(1) 原文
651. ” Et conjecit in torcular irae Dei magnum,” significat explorationem qualia erant opera eorum, quod essent mala.―Per “conjicere in torcular botros vineae” significatur explorare opera, haec enim per “botros” significantur (videatur supra, n. 649); sed quia dicitur “torcular irae Dei magnum,” significatur exploratio quod opera essent mala, nam “ira Dei” dicitur de malo (n. 635{1}). Quod per “torcular” significetur exploratio, est quia in torcularibus exprimitur mustum ex botris, et oleum ex olivis, et ex musto et oleo expressis percipitur quales botri et olivae fuerunt; et quia per “vineam” significatur Ecclesia Christiana, et per “botros” ejus significantur opera, ideo horum exploratio apud homines Ecclesiae Christianae per “conjicere in torcular” significatur; sed quia separaverunt Fidem a Charitate, et illam absque Operibus Legis salvificam fecerunt, et ex Fide separata a Charitate non procedunt nisi mala opera, ideo dicitur “torcular irae Dei magnum.” Exploratio operum etiam significatur per “torcular” in sequentibus locis:
“Vinea fuit Dilecto meo in cornu filii olei; plantavit eam vite nobili, etiam Torcular excidit in ea, et exspectavit ut faceret uvas sed fecit labruscas” (Esaj. v. 1, 2);
“Emittite falcem quia maturuit messis, descendite quia plenum est Torcular, exundarunt Lacus, quia magna malitia eorum” (Joel iv. 13 [B. A. iii. 13]);
“Area et Torcular non pascent eos, et mustum mentietur illi{2}” (Hosch. ix. 2{3});
“Super vindemiam tuam vastator cecidit, vinum ex Torculari cessare feci, non calcabit hedad, hedad non hedad” (Jerem. xlviii. 32, 33{4};
Paterfamilias plantavit Vineam, et fodit in ea Torcular, et locavit agricolis, sed occiderunt servos ad illos missos, et denique Filium (Matth. xxi. 33-39{5}).
Dicitur etiam “torcular” de bonis charitatis, ex quibus vera fidei, apud Joelem:
“Filii{6} Sionis gaudete; plenae sunt areae frumento, et exundant Torcularia mustum et oleum” (ii. 23, 24).
@1 635 pro “634” @2 illi pro “illis” @3 2 pro “1, 2″ @4 32, 33 pro “33, 34″ @5 33-39 pro “33” @6 Filii pro “Filiae”
(2) 直訳
651. ” Et conjecit in torcular irae Dei magnum,” significat explorationem qualia erant opera eorum, quod essent mala.― 651「また神の怒りの大きな酒ぶね(ブドウ搾り器)の中へ投げ込んだ」は、調査を意味する、彼らの働きがどんなものであったか、悪であったこと――
Per “conjicere in torcular botros vineae” significatur explorare opera, haec enim per “botros” significantur (videatur supra, n. 649); 「ぶどう畑のブドウの房を酒ぶねの中へ投げ込むこと」によって、働きを調査することが意味される、というのは、これらが「ブドウの房」によって意味されるから(上に見られる649番)。
sed quia dicitur “torcular irae Dei magnum,” significatur exploratio quod opera essent mala, nam “ira Dei” dicitur de malo (n. 635{1}). しかし、「神の怒りの大きな酒ぶね」が言われているので、調査が意味される、働きが悪であったこと〔を明らかにする〕、なぜなら、「神の怒り」は悪について言われるからである(635番)。
Quod per “torcular” significetur exploratio, est quia in torcularibus exprimitur mustum ex botris, et oleum ex olivis, et ex musto et oleo expressis percipitur quales botri et olivae fuerunt; 「酒ぶね」によって調査が意味されることは、酒ぶねの中でブドウ汁がブドウの房から搾り出されるからである、またオリーブ油がオリーブの実(オリーブの木)から、また搾り出されたブドウ汁とオリーブ油から知覚される、ブドウの房とオリーブの実がどんなものであったか。
et quia per “vineam” significatur Ecclesia Christiana, et per “botros” ejus significantur opera, ideo horum exploratio apud homines Ecclesiae Christianae per “conjicere in torcular” significatur; また、「ブドウ畑」によってキリスト教会が意味されるので、またその「ブドウの房」によって働きが意味される、それゆえ、キリスト教会の人間のもとのこれら〔働き〕の調査が「酒ぶねの中に投げ込むこと」によって意味される。
sed quia separaverunt Fidem a Charitate, et illam absque Operibus Legis salvificam fecerunt, et ex Fide separata a Charitate non procedunt nisi mala opera, ideo dicitur “torcular irae Dei magnum.” しかし、彼らは信仰を仁愛から分離したので、またそれを律法の働きなしに救うものにした、また仁愛から分離した信仰からは悪の働きでないなら何も生み出さない、それゆえ、「神の怒りの大きな酒ぶね」が言われている。
Exploratio operum etiam significatur per “torcular” in sequentibus locis: 働きの調査が、以下の箇所の中の「酒ぶね」によってもまた意味されている――
“Vinea fuit Dilecto meo in cornu filii olei; 「ぶどう畑はわたしの楽しみであった、(オリーブ)油の息子の角の中で。
plantavit eam vite nobili, etiam Torcular excidit in ea, et exspectavit ut faceret uvas sed fecit labruscas” (Esaj. v. 1, 2); また高貴なぶどうを植えた、さらにまたその中で酒ぶねを切り出した、またブドウ(の実)を生むように期待した、しかし野ブドウの実を生んだ」(イザヤ5:1, 2)。
“Emittite falcem quia maturuit messis, descendite quia plenum est Torcular, exundarunt Lacus, quia magna malitia eorum” (Joel iv. 13 [B. A. iii. 13]); 「鎌を送れ、収穫は熟したからである、降れ、酒ぶねは満ちたからである、大桶はあふれ出した、彼らの悪意が大きいからである」(ヨエル3:13)。
“Area et Torcular non pascent eos, et mustum mentietur illi{2}” (Hosch. ix. 2{3}); 「脱穀場と酒ぶねは彼らを飼わない(牧さない)、またぶどう汁は偽る」(ホセア9:2)。
“Super vindemiam tuam vastator cecidit, vinum ex Torculari cessare feci, non calcabit hedad, hedad non hedad” (Jerem. xlviii. 32, 33{4}; 「あなたのブドウの収穫の上に、荒らす者が倒れた。わたしは酒ぶねからぶどう酒を終わりになることをした、踏まないであろう、叫び〔で〕☆、叫び、叫びはない」(エレミヤ48:32, 33)。
☆ hedad はヘブル語「ヘーダート」で「叫び」を意味します、興奮・高揚の喜び叫びでしょう。
Paterfamilias plantavit Vineam, et fodit in ea Torcular, et locavit agricolis, sed occiderunt servos ad illos missos, et denique Filium (Matth. xxi. 33-39{5}). 家長はぶどう畑を植えた、またその中に酒ぶねを掘った、また農夫に貸した、しかし、彼らのもとに送られたしもべを殺した、また最後に息子を(マタイ21:33-39)。
Dicitur etiam “torcular” de bonis charitatis, ex quibus vera fidei, apud Joelem: 「酒ぶね」は仁愛の善についてもまた言われる、それらから信仰の真理が〔ある〕、「ヨエル書」のもとに――
“Filii{6} Sionis gaudete; 「シオンの息子たちよ、楽しめ。
plenae sunt areae frumento, et exundant Torcularia mustum et oleum” (ii. 23, 24). 脱穀場に穀物が満ちている、また酒ぶねはブドウ汁とオリーブ油をあふれ出す」(2:23, 24)。
@1 635 pro “634” 注1 「634」の代わりに 635
@2 illi pro “illis” 注2 「illis」の代わりに illi
@3 2 pro “1, 2″ 注3 「1, 2」の代わりに 2
@4 32, 33 pro “33, 34″ 41 「33, 34」の代わりに 32, 33
@5 33-39 pro “33” 注5 「33」の代わりに 33-39
@6 Filii pro “Filiae” 注6 「Filiae」の代わりに Filii
(3) 訳文
651「神の怒りの大きな酒ぶねの中へ投げ込んだ」は、彼らの働きがどんなものであったか、〔それが〕悪であったことの調査を意味する。
「ぶどう畑のブドウの房を酒ぶねの中へ投げ込むこと」によって、働きを調査することが意味される、というのは、これらが「ブドウの房」によって意味されるから(前に見られる649番)。しかし、「神の怒りの大きな酒ぶね」が言われているので、働きが悪であったこと〔を明らかにする〕調査が意味される、なぜなら、「神の怒り」は悪について言われるからである(635番)。
「酒ぶね」によって調査が意味されるのは、酒ぶねの中でブドウ汁がブドウの房から搾り出され、オリーブ油がオリーブの実から、また搾り出されたブドウ汁とオリーブ油から、ブドウの房とオリーブの実がどんなものであったか知覚されるからである。また、「ブドウ畑」によってキリスト教会が意味され、その「ブドウの房」によって働きが意味されるので、それゆえ、キリスト教会の人間のもとのこれら〔働き〕の調査が「酒ぶねの中に投げ込むこと」によって意味される。しかし、彼らは信仰を仁愛から分離した、またそれを律法の働きなしに救うものにした、また仁愛から分離した信仰からは悪の働きでないなら何も生み出さないので、それゆえ、「神の怒りの大きな酒ぶね」が言われている。
働きの調査が、以下の箇所の「酒ぶね」によってもまた意味されている――
「(オリーブ)油の息子の角の中のぶどう畑はわたしの楽しみであった。高貴なぶどうを植え、さらにまたその中で酒ぶねを切り出し、ブドウ(の実)を生むように期待した、しかし野ブドウの実を生んだ」(イザヤ5:1, 2)。
「鎌を送れ、収穫は熟したからである。降れ、酒ぶねは満ちたからである。大桶はあふれ出した、彼らの悪意が大きいからである」(ヨエル3:13)。
「脱穀場と酒ぶねは彼らを牧さない、ぶどう汁は偽る」(ホセア9:2)。
「あなたのブドウの収穫の上に荒らす者が倒れた。わたしは酒ぶねからぶどう酒を終わりにした。〔喜びの〕叫びで踏まないであろう、〔喜びの〕叫びは〔喜びの〕叫びでないであろう」(エレミヤ48:32, 33)。
家長はぶどう畑を植え、その中に酒ぶねを掘り、農夫に貸した。しかし、〔農夫は〕彼らのもとに送られたしもべを、最後に息子を殺した(マタイ21:33-39)。
「酒ぶね」は、信仰の真理のもとである仁愛の善についてもまた言われる、「ヨエル書」のもとには――
「シオンの息子たちよ、楽しめ。脱穀場に穀物が満ち、酒ぶねはブドウ汁とオリーブ油をあふれ出している」(2:23, 24)。