


fides oris est fides in externis, fides cordis est fides in internis; 口の信仰は外なる信仰であり、心の信仰は内なる信仰である。


quando interna constipata sunt omnis generis malis, tunc ablatis externis, ut fit cum omni homine post mortem, homo ex illis rejicit etiam fidem quod Deus sit. 内なるもの(内部)がすべての種類の悪でいっぱいである時、その時、外なるもの(外部)が取り去られて、死後、すべての人間に起こるように、人間はそれら(外なるもの)から神が存在することの信仰もまた投げ返す☆。


死後、人間が外面的なものを脱ぎ捨てるとき、そこに付着していた口先だけの信仰も一緒に捨てますが、そのとき「神が存在する」という信仰の本質までも捨ててしまう、という意味です。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』952)


 19 特に支配の快さから支配する愛から、また所有の快さから世の財産を所有する愛から、また役立ちの快さからでなく、十戒にある悪をやめる前に、神が存在することを認め、信じていると思う者は、欺かれている。人間が自分自身に、神が存在することをできるかぎり、みことばから、説教から、書物から、理性の光から確信し、またここから自分自身に信じていることを説得するにしても、それでも、自己と世への愛からわき出る悪から遠ざかっていないなら、信じていない。


 その理由は、悪とその快さが、天界からの善とその快さを引き止め、そして追い払い、またここから確信を妨害するからである。また天界が〔信仰を〕確信させる前には、口の信仰だけがあり、それ自体の中に仰は何もなく、信仰そのものである心の信仰はない。口の信仰は外なる信仰であり、心の信仰は内なる信仰である。内なるもの(内部)がすべての種類の悪でいっぱいである時、死後、すべての人間に起こるように、外なるもの(外部)が取り去られるとき、人間はそれら(外なるもの)から神が存在することの信仰もまた捨てる。


 


 (1) 原文「954番」


  20 Quantum homo resistit binis amoribus propriis, qui sunt amor imperandi ex solo jucundo imperii, et amor possidendi bona mundi ex solo jucundo possessionis, et sic quantum fugit mala ut peccata quae in decalogo, tantum per caelum a Domino influit quod Deus sit, qui Creator et Conservator universi, immo etiam quod Deus unus sit. Causa, quod hoc tunc influat, est quia cum remota sunt mala, caelum apertum est; et cum caelum est apertum, homo non amplius ex se, sed per caelum ex Domino cogitat; et hoc in caelo universale est, complectens omnia, quod Deus sit, et quoque quod Deus unus sit. Quod homo ex solo influxu sciat et quasi videat quod Deus unus sit, constare potest ex communi omnium gentium confessione, et ex renisu cogitandi quod plures sint. Interior cogitatio hominis, quae est cogitatio spiritus ejus, vel ex inferno est, vel ex caelo est; ex inferno est antequam remota sunt mala, ex caelo autem dum remota sunt. Quando ex inferno est, tunc homo non videt aliud quam quod Natura sit Deus, et quod intimum Naturae sit quod vocatur Divinum. Talis homo post mortem, dum fit spiritus, quemlibet qui potentia valet, vocat deum; et quoque ipse affectat potentiam ut dicatur deus; talis vesania est omnibus malis latens in spiritu eorum. Quando autem homo ex caelo cogitat, quod fit dum remota sunt mala, tunc videt ex luce in caelo quod Deus sit, et quod Deus unus sit. Visus ex luce e caelo, est qui intelligitur per influxum.


 


(2) 直訳


Quantum homo resistit binis amoribus propriis, qui sunt amor imperandi ex solo jucundo imperii, et amor possidendi bona mundi ex solo jucundo possessionis, et sic quantum fugit mala ut peccata quae in decalogo, tantum per caelum a Domino influit quod Deus sit, qui Creator et Conservator universi, immo etiam quod Deus unus sit. どれだけ人間がプロプリウムの☆二つの愛に抵抗するか〔によって〕、それらは支配の快さだけからの支配する愛である、また所有の快さだけからの世の財産を所有する愛である、またこのように、どれだけ罪として悪を避けるか〔によって〕、それらは十戒の中の〔悪である〕、それだけ主により天界を通して流入する、神が存在すること、その者は全世界の創造者と維持者である、それどころか神はひとりであることもまた。


英訳書にはここに注「ラテン語“プロプリース”「自分自身のものの」」があります。


Causa, quod hoc tunc influat, est quia cum remota sunt mala, caelum apertum est; 理由は、その時これが流入すること、悪が遠ざけられているとき、天界が開かれるからである。


et cum caelum est apertum, homo non amplius ex se, sed per caelum ex Domino cogitat; また天界が開かれているとき、人間はもはや自分自身からでなく、しかし主から天界を通じて、考える。


et hoc in caelo universale est, complectens omnia, quod Deus sit, et quoque quod Deus unus sit. また、このこと(quod)は天界の中で、すべてを包含している、普遍的なものである、神が存在すること、そしてまた神はひとりであること。


Quod homo ex solo influxu sciat et quasi videat quod Deus unus sit, constare potest ex communi omnium gentium confessione, et ex renisu cogitandi quod plures sint. 人間が流入だけから、知り、またいわば見ることは、神がひとりであること、すべての国民に共通の承認(信仰告白)から、また多く〔の神が〕存在することを考えることの抵抗から、明らかにすることができる。


Interior cogitatio hominis, quae est cogitatio spiritus ejus, vel ex inferno est, vel ex caelo est; 人間の内的な思考は、それは彼の霊の思考である、あるいは地獄から存在する、あるいは天界から存在する。


ex inferno est antequam remota sunt mala, ex caelo autem dum remota sunt. 地獄から存在する、悪が遠ざけられる前に、けれども、天界から〔存在する〕、遠ざかっている時。


Quando ex inferno est, tunc homo non videt aliud quam quod Natura sit Deus, et quod intimum Naturae sit quod vocatur Divinum. 地獄から存在する時、その時、人間は、自然が神であること以外に何らかのものを見ない、また自然の最内部のものが神性と呼ばれること。


Talis homo post mortem, dum fit spiritus, quemlibet qui potentia valet, vocat deum; このような人間は、死後、霊になる時、だれでも、その者は権力(支配力)にまさる、神と呼ぶ。


et quoque ipse affectat potentiam ut dicatur deus; また、自分自身もまた権力(支配力)求める、神と呼ばれるために。


talis vesania est omnibus malis latens in spiritu eorum. このような狂気が、すべての悪い者に、彼の霊の中に隠れている。


Quando autem homo ex caelo cogitat, quod fit dum remota sunt mala, tunc videt ex luce in caelo quod Deus sit, et quod Deus unus sit. けれども、人間が天界から考える時、それは悪が遠ざけられている時に起こる、その時、天界の中の光から、神が存在すること、また神はひとりであることを見る。


Visus ex luce e caelo, est qui intelligitur per influxum. 天界からの光からの視覚(見ること)、それが流入によって意味される〔ことで〕ある。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』954)


 20 どれだけ人間がプロプリウムの二つの愛に抵抗するかによって、そられは支配の快さだけからの支配する愛と所有の快さだけからの世の財産を所有する愛であるが、またこのように、どれだけ罪として悪を避けるかによって、それらは十戒の中の悪であるが、それだけ主により天界を通して、全世界の創造者と維持者である神が存在すること、それどころか神はひとりであることもまた流入する。その時ここのことが流入する理由は、悪が遠ざけられている時、天界が開かれるからである。また天界が開かれているとき、人間はもはや自分自身からでなく、しかし主から天界を通じて考える。また、神が存在すること、そしてまた神はひとりであることは、天界の中で、すべてを包含する普遍的なものである。


 人間が流入だけから、神がひとりであること知り、またいわば見るのは、すべての国民に共通の承認(信仰告白)から、また多くの神が存在すると考えることの抵抗から、明らかにすることができる。人間の霊の思考である内的な思考は、地獄から存在するかあるいは天界から存在する。悪が遠ざけられる前は地獄から存在する、けれども、遠ざかっている時、天界から存在する。


 地獄から存在する時、人間は、自然が神であること以外に何らかのものを見ない、また自然の最内部のものが神性と呼ばれる。このような人間は、死後、霊になる時、権力(支配力)にまさる者をだれでも神と呼ぶ。また、自分自身もまた神と呼ばれるために権力(支配力)求める。このような狂気が、すべての悪い者に、彼の霊の中に隠れている。


けれども、人間が天界から考える時、それは悪が遠ざけられている時に起こるが、その時、天界の中の光から、神が存在すること、また神はひとりであることを見る。流入によって意味されるものは天界からの光から見ることである。

原典講読『宗教と生活』 21, 22

 

(1) 原文「955番」


 21 Homo cum fugit et aversatur mala quia peccata sunt, ex luce caeli non modo videt quod Deus sit, et quod Deus unus sit, sed etiam quod Deus Homo sit; vult enim videre suum Deum, et aliter Ipsum non potest videre nisi sicut Hominem. Ita viderunt Deum antiqui ante Abrahamum, ac post illum; ita vident Deum ex interiore perceptione gentes in terris extra ecclesiam, imprimis illi qui interius sapiunt tametsi non ex scientiis; ita vident Deum omnes infantes, pueri, ac probi simplices; ac ita vident Deum incolae omnium tellurum, dicunt enim quod invisibile, quia non cadit in ideam, non cadat in fidem: causa est, quia homo qui fugit et aversatur mala ut peccata, cogitat e caelo, ac universum caelum, et unusquisque ibi, non in alia idea est de Deo quam ut de Homine; nec in alia potest esse, quia universum caelum est in maxima effigie Homo, ac Divinum procedens a Domino facit caelum; quare cogitare aliter de Deo quam secundum Divinam illam formam, quae est Humana, angelis impossibile est, cogitationes enim angelicae pervadunt caelum. (Quod universum Caelum in Complexu referat unum Hominem, videatur in opere De Caelo et Inferno, n. 51-86; et quod Angeli cogitent secundum formam caeli, n. 200-212 ibi.)


Haec idea Dei influit e caelo apud omnes in mundo, ac residet in spiritu illorum; sed apparet sicut exstirpata in ecclesia apud illos qui in intelligentia sunt ex proprio; immo ita exstirpata sicut non dabile sit: causa est quia cogitant de Deo ex spatio. Aliter vero iidem cum fiunt spiritus, quod ex multa experientia mihi patuit; in spirituali enim mundo indeterminata idea de Deo est nulla idea de Ipso; quare datur determinata ad aliquem qui vel in alto sedet, vel alibi, ac responsa dat. Ex influxu communi, qui est e mundo spirituali, apud homines receptae sunt ideae de Deo ut Homine varie secundum statum perceptionis; inde est quod Deus Triunus apud nos Personae nominentur; quodque Deus Pater sicut Homo Antiquus dierum in templis sistatur pictus. Ex influxu communi etiam est, quod homines vivi et homines mortui, qui sancti dicuntur, a plebe in gentilismo Christiano adorentur ut dii, et quod sculptilia eorum amentur: similiter ut apud plures gentes alibi; et quoque apud antiquos in Graecia, in Roma, et in Asia, quibus plures dii fuerunt, ac omnes illis visi sunt sicut homines. Haec dicta sunt, ut sciatur quod insitum sit, nempe in spiritu hominis, Deum ut Hominem videre: insitum dicitur quod est ex influxu communi.


 


(2) 直訳


Homo cum fugit et aversatur mala quia peccata sunt, ex luce caeli non modo videt quod Deus sit, et quod Deus unus sit, sed etiam quod Deus Homo sit; 人間は、罪であるので悪を避け、退けるとき、天界の光から、単に神が存在することと神がひとりであることを見るだけでなく、しかし神が人間であることもまた〔見る〕。


vult enim videre suum Deum, et aliter Ipsum non potest videre nisi sicut Hominem. というのは、〔人間は〕自分の神を見ることを欲するから、またその方を異なって見ることができない、人間のようにでないなら。


Ita viderunt Deum antiqui ante Abrahamum, ac post illum; そのように神を見た、アブラハム以前に、また彼以後に、古代人たちは。


ita vident Deum ex interiore perceptione gentes in terris extra ecclesiam, imprimis illi qui interius sapiunt tametsi non ex scientiis; そのように神を見る、内的な知覚から、教会の外の地域での異教徒たちは、特に、彼らは、内的に賢明である者たち、たとえ知識からでなくても。


ita vident Deum omnes infantes, pueri, ac probi simplices; そのように神を見る、すべての幼児、子供、そして正直な者、単純な者は。


ac ita vident Deum incolae omnium tellurum, dicunt enim quod invisibile, quia non cadit in ideam, non cadat in fidem: そしてそのように、すべての惑星☆の住民は神を見る、というのは、彼らは言うから、目に見えないものは、観念の中に落ち込まないので、信仰(信念)の中に落ち込まない。


英訳書には次の注があります。「この地球のように、宇宙間の他の惑星には人類が住んでいる。スヴェーデンボリの『宇宙間の諸地球』を参照」。


causa est, quia homo qui fugit et aversatur mala ut peccata, cogitat e caelo, ac universum caelum, et unusquisque ibi, non in alia idea est de Deo quam ut de Homine; 理由である、人間は、悪を罪として避け、また退ける者、天界から考えるので、そして全天界は、またそこにそれぞれの者は、神について他の観念の中にいない、人間についてのように以外に。


nec in alia potest esse, quia universum caelum est in maxima effigie Homo, ac Divinum procedens a Domino facit caelum; 他の〔観念の〕中にいることもできない、全天界は最大の似姿における人間であるので、そして主から発出する神性が天界をつくる。


quare cogitare aliter de Deo quam secundum Divinam illam formam, quae est Humana, angelis impossibile est, cogitationes enim angelicae pervadunt caelum. それゆえ、神について異なって考えることは、神性のその形にしたがってよりも、それは人間〔の形〕であって、天使たちに不可能である、というのは、天使の思考が天界に行き渡っているから。


(Quod universum Caelum in Complexu referat unum Hominem, videatur in opere De Caelo et Inferno, n. 51-86; et quod Angeli cogitent secundum formam caeli, n. 200-212 ibi.) (全天界が統一体として一人の人間を写し出す(表わす)とは、著作『天界と地獄』の51-86 番に見られる。また天使たちが天界の形にしたがって考えることは、そこに200-212 )


Haec idea Dei influit e caelo apud omnes in mundo, ac residet in spiritu illorum; 神のこの観念は、天界から世の中のすべての者のもとへ流入する、そして彼らの霊の中に住む。


sed apparet sicut exstirpata in ecclesia apud illos qui in intelligentia sunt ex proprio; しかし、教会の中で、彼らのもとで消滅したように見える、プロプリウムからの知性の中にいる者たち。


immo ita exstirpata sicut non dabile sit: それどころか、そのように消滅した、存在できないかのように。


causa est quia cogitant de Deo ex spatio. 理由である、神について空間から考えるので。


Aliter vero iidem cum fiunt spiritus, quod ex multa experientia mihi patuit; けれども、同じ者〔人間〕が霊となるとき、異なって〔考える〕、そのことは多くの経験から私に明らかであった。


in spirituali enim mundo indeterminata idea de Deo est nulla idea de Ipso; というのは、霊界の中で、神について不確定な(漠然とした)観念は、その方について無意味な観念であるから。


quare datur determinata ad aliquem qui vel in alto sedet, vel alibi, ac responsa dat. それゆえ、ある者〔神〕に高い所かまたは他の所に座り、そして答えを与える者〔神〕といった限定されたもの〔観念〕が与えられる。


Ex influxu communi, qui est e mundo spirituali, apud homines receptae sunt ideae de Deo ut Homine varie secundum statum perceptionis; 一般的な流入から、それは霊界からである、人間のもとに受け入れられた、人間としての神についての観念が、知覚の状態にしたがってさまざまに。


inde est quod Deus Triunus apud nos Personae nominentur; そこからである、三位一体の神が私たちのもとで〔複数の〕位格☆で呼ばれること。


ここで「位格(ペルソナ)」の複数形が使われており、「神が複数と見なされるようになった」という意味でしょう。『真のキリスト教』15,16番参照。


quodque Deus Pater sicut Homo Antiquus dierum in templis sistatur pictus. そして☆1、父なる神は日の古代人☆2の人間のように神殿の中に描かれて示されること〔が生じた〕。


1 quodque quod+que「そして~ということも」です。


2 「ダニエル書」7:13参照。文語訳聖書には「日の老いたる者」と訳されています。


Ex influxu communi etiam est, quod homines vivi et homines mortui, qui sancti dicuntur, a plebe in gentilismo Christiano adorentur ut dii, et quod sculptilia eorum amentur: さらにまた一般的な流入からである、生きている人間や死んでいる人間が、その者が聖者と呼ばれること、庶民により〔聖徒の崇拝を許す〕異端的キリスト教の中で神々として崇拝される、また彼らの彫像が愛されること〔が生じたのは〕。


☆ 英訳書の中に「スヴェーデンボリは、ローマカトリック教会に支配されている国々を示すために、この表現〔gentilismus Christianus =異端的キリスト教〕をしばしば用いている」とあります。『天界の秘義』3447:1番を参照。


similiter ut apud plures gentes alibi; 同様に,より多くの国民のもとのように、他の所で。


et quoque apud antiquos in Graecia, in Roma, et in Asia, quibus plures dii fuerunt, ac omnes illis visi sunt sicut homines. そしてまた、ギリシアの中の古代人のもとに、ローマの中の、またアジアの中の、彼らのもとに多くの神々が存在した、そして、すべて〔のそれらの神々〕は彼らに人間のように見られた。


Haec dicta sunt, ut sciatur quod insitum sit, nempe in spiritu hominis, Deum ut Hominem videre: これらが言われたのは,植え付けられたことが知られるためである、すなわち、人間の霊の中に、神を人間として見ること。


insitum dicitur quod est ex influxu communi. 植え付けられた(生来の)のと言われる、それは一般的な流入から存在する〔もの〕。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』955)


 21 人間は、罪であるので悪を避け、退けるとき、天界の光から神が存在することと神がひとりであることを見るだけでなく、神が人間であることもまた見る。というのは、〔人間は〕自分の神を見ることを欲し、その方を人間のようにしか見ることができないから。アブラハム以前に、また彼以後に、古代人たちはそのように神を見た。内的な知覚から、教会の外の地域での異教徒たちは、特に、内的に賢明である者たちは、たとえ知識からでなくても、そのように神を見る。すべての幼児、子供、そして正直な者、単純な者は、そのように神を見る。そしてそのように、すべての惑星の住民は神を見る、というのは、彼らは、目に見えないものは観念の中に落ち込まないので、信仰の中に落ち込まない、と言うから。


 その理由は、悪を罪として避け、退ける人間は天界から考え、そして全天界は、またそこのそれぞれの者は、神について人間であるという観念の中にしかいないからである。他の観念の中にいることもできない、全天界は最大の似姿における人間であり、そして主から発出する神性が天界をつくるからである。それゆえ、神について人間の形である神性のその形にしたがわないで考えることは天使たちに不可能である、というのは、天使の思考が天界に行き渡っているから。(全天界が統一体として一人の人間を表わすことは、著作『天界と地獄』の51-86 番に、また天使たちが天界の形にしたがって考えることはそこの200-212 番見られる)


 神のこの観念は、天界から世の中のすべての者のもとへ流入し、そして彼らの霊の中に住む。しかし、教会の中で、プロプリウムからの知性の中にいる者たちのもとで消滅したように見える。それどころか存在できないかのように消滅した。その理由は神について空間から考えるからである。けれども、同じ者が霊となるとき、異なって考え、そのことは多くの経験から私に明らかであった。というのは、霊界の中で、神について漠然とした観念は、その方について無意味な観念であるから。それゆえ、高い所かまたは他の所に座り、そして答えを与える神といった限定された観念が与えられる。


霊界からの一般的な流入から、人間としての神についての観念が、知覚の状態にしたがってさまざまに、人間のもとに受け入れられた。そこから、三位一体の神が私たちのもとで〔複数の〕位格で呼ばれている。そして、父なる神は「日の老いたる者」という人間のように神殿の中で描かれて、示されるようになった。さらにまた一般的な流入から、生きている人間や死んでいる人間が聖者と呼ばれること、庶民により〔聖徒の崇拝を許す〕異端的キリスト教の中で神々として崇拝され、また彼らの彫像が愛されるようになった。同様に,他の所の多くの国民のもとでように。そしてまた、ギリシア、ローマ、またアジアの古代人のもとに多くの神々が存在し、そして、すべての神々は彼らに人間のように見られた。


 これらが言われたのは,植え付けられたことが、すなわち、人間の霊の中で神を人間として見ることが知られるためである。一般的な流入から存在するものは、植え付けられた(生来の)のと言われる。


 


(1) 原文「956番」


 22 Quoniam homo ex communi influxu e caelo in spiritu suo videt quod Deus Homo sit, sequitur quod illi qui ab ecclesia sunt ubi Verbum est, si mala ut peccata fugiunt et aversantur, ex luce caeli, in qua tunc sunt, videant Divinum in Humano Domini, ac Trinum in Ipso, et Ipsum Deum caeli et terrae: sed illi hoc videre non possunt qui ideam Dei ut Hominis per intelligentiam ex proprio apud se destruxerunt; hi nec vident quod Deus unus sit ex Trinitate quam cogitant; ore modo unum dicunt. Illi autem qui non a malis purificati sunt, et ideo nec in luce caeli, in spiritu suo non vident Dominum ut Deum caeli et terrae, sed alium loco Ipsius; quidam aliquem quem Deum Patrem credunt, quidam aliquem quem Deum vocant quia potentia valet; quidam aliquem diabolum, quem timent quia potest malefacere; quidam Naturam, ut in mundo; et quidam nullum Deum. In spiritu suo dicitur, quia tales sunt post mortem dum fiunt spiritus; quare quod in spiritu eorum latuit in mundo, hoc tunc manifestatur. Sed omnes, quotcunque in caelo sunt, unice agnoscunt Dominum; universum enim caelum est ex Divino quod procedit ab Ipso, ac refert Ipsum ut Hominem; quare nemo potest intrare caelum nisi in Domino sit, nam intrat in Ipsum dum in caelum; alii si intrant, fiunt impotes mentis, et retrorsum cadunt.


 


(2) 直訳


Quoniam homo ex communi influxu e caelo in spiritu suo videt quod Deus Homo sit, sequitur quod illi qui ab ecclesia sunt ubi Verbum est, si mala ut peccata fugiunt et aversantur, ex luce caeli, in qua tunc sunt, videant Divinum in Humano Domini, ac Trinum in Ipso, et Ipsum Deum caeli et terrae: 人間は天界からの一般的流入から、自分の霊の中で、神が人間であることを見るので、~ということになる、彼らは、そこにみことばが存在する教会からの者たちは、もし悪を罪として避け、退けるなら、天界の光から、その時、彼らはその〔光の〕中にいる、主の人間性の中に神性を見る、そしてその方の中に三一性(三位一体)を、またその方を天地の神と〔見る〕。


sed illi hoc videre non possunt qui ideam Dei ut Hominis per intelligentiam ex proprio apud se destruxerunt; しかし、彼らはこのことを見ることができない、その者は人間としての神の観念を自分自身のもとのプロプリウムからの理解力によって、滅ぼした者。


hi nec vident quod Deus unus sit ex Trinitate quam cogitant; この者たちは、三一性から神がひとりであることも見ない、それを彼らが考える。


ore modo unum dicunt. 単に口で〔神は〕ひとり〔である〕と言う。


Illi autem qui non a malis purificati sunt, et ideo nec in luce caeli, in spiritu suo non vident Dominum ut Deum caeli et terrae, sed alium loco Ipsius; けれども、悪から清められていない者は、またそれゆえ天界の光の中にもいない〔者は〕、自分の霊の中で、主を天地の神として見ない、しかし、その方の場所に別のものを〔見る〕。


quidam aliquem quem Deum Patrem credunt, quidam aliquem quem Deum vocant quia potentia valet; ある者は何かあるものを父なる神と信じる、ある者は何かあるものを神と呼ぶ、権力が力があるので。


quidam aliquem diabolum, quem timent quia potest malefacere; ある者は何かあるものを悪魔と〔信じ〕、それを恐れる、悪をなすことができるので。


quidam Naturam, ut in mundo; ある者は自然を〔神と信じる〕、世におけるように。


et quidam nullum Deum. また、ある者は決して神を〔信じ〕ない。


In spiritu suo dicitur, quia tales sunt post mortem dum fiunt spiritus; 自分の霊の中でと言われる、このような者であるので、死後、霊になるとき。


quare quod in spiritu eorum latuit in mundo, hoc tunc manifestatur. それゆえ、世の中で彼らの霊の中に隠れているものは、これは〔霊となった〕その時に明らかにされる。


Sed omnes, quotcunque in caelo sunt, unice agnoscunt Dominum; しかし、すべての者は、〔その者たちが〕天界の中にどれほど多くいても、まったく主(だけ)認めている。


universum enim caelum est ex Divino quod procedit ab Ipso, ac refert Ipsum ut Hominem; というのは、全天界はその方から発出する神性から存在するから、そして、人間としてその方を写し出している〔から〕。


quare nemo potest intrare caelum nisi in Domino sit, nam intrat in Ipsum dum in caelum; それゆえ、だれも天界へ入ることができない、主の中にいないなら、なぜなら、その方の中に入るから、天界の中に〔入る〕時。


alii si intrant, fiunt impotes mentis, et retrorsum cadunt. もし他の者たちが入るなら、〔その者たちに〕心の抑制できないが生じる、また後方に倒れる。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』956)


 22 人間は天界からの一般的流入から、自分の霊の中で、神が人間であることを見るので、そこにみことばが存在する教会からの者たちは、もし悪を罪として避け、退けるなら、天界の光から、その時、彼らはその光の中にいて、主の人間性の中に神性を、そしてその方の中に三一性を、またその方を天地の神と見ることがいえる。しかし、人間としての神の観念を自分自身のもとのプロプリウムからの理解力によって滅ぼした者はこのことを見ることができない。この者たちは、彼らが考える三一性から神がひとりであることも見ない。ただ口では〔神は〕ひとり〔である〕と言う。けれども、悪から清められていない者は、またそれゆえ天界の光の中にもいない者は、自分の霊の中で、主を天地の神として見ない、しかし、その方の場所に別のものを見る。ある者は何かあるものを父なる神と信じ、ある者は何かあるものを権力があるので神と呼ぶ。ある者は何かあるものを悪魔と信じ、悪をなすことができるので、それを恐れる。ある者は世におけるように、自然を神と信じる。また、ある者は決して神を信じない。


 自分の霊の中でと言われるのは、死後、霊になるとき、このような者であるからである。それゆえ、世の中で彼らの霊の中に隠れているものは、〔霊となった〕その時に明らかにされる。しかし、すべての者は、〔その者たちが〕天界の中にどれほど多くいても、まったく主(だけ)認めている。というのは、全天界はその方から発出する神性から存在し、そして人間としてその方を写し出しているから。それゆえ、主の中にいないなら、だれも天界へ入ることができない、なぜなら、天界の中に〔入る〕時、その方の中に入るから。もし他の者たちが入るなら、その者は心が抑制できなくなり、後方に倒れる。

原典講読『宗教と生活』 23

 

(1) 原文「957番」


23  Idea de Deo est omnium primaria, nam qualis illa est, talis est homini communicatio cum caelo, et conjunctio cum Domino; et inde talis est homini illustratio, affectio veri et boni, perceptio, intelligentia et sapientia; haec enim non ex homine sunt, sed ex Domino secundum conjunctionem cum Ipso. Idea de Deo est idea de Domino ac de Ipsius Divino, nam non alius est Deus caeli et Deus terrae, sicut Ipse docet apud Matthaeum,


 


“Data est Mihi omnis potestas in caelo et in terra” (xxviii. 18).


 


Sed idea de Domino est plena magis et minus, et clara magis et minus; plena est in intimo caelo, minus plena in medio, et adhuc minus plena in ultimo; quare illi qui in intimo caelo in sapientia sunt, illi qui in medio in intelligentia, et illi qui in ultimo in scientia; idea clara est apud angelos qui in medio societatum caeli sunt, ac minus clara apud illos qui circum sunt, secundum gradus distantiae a medio.


Omnes in caelis sortiuntur loca secundum plenitudinem et claritatem ideae de Domino; etiam in correspondente sapientia sunt, et in correspondente felicitate. Omnes qui non ideam Divini de Domino habent, quemadmodum Sociniani et Ariani, sub caelis sunt, ac infelices. Illi qui habent ideam duplam, nempe de Deo invisibili et de Deo visibili sub forma humana, etiam sub caelis manent, nec recipiuntur priusquam unum Deum ac Ipsum visibilem agnoscunt. Quidam loco Dei visibilis vident sicut aliquod aereum, et id ex idea quia Deus vocatur spiritus; si apud eos illa idea non vertitur in ideam Hominis, sic Domini, nec acceptantur. Illi autem qui ideam de Deo sicut de intimo Naturae habent, rejiciuntur, quia non possunt quin cadant in ideam Naturae pro Deo. Omnes gentes quae unum Deum crediderunt, ac ideam Hominis de Ipso habuerunt, recipiuntur a Domino. Ex his constare potest quinam sunt qui Ipsum Deum, et qui alios deos, colunt; ita qui secundum primum decalogi praeceptum vivunt, et qui non vivunt.


 


(2) 直訳


Idea de Deo est omnium primaria, nam qualis illa est, talis est homini communicatio cum caelo, et conjunctio cum Domino; 神についての観念は、すべての〔観念で〕第一位の(主要な、最初の)のである、なぜなら、それがどのようなものであるか〔によって〕、そのようなものであるから、人間に、天界との伝達(伝達手段)、また主との結合が。


et inde talis est homini illustratio, affectio veri et boni, perceptio, intelligentia et sapientia; またそこから、そのようなものである、人間に、照らし、真理と善の情愛、知覚、理解力(知性)と知恵。


haec enim non ex homine sunt, sed ex Domino secundum conjunctionem cum Ipso. というのは、これらのものは人間から存在しないから、しかし主から、その方との結合にしたがって〔存在する〕。


Idea de Deo est idea de Domino ac de Ipsius Divino, nam non alius est Deus caeli et Deus terrae, sicut Ipse docet apud Matthaeum, 神についての観念は、主についての観念そしてその方の神性について〔の観念〕である、なぜなら、他の者は天の神と地の神ではないから、その方が「マタイ」のもとで教えられているように、


“Data est Mihi omnis potestas in caelo et in terra” (xxviii. 18). 「天の中と地の中で、すべての力がわたしに与えられている」(28:18)


Sed idea de Domino est plena magis et minus, et clara magis et minus; しかし、主についての観念は、多くまた少なく満ちている、また多くまた少なく明るい☆。


読みづらいでしょうか? やや意訳すれば「完全さで多い、少ないがあり、また明るさで多い、少ないがある」でしょうか。


plena est in intimo caelo, minus plena in medio, et adhuc minus plena in ultimo; 最内部の天界の中でで完全である(満ちている)、中間〔の天界〕の中で少なく満ちている、最外部の(最も低い)〔天界の〕中ではなおさらに少なく満ちている。


quare illi qui in intimo caelo in sapientia sunt, illi qui in medio in intelligentia, et illi qui in ultimo in scientia; それゆえ、彼らは、最内部の天界の中にいる者は知恵の中にいる、彼らは、中間の〔天界の〕中にいる者は理解力(知性)の中に、また彼らは、最外部の(最も低い)〔天界の〕中にいる者は知識の中にいる。


idea clara est apud angelos qui in medio societatum caeli sunt, ac minus clara apud illos qui circum sunt, secundum gradus distantiae a medio. 観念は、天使のもとで明るい、天界の社会の中(真ん中)中心にいる者、そして彼らのもとで少なく明るい、周囲にいる者、中央からの隔たりの段階(程度)にしたがって。


Omnes in caelis sortiuntur loca secundum plenitudinem et claritatem ideae de Domino; 天界の中のすべての者は、主についての観念の満たされること(完全さ)と明るさにしたがって場所を割り当てられている。


etiam in correspondente sapientia sunt, et in correspondente felicitate. さらにまた、〔その者たちは〕対応する知恵の中に、また対応する幸福の中にいる。


Omnes qui non ideam Divini de Domino habent, quemadmodum Sociniani et Ariani, sub caelis sunt, ac infelices.  すべての者は、主について神性の観念を持たない者、ソッツィーニの信奉者☆1やアリウス主義の信奉者☆2のように、天界の下方にいる、そして不幸である。


1 ソッツィーニ(1539-1604) :イタリアに生まれた反三位一体論的立場の神学者。


2 アリウス(256?-331):キリストの神性を否定したアレクサンドリアの神学者。


Illi qui habent ideam duplam, nempe de Deo invisibili et de Deo visibili sub forma humana, etiam sub caelis manent, nec recipiuntur priusquam unum Deum ac Ipsum visibilem agnoscunt. 彼らは、二重の観念を持つ者、すなわち、見えない神について〔の観念〕と人間の形のもとに見える神について〔の観念を持つ者は〕、さらにまた天界の下方にとどまる、受け入れられもしない、ひとりの神そして見えるその方を認めるより前に(~しないうち)


Quidam loco Dei visibilis vident sicut aliquod aereum, et id ex idea quia Deus vocatur spiritus; ある者は、見える神の代わりに空気の何らかのようなものを見る、また、そのことは観念から〔である〕、神が霊と呼ばれるので。


si apud eos illa idea non vertitur in ideam Hominis, sic Domini, nec acceptantur. もし、彼らのもとでその観念が人間〔として〕の、このようにして主のもの〔観念〕に変えられないなら、〔彼らは〕受け入れられない。


Illi autem qui ideam de Deo sicut de intimo Naturae habent, rejiciuntur, quia non possunt quin cadant in ideam Naturae pro Deo. けれども、彼らは、神について〔神とは〕自然の最内部のものについてのような観念を持つ者は、追い払われる、神の代わりに(として)自然の観念の中へ落ち込まないことはできない☆からである。


non posse quinは「~でないことは~できない」「~でないはずはない」という意味です。意訳すれば「どうしても落ち込んでしまう」といったところでしょうか。


Omnes gentes quae unum Deum crediderunt, ac ideam Hominis de Ipso habuerunt, recipiuntur a Domino.  すべての異教徒たちは、その者たちはひとりの神を信じた、そしてその方について人間〔として〕の観念を持った、主により受け入れられる。


Ex his constare potest quinam sunt qui Ipsum Deum, et qui alios deos, colunt; これらから明らかにすることができる、だれであるか、その者は神ご自身を、またその者は他の神々を、崇拝する。


ita qui secundum primum decalogi praeceptum vivunt, et qui non vivunt. そのように、十戒の戒めの第一のものにしたがって生活する者を、また生活しない者を〔明らかにすることができる〕。☆


英訳書の注に「スヴェーデンボリは、ここで「黙示録」第15章の解説を終え、第16章に進んでいる」とあります。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』957)


 23 神についての観念は、すべての観念で第一のものである、なぜなら、それがどのようなものであるかによって、人間にとって天界との伝達、また主との結合がそのようなものであり、またそこから、人間の照らし、真理と善の情愛、知覚、知性と知恵もそのようなものであるから。というのは、これらのものは人間からは存在しないで、主からその方との結合にしたがって存在するから。神についての観念とは、主についての観念そしてその方の神性についての観念である、なぜなら、その方が「マタイ」のもとで教えられているように、他の者は天と地の神ではないから、


 


 「天においても地においても、すべての力がわたしに与えられている」(28:18)


 


 しかし、主についての観念は、完全さで多い、少ないがあり、また明るさで多い、少ないがある。最内部の天界の中ででは完全であり、中間の天界で完全さは少なく、最外部の天界の中で、完全さはなおさら少ない。それゆえ、最内部の天界の中にいる者は知恵の中に、中間の天界の中にいる者は知性の中に、また最外部の天界の中にいる者は知識の中にいる。観念は、天界の社会の真ん中にいる天使のもとで明るい、そして周囲にいる者は中央からの隔たりの程度にしたがって明るさが少ない。


 天界の中のすべての者は、主についての観念の完全さと明るさにしたがって場所を割り当てられている。さらにまた、その者たちは対応する知恵の中に、対応する幸福の中にいる。


主について神性の観念を持たないすべての者は、ソッツィーニの信奉者☆1やアリウス主義の信奉者☆2のように、天界の下方にいて、不幸である。二重の観念、すなわち、見えない神についての観念と人間の形のもとに見える神についての観念を持つ者もまた天界の下方にとどまり、ひとりの神そして見えるその方を認めないうち 受け入れられない。


 ある者は、神が霊と呼ばれるので、その観念から、見える神の代わりに空気からの何らかのものを見る。彼らのもとでその観念が人間としての、このようにして主についての観念に変えられないなら、〔彼らは〕受け入れられない。けれども、神について〔神とは〕自然の最内部のものである、といった観念を持つ者は追い払われる、自然を神とする観念の中へ落ち込まざるえないからである。


ひとりの神を信じ、そしてその方について人間としての観念を持ったすべての異教徒たちは、主により受け入れられる。


 これらから、神ご自身を崇拝する者がだれか、また他の神々を崇拝する者がだれか、したがって、


十戒の第一の戒めにしたがって生活する者、またその生活しない者がだれかを明らかにすることができる。


 


1 ソッツィーニ(1539-1604) :イタリアに生まれた反三位一体論的立場の神学者。


2 アリウス(256?-331):キリストの神性を否定したアレクサンドリアの神学者。