原典講読『宗教と生活』 5

 

DE DESISTENTIA A MALIS.


悪をやめることについて


 


(1) 原文「936番」


  5  In praecedente articulo e decalogo recensita sunt mala quae fugienda sunt: sed scio quod plures corde suo cogitent quod nemo possit fugere illa a se, quia homo in peccatis natus est, et inde in nulla potentia a se fugiendi illa: sed sciant quod quisque qui corde cogitat quod Deus sit, quod Dominus sit Deus caeli et terrae, quod Verbum ab Ipso sit et inde sanctum, quod caelum et infernum sint, quodque vita post mortem sit, possit fugere illa; non autem qui illa contemnit, et ex animo rejicit, et prorsus non qui illa negat; quis enim potest cogitare quod aliquid sit peccatum contra Deum, cum non cogitat de Deo? Et quis potest fugere mala sicut peccata, cum nihil cogitat de caelo, de inferno, et de vita post mortem? Talis homo nescit quid peccatum. Homo in medio constitutus est inter caelum et infernum: ex caelo influunt continue bona, ex inferno influunt continue mala; et quia in medio est, in libero est cogitandi bona et cogitandi mala; hoc liberum Dominus nusquam alicui aufert, est enim vitae ejus, et est medium reformationis ejus; quantum itaque homo ex eo libero cogitat velle fugere mala quia peccata sunt, ac supplicat Dominum de ope, tantum Dominus removet illa, ac dat homini sicut a se ab illis desistere, et dein illa fugere. Quisque potest ex libero naturali fugere eadem illa mala propterea quod contra leges humanas sint; hoc facit omnis civis regni qui timet poenas legis civilis, et jacturam vitae, famae, honoris, opum, et inde functionis, lucri et voluptatum, etiam malus; et ejus vita apparet in externa forma prorsus similis vitae ejus qui fugit illa mala propterea quod sint contra leges Divinas, sed prorsus dissimilis est in forma interna: unus agit ex solo libero naturali, quod est ab homine, et alter ex libero spirituali quod est a Domino; uterque agit ex libero. Cum homo potest fugere eadem mala ex libero naturali, cur non poterit fugere illa ex libero spirituali, in quo constanter tenetur a Domino?  modo cogitet quod velit, quia est infernum, est caelum, est vita post mortem, est punitio, et est remuneratio, ac supplicet Dominum de ope. Sciendum est quod unusquisque homo, qui incohat vitam spiritualem quia vult salvari, timeat a peccatis propter poenas inferni; at postea propter ipsum peccatum, quia in se est nefandum; et demum propter verum et bonum, quae amat, ita propter Dominum; nam quantum quis amat verum et bonum, ita Dominum, tantum aversatur oppositum eorum, quod est malum. Ex his patet quod quisquis credit in Dominum fugiat mala ut peccata; et vicissim, quod quisquis fugit mala ut peccata credat: quare fugere mala ut peccata est signum fidei.


 


(2) 直訳


In praecedente articulo e decalogo recensita sunt mala quae fugienda sunt: 先行する節の中で、十戒から、避けるべき悪が列挙された。


sed scio quod plures corde suo cogitent quod nemo possit fugere illa a se, quia homo in peccatis natus est, et inde in nulla potentia a se fugiendi illa: しかし、私は知っている、多くの者が自分の心で考えていることを、だれもそれらを自分自身から避けることができないこと、人間は罪の中に生まれているので、またここから自分自身から何もそれらを避ける力の中に〔生まれてい〕ないこと。


sed sciant quod quisque qui corde cogitat quod Deus sit, quod Dominus sit Deus caeli et terrae, quod Verbum ab Ipso sit et inde sanctum, quod caelum et infernum sint, quodque vita post mortem sit, possit fugere illa; しかし、彼らは知(接続法)、心で考える者はだれでも、神が存在すること、主は天地の神であること、みことばはその方から存在し、そこから(それゆえ)聖なるものであること、天界と地獄が存在すること、死後のいのちもまた存在する、彼らはそれらを避けることができる(直接法)


ここに接続法が使われていますので、話者(著者)「願望」が表現されています。すなわち「彼らに知ってほしい…そうすれば、避けることができる」。


non autem qui illa contemnit, et ex animo rejicit, et prorsus non qui illa negat; けれども、それらを軽蔑する者、またアニムス()から投げ返す(退ける)〔者〕、またそれらを否定する者はまったくできない。


quis enim potest cogitare quod aliquid sit peccatum contra Deum, cum non cogitat de Deo? というのは、だれが考えることができるのか? あるものが神に反する罪であることを、神について考えないとき。


Et quis potest fugere mala sicut peccata, cum nihil cogitat de caelo, de inferno, et de vita post mortem?  また、だれが悪を罪として避けることができるのか? 天界について、地獄について、死後のいのちについて何も考えないとき。


Talis homo nescit quid peccatum. このような人間は何が罪〔である〕か知らない。


Homo in medio constitutus est inter caelum et infernum: 人間は中央に立っている、天界と地獄の間に。


ex caelo influunt continue bona, ex inferno influunt continue mala; 天界から絶えず善が流入し、地獄から絶えず悪が流入する。


et quia in medio est, in libero est cogitandi bona et cogitandi mala; また中央にいるので、善を考え、また悪を考える自由の中にいる。


hoc liberum Dominus nusquam alicui aufert, est enim vitae ejus, et est medium reformationis ejus; この自由を,主は決してだれかからも取り去らない、というのは、彼のいのちであり、彼の改心の手段であるから。


quantum itaque homo ex eo libero cogitat velle fugere mala quia peccata sunt, ac supplicat Dominum de ope, tantum Dominus removet illa, ac dat homini sicut a se ab illis desistere, et dein illa fugere. そこで、どれだけ人間がこの自由から、悪を罪であるからと避けることを欲することを考え、そして主に助けについて祈願する〔かによって〕、それだけ主はそれらを遠ざけ、そして人間に自分自身からかのようにそれらをやめることを、またその後それらを避けることを与える。


Quisque potest ex libero naturali fugere eadem illa mala propterea quod contra leges humanas sint; だれでも自然的な自由からそれらの同じ悪を避けることができる、人間の法律に反しているこのために(この理由で)


hoc facit omnis civis regni qui timet poenas legis civilis, et jacturam vitae, famae, honoris, opum, et inde functionis, lucri et voluptatum, etiam malus;  このことを王国のすべての市民は行なう、また市民の法律の罰を、また生命、名声、名誉、富、またここから職務、利益と快楽を失うことを恐れる者は、またさらに悪い者も〔恐れて、行なう〕。


et ejus vita apparet in externa forma prorsus similis vitae ejus qui fugit illa mala propterea quod sint contra leges Divinas, sed prorsus dissimilis est in forma interna: また彼の生活(いのち)は,外なる形の中で、彼の生活(いのち)まったく似て見られる、神の律法に反しているこのために(この理由で)それらの悪を避ける者、しかし、内なる形の中でまったく異なっている。


unus agit ex solo libero naturali, quod est ab homine, et alter ex libero spirituali quod est a Domino;  一方〔の者〕は単なる自然的な自由から行動する、それは人間からのものである、またもう一方〔の者〕は、主からのものである霊的な自由から。


uterque agit ex libero. 両方〔の者〕とも自由から行動する。


Cum homo potest fugere eadem mala ex libero naturali, cur non poterit fugere illa ex libero spirituali, in quo constanter tenetur a Domino? 人間が自然的な自由から同じ悪を避けることができるとき、なぜ霊的な自由からそれらを避けることができないのか、その〔霊的な自由の〕中に不断に主により保たれる〔のに〕?


modo cogitet quod velit, quia est infernum, est caelum, est vita post mortem, est punitio, et est remuneratio, ac supplicet Dominum de ope. ただ〔避けようと〕意志することを考えればよい(未来)、地獄があり、天界があり、後のいのちがあり、罰があり、また報酬(報復)があるからと、そして主に助けを祈願すればよい(未来)


Sciendum est quod unusquisque homo, qui incohat vitam spiritualem quia vult salvari, timeat a peccatis propter poenas inferni; 知っておくべきである、それぞれの人間は、救われることを欲するので霊的な生活を始める者は、地獄の罰のために罪を恐れること。


at postea propter ipsum peccatum, quia in se est nefandum; しかしその後、罪そのもののために〔恐れる〕、本質的に極悪なものであるので。


et demum propter verum et bonum, quae amat, ita propter Dominum; また最後に、真理と善のために、それらを彼は愛する、そのように主のために〔恐れる〕.


nam quantum quis amat verum et bonum, ita Dominum, tantum aversatur oppositum eorum, quod est malum. なぜなら、どれだけ善と真理を、そのように主を愛する〔かによって〕、それだけそれらに対立するものを退けるから、それは悪である。


Ex his patet quod quisquis credit in Dominum fugiat mala ut peccata; これらから明らかである、だれでも主を信じる者は悪を罪として避けること。


et vicissim, quod quisquis fugit mala ut peccata credat: また逆に、だれでも悪を罪として避ける者は信じていること。


quare fugere mala ut peccata est signum fidei. それゆえ、悪を罪として避けることは信仰のしるしである。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』936)


 5 前節の中で、避けるべき悪が十戒から列挙された。しかし、私は、多くの者が自分の心でだれもそれらを自分自身から避けることができない、人間は罪の中に生まれているので、ここから自分自身から何もそれらを避ける力の中に生まれていない、と考えていることを知っている。しかし、彼らは、神が存在すること、主は天地の神であること、みことばはその方から存在し、それゆえ聖なるものであること、天界と地獄が存在すること、死後のいのちもまた存在することを心で考える者はだれでも、それらを避けることができることを知るとよい。けれども、それらを軽蔑し、アニムス()から退け、またそれらを否定する者はまったくできない。というのは、神について考えないとき、あるものが神に反する罪であることを、だれが考えることができるのか? また、天界について、地獄について、死後のいのちについて何も考えないとき、だれが悪を罪として避けることができるのか? このような人間は何が罪〔である〕か知らない。


 人間は天界と地獄の間の中央に立っている。天界から絶えず善が流入し、地獄から絶えず悪が流入する。また中央にいるので、善を考え、悪を考える自由の中にいる。この自由を,主は決してだれかからも取り去らない、というのは、彼のいのちであり、彼の改心の手段であるから。そこで、人間がこの自由から、悪を罪であるからと避けることを欲することを考え、そして主に助けについて祈願すればするほど、それだけ主はそれらを遠ざけ、そして人間に自分自身からかのようにそれらをやめることを、またその後それらを避けることを与える。


 だれでも自然的な自由から、人間の法律に反しているとの理由で、それらの同じ悪を避けることができる。このことを王国のすべての市民は行ない、また市民の法律の罰を、また生命、名声、名誉、富、またここから職務、利益と快楽を失うことを恐れる者は、またさらに悪い者も行なう。彼の生活は,外なる形の中で、神の律法に反しているとの理由で、それらの悪を避ける者の生活まったく似て見られる、しかし、内なる形の中でまったく異なっている。一方の者は単なる自然的な自由から行動する、それは人間からのものである、またもう一方の者は、主からのものである霊的な自由から行動する。両者とも自由から行動する。人間が自然的な自由から同じ悪を避けることができるとき、霊的な自由の中に主により不断に保たれるのに、なぜ霊的な自由からそれらを避けることができないのか? ただ〔避けようと〕意志することを考え、地獄があり、天界があり、後のいのちがあり、罰があり、また報いがあるからと考えるようにし、そして主に助けを祈願するとよい


 知っておくべきである。救われることを欲するので霊的な生活を始めるそれぞれの人間は、地獄の罰のために罪を恐れ、しかしその後、罪が本質的に極悪なものであるので罪そのもののために恐れ、


最後に、愛する真理と善のために、そのように主のために恐れることである。なぜなら、善と真理を、そのように主を愛せば愛するほどか、それだけそれらに対立するものである悪を退けるから。これらから、だれでも主を信じる者は悪を罪として避けること、また逆に、だれでも悪を罪として避ける者は信じていることが明らかである。それゆえ、悪を罪として避けることは信仰のしるしである。

原典講読『宗教と生活』 6, 7

 

(1) 原文「938番」


  6  Actum est in articulo 936 de desistentia a malis ex libero spirituali, in quo unusquisque homo tenetur a Domino: at quia omnia mala, in quae homo nascitur, trahunt suas radices ex amore imperandi super alios, et ex amore possidendi bona aliorum, et omnia jucunda vitae propriae hominis ex binis illis amoribus scaturiunt, et quia omnia mala ex illis sunt, inde etiam horum amores et jucunda, nempe malorum, sunt vitae propriae hominis. Nunc quia mala sunt vitae hominis inde, sequitur quod homo ab illis ex se nullatenus desistere possit, id enim foret desistere a sua vita ex sua vita; quare provisum est ut ab illis desistere possit a Domino; utque possit, datum ei est liberum cogitandi quod velit, et quoque supplicandi Dominum de ope: quod in libero sit, est quia est in medio inter caelum et infernum, consequenter inter bonum et malum; et qui in medio est, in aequilibrio est, et qui in aequilibrio is potest facili opera et sicut sua sponte se vertere huc illuc, et eo plus, quia Dominus continue resistit malis et repellit ea, ac elevat hominem, et trahit illum ad Se. Sed usque existit pugna, quia mala, quae sunt vitae hominis, a malis, quae ab inferno jugiter exsurgunt, incitantur; et tunc pugnare debet homo contra illa, et quidem sicut a se; si non sicut a se, mala non separantur.


 


(2) 直訳


Actum est in articulo 936 de desistentia a malis ex libero spirituali, in quo unusquisque homo tenetur a Domino: 936☆番の中で霊的な自由から悪をやめることについて扱われた(論じられた)、その中にそれぞれの人間は主により保たれる。


☆ 英訳書の注には「手書き原稿は 937」とあります。


at quia omnia mala, in quae homo nascitur, trahunt suas radices ex amore imperandi super alios, et ex amore possidendi bona aliorum, et omnia jucunda vitae propriae hominis ex binis illis amoribus scaturiunt, et quia omnia mala ex illis sunt, inde etiam horum amores et jucunda, nempe malorum, sunt vitae propriae hominis. しかし、すべての悪は、その中に人間は生まれている、その根は他の者の上に支配する愛から出ている(由来する)、また他の者の財()所有する愛から、また人間のプロプリウムのすべてのいのちの快さがこれらの二つの愛からわき出るので、またすべての悪はそれらから存在するので、ここからこれらの愛と快さもまた、すなわち悪の〔愛と快さもまた〕、人間のプロプリウムのいのちである。


Nunc quia mala sunt vitae hominis inde, sequitur quod homo ab illis ex se nullatenus desistere possit, id enim foret desistere a sua vita ex sua vita; それで、悪は人間のいのちなので、そこから、~ことになる、人間はそれらから自分自身からは決してやめることはできないこと、というのは、それは、自分のいのちから自分のいのちをやめることになるから。


quare provisum est ut ab illis desistere possit a Domino; それゆえ、それらをやめることができるよう主により備えられている。


utque possit, datum ei est liberum cogitandi quod velit, et quoque supplicandi Dominum de ope: また〔その者にこれが〕できるように、彼に欲する〔ままに〕考える自由と、そしてまた主に助けについて祈願する〔自由〕が与えられている。


quod in libero sit, est quia est in medio inter caelum et infernum, consequenter inter bonum et malum; 彼が自由の中にいることは、天界と地獄の間の中央にいるからである、したがって善と悪の間に。


et qui in medio est, in aequilibrio est, et qui in aequilibrio is potest facili opera et sicut sua sponte se vertere huc illuc, et eo plus, quia Dominus continue resistit malis et repellit ea, ac elevat hominem, et trahit illum ad Se. また中央にいる者は、平衡(均衡)中にいる、また平衡(均衡)の中にいる者、彼は容易な働きを、また自発的に自分からかのように、ここへあそこへと向きを変えることができる、またそのことをもっと〔できる〕、主が絶えず悪に抵抗し、それを追い払い、そして人間を引き上げ、また彼らをご自分へ引き寄せる(導く)からである。


Sed usque existit pugna, quia mala, quae sunt vitae hominis, a malis, quae ab inferno jugiter exsurgunt, incitantur; しかし、それでも闘争(戦い)ある、悪が、それは人間のいのちである、悪により、それは地獄から常に起こる、刺激される(呼び起こされる)らである。


et tunc pugnare debet homo contra illa, et quidem sicut a se; またその時、人間はそれらに対して戦わなければならない、そのうえ自分自身からのように。


si non sicut a se, mala non separantur. もし、自分自身からのように〔戦うの〕でないなら、悪は切り離されない。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』938)


 6 936番の中で、それぞれの人間が主により霊的な自由の中に保たれ、その霊的な自由から悪をやめることについて扱われた。しかし、人間はすべての悪の中に生まれ、その根は他の者の上に支配する愛から、また他の者の財()所有する愛から出ており、また人間のプロプリウムのすべてのいのちの快さがこれらの二つの愛からわき出るので、またすべての悪はそれらから存在するので、ここからこれらの愛と快さもまた、すなわち悪の愛と快さもまた人間のプロプリウムのいのちである。それで、悪は人間のいのちなので、そこから、人間はそれらから自分自身からは決してやめることはできないことがいえる。というのは、それは、自分のいのちから自分のいのちをやめることになるから。それゆえ、それらをやめることができるよう主により備えられている。また〔その者にこれが〕できるように、彼に欲する〔ままに〕考える自由と、そしてまた主に助けについて祈願する〔自由〕が与えられている。彼が自由の中にいるのは、天界と地獄の間の中央に、したがって善と悪の間にいるからである。また中央にいる者は均衡の中にいる、また均衡の中にいる者は容易に、また自発的に自分からかのように働き、ここへあそこへと向きを変えることができ、またそのことをもっとできる、主が絶えず悪に抵抗し、それを追い払い、そして人間を引き上げ、また彼らをご自分へ引き寄せるからである。しかし、それでも闘争ある、人間のいのちである悪が、地獄から常に起こる悪により刺激されるらである。またその時、人間はそれらに対して、そのうえ自分自身からのように戦わなければならない。 もし、自分自身からのように〔戦うの〕でないなら、悪は切り離されない。


 


(1) 原文「939番」


  7  Notum est quod purificandum sit interius hominis, antequam bonum, quod facit, sit bonum; dicit enim Dominus,


 


“Pharisaee caece, purga prius interius poculi et patinae, ut fiat etiam exterius mundum” (Matth. xxiii. 26).


 


Interius hominis non aliter purificatur quam ut desistat a malis secundum praecepta decalogi; illa mala, quamdiu non destiterit ab illis, ac fugiat et aversetur illa sicut peccata, faciunt interius ejus, et sunt sicut velum aut tegmen interpositum; ac apparet in caelo sicut eclipsis, qua obscuratur sol, ac intercipitur lux; et quoque est sicut fons bituminis aut nigrae aquae, ex quo non nisi quam impurum emanat; quod ex eo emanat, et coram mundo apparet bonum, usque non est bonum, quia conspurcatum est malis ab interiori, est enim bonum Pharisaicum et hypocriticum; hoc bonum est bonum ab homine, et quoque est bonum meritorium: aliter quando remota sunt mala per vitam secundum praecepta decalogi. Nunc quia prius removenda sunt mala, antequam bona fiunt bona, ideo primum Verbi fuerunt decem praecepta, promulgata enim sunt e Monte Sinai antequam scriptum est Verbum a Mose et Prophetis; et in illis non continentur bona quae facienda, sed mala quae fugienda: ideo etiam illa praecepta primum in ecclesiis docentur, docentur enim pueris et puellis, ut nempe homo ab illis vitam suam Christianam incohet; et nequaquam ut illorum obliviscatur, dum adolescit, ut tamen fit. Similia intelliguntur per haec apud Esaiam,


 


“Quid Mihi multitudo sacrificiorum?” ….Mincham vestram, suffitum vestrum, ….novilunia vestra, et festa stata vestra, odit anima mea: ….etiam si multiplicaveritis orationem, non Ego audiens. ….Lavate vos, purificate vos, removete malitiam operum vestrorum a coram oculis meis, cessate malum facere: ….tunc si fuerint peccata vestra sicut coccinea, sicut nix albescent, si rubra fuerint sicut purpura, sicut lana erunt” (i. 11-19):


 


per “sacrificia,” “mincham,” “suffitum,” “novilunia” et “festa,” tum per “orationem,” intelliguntur omnia cultus; quod illa prorsus mala sint, immo abominabilia, nisi interius purificatum sit a malis, intelligitur per “Lavate vos, purificate vos, removete malitiam operum, et cessate malum facere:” quod postea bona sint omnia, intelligitur per sequentia ibi.


 


(2) 直訳


Notum est quod purificandum sit interius hominis, antequam bonum, quod facit, sit bonum; 人間の内部(内なるもの)清められるべきであることが知られるべきである、〔彼が〕行なう善が、善である前に。


dicit enim Dominus, というのは、主が言われるから、


“Pharisaee caece, purga prius interius poculi et patinae, ut fiat etiam exterius mundum” (Matth. xxiii. 26). 「盲目のパリサイ人よ。前に杯と皿の内部を清めよ。外部もまた清潔になるように」(マタイ23:26)


Interius hominis non aliter purificatur quam ut desistat a malis secundum praecepta decalogi; 人間の内(内なるもの)は、十戒の戒めにしたがって悪をやめること以外に異なって清められない。


illa mala, quamdiu non destiterit ab illis, ac fugiat et aversetur illa sicut peccata, faciunt interius ejus, et sunt sicut velum aut tegmen interpositum; それらの悪は、彼がそれらをやめ、そしてそれらを罪として避け、退けないかぎり、彼の内部をつくり、また間に置かれた幕またはおおいのようである。


ac apparet in caelo sicut eclipsis, qua obscuratur sol, ac intercipitur lux; そして、天界の中で食(日蝕)のように見られる、それによって太陽は暗くされ、そして光はさえぎられる。


et quoque est sicut fons bituminis aut nigrae aquae, ex quo non nisi quam impurum emanat; そしてまた瀝青または黒い水の泉のようである、それから不潔なもの以外でないなら流れ出ない。


quod ex eo emanat, et coram mundo apparet bonum, usque non est bonum, quia conspurcatum est malis ab interiori, est enim bonum Pharisaicum et hypocriticum; そこから流れ出て、また世の前で善〔として〕見られるものは、それでも善ではない、内部(内なるもの)から悪に汚されているからである、というのは、パリサイ人の、また偽善者の善であるから。


hoc bonum est bonum ab homine, et quoque est bonum meritorium: この善は人間からの善である、そしてまた功績を求める善である。


aliter quando remota sunt mala per vitam secundum praecepta decalogi. 十戒の戒めにしたがった生活によって、悪が遠ざけられている時は異なる。


Nunc quia prius removenda sunt mala, antequam bona fiunt bona, ideo primum Verbi fuerunt decem praecepta, promulgata enim sunt e Monte Sinai antequam scriptum est Verbum a Mose et Prophetis; それで、前に悪が遠ざけられなくてはならないので、善が善となる前に、それゆえ、みことばの最初のものは十の戒めであった、というのは、シナイ山から布告されたから、モーセと預言者によって、みことばが書かれる前に。


et in illis non continentur bona quae facienda, sed mala quae fugienda: また、それらの中に、行なうべき善ではなく、しかし、避けるべき悪が含まれている。


ideo etiam illa praecepta primum in ecclesiis docentur, docentur enim pueris et puellis, ut nempe homo ab illis vitam suam Christianam incohet; それゆえ、さらにまた、それらの戒めは最初に教会の中で教えられる、というのは、少年と少女たちに教えられるから、すなわち、人間がそれらによりキリスト教徒〔として〕の自分の生活を始めるために。


et nequaquam ut illorum obliviscatur, dum adolescit, ut tamen fit. また、決してそれらを忘れないために、彼が成長する時、それでも起こるように。☆


「起こるように」とは、その前の「最初に教えられたこと」すなわち「キリスト教徒としての生活を始めること」です。


Similia intelliguntur per haec apud Esaiam, 同様のことが「イザヤ書」のもとのこれら〔のことば〕によって意味される、


“Quid Mihi multitudo sacrificiorum?” 「いけにえの多くのものは、わたしにとって何か?」


 ….Mincham vestram, suffitum vestrum, …. “novilunia vestra, et festa stata vestra, odit anima mea: ……あなたがたの穀物のささげ物(ミンハー)、あなたがたの香をたくこと……「あなたがたの新月の祭りと,あなたがたの定まった祝祭を、わたしのたましいは憎む。


….etiam si multiplicaveritis orationem, non Ego audiens. ……さらにまた、もしあなたがたが祈りを増しても、わたしは聞かない。


….Lavate vos, purificate vos, removete malitiam operum vestrorum a coram oculis meis, cessate malum facere: ……あなたがたを洗え、あなたがたを清めよ、わたしの目の前からあなたがたの行ないの悪意を遠ざけよ、悪を行なうことをやめよ。


….tunc si fuerint peccata vestra sicut coccinea, sicut nix albescent, si rubra fuerint sicut purpura, sicut lana erunt” (i. 11-19): ……その時,もしあなたがたの罪は深紅色のようであっても、雪のように白くなる、もし紫色のように赤くあっても、羊毛のようになる」(1:11-19)


per “sacrificia,” “mincham,” “suffitum,” “novilunia” et “festa,” tum per “orationem,” intelliguntur omnia cultus; 「いけにえ」、「穀物のささげ物」、「香をたくこと」、「新月の祭り」と「祝祭」によって、なおまた「祈り」によって、礼拝のすべてのものが意味される。


quod illa prorsus mala sint, immo abominabilia, nisi interius purificatum sit a malis, intelligitur per “Lavate vos, purificate vos, removete malitiam operum, et cessate malum facere:” それらはまったくの悪であり、それどころか忌まわしい〔ものである〕こと、もし内部(内なるもの)が悪から清められていないなら、〔このことが〕「あなたがたを洗え、あなたがたを清めよ、行ないの悪意を遠ざけよ、悪を行なうことをやめよ」によって意味される。


quod postea bona sint omnia, intelligitur per sequentia ibi. その後すべてのものが善であることは、そこに続くものによって意味される。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』939)


 7 人間の行なう善が善である前に、彼の内なるものが清められるべきである、と知られるべきである。というのは、主が言われるから、


 


 「盲目のパリサイ人よ。前に杯と皿の内部を清めよ。外部もまた清潔になるように」(マタイ23:26)


 


 人間の内なるものは、十戒の戒めにしたがって悪をやめることでしか清められない。それらの悪は、彼がそれらをやめ、そしてそれらを罪として避け、退けないかぎり、彼の内部をつくり、間に置かれた幕またはおおいのようである。そして、天界の中で食(日蝕)のように見られる、それによって太陽は暗くされ、そして光はさえぎられる。そしてまた、瀝青または黒い水の泉のようであり、それからは不潔なものしか流れ出ない。そこから流れ出て、また世の前で善〔として〕見られるものは、それでも、内部(内なるもの)から悪に汚されているので善ではない、というのは、パリサイ人の善、偽善者の善であるから。この善は人間からの善であり、そしてまた功績を求める善である。十戒の戒めにしたがった生活によって、悪が遠ざけられている時は異なる。


それで、善が善となる前に、最初に悪が遠ざけられなくてはならないので、それゆえ、みことばの最初のものは十の戒めであった、というのは、モーセと預言者によって、みことばが書かれる前にシナイ山から布告されたから。また、それらの中に、行なうべき善ではなく、しかし、避けるべき悪が含まれている。それゆえ、さらにまた、それらの戒めは最初に教会の中で教えられる、というのは、少年と少女たちに、すなわち、人間がそれらによりキリスト教徒〔として〕の自分の生活を始めるために、また、彼が成長する時、決してそれらを忘れないために、それでも〔そのことが〕起こるように、と教えられるから。


 同様のことが「イザヤ書」の次〔のことば〕によって意味される、


 


 「いけにえの多くのものは、わたしにとって何か?」……あなたがたの穀物のささげ物、あなたがたの香をたくこと……「あなたがたの新月の祭りと,あなたがたの定まった祝祭を、わたしのたましいは憎む。……さらにまた、もしあなたがたが祈りを増しても、わたしは聞かない。


 ……あなたがたを洗え、あなたがたを清めよ、わたしの目の前からあなたがたの行ないの悪意を遠ざけよ、悪を行なうことをやめよ。……その時,もしあなたがたの罪は深紅色のようであっても、雪のように白くなる、もし紫色のように赤くあっても、羊毛のようになる」(1:11-19)


 


 「いけにえ」、「穀物のささげ物」、「香をたくこと」、「新月の祭り」と「祝祭」によって、なおまた「祈り」によって、礼拝のすべてのものが意味される。もし内なるものが悪から清められていないなら、それらはまったくの悪であり、それどころか忌まわしいものであることが、「あなたがたを洗え、あなたがたを清めよ、行ないの悪意を遠ざけよ、悪を行なうことをやめよ」によって意味される。その後すべてのものが善であることは、そこに続くものによって意味される。

原典講読『宗教と生活』 8, 9

 

(1) 原文「940番」


  8  Cum purificatum est interius hominis a malis, per quod desistat ab illis et fugiat illa quia sunt peccata, tunc aperitur internum quod supra illud est, quod vocatur internum spirituale; hoc communicat cum caelo: inde est quod homo tunc intromittatur in caelum, et conjungatur Domino. Sunt duo interna apud hominem, unum infra et alterum supra; internum quod infra est, est in quo est homo, et ex quo cogitat, dum vivit in mundo, est enim naturale; hoc distinctionis causa dicetur interius: internum autem quod supra est, est in quod homo venit post mortem dum in caelum; omnes angeli caeli in hoc interno sunt, est enim spirituale: hoc internum aperitur homini qui fugit mala ut peccata; at vero clausum tenetur homini qui non fugit mala ut peccata. Causa quod hoc internum teneatur clausum homini qui non fugit mala ut peccata, est quia interius, seu internum naturale, antequam purificatus est homo a peccatis, est infernum; et quamdiu infernum ibi est, non aperiri potest caelum: ast ut primum remotum est infernum, tunc aperitur. At sciendum est quod tantum aperiatur internum spirituale ac caelum homini, quantum purificatur internum naturale ab inferno quod ibi; hoc non fit una vice, sed per gradus successive. Ex his constare potest quod homo ex se sit infernum, et quod a Domino fiat caelum; consequenter quod a Domino eripiatur ex inferno, et elevetur ad Se in caelum, non immediate, sed mediate; media sunt praecepta modo dicta, per quae Dominus ducit illum qui vult duci.


 


(2) 直訳


Cum purificatum est interius hominis a malis, per quod desistat ab illis et fugiat illa quia sunt peccata, tunc aperitur internum quod supra illud est, quod vocatur internum spirituale; 人間の内なるもの(内部)が悪から清められるとき、それらは罪であるので、それらをやめ、避けることによって、その時、その〔内なるものの〕上方にある内なるもの(内部)が開かれる、それは霊的な内なるもの(内部)と呼ばれる。


hoc communicat cum caelo: これが天界と連絡する。


inde est quod homo tunc intromittatur in caelum, et conjungatur Domino. そこからである、人間がその時、天界の中に入れられる、また主と結合すること。


Sunt duo interna apud hominem, unum infra et alterum supra; 人間のもとに二つの内なるもの(内部)がある、一つは下方に、またもう一つは上方に〔ある〕。


internum quod infra est, est in quo est homo, et ex quo cogitat, dum vivit in mundo, est enim naturale; 下方にある内なるもの(内部)は、人間はその中にいて、またそこから考える、世に生きる間、というのは、〔それは〕自然的であるから。


hoc distinctionis causa dicetur interius: これは、区別の理由で、内的なものと呼ばれべきである。


internum autem quod supra est, est in quod homo venit post mortem dum in caelum; けれども、上方にある内なるもの(内部)は、人間が死後、天界の中に〔入る〕時、その中にやって来る〔といった〕ものである。


omnes angeli caeli in hoc interno sunt, est enim spirituale: 天界のすべての天使はこの内なるもの(内部)にいる、というのは、霊的であるから。


hoc internum aperitur homini qui fugit mala ut peccata; この内なるもの(内部)は、悪を罪として避ける者、〔その〕人間に開かれる。


at vero clausum tenetur homini qui non fugit mala ut peccata. しかしけれども、〔この内なるもの(内部)は〕悪を罪として避けない者、その人間に閉ざされて保たれる。


Causa quod hoc internum teneatur clausum homini qui non fugit mala ut peccata, est quia interius, seu internum naturale, antequam purificatus est homo a peccatis, est infernum; この内なるもの(内部)が悪を罪として避けない者、その人間に閉ざされて保たれるである理由は、内的なものが、すなわち、自然的な内なるもの(内部)が、人間が罪から清められる前は地獄であるからである。


et quamdiu infernum ibi est, non aperiri potest caelum: また地獄がそこにあるかぎり、天界は開かれることができない。


ast ut primum remotum est infernum, tunc aperitur. しかし、地獄が遠ざけられると直ぐに、その時、開かれる。


At sciendum est quod tantum aperiatur internum spirituale ac caelum homini, quantum purificatur internum naturale ab inferno quod ibi; しかし、知っておくべきである、どれだけ自然的な内なるもの(内部)が地獄から清められる〔によって〕、それはそこに〔ある〕、それだけ霊的な内なるもの(内部)と天界が人間に開かれること☆。


相関文quantum, tantumです、ここは通常のものとその前後が入れ換わっています。


hoc non fit una vice, sed per gradus successive. これは一つの機会に起こるのではなく、段階を通して連続的に〔起こる〕。


Ex his constare potest quod homo ex se sit infernum, et quod a Domino fiat caelum; これらから知ることができる、人間は自分自身から地獄であること、また主により天界になること。


consequenter quod a Domino eripiatur ex inferno, et elevetur ad Se in caelum, non immediate, sed mediate; したがって、主により地獄から救い出され、また天界の中のご自分の〔ところ〕へ、直接にではなく、しかし間接的に、上げられる〔ことを知ることができる〕。


media sunt praecepta modo dicta, per quae Dominus ducit illum qui vult duci. 手段は今しがた述べた戒めである、それらによって、主は、導かれることを欲する者、彼らを導く。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』940)


 8 人間の内なるものが悪から清められるとき、それらは罪であるので、それらをやめ、避けることによって、その時、その上方にある内なるものが開かれ、それは霊的な内なるものと呼ばれる。これが天界と連絡する。そこから、人間はその時、天界の中に入れられ、主と結合する。


 人間のもとに二つの内なるものが、一つは下方に、またもう一つは上方にある。人間は世に生きる間、下方にある内なるものの中にいて、そこから考える、というのは、それは自然的であるから。


これは、区別のために、内的なものと呼ばれべきである。けれども、上方にある内なるものは、人間が死後、天界に〔入る〕時、その中にやって来る〔といった〕ものである。天界のすべての天使はこの内なるものにいる、というのは、霊的であるから。この内なるものは、悪を罪として避ける人間に開かれる。しかし、〔この内なるものは〕悪を罪として避けない人間には閉ざされたままである。この内なるものが悪を罪として避けない人間に閉ざされたままである理由は、内的なものが、すなわち、自然的な内なるもの)が、人間が罪から清められる前は地獄であるからであり、地獄がそこにあるかぎり、天界は開かれることができない。しかし、地獄が遠ざけられると直ぐに、その時、開かれる。しかし、どれだけ自然的な内的なものが地獄から清められるによって(地獄はその内的なものの中にある)、それだけ霊的な内的なものと天界が人間に開かれることは、知っておくべきである。これは一つの機会に起こるのではなく、段階を通して連続的に〔起こる〕。


これらから、人間は自分自身から地獄であること、また主により天界になること、したがって、主により地獄から救い出され、また天界の中のご自分の〔ところ〕へ、直接にではなく、しかし間接的に、上げられることを知ることができる。〔その〕手段は今しがた述べた戒めであり、それらによって、主は、導かれることを欲する者を導く。


 


(1) 原文「941番」


  9  Cum internum spirituale apertum est, et per id data communicatio cum caelo, et conjunctio cum Domino, tunc fit homini illustratio: illustratur imprimis cum legit Verbum, quia in Verbo est Dominus, ac Verbum est Divinum Verum, et Divinum Verum est lux angelis. Illustratur homo in rationali, nam hoc proxime subjectum est interno spirituali, et excipit lucem e caelo, et transfert in naturale purificatum a malis, ac implet illud cognitionibus veri et boni, et quoque illis scientias, quae ex mundo sunt, adaptat ut confirment et concordent. Inde est homini rationale, ac inde etiam est ei intellectus. Qui credit quod homini rationale et intellectus sit, antequam naturale ejus purificatum est a malis, fallitur; intellectus enim est videre vera ecclesiae ex luce caeli; et lux caeli non apud alium influit. Sicut perficitur intellectus, ita falsa religionis et ignorantiae, ac fallaciae, discutiuntur.


 


(2) 直訳


Cum internum spirituale apertum est, et per id data communicatio cum caelo, et conjunctio cum Domino, tunc fit homini illustratio: 霊的な内なるものが開かれ、またそれによって天界との伝達が与えられ、また主との結合が〔与えられる〕とき、その時、人間に照らし(明るくされること)生じる。


illustratur imprimis cum legit Verbum, quia in Verbo est Dominus, ac Verbum est Divinum Verum, et Divinum Verum est lux angelis. 特に、みことばを読むとき明るくされる、みことばの中に主がおられ、そしてみことばは神の真理であり、また神の真理は天使に光であるからである。


Illustratur homo in rationali, nam hoc proxime subjectum est interno spirituali, et excipit lucem e caelo, et transfert in naturale purificatum a malis, ac implet illud cognitionibus veri et boni, et quoque illis scientias, quae ex mundo sunt, adaptat ut confirment et concordent. 理性の中で人間は明るくされる、なぜなら、これは霊的な内なるものの最も近くの下にあり、天界から光を受け取り、また〔その光を〕悪から清められた自然的なものの中へ運び、そして、それを真理と善の知識(認識)☆で満たし、そしてまた、それらを世からのものである(単なる)知識を、確信し、一致させるために、適合させる。


スヴェーデンボリは「知識」を、cognitio(特に内的なものを)認知した知識」とscientia「物知りの知識」とに厳密に区別して使用しています。言葉を換えれば、前者はきちっと理解し、認知した知識であり、後者は事実など知ることによる知識です。


Inde est homini rationale, ac inde etiam est ei intellectus. ここから人間に理性があり、そしてここからさらにまた彼に理解力が〔ある〕。


Qui credit quod homini rationale et intellectus sit, antequam naturale ejus purificatum est a malis, fallitur;  信じる者は、人間の自然的なものが悪から清められない前に、人間に理性と理解力があること、欺かれている。


intellectus enim est videre vera ecclesiae ex luce caeli; というのは、理解力は天界の光から教会の真理を見ることであるから。


et lux caeli non apud alium influit. また、天界の光は〔悪から清めらていない〕他の者のもとに流入しない。


Sicut perficitur intellectus, ita falsa religionis et ignorantiae, ac fallaciae, discutiuntur. 理解力が清められるように、そのように宗教の虚偽と無知、そして欺きが、追い払われる。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』941)


 9 霊的な内なるものが開かれ、またそれによって天界との伝達が,また主との結合が与えられるとき、その時、人間に照らし生じる。特に、みことばを読むとき明るくされる。みことばの中に主がおられ、そしてみことばは神の真理であり、また神の真理は天使に光であるからである。理性の中で人間は明るくされる、なぜなら、これは霊的な内なるものの最も近くの下にあり、天界から光を受け取り、また〔その光を〕悪から清められた自然的なものの中へ運び、そして、それを真理と善の知識(認識)で満たし、そしてまた、それらを世からのものである(単なる)知識を、確信し、一致させるために適合させる。ここから人間に理性があり、そしてここから彼に理解力もまたある。


 人間の自然的なものが悪から清められない前に、人間に理性と理解力がある、信じる者は欺かれている。というのは、理解力は天界の光から教会の真理を見ることであるから。また、天界の光は〔悪から清めらていない〕他の者のもとに流入しない。理解力が清められるように宗教の虚偽と無知〔も清められ〕、そして欺きが追い払われる。

原典講読『宗教と生活』 10, 11, 12

 

(1) 原文「942番」


  10  Postquam homo per aperitionem interni ejus intromissus est in caelum, ac lucem inde recipit, tunc eaedem affectiones quae sunt angelis caeli, una cum earum amoenis et jucundis, illi communicantur. Prima affectio, quae tunc datur, est affectio veri; altera est affectio boni; et tertia est affectio fructificandi. Homo enim, dum in caelum immissus est, et in ejus lucem et calorem, similis est arbori crescenti ex semine suo; prima ejus egerminatio est ex illustratione; efflorescentia ejus ante fructus est ex affectione veri; enascentia fructus inde est ex affectione boni; multiplicatio sui iterum in arbores est ex affectione fructificandi. Calor caeli, qui est amor, et lux caeli quae est intellectus veri ex illo amore, producunt similia in subjectis vitae, quae calor mundi et lux ejus in subjectis non vitae: quod similia producant, est ex correspondentia. Sed productio fit utrobivis tempore veris; tempus veris est homini cum intrat caelum, quod fit cum aperitur internum spirituale ejus; ante illud est ei tempus hiemis.


 


(2) 直訳


Postquam homo per aperitionem interni ejus intromissus est in caelum, ac lucem inde recipit, tunc eaedem affectiones quae sunt angelis caeli, una cum earum amoenis et jucundis, illi communicantur.   人間が彼の内なるものの開けることによって天界の中に入れられ、そしてそこから光を受け取った後に、その時、同じ情愛が、それは天界の天使のものである、その〔天使の〕愉快(楽しさ)と快さと一緒に、彼に伝達される。


Prima affectio, quae tunc datur, est affectio veri; 第一の情愛は、それはその時与えられる、真理への情愛である。


altera est affectio boni; 第二のものは、善への情愛である。


et tertia est affectio fructificandi. また第三のものは、実を結ばせる情愛である。


Homo enim, dum in caelum immissus est, et in ejus lucem et calorem, similis est arbori crescenti ex semine suo; というのは、人間は、天界の中に、またその光と熱の中に入れられている時、その種子から生長する木に似ているから。


prima ejus egerminatio est ex illustratione; その最初の発芽(芽を出すこと)は、照らし(明るくされること)からである。


efflorescentia ejus ante fructus est ex affectione veri; 果実の前のその開花は、真理への情愛からである。


enascentia fructus inde est ex affectione boni; そこから実が生まれ出ていることは、善への情愛からである。


multiplicatio sui iterum in arbores est ex affectione fructificandi. 再び木の中へのそれ自体の増えることは、実を結ばせる情愛からである☆。


直訳ですが意味は通じるかと思います。「再び木に、それ自体を増やすことは、実を結ばせる情愛からのものである」の意味です。


Calor caeli, qui est amor, et lux caeli quae est intellectus veri ex illo amore, producunt similia in subjectis vitae, quae calor mundi et lux ejus in subjectis non vitae:  天界の熱は、それは愛である、また天界の光は、それはその愛からの真理への理解力である、いのちの主体☆の中に似たものを生み出す、それは世の熱とその光がいのちのない主体☆の中に〔生み出すもの〕。


チャドウィックの英訳書の訳注に、「明らかに生物的な意味での“いのち”ではなく,霊的な“いのち”に言及している」とあります。


quod similia producant, est ex correspondentia. 似たものが生み出されることは、対応からである。


Sed productio fit utrobivis tempore veris; しかし、どちらの場所〔いのち〕にも、生み出すことは、春の時に行なわれる。


tempus veris est homini cum intrat caelum, quod fit cum aperitur internum spirituale ejus; 春の時は人間にとって天界へ入るときである、それは彼の霊的な内なるものが開かれるときに生じる。


ante illud est ei tempus hiemis. 前に、それは彼に冬の時である。


 


 


(3) 訳文(『黙示録講解』942)


 10 人間が彼の内なるものを開けることによって天界の中に入れられ、そしてそこから光を受け取った後に、その時、天界の天使のものである同じ情愛が、その楽しさと快さと一緒に、彼に伝達される。


その時に与えられる最初の情愛は、真理への情愛である。第二のものは、善への情愛である。第三のものは、実を結ばせる情愛である。 (というのは)天界の中に、またその光と熱の中に入れられている時、人間は種子から生長する木に似ているから。最初に、その発芽は、照らしからである。果実の前のその開花は、真理への情愛からである。そこから実が生まれ出ていることは、善への情愛からである。木に再びそれ自体を増やすことは、実を結ばせる情愛からである。


天界の熱は、愛であり、また真理への理解力である天界の光は、その愛からのものであり、それらは、世の熱とその光がいのちのない主体の中に生み出すものと似たものを、いのちの主体の中に生み出す。似たものが生み出されるのは、対応からである。


しかし、どちらのいのちにも、生み出すことは、春の時に行なわれる。春の時は人間にとって天界へ入るときであり、それは彼の霊的な内なるものが開かれるときに生じる。その前は、彼にとって冬の時である。


 


(1) 原文「943番」


  11  Affectio veri est homini cum amat verum et aversatur falsum: affectio boni est illi cum amat usus bonos et aversatur usus malos; et affectio fructificandi est illi cum amat facere bona, et inservire. Omne gaudium caeleste in illis et ex illis affectionibus est, quod gaudium non potest per comparationes describi, est enim supereminens et est quoque aeternum.


 


(2) 直訳


Affectio veri est homini cum amat verum et aversatur falsum: 真理への情愛が人間にある、〔彼が〕真理を愛し、また虚偽を退けるとき。


affectio boni est illi cum amat usus bonos et aversatur usus malos; 彼に善への情愛がある、善の役立ちを愛し、悪の役立ちを退けるとき。


et affectio fructificandi est illi cum amat facere bona, et inservire. また彼に実を結ばせる情愛がある、善を行なうこと、また役立つことを愛するとき。


Omne gaudium caeleste in illis et ex illis affectionibus est, quod gaudium non potest per comparationes describi, est enim supereminens et est quoque aeternum. すべての天界の楽しさは、それらの〔情愛の〕中に、それらの情愛から存在する、〔その〕楽しさは比較によって述べられることができない、というのは、卓越した、そしてまた永遠のものであるから。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』943)


 11 人間が真理を愛し、虚偽を退けるとき、彼に真理への情愛がある。善の役立ちを愛し、悪の役立ちを退けるとき、彼に善への情愛がある。善を行ない、役立つことを愛するとき、彼に実を結ばせる情愛がある。


すべての天界の楽しさは、それらの情愛の中に、それらの情愛から存在する。その楽しさは比較によって述べられることができない、というのは、卓越したそしてまた永遠のものであるから。


 


(1) 原文「944番」


  12  In hunc statum venit homo qui fugit mala quia peccata, et spectat ad Dominum: et tantum in illum statum venit, quantum mala ut peccata aversatur et detestatur, et quantum Dominum solum, ac Divinum Ipsius etiam in Humano, corde agnoscit et colit. Hoc summarium est.


 


(2) 直訳


In hunc statum venit homo qui fugit mala quia peccata, et spectat ad Dominum: この状態の中へ人間はやって来る、罪であるからと悪を避ける者、また主に目を向ける。


et tantum in illum statum venit, quantum mala ut peccata aversatur et detestatur, et quantum Dominum solum, ac Divinum Ipsius etiam in Humano, corde agnoscit et colit. またそれだけその状態の中にやって来る、どれだけ悪を罪として退け、嫌うか〔によって〕、そしてどれだけ主だけを、さらにまた人間性の中のその方の神性を、心から認める、また崇拝するか〔によって〕。


Hoc summarium est. これが〔以上の〕要約(概要)ある。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』944)


 12 この状態の中へ、罪であるからと悪を避け、主に目を向ける人間はやって来る。また、どれだけ悪を罪として退け、嫌うか、そしてどれだけ主だけを、さらにまた人間性の中のその方の神性を心から認め、崇拝するかによって、それだけその状態の中にやって来る。


 これが要約ある。

原典講読『宗教と生活』 13, 14

 

(1) 原文「945番」


  13  Quando homo in eo statu est, tunc elevatus est a suo proprio: homo enim in suo proprio cum solum in externo naturali est; at elevatus a proprio est cum in interno spirituali. Quod a proprio elevatus sit non sentit homo, nisi ex eo, quod non cogitet mala, et quod aversetur cogitare illa, et quod delectetur veris, ac usibus bonis; is tamen homo, si ulterius in illum statum progreditur, percipit aliqua cogitatione influxum, sed usque non detinetur a cogitare et velle sicut a se, hoc enim vult Dominus propter reformationem: agnoscet tamen quod nihil boni et inde veri sit ex se, sed ex Domino.


 


(2) 直訳


Quando homo in eo statu est, tunc elevatus est a suo proprio: 人間がその状態の中にいる時、その時、自分自身のプロプリウムから上げられる。


homo enim in suo proprio cum solum in externo naturali est; というのは、人間は自分自身のプロプリウムの中に〔いる〕から、外なる自然的なものの中だけにいるとき。


at elevatus a proprio est cum in interno spirituali. しかし、プロプリウムから上げられる、霊的な内なるものの中にいるとき。


Quod a proprio elevatus sit non sentit homo, nisi ex eo, quod non cogitet mala, et quod aversetur cogitare illa, et quod delectetur veris, ac usibus bonis; プロプリウムから上げられることを人間は感じない、このことからでないなら、悪を考えないこと、またそれらを考えることを退けること、また真理を、そして善の役立ちを楽しむ(喜ぶ)こと。


is tamen homo, si ulterius in illum statum progreditur, percipit aliqua cogitatione influxum, sed usque non detinetur a cogitare et velle sicut a se, hoc enim vult Dominus propter reformationem: それでも、その人間は、もしその状態の中へさらに遠(もっと先に)前進するなら、ある(何らかの)思考によって流入を知覚する、しかしそれでも、自分自身からかのように、考えることと意志することを妨げられない、なぜなら,このことを主は改心のために望まれるから。


agnoscet tamen quod nihil boni et inde veri sit ex se, sed ex Domino. それでも認めるべきである(未来)、善とそこからの真理は決して自分からのものではないこと、しかし、主から〔のものである〕。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』945)


 13 人間がその状態の中にいる時、その時、自分自身のプロプリウムから上げられる。というのは、人間は外なる自然的なものの中だけにいるとき、自分自身のプロプリウムの中にいる、しかし、霊的な内なるものの中にいるとき、プロプリウムから上げられるから。


 悪を考えないこと、またそれらを考えることを退けること、また真理を、そして善の役立ちを楽しむことからでないなら、人間はプロプリウムから上げられることを感じない。それでも、その人間は、もしその状態の中へさらに進むなら、何らかの思考によって流入を知覚するが、しかしそれでも、自分自身からかのように考えることと意志することを妨げられない、なぜなら,このことを主は改心のために望まれるから。それでも、善とそこからの真理は決して自分からのものではなく、しかし、主からのものであることを認めるべきである。


 


(1) 原文「946番」


  14  Cum itaque homo fugit et aversatur mala ut peccata, ac elevatus est a Domino in caelum, consequitur quod non amplius in proprio suo sit, sed in Domino, et inde quod cogitet et velit bona. Nunc quia homo sicut cogitat et vult, ita etiam facit, omne enim factum hominis procedit ex cogitatione voluntatis ejus, inde iterum consequitur quod cum homo mala fugit et aversatur, faciat bona non a se sed a Domino. Inde nunc est quod fugere mala sit facere bona. Bona quae homo tunc facit intelliguntur per bona opera, ac bona opera in toto complexu intelliguntur per charitatem. Quia homo non reformari potest, nisi cogitet, velit et faciat sicut ex se, id quod sicut ab ipso homine fit conjungitur ei et manet apud illum; quod autem non sicut ex ipso homine fit, hoc, quia non recipit aliqua vita sensus, transfluit sicut aether; ideo vult Dominus ut homo non modo fugiat et aversetur mala sicut a se, sed etiam cogitet, velit et faciat sicut ex se, sed usque agnoscat corde quod omnia illa sint a Domino. Hoc agnoscet quia est verum.


 


(2) 直訳


Cum itaque homo fugit et aversatur mala ut peccata, ac elevatus est a Domino in caelum, consequitur quod non amplius in proprio suo sit, sed in Domino, et inde quod cogitet et velit bona. そこで、人間が悪を罪として避け、退け、そして主により天界の中へ上げられているとき、~ということになる、もはや自分自身のプロプリウムの中にいない、しかし主の中に〔いる〕、またここから善を考え、意志する。


Nunc quia homo sicut cogitat et vult, ita etiam facit, omne enim factum hominis procedit ex cogitatione voluntatis ejus, inde iterum consequitur quod cum homo mala fugit et aversatur, faciat bona non a se sed a Domino. そこで、人間は考え、意志するように、そのようにさらにまた行なうので、というのは、人間の行為のすべては彼の意志の思考から発出するから、ここから再び、~ことになる、人間が悪を避け、退けるとき、自分自身からでなく、しかし主から善を行なうこと。


Inde nunc est quod fugere mala sit facere bona. そこで、ここから、悪を避けることは善を行なうことである。


Bona quae homo tunc facit intelliguntur per bona opera, ac bona opera in toto complexu intelliguntur per charitatem.  善は、それを人間はその時に行なう、善の働き()によって(~の結果として)理解される、そして、善の働き()は全体として仁愛によって(~の結果として)理解される。


Quia homo non reformari potest, nisi cogitet, velit et faciat sicut ex se, id quod sicut ab ipso homine fit conjungitur ei et manet apud illum; 人間は改心されることができないので、自分自身からかのように考え、意志し、行なわないなら、それは、人間自身からかのように行なうもの、彼に結合され、彼のもとにとどまる。


quod autem non sicut ex ipso homine fit, hoc, quia non recipit aliqua vita sensus, transfluit sicut aether; けれども、人間自身からかのように行なわないものは、これは、感覚のいのちで何も受け取らないので☆1、エーテル☆2のように流れ抜ける。


1 直訳です,「感覚(のいのち)には受け入れられない」の意味です。


2 aether「エーテル」とは、「目にも見えず触れることもできないで地球を囲んでいる大気」と信じられていたものです。


ideo vult Dominus ut homo non modo fugiat et aversetur mala sicut a se, sed etiam cogitet, velit et faciat sicut ex se, sed usque agnoscat corde quod omnia illa sint a Domino. それゆえ、主は望まれている、人間が自分自身からかのように悪を避け、退けるだけでなく、しかしさらにまた自分自身からかのように考え、意志し、行なうように、しかしそれでも、これらのすべてのものは主からのものであることを心から認める〔ように〕。


Hoc agnoscet quia est verum. このことを認めるべきである、真理であるので。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』946)


 14 そこで、人間として、退そしてにより天界げられているときもはや自分自身のプロプリウムのにいないしかしにいてまたここから、意志することがいえるそこで、人間は考え、意志するように、さらにまたそのように行なうので、というのは、人間の行為のすべては彼の意志の思考から発出するから、ここから再び、人間が悪を避け、退けるとき、自分自身からでなく、しかし主から善を行なうことがいえる。


 そこで、ここから、悪を避けることは善を行なうことである。人間がその時に行なう善は、善の働きによって理解される、そして、善の働きは全体として仁愛によって理解される。


人間は、自分自身からかのように考え、意志し、行なわないなら改心することができないので、人間自身からかのように行なうものが彼に結合され、彼のもとにとどまる。けれども、人間自身からかのように行なわないものは、いのちに感覚では何も受け取らないので、エーテルのように流れ抜ける。それゆえ、主は、人間が自分自身からかのように悪を避け、退けるだけでなく、しかしさらにまた自分自身からかのように考え、意志し、行なうように、しかしそれでも、これらのすべてのものは主からのものであることを心から認めるように望まれている。

 このことを、真理であるので、認めるべきである。