原典講読『みことばとその内意』 1,2

 

De
Scriptura Sacra seu Verbo, quod Divina recondat,


quae
patent coram spiritibus bonis et angelis


聖書、すなわち、みことばについて、


〔それは〕神的なものをたくわえていること


それらは善霊と天使たちの前に明らかである。


 


(1) 原文「{1}1767番」


1. VERBUM Domini cum legitur ab homine
qui amat Verbum et in charitate vivit, etiam ab homine qui ex simplici corde
credit quod scriptum, nec principia formavit contra verum fidei quod in sensu
interno, sistitur illud a Domino coram angelis in tali pulchritudine, et in
tali amoenitate etiam cum repraesentativis, et hoc inexpressibili varietate
secundum omnem statum illorum in quo tunc sunt, ut percipiantur singula quasi
vitam habere quae vita est quae in Verbo, et ex qua natum est Verbum cum
demissum caelo; ob hanc causam Verbum Domini tale est quod tametsi rude apparet
in littera, usque intus recondat spiritualia et caelestia, quae patent coram
spiritibus bonis et coram angelis, cum ab homine legitur.


@1 So I, nos. 1765 and 1766 are missing.


 


(2) 直訳


1. VERBUM Domini cum legitur ab homine
qui amat Verbum et in charitate vivit, etiam ab homine qui ex simplici corde
credit quod scriptum, nec principia formavit contra verum fidei quod in sensu
interno, sistitur illud a Domino coram angelis in tali pulchritudine, et in
tali amoenitate etiam cum repraesentativis, et hoc inexpressibili varietate
secundum omnem statum illorum in quo tunc sunt, ut percipiantur singula quasi
vitam habere quae vita est quae in Verbo, et ex qua natum est Verbum cum
demissum caelo;
 主のみことばが人間により読まれるとき、その者はみことばを愛し、また仁愛の中に生きている、(さらに)また人間により、その者は単純な心から、書かれていることを信じている、信仰の真理に反する原理を形作りもしなかった、内意の中に〔ある〕もの、それが主により天使の前に示される、このような美の中に、またこのような楽しさの中に、(さらに)また表象物とともに、またこのことが彼らのすべての状態にしたがった言うに言われない変化(多様性)で、その中にその時〔彼らは〕いる、個々のものが知覚されるような、あたかもいのちを持っているかのような、そのいのちは、それはみことばの中に、ある、またそれ〔いのち〕からみことばが生まれている、天界から降ろされたとき☆。


このままだと「何が天界から降ろされた」かはっきりしません。「みことば」が降ろされて、その中に「いのち」がある、と大枠の中で捕えていれば、迷うことはありません。


ob hanc
causam Verbum Domini tale est quod tametsi rude apparet in littera, usque intus
recondat spiritualia et caelestia, quae patent coram spiritibus bonis et coram
angelis, cum ab homine legitur.
 この理由(原因)ために、主のみことばはこのようなものである、たとえ文字の中では粗雑に見えても、それでも、内部に霊的なものと天的なものをたくわえている(隠している)、それらは善霊と天使たちの前に明らかである、人間により読まれるとき。


@1 So I,
nos. 1765 and 1766 are missing.
 注1 このように初版は、17651766番が抜けている☆。


この文は第15章の前に置かれています。これまでの著述の形式からは、第14章の最後の文(昨日のものです)は、通常、「しめくくりを述べて」(これが1765番か)、「この後の話題に触れる」すなわち「~についてはこの後で述べよう」(これが1766)としているので、いったんそのように書いたものが、何らかの都合で失われ、この番号がそのまま残った、と思います。ただ、失われた内容は、今述べたように、それほど重要なものではないようでしょう。


「注意書き」としては1764番に、(何らかの事情で)17651766番の内容が失われたようである」とするのがよいでしょう。


 


(3) 訳文


1. 主のみことばが、みことばを愛し、また仁愛の中に生きた人間により、さらにまた単純な心から、書かれていることを信じ、信仰の真理に反する原理を形作りもしなかった人間により読まれるとき、内意の中にあるものが、〔その〕個々のものがあたかもいのちを持っているかのように知覚されるような、このような美、またこのような楽しさの中に、また表象物とともに、主により天使の前に示される、またこのことがその時その中にいる彼らのすべての状態にしたがった言うに言われない変化で〔示され〕、そのいのちは、天界から降ろされた、みことばの中にあり、またそれ〔いのち〕からみことばが生まれている。この原因のために、主のみことばは、たとえ文字の中では粗雑に見えても、それでも、内部に霊的なものと天的なものをたくわえているようなものであり、人間により読まれるとき、それらは善霊と天使たちの前に明らかである。


 


(1) 原文「1768番」


2. Quod Verbum Domini ita sistatur
coram bonis spiritibus et coram angelis, audire et videre mihi datum est; quare
licet ipsas experientias afferre.


 


(2) 直訳


2. Quod Verbum Domini ita sistatur
coram bonis spiritibus et coram angelis, audire et videre mihi datum est;
 主のみことばが、このように示されていること、善霊と天使たちの前に、私に聞くことと見ることが与えられた。


quare licet
ipsas experientias afferre.
 それゆえ、経験そのものを提示する(持ってくる)とが許されている。


 


(3) 訳文


2. 主のみことばが、善霊と天使たちの前に、このように示されていることを私に聞くことと見ることが与えられた。それゆえ、経験そのものを提示するとが許されている。

原典講読『みことばとその内意』 3(直訳まで)

 

(1) 原文「1769番」


3. Quidam spiritus ad me venit non diu
post excessum ejus e corpore, quod concludere potui ex eo quod adhuc nesciret
se in altera vita esse, putans se vivere in mundo; perceptum quod is deditus
fuerit studiis, de quibus locutus cum eo; sed tunc subito sublatus est in
altum, quod miratus; autumabam quod esset ab illis qui alta spirarunt, nam
tales solent in altum ferri; aut quod posuerit caelum in altissimo, qui
similiter solent in altum auferri, ut inde sciant quod caelum non sit in alto
sed in interno; [2] sed mox appercepi quod sublatus sit ad spiritus angelicos
qui antrorsum paulo ad dextrum in primo caeli limine; inde dein mecum locutus
est, dicens quod sublimiora videat quam usquam mentes humanae capere possent;
cum hoc fiebat, legebam caput I Deut., de populo Judaico, quod missi sint qui
explorarent terram Canaanem et quae ibi; quod cum legerem, dixit quod nihil
apperciperet quae in sensu litterae sed quae in sensu spirituali, et quod haec
mirabilia, quae describere non posset: hoc erat in primo limine caeli spirituum
angelicorum; quid non in ipso illo caelo, et quid non in caelo angelico. [3]
Spiritus quidam tunc qui apud me erant, prius increduli quod tale sit Verbum
Domini, coeperunt paenitere quod non crediderint; dicebant in illo statu quod
credant, quia audiverunt illum dixisse quod audiverit, viderit et perceperit
ita esse. [4] Sed alii spiritus adhuc in sua incredulitate perstabant, et
dicebant non ita esse, sed esse phantasias; quare etiam hi subito sublati sunt et
inde mecum locuti, et fassi, quod nihil minus sit quam phantasia, quia realiter
percipiunt quod ita sit, et quidem perceptione exquisitiore quam usquam dari
possit alicui sensui in vita corporis. [5] Mox etiam alii in idem caelum
sublati, et inter eos unus in vita corporis mihi notus, qui idem testatus,
inter alia etiam dicens quod prae stupore gloriam Verbi in sensu illius interno
describere non posset; ex miseratione quadam tunc loquens, inquiit, mirum esse
quod homines ne hilum ex talibus sciant: praeterea dixit quod inde cogitationes
meas et affectiones meas intueri penitus posset, in quibus perciperet plura
quam potuisset edicere, sicut causas, influxus unde et a quibus, ideas quomodo
mixtae essent terrenis, et quod separandae omnino, praeter alia.


 


(2) 直訳


3. Quidam spiritus ad me venit non diu
post excessum ejus e corpore, quod concludere potui ex eo quod adhuc nesciret
se in altera vita esse, putans se vivere in mundo;
 ある霊が私にやって来た、身体から彼の別れ(出発)の後、長らくでなく、そのことは私はそのことから結論することができた、来世の中にいることを自分自身に今でも(依然として)知らないこと、自分が世の中に生きていることを思って。


perceptum
quod is deditus fuerit studiis, de quibus locutus cum eo;
 知覚された、彼が研究に専念していたこと、それらについて彼と話した。


sed tunc
subito sublatus est in altum, quod miratus;
 しかし、急に高いところに上げられた、奇妙(驚くべきこと)なこと〔に〕。


autumabam
quod esset ab illis qui alta spirarunt, nam tales solent in altum ferri;
 私は推量した、彼らからの者であったこと、その者は高いところを~したがる☆、なぜなら、このような者は高いところの中に運ばれるのが常であるから(運ばれることがよくある)


~したがる、ではよくわからないかもしれません、「(高いところに)いたがる」ですね。


aut quod
posuerit caelum in altissimo, qui similiter solent in altum auferri, ut inde
sciant quod caelum non sit in alto sed in interno;
 または、〔彼は〕天界を最も高いところの中に置いたこと、その者は同様に高いところの中に連れ去られるのが常である(よくある)、ここから知るように、天界は高いところにない、しかし、内なるものの中に。


[2] sed mox
appercepi quod sublatus sit ad spiritus angelicos qui antrorsum paulo ad
dextrum in primo caeli limine;
 [2] しかし、間もなく、私は気づいた、〔彼が〕天使的な霊〔のもと〕に上げられたこと、その者は少し前方の右に、天界の最初の入り口の中に。


inde dein
mecum locutus est, dicens quod sublimiora videat quam usquam mentes humanae
capere possent;
 ここから、その後、私と話した、言って、荘厳なものを見たこと、かつて人間のこころが把握することができない〔もの〕よりも。


cum hoc
fiebat, legebam caput I Deut., de
populo Judaico, quod missi sint qui explorarent terram Canaanem et quae ibi;
 このことが起こった(その)とき、私は「申命記」第一章を読んだ、ユダヤ人の民族について、派遣されたこと、その者はカナンの地を調査する、またそこに〔ある〕もの。


quod cum
legerem, dixit quod nihil apperciperet quae in sensu litterae sed quae in sensu
spirituali, et quod haec mirabilia, quae describere non posset:
 そのことを私が読んだとき、〔彼は〕言った、何も認めなかった(気づかなかった)こと、文字どおりの意味の中のそれを、しかし、霊的な意味の中のそれを〔気づいた〕、また、これらが驚くべきもの〔である〕こと、それらは述べることができない。


hoc erat in
primo limine caeli spirituum angelicorum;
 このことは天使的な霊の天界の最初の入り口の中であった。


quid non in
ipso illo caelo, et quid non in caelo angelico.
 何がないか、その天界そのものの中に、また何がないか、天使的な天界の中に。


[3]
Spiritus quidam tunc qui apud me erant, prius increduli quod tale sit Verbum
Domini, coeperunt paenitere quod non crediderint;
 [3] ある霊は、その時、その者は私のもとにいた、以前には信じない者〔であった〕、このようなものであること、主のみことばが、後悔することを始めた、信じなかったことを。


dicebant in
illo statu quod credant, quia audiverunt illum dixisse quod audiverit, viderit
et perceperit ita esse.
 その状態の中で言った、信じたこと、それを言ったことを聞いたので、そのようであることを聞いた、見た、また知覚したこと。


[4] Sed
alii spiritus adhuc in sua incredulitate perstabant, et dicebant non ita esse,
sed esse phantasias;
 [4] しかし、他の霊は、依然として自分の信じない状態(不信)の中に存在し続けた、またそのようでないことを言った、しかし、幻想であること。


quare etiam
hi subito sublati sunt et inde mecum locuti, et fassi, quod nihil minus sit
quam phantasia, quia realiter percipiunt quod ita sit, et quidem perceptione
exquisitiore quam usquam dari possit alicui sensui in vita corporis.
 それゆえ、これらの者もまた急に上げられた、またここから私と話した、また認めた、幻想以外では少しもないこと、そのようであることを実際に知覚したので、そのうえ、さらに敏感な知覚で、身体のいのちの中に何らかの感覚でかつて与えられる(存在する)ことができるよりも。


[5] Mox
etiam alii in idem caelum sublati, et inter eos unus in vita corporis mihi
notus, qui idem testatus, inter alia etiam dicens quod prae stupore gloriam
Verbi in sensu illius interno describere non posset;
 [5] 間もなく、他の者もまた同じ天界の中に上げられた、また彼らの間に一人の者が〔いた〕、身体のいのちの中で私によく知られた、その者は同じことを証言した、他のものの間に〔あるもの〕もまた、言って、みことばの栄光に驚いて〔その〕ために、それらの内的な意味の中の、述べることができない。


ex
miseratione quadam tunc loquens, inquiit, mirum esse quod homines ne hilum ex
talibus sciant:
 ある哀れみの情からその時、話して、言った☆、奇妙(驚くべきこと)あること、このようなものからまったく何も知らないこと。


inquamは「欠如動詞」です。


praeterea dixit quod inde cogitationes meas et
affectiones meas intueri penitus posset, in quibus perciperet plura quam
potuisset edicere, sicut causas, influxus unde et a quibus, ideas quomodo
mixtae essent terrenis, et quod separandae omnino, praeter alia.
 さらに言った、ここから私の思考と私の情愛を深く見つめることができること、それらの中に多くのものを知覚する、言い表わすことができるよりも、例えば、原因を、流入を、どこからまたその者から、観念を、どのように地のものと混合されたか、またまったく分離されるべきもの〔である〕こと、ほかに他のもの

原典講読『みことばとその内意』 3(訳文)

 

(3) 訳文


3.ある霊が私にやって来た、身体から彼の出発の後、長らくではなかった、そのことを私は、〔彼が〕自分が世の中に生きていると思って、来世の中にいることを自分自身に今でも知らないことから結論することができた。彼が研究に専念していたことが知覚され、それらについて彼と話した。しかし、驚くべきことに、急に高いところに上げられた私は、その者が高いところにいたがる者たちからであったと推量した、なぜなら、このような者は高いところの中に運ばれるのが常であるから。または、〔彼は〕天界を最も高いところの中に置いた〔と推量した〕、その者は同様に高いところの中に連れ去られるのがよくあり、ここから、天界は高いところになく、しかし、内なるものの中に〔あることを〕知るように〔されるからである〕。


[2] しかし、間もなく、私は、〔彼が〕少し前方の右に、天界の最初の入り口の中に、天使的な霊〔のもと〕に上げられたことに気づいた。ここから、その後、私と話し、かつて人間のこころが把握することができない〔もの〕よりも荘厳なものを見た、と言った。このことは、私が「申命記」第一章を読んだときに起こった、〔それは〕ユダヤ人の民族について、カナンの地をまたそこに〔ある〕もの調べる者が派遣されたことである。そのことを私が読んだとき、〔彼は〕文字どおりの意味の中のそれを、何も気づかなかった、しかし、霊的な意味の中のそれを〔気づいた〕、また、これらが述べることができない驚くべきもの〔である〕と言った。このことは、天使的な霊の天界の最初の入り口の中であった。〔そのとき〕その天界そのものの中に何がないか、また、天使的な天界の中に何がないか。


[3] その時、私のもとにいたある霊は、以前には信じない者〔であったが〕、主のみことばがこのようなものであると信じなかったことを後悔し始めた。その状態の中で、信じた、と言った。そのようであることを聞いた、見た、また知覚した、と、それを言ったことを聞いたからである。


[4] しかし、他の霊は、依然として自分の不信の中に存在し続け、またそのようでない、しかし、幻想である、と言った。それゆえ、これらの者もまた急に上げられた、またここから私と話し、そのようであることを実際に知覚したので、そのうえ、身体のいのちの中に何らかの感覚でかつて与えられることができたよりもさらに敏感な知覚で〔あったので〕、幻想以外では少しもないことを認めた。


[5] 間もなく、他の者もまた同じ天界の中に上げられ、また彼らの間にいのちが身体の中にあったとき私によく知られた一人の者が〔いたが〕、その者は同じことを証言し、他のものの間に〔あるもの〕も、内的な意味の中のみことばの栄光に驚いて〔その〕ために、述べることができない、と言った。その時、ある種の哀れみから話して、このようなものからまったく何も知らないことは驚くべきことである、と言った。さらに、ここから私の思考と私の情愛を深く見つめることができ、それらの中に言い表わすことができるよりも多くのものを知覚する、と言った。例えば、原因や流入が、どこからまただれからか、観念が、どのように地のものと混合されたか、またまったく分離されるべきものであるか、ほかに他のものである。

原典講読『みことばとその内意』 4,5

 

(1) 原文「1770番」


4. Binis vicibus postea vidi alios
sublatos in alterum caelum inter spiritus angelicos, et inde mecum locuti, cum
legerem cap. III Deut. a principio ad finem; dicebant quod solum in sensu
interiore Verbi essent, asseverantes tunc quod ne apex quidem esset in quo non
sensus spiritualis pulcherrime cum reliquis cohaerens, tum quod nomina
significent res; ita confirmati quoque quia prius non crediderant, quod omnia
et singula in Verbo a Domino inspirata fuerint; hoc voluerunt etiam coram aliis
juramento confirmare, sed non permittebatur.


 


(2) 直訳


4. Binis vicibus postea vidi alios
sublatos in alterum caelum inter spiritus angelicos, et inde mecum locuti, cum
legerem cap. III Deut.
 二回のできごと(機会)で、その後、私は上げられた他の者を見た、天的な霊の間の第二の天界の中に、またここから私と話した、「申命記」第三章を私が読んだとき。


a principio
ad finem;
 初めから終わりまで。


dicebant
quod solum in sensu interiore Verbi essent, asseverantes tunc quod ne apex
quidem esset in quo non sensus spiritualis pulcherrime cum reliquis cohaerens,
tum quod nomina significent res;
 彼らは言った、みことばの内的な意味の中にだけいたこと、その時、断言して、小点でさえないこと、その中に最も美しい霊的な意味がない、他のものと結合している、なおまた名前は事柄を意味すること。


ita
confirmati quoque quia prius non crediderant, quod omnia et singula in Verbo a
Domino inspirata fuerint;
 このように確信もした、以前には信じなかったので、みことばの中のすべてと個々のものは主から霊感を受けた(ものであった)こと。


hoc
voluerunt etiam coram aliis juramento confirmare, sed non permittebatur.
 このことを他の者の前でもまた誓いで確信することを欲した、しかし許されなかった。


 


(3) 訳文


4. 二回の機会で、その後、私は上げられた他の者を、天的な霊の間の第二の天界の中に見た、またここから、「申命記」第三章を初めから終わりまで私が読んだとき、私と話した。彼らはその時、〔自分たちが〕みことばの内的な意味の中にだけいた、と言い、小点でさえ、他のものと結合して、その中に最も美しい霊的な意味がないものはなく、なおまた名前は事柄を意味する、と断言した。みことばの中のすべてと個々のものは主から霊感を受けたものであったことを以前には信じなかったので、このようにも確信もした。これを確信したことを他の者の前でも誓いたかったが、しかし許されなかった。


 


(1) 原文「1771番」


5. Quidam spiritus etiam in
incredulitate erant de Verbo Domini quod talia in sinu seu intus reconderet;
sunt enim spiritus in simili incredulitate in altera vita in qua fuerunt in
vita corporis, quae non dissipatur quam per media a Domino provisa et per vivas
experientias; quare cum legerem aliquos psalmos Davidis, interior eorum
intuitio seu mens aperiebatur; hi non sublati sunt inter spiritus angelicos;
tunc interiora Verbi in psalmis illis percipiebant, quibus obstupefacti
dicebant quod talia nusquam crediderint. [2] Auditum tunc fuit Verbum hoc a
pluribus aliis spiritibus, sed qui omnes capiebant illud cum diversitate; apud
quosdam implebat cogitationis illorum ideas pluribus amoenis et jucundis, ita
quadam vita, secundum cujusvis capacitatem, et simul efficacia penetrante ad
illorum intima; apud quosdam tanta ut visi sibi versus interiora caeli elevari,
ac propius et propius ad Dominum, secundum gradus quo vera et veris injuncta
bona afficerent. [3] Ad quosdam tunc simul allatum est Verbum, qui nihil de
sensu interno Verbi capiebant, sed solum de sensu externo seu litterali, quibus
apparebat littera nullius vitae: inde constabat quale Verbum cum Dominus
vivificat illud, quod illius efficaciae sit ut penetret ad intima, et quale cum
non vivificat, quod tunc solum littera sit, vix ullius vitae.


 


(2) 直訳


5. Quidam spiritus etiam in
incredulitate erant de Verbo Domini quod talia in sinu seu intus reconderet;
 ある霊もまた不信の中にいた、主のみことばについて、このようなものがふところの中に、すなわち、内部にたくわえられていること。


sunt enim
spiritus in simili incredulitate in altera vita in qua fuerunt in vita
corporis, quae non dissipatur quam per media a Domino provisa et per vivas
experientias;
 というのは、霊は来世の中で同様の不信の中にいるから、その中に身体のいのちの中でいた、それは主から備えられた手段によって以外に追い散らされない、また生きている経験によって。


quare cum
legerem aliquos psalmos Davidis, interior eorum intuitio seu mens aperiebatur;
 それゆえ、私がダビデの詩篇の何らかのものを読んだとき、彼らの内的な熟慮または心が開かれた。


hi non
sublati sunt inter spiritus angelicos;
 これらの者は天使的な霊の間に上げられなかった。


tunc
interiora Verbi in psalmis illis percipiebant, quibus obstupefacti dicebant
quod talia nusquam crediderint.
 その時、詩篇の中のみことばの内的なものが彼らに知覚された、それらに驚いて、言った、このようなものを決して信じていなかったこと。


[2] Auditum
tunc fuit Verbum hoc a pluribus aliis spiritibus, sed qui omnes capiebant illud
cum diversitate;
 [2] その時、このみことば☆が他の多くの霊により聞かれた、しかし、その者は、多くの者はそれを多様性(相違)とともに把握した。


「このみととば」とは「このダビデの詩篇の何らかの箇所」でしょう。


apud
quosdam implebat cogitationis illorum ideas pluribus amoenis et jucundis, ita
quadam vita, secundum cujusvis capacitatem, et simul efficacia penetrante ad
illorum intima;
 ある者のもとで、彼らの思考の観念を楽しい、また快い多くのもので満たした、このようにある種のいのちを、それぞれの受容力(理解力)したがって、また同時に彼らの最内部に浸透する効力を。


apud
quosdam tanta ut visi sibi versus interiora caeli elevari, ac propius et
propius ad Dominum, secundum gradus quo vera et veris injuncta bona afficerent.
 ある者のもとで、それほどのものを〔満たした〕自分自身が内的な天界に上げられることが見られることのように、そして主へとさらに近くまたさらに近く、段階にしたがって、そこへ真理と真理に連結した善が働きかける。


[3] Ad
quosdam tunc simul allatum est Verbum, qui nihil de sensu interno Verbi
capiebant, sed solum de sensu externo seu litterali, quibus apparebat littera
nullius vitae:
 [3] その時、同時に、ある者に、みことばが提示された、その者は、みことばの内意について何も把握しなかった、しかし、外なる、または(すなわち)文字どおりの意味についてだけ〔把握した〕、彼らに文字はいのちの何もないものに見えた。


inde
constabat quale Verbum cum Dominus vivificat illud, quod illius efficaciae sit
ut penetret ad intima, et quale cum non vivificat, quod tunc solum littera sit,
vix ullius vitae.
 ここから明らかにされた、みことばがどのようなものか、主がそれを生かす(生命を与える)とき、その効力があること、最内部へ浸透するような、またどのようなものか、生かさない(生命を与えない)とき、その時、文字だけであること、ほとんどいのちの何もないもの。


 


(3) 訳文


5. ある霊もまた、主のみことばについて、このようなものがふところの中に、すなわち、内部にたくわえられていることの不信の中にいた。というのは、霊は来世の中で、いのちが身体の中にあったのと同様の不信の中にいるから、それは主から備えられた手段によって、また生きている経験によって以外に追い散らされない。それゆえ、私がダビデの詩篇の何らかのものを読んだとき、彼らの内的な熟慮または心が開かれた。〔しかし〕これらの者は天使的な霊の間に上げられなかった。その時、詩篇の中のみことばの内的なものが彼らに知覚され、それらに驚いて、このようなものを決して信じていなかった、と言った。


[2] その時、みことばのこの箇所が他の多くの霊により聞かれ、しかし、その多くの者はそれを相違とともに把握した。ある者のもとで、それぞれの受容力したがって、彼らの思考の観念は楽しく快い多くのもので、このようにある種のいのちで満たされ、また同時に彼らの最内部に浸透する効力があった。ある者のもとで、段階にしたがって、自分自身が内的な天界に上げられ、そして主へとさらに近くまたさらに近づくことが見られるように、それほどのもので満たされ、そこへ真理と真理に連結した善が働きかけた。


[3] その時、同時に、みことばの内意について何も把握しないで、外なる、または(すなわち)文字どおりの意味についてだけ把握した者に、みことばが提示されたが、その者に文字はいのちが何もないものに見えた。ここから、みことばがどのようなものか明らかにされた、主がそれを生かすとき、最内部へ浸透するようなその効力があること、また生かさないときどのようなものか、その時、ほとんどいのちが何もない文字だけであることである。


原典講読『みことばとその内意』 6,7

 

(1) 原文「1772番」


6. Ex Divina Domini Misericordia,
etiam mihi concessum fuit similiter videre Verbum Domini in sua pulchritudine
in sensu interno, et hoc multoties, non sicut dum singulae voces quoad sensum
internum explicantur, sed omnia et singula in una serie; quod dici potest, ex
paradiso terrestri videre paradisum caelestem.


 


(2) 直訳


6. Ex Divina Domini Misericordia,
etiam mihi concessum fuit similiter videre Verbum Domini in sua pulchritudine
in sensu interno, et hoc multoties, non sicut dum singulae voces quoad sensum
internum explicantur, sed omnia et singula in una serie;
 主の神的な慈悲から、私にもまた、主のみことばを同様に見ることが許された、内意の中のその美の中に、またこのことを幾度となく、個々の言葉を内意に関して説明される時のようにでなく、しかし、すべてと個々のものが一つ(連続の)うちに(の中に)


quod dici
potest, ex paradiso terrestri videre paradisum caelestem.
 (それは)言われることができる(こと)、地に特有の楽園から天界の楽園を見ること。


 


(3) 訳文


6. 主の神的な慈悲から、私にもまた、主のみことばを、内意の中のその美の中に、同様に見ることが許された、またこのことを幾度となく、個々の言葉を内意に関して説明される時のようにでなく、しかし、すべてと個々のものが一つのうちにである。これは、地の楽園から天界の楽園を見ることと言われることができる。


 


(1) 原文「1773番」


7. Spiritus qui in vita corporis
delectati sunt Verbo Domini cum jucunditate, illi in altera vita habent calorem
quendam jucundum caelestem, quem quoque sentire inibi datum est. Qui aliquantum
delectati sunt, calor eorum mecum communicatus; erat sicut aestus vernus,
incipiens a regione labiorum, et se diffundens circum genas, et inde usque ad
aures, et ascendens quoque ad oculos, descendens etiam versus mediam pectoris
regionem. [2] Qui adhuc plus affecti sunt delectatione Verbi Domini et ejus
interioribus quae Ipse Dominus docuerat, eorum calor mecum communicatus
interior erat, incipiendo a pectore, ascendendo inde versus mentum, et
descendendo versus lumbos. Qui adhuc magis delectati et affecti sunt, calor
eorum adhuc interius jucundior, et magis vernus fuit, et quidem a lumbis sursum
versus pectus, et inde per sinistrum brachium ad manus: instruebar ab angelis
quod ita se res habeat, et quod approximatio illorum tales calores sistat,
quamvis illi eos non sentiant quia in illis sunt; sicut solent infantes, pueri
et adolescentes non sentire suum calorem quem habent prae adultis et senibus,
quia in illo sunt. [3] Calor quoque sentitus eorum qui quidem delectati sunt
Verbo, sed de ejus intellectu non solliciti fuerunt; erat solum in brachio dextro.
Quod calorem attinet, possunt etiam mali spiritus artificiis sui producere
calorem qui mentitur jucundum, et eum cum aliis communicare, sed est modo calor
externus absque origine ab internis; talis calor est qui putrescit, et facessit
in excrementitium, sicut calor adulterorum, et illorum qui spurcis voluptatibus
immersi sunt.


 


(2) 直訳


7. Spiritus qui in vita corporis
delectati sunt Verbo Domini cum jucunditate, illi in altera vita habent calorem
quendam jucundum caelestem, quem quoque sentire inibi datum est.
 霊は、その者は身体のいのちの中で主のみことばを快さとともに楽しんだ、彼らは来世の中で、ある種の天界の快さの熱を持つ、それもまた感じることがそこに☆与えられた。


「そこに・内に」とは、どこでしょう? 文脈からは「来世」でしょう、でも心の中かもしれません(でもこの解釈はややむりです)


Qui
aliquantum delectati sunt, calor eorum mecum communicatus;
 幾分(やや)楽しんだ者、彼らの熱が私に伝えられた。


erat sicut
aestus vernus, incipiens a regione labiorum, et se diffundens circum genas, et
inde usque ad aures, et ascendens quoque ad oculos, descendens etiam versus
mediam pectoris regionem.
 春の熱のようであった、唇の領域から始まる、またそれ自体をほほのまわりに広める、またここから耳にまでも、また目にもまた上る、さらにまた胸の領域の真ん中に下る。


[2] Qui
adhuc plus affecti sunt delectatione Verbi Domini et ejus interioribus quae
Ipse Dominus docuerat, eorum calor mecum communicatus interior erat, incipiendo
a pectore, ascendendo inde versus mentum, et descendendo versus lumbos.
 [2] 主のみことばの楽しさでさらに多く影響を与えられた者は、またその内的なもので、それらを主ご自身が教えられた、私に伝えられた彼らの熱はさらに内的であった、胸から始まり、ここからあごに向けて上り、また腰に向けて下って。


Qui adhuc
magis delectati et affecti sunt, calor eorum adhuc interius jucundior, et magis
vernus fuit, et quidem a lumbis sursum versus pectus, et inde per sinistrum
brachium ad manus:
 さらにもっと楽しみ、影響を与えられた(動かされた)、彼らの熱はさらに内的にさらに快い、またさらに春のものであった、そのうえ、腰から胸へ向けて上の方へ、またここから左の腕を通って手にまで〔伝わった〕。


instruebar
ab angelis quod ita se res habeat, et quod approximatio illorum tales calores
sistat, quamvis illi eos non sentiant quia in illis sunt;
 私は天使から教えられた、物事はこのように振る舞うこと、また彼らの接近がこのような熱(複数)をもたらすこと、たとえ彼らはそれらを感じなくても、それらの〔熱の〕中にいるので。


sicut solent
infantes, pueri et adolescentes non sentire suum calorem quem habent prae
adultis et senibus, quia in illo sunt.
 幼児、少年また若者によくあるように自分の熱(単数)を感じないこと、それを成人や老人よりも持っている、その〔熱の〕中にいるので。


[3] Calor
quoque sentitus eorum qui quidem delectati sunt Verbo, sed de ejus intellectu
non solliciti fuerunt;
 [3] 彼らの熱もまた感じられた、その者は確かにみことばを楽しんだ、しかし彼の理解力について(~から)切望して(本気で)かった。


erat solum
in brachio dextro.
 〔熱は〕右の腕の中だけであった。


Quod
calorem attinet, possunt etiam mali spiritus artificiis sui producere calorem
qui mentitur jucundum, et eum cum aliis communicare, sed est modo calor
externus absque origine ab internis;
 熱については、悪い霊もまた技(術策)自分に熱を生み出すことができる、それは快さをまねる(装う)、またそれを他の者に伝えることが〔できる〕、しかし、内なるものからの起源なしの外なる熱だけである。


talis calor
est qui putrescit, et facessit in excrementitium, sicut calor adulterorum, et
illorum qui spurcis voluptatibus immersi sunt.
 このような熱である、それは腐る☆、また排泄物に変える、姦淫者の、また彼らの熱のように、その者は汚れた快楽に浸されている(おぼれている)


熱が「腐る」のはやや異様ですが、わかると思います。意訳すればよいでしょう。


 


(3) 訳文


7. いのちが身体の中にあったとき、主のみことばを快さとともに楽しんだ霊は、来世の中で、ある種の天界の快さの熱を持ち、それもまたそこに(内に)じることが与えられた。やや楽しんだ者の熱が私に伝えられた。春の熱のようであり、唇の領域から始まり、またほほのまわりに広まり、またここから耳にまでも、また目にもまた上り、さらにまた胸の領域の真ん中に下った。


[2] 主のみことばの楽しさで、また主ご自身が教えられたその内的なもので、さらに多く満たされた者の熱は、私に伝えられたその熱はさらに内的であり、胸から始まり、ここからあごに向けて上り、また腰に向けて下った。


 さらにもっと楽しみ、満たされた者の熱は、さらに内的に快く、さらに春のものであり、そのうえ、腰から胸に向けて上の方へ、またここから左の腕を通って手にまで〔伝わった〕。私は天使から、物事はこのようであること、また彼らの接近がこのような熱をもたらすことを教えられた、たとえ彼らはそれらを感じなくても、それらの中にいるからである。幼児、少年また若者によくあるように自分の熱を感じない、それを成人や老人よりも持っていて、その〔熱の〕中にいるからである。


[3] 確かにみことばを楽しんだ、しかし、理解力から切望していなかった者の熱もまた感じられた。〔熱は〕右の腕の中だけであった。


 熱については、悪い霊もまた技巧で快さをまねる熱を自分に生み出し、またそれを他の者に伝えることができる、しかし、内なるものからの起源なしの外なる熱でしかない。腐らせ、また排泄物に変えるような熱であり、姦淫者の、また汚れた快楽に浸されている者の熱は、このようである。