原典講読「神の摂理』 292

 

(1) 原文


292.  Quod ab unico fonte vitae influat omne quod homo cogitat et vult, et inde quod loquitur et facit, et quod usque unicus fons vitae, qui est Dominus, non in causa sit quod homo cogitet malum et falsum, illustrari potest per haec in mundo naturali. A sole ejus procedit calor et lux, et illa duo influunt in omnia subjecta et objecta, quae coram oculis apparent; non modo in subjecta bona et in objecta pulchra, sed etiam in subjecta mala et in objecta impulchra, et producunt varia in illis: influunt enim non solum in arbores, quae ferunt fructus bonos, sed etiam in arbores quae ferunt fructus malos, immo etiam in ipsos fructus, et dant vegetationes illis; similiter in semina bona, et quoque in zizanias: tum etiam in virgulta boni usus seu salutifera, et quoque in virgulta mali usus seu toxicata; et tamen idem calor est, et eadem lux, in quibus non aliqua causa mali, sed haec in subjectis et objectis recipientibus est. [2.] Simile facit calor qui excludit ova, in quibus latet ulula, bubo, aspis, sicut dum excludit ova, in quibus latet columba, avis pulchra et olor. Pone sub gallina ova utriusque generis, et ab ejus calore, qui in se est innocuus, illa excludentur; quid itaque calor commune habet cum malis et noxiis illis? Similiter facit calor in paludinosa, stercorea, putria et cadaverosa influens, sicut facit cum in vinosa, fragrantia, vegeta et viva: quis non videt, quod causa non sit in calore, sed in subjecto recipiente? Eadem etiam lux in uno objecto sistit colores amoenos, et in altero inamoenos; immo illustrat se in candidis et fulget, et opacat se in vergentibus ad nigrum, et furvat se. [3.] Simile est in mundo spirituali, ibi quoque est calor et lux a suo Sole, qui est Dominus, quae ex illo influunt in sua subjecta et objecta; subjecta et objecta ibi sunt angeli et spiritus, in specie voluntaria et intellectualia illorum; calor ibi est Divinus amor procedens, ac Lux ibi est Divina sapientia procedens; haec non sunt in causa, quod ab uno aliter recipiantur quam ab altero; nam dicit Dominus,


 


Quod solem exoriri faciat super malos et bonos, et pluviam mittat super justos et injustos (Matth. v. 45);



per “Solem” in supremo spirituali sensu intelligitur Divinus Amor, et per “pluviam” Divina Sapientia.


 


(2) 直訳


Quod ab unico fonte vitae influat omne quod homo cogitat et vult, et inde quod loquitur et facit, et quod usque unicus fons vitae, qui est Dominus, non in causa sit quod homo cogitet malum et falsum, illustrari potest per haec in mundo naturali. すべてのものは唯一のいのちの泉から流入すること、人間が考え、意志すること、またここから話し、行なうこと、またそれでも唯一のいのちの泉は、それは主である、原因の中にないこと、人間が悪と虚偽を考えること、自然界の中のこれらによって説明されることができる。


A sole ejus procedit calor et lux, et illa duo influunt in omnia subjecta et objecta, quae coram oculis apparent; その太陽から熱と光が発出する、またそれら二つのものはすべての主体と対象に流入する、それらは目に見られる。


non modo in subjecta bona et in objecta pulchra, sed etiam in subjecta mala et in objecta impulchra, et producunt varia in illis: ただ善い主体の中と美しい対象の中だけでなく、しかし悪い主体の中と醜い対象の中にもまた、またそれらの中にいろいろなものを生んでいる。


influunt enim non solum in arbores, quae ferunt fructus bonos, sed etiam in arbores quae ferunt fructus malos, immo etiam in ipsos fructus, et dant vegetationes illis; というのは、木の中にだけ流入しない、それらはよい実を生む、しかし木の中にもまた、それらは悪い実を生む、それどころか実そのものの中にもまた、またそれらに生長を与える。


similiter in semina bona, et quoque in zizanias: 同様に、善い種の中に、そしてまた毒麦の中に。


tum etiam in virgulta boni usus seu salutifera, et quoque in virgulta mali usus seu toxicata; なおまた、さらにまた善い役立ちすなわち健康によい灌木の中に、そしてまた悪い役立ちすなわち有毒な灌木の中に。


et tamen idem calor est, et eadem lux, in quibus non aliqua causa mali, sed haec in subjectis et objectis recipientibus est. またそれでも同じ熱である、また同じ光、それらの中に何らかの悪の原因はない、しかし、これ〔原因〕は受け入れる主体と対象の中にある。


[2.] Simile facit calor qui excludit ova, in quibus latet ulula, bubo, aspis, sicut dum excludit ova, in quibus latet columba, avis pulchra et olor. [2.] 同様に熱はする、それは卵を孵化する、それらの中にフクロウ、ミミズク、コブラが〔生まれる前に〕隠れている、その時〔同じ〕ように卵を孵化する、それらの中にハト、美しい鳥と白鳥。


Pone sub gallina ova utriusque generis, et ab ejus calore, qui in se est innocuus, illa excludentur; めんどりの下に両方の種類の卵を置け、するとその熱により、それは本質的に無害である、それらは孵化される。


quid itaque calor commune habet cum malis et noxiis illis? そこで何を熱は共通のものを持つか、それらに悪いものと有害なものとに?


Similiter facit calor in paludinosa, stercorea, putria et cadaverosa influens, sicut facit cum in vinosa, fragrantia, vegeta et viva: 同様に熱はする、沼地、糞、腐ったものと死体の中に流入する、〔同じ〕ようにする、ブドウ酒、芳香、活力あるものと生きたものを。


quis non videt, quod causa non sit in calore, sed in subjecto recipiente? だれが見ないか? 原因が熱の中にないこと、しかし、受け取る主体の中に。


Eadem etiam lux in uno objecto sistit colores amoenos, et in altero inamoenos; さらにまた同じ光が一つの対象の中で快い色を見せる(引き起こす)また他のもの(対象)中でいやな〔色を〕。


immo illustrat se in candidis et fulget, et opacat se in vergentibus ad nigrum, et furvat se. それどころかそれ自体を照らす、白光りするものの中で、また輝く、またそれ自体を暗くする☆、黒へ傾くものの中で、またそれ自体を暗い色にする☆。


opacofurvoの違いがよくわからないのと、ほぼ同語反復なので一つとしてよいでしょう。


[3.] Simile est in mundo spirituali, ibi quoque est calor et lux a suo Sole, qui est Dominus, quae ex illo influunt in sua subjecta et objecta; [3.] 霊界の中で同様である、そこにもまたその太陽からの熱と光がある、それは主である、それら〔熱と光〕がそれ〔太陽〕からその主体と対象に流入する。


subjecta et objecta ibi sunt angeli et spiritus, in specie voluntaria et intellectualia illorum; そこに主体と対象は天使と霊である、特には彼らの意志と知力である。


calor ibi est Divinus amor procedens, ac Lux ibi est Divina sapientia procedens; そこに熱☆は発出する神的な愛である、そこに光は発出する神的な知恵である。


ここのcalorは初版ではCalorです(そうでないと次のLuxと合わないですね)


haec non sunt in causa, quod ab uno aliter recipiantur quam ab altero; これらは原因の中にない、一つのものにより異なって受け入れられること、もう一つの者により以外に。


nam dicit Dominus, なぜなら、主は言われるから、


Quod solem exoriri faciat super malos et bonos, et pluviam mittat super justos et injustos (Matth. v. 45); 太陽を悪い者と善い者の上に昇ることをする、また雨を正しい者と不正な者の上に送る(マタイ5:45)
per “Solem” in supremo spirituali sensu intelligitur Divinus Amor, et per “pluviam” Divina Sapientia.
 「太陽」によって最高の霊的な意味の中で神的な愛が意味される、また「雨」によって神的な知恵が。


 


(3) 訳文


292.  人間が考え、意志すること、またここから話し、行なうことすべてのものは唯一のいのちの泉から流入すること、またそれでも主である唯一のいのちの泉は、、人間が悪と虚偽を考えることの原因ではないことは、自然界の中の次のものによって説明されることができる。


 その太陽から熱と光が発出し、またそれら二つのものは目に見られるすべての主体と対象に流入する。ただ善い主体の中と美しい対象の中だけでなく、しかし悪い主体の中と醜い対象の中にもまた流入し、またそれらの中にいろいろなものを生んでいる。というのは、よい実を生む木の中にだけでなく、悪い実を生む木の中にもまた、それどころかそれらに生長を与える実そのものの中にも、同様に、善い種の中に、そしてまた毒麦の中に、なおまた、善い役立ちすなわち健康によい灌木の中にも、そしてまた悪い役立ちすなわち有毒な灌木の中にも流入している。またそれでも、同じ熱、同じ光であって、それらの中に何らかの悪の原因はなく、しかし、その原因は受け入れる主体と対象の中にある。


[2.] 卵を孵化する熱も同様であり、それらの卵の中にフクロウ、ミミズク、コブラが〔生まれる前に〕隠れていて、その時〔同じ〕ように、それらの中にハト、美しい鳥と白鳥がいる卵を孵化する。


 めんどりの下に両方の種類の卵を置け、すると本質的に無害であるその熱により、それらは孵化される。そこで、熱は、それら悪いものと有害なものとに共通な何をものを持つのか?


 沼地、糞、腐ったものと死体の中と同じに、ブドウ酒、芳香物、活力あるものと生きたものに流入する熱も同様に行なう。原因が熱の中になく、受け取る主体の中にあることを、だれが見ないか?


 さらにまた同じ光が一つの対象の中で快い色を、また他の対象の中でいやな色を引き起こす。それどころか、白光りするものの中では、それ自体を照らし、輝き、また黒へと傾くものの中では、それ自体を暗くする。


[3.] 霊界の中で同様であり、そこにもまた主であるその太陽からの熱と光があり、それら〔熱と光〕がそれ〔太陽〕からその主体と対象に流入する。そこの主体と対象は天使と霊であり、特には彼らの意志と知力である。そこの熱は発出する神的な愛であり、そこの光は発出する神的な知恵である。それらがある者と他の者とに異なって受け入れられることの原因ではない。なぜなら、主は言われるから、


 


 〔天の父は〕太陽を悪い者と善い者の上に昇らせ、雨を正しい者と不正な者の上に送られる(マタイ5:45)


「太陽」によって最高の霊的な意味の中で神的な愛が、また「雨」によって神的な知恵が意味される。

コメントを残す