原典講読『真のキリスト教』525

[V.]
QUOD COGNITIO PECCATI, ET EXPLORATIO ALICUJUS APUD SE,
PAENITENTIAM INCHOET.
罪の認識(知識)と自分自身のもとに何らかのもの〔罪〕の調査が、
悔い改めを始めること。

 
(1) 原文
525. Cognitio peccati nemini in Christiano orbe deesse potest; quisque enim ibi ab infantia instruitur quid malum, et a pueritia quid malum peccati. Hoc discunt omnes ephebi a parentibus et magistris, et quoque ex decalogo, qui est liber initialis omnibus intra Christianismum, et in progressu postea a praedicationibus in templis, et ab ininstructionibus in domibus; et in plenitudine e Verbo; et insuper a legibus justitiae civilibus, quae similia docent quae decalogus, et quae Verbum alibi. Nam malum peccati non aliud est, quam malum contra proximum; et malum contra proximum est etiam malum contra Deum, quod est peccatum. Sed cognitio peccati non facit quicquam, nisi homo exploret suae vitae acta, et videat num tale quid in occulto aut in manifesto fecerit; prius est omne id modo scientia, et tunc id quod concionator profert, est modo sonans quid in aure sinistra, e qua transit in dextram, et aufugit; et tandem fit illud duntaxat cogitativum et devotum pulmonare, et apud plures imaginarium et chimaericum: Sed aliter prorsus, si homo secundum cognitiones, quid peccatum, explorat se, et offendit aliquod apud se, et secum dicit, "Hoc malum est peccatum," et ex timore paenae aeternae abstinet ab illo. Tunc primum praedicatio instructiva et oratoria in templis recipitur utraque aure, et infertur in cor, et homo ex pagano fit Christianus.
 
(2) 直訳
525. Cognitio peccati nemini in Christiano orbe deesse potest; 罪の認識はキリスト教世界の中のだれも欠けていることができない。
quisque enim ibi ab infantia instruitur quid malum, et a pueritia quid malum peccati. というのは、それぞれの者が幼児期から何が悪か教えられたから、また両親から何が罪の悪か。
Hoc discunt omnes ephebi a parentibus et magistris, et quoque ex decalogo, qui est liber initialis omnibus intra Christianismum, et in progressu postea a praedicationibus in templis, et ab ininstructionibus in domibus; このことをすべての若者は両親と教師から学ぶ、そしてまた十戒から、それはキリスト教国の間のすべての者に最初の本である、また前進の中でその後、神殿(教会)説教から、また家の中の教育から。
et in plenitudine e Verbo; また、みことばから十分の中で。
et insuper a legibus justitiae civilibus, quae similia docent quae decalogus, et quae Verbum alibi. またそのうえ、市民の公正の法律から、それらは同様のものを教える、それらは十戒、またそれらはみことば、他の箇所に。
Nam malum peccati non aliud est, quam malum contra proximum; なぜなら、罪の悪は他のものではないからである、隣人に対する悪以外の。
et malum contra proximum est etiam malum contra Deum, quod est peccatum. また隣人に対する悪はさらにまた神に対する悪である、それは罪である。
Sed cognitio peccati non facit quicquam, nisi homo exploret suae vitae acta, et videat num tale quid in occulto aut in manifesto fecerit; しかし、罪の認識は何も生じない(つくらない)、人間か自分の生活の行為を調べないなら、またこのようなもの〔がないか〕どうか見る、何が隠された中で、または明瞭なものの中で行なわれたか。
prius est omne id modo scientia, et tunc id quod concionator profert, est modo sonans quid in aure sinistra, e qua transit in dextram, et aufugit; 以前に、すべてのものはそれである、単なる記憶知、またその時、それは〔~である〕説教者が言明する、単なる音声〔である〕それは左の耳の中に、またそれから右の中に通り過ぎる(移る)、また逃げ去る。
et tandem fit illud duntaxat cogitativum et devotum pulmonare, et apud plures imaginarium et chimaericum: また最後にそれはわずかに肺の☆1思考のものと信心深いもの(敬虔なもの)なる、また多くのもの☆2のもとで想像のものと空想的なもの。
1 直前に「耳」を述べたので、続いて「頭や心」でなく「肺」を述べたのでしょう。「肺からの息」で表現することでしょう(ため息やうめき声などが思い浮かびます)
2 「多くのもの」は何でしょうか(頭しか思い浮かびませんが)「多くの人」でもよく、「多くの場合」と意訳してもよいでしょう。
Sed aliter prorsus, si homo secundum cognitiones, quid peccatum, explorat se, et offendit aliquod apud se, et secum dicit, "Hoc malum est peccatum," et ex timore paenae aeternae abstinet ab illo. しかし、まったく異なって〔いる〕、もし、人間が認識に従って、何が罪か、自分自身を調べる、また何かが自分自身のもとでつまずきを与えている(違反している)、また自分自身に言う、「この悪は罪である」、また永遠の罰の恐れからそれをやめるなら。
Tunc primum praedicatio instructiva et oratoria in templis recipitur utraque aure, et infertur in cor, et homo ex pagano fit Christianus. その時、初めて、神殿(教会)中の教訓的なまた雄弁な説教は両方の耳で受け入れられる、また心臓(心)☆の中に持ち込まれる、また、人間は異教徒からキリスト教徒になる。
通常なら「心」と訳すのでしょうが、文脈からは「心臓」となります。
 
(3) 訳文
525. 罪の認識は、キリスト教世界のだれも欠けることができない。というのは、それぞれの者が幼児期から何が悪か、また両親から何が罪の悪か教えられたから。
 このことを、すべての若者は両親と教師から、そしてまたキリスト教国の間のすべての者に最初の本である十戒から、また前進の中でその後、教会の説教から、また家の中の教育から、また、みことばから十分に学ぶ。またそのうえ、市民の公正の法律から学ぶ、それらは十戒またみことばの他の箇所と同様のものを教える。
 なぜなら、罪の悪は隣人に対する悪以外の他のものではないからである。また隣人に対する悪はさらにまた神に対する悪であり、それは罪である。
 しかし、罪の認識は、人間か自分の生活の行為を、またこのようなものがないか、何が隠された中で、または明瞭なものの中で行なわれたかどうか、見て、調べないなら、何も生じない。それ以前に、すべてのものは、単なる記憶知であり、またその時、説教者が言明するものは、単なる音声であり、それは左の耳の中から右の耳の中に通り過ぎ、逃げ去る。また最後にそれはわずかに肺の☆思考のものと信心深いものなり、多くの場合、想像のものと空想的なものになる。
 しかしもし、人間が認識に従って、何が罪か、自分自身を、また何かが自分自身のもとでつまずきを与えている調べ、また自分自身に、「この悪は罪である」と言い、永遠の罰の恐れからそれをやめるなら、まったく異なる。
 その時、初めて、教会の中の教訓的で雄弁な説教は両方の耳で受け入れられ、また心臓(心)中に持ち込まれ、人間は異教徒からキリスト教徒になる。
 
直前に「耳」を述べたので、続いて「頭や心」でなく「肺」を述べたのであり、「肺からの息」で表現することでしょう。

コメントを残す