原典講読「神の摂理』 282

 

(1) 原文


282.  Potuisset Dominus sanare intellectum apud omnem hominem, et sic facere ut non mala sed bona cogitet; hoc per varios timores, per miracula, per loquelas cum defunctis, perque visiones et somnia; sed modo sanare intellectum, est solum extrinsecus sanare hominem; intellectus enim cum ejus cogitatione est externum vitae hominis, ac voluntas cum ejus affectione est internum vitae ejus; quare sanatio solius intellectus foret sicut sanatio palliativa, per quam malignitas interior inclusa et inhibita exire, consumeret primum vicina et postea remota, usque dum omne morticinum esset. Ipsa voluntas est, quae sananda est, non per influxum intellectus in illam, quia ille non datur, sed per instructionem et hortationem ab intellectu. Si intellectus solum sanaretur, fieret homo sicut cadaver conditum, seu aromatibus fragrantibus et rosis circumvelatum, quae brevi a cadavere traherent putorem, ut non alicujus naribus possent admoveri; ita fieret cum veris caelestibus in intellectu, si malus voluntatis amor obstrueretur.


 


(2) 直訳


Potuisset Dominus sanare intellectum apud omnem hominem, et sic facere ut non mala sed bona cogitet; 主はすべての人間のもとの理解力をいやすことができた(接続・未完了)、またこのように(したがって)でなく善を考える☆ようにすること〔ができた〕。


「悪でなく善を考える」ではよくわりませんね。何か物事をとらえるときそのことを悪く考えないで、よい面をとらえる、物事をよいように考える、またもっと進めて、悪いことをしようなどと思わないで、よいことをしようと考えることでしょう。


hoc per varios timores, per miracula, per loquelas cum defunctis, perque visiones et somnia; このことをいろいろな恐れによって、奇跡によって、死んだ者との会話によって、また()夢によって。


sed modo sanare intellectum, est solum extrinsecus sanare hominem; しかし、単に理解力をいやすことは、外側だけで人間をいやすことである。


intellectus enim cum ejus cogitatione est externum vitae hominis, ac voluntas cum ejus affectione est internum vitae ejus; というのは、理解力は彼の思考とともに人間の外なるいのちであるから、そして意志は彼の情愛とともに彼の内なるいのちである。


quare sanatio solius intellectus foret sicut sanatio palliativa, per quam malignitas interior inclusa et inhibita exire, consumeret primum vicina et postea remota, usque dum omne morticinum esset. それゆえ、理解力だけのいやし(治療)は一時しのぎの治療(癒し)であった(接続・未完了)、閉じ込められたまたふさがれた内的な悪性の状態は出てくること、滅ぼす、最初は近くのもの、またその後、遠くのもの、すべてのものが壊死するまで。


Ipsa voluntas est, quae sananda est, non per influxum intellectus in illam, quia ille non datur, sed per instructionem et hortationem ab intellectu. 意志そのものである、それはいやされなくてはならない、理解力の流入によってその中へではない、それは存在しないので、しかし、理解力からの教え(教育)と奨励(刺激)よって。


Si intellectus solum sanaretur, fieret homo sicut cadaver conditum, seu aromatibus fragrantibus et rosis circumvelatum, quae brevi a cadavere traherent putorem, ut non alicujus naribus possent admoveri; もし、理解力だけがいやされるなら、人間は防腐処理のされた死体のようであった(接続・未完了)、すなわち、よい香りの香るもので、またバラでまわりをおおわれて、それらは短くて☆、死体から腐臭(悪臭)が引き出される、ある者の鼻が近づけることができないような。


ここは訳しづらい部分です。短い(または近い)それら(芳香や花)は、という意味であり、brevusが与格または奪格(ここはこれでしょう)なっています。すなわち(近くにある?) それら(芳香や花)(その効果も)短くて、〔そのうち死体からの腐臭を引き寄せてしまう、とって代わってしまう〕といったユアンスでしょう。


ita fieret cum veris caelestibus in intellectu, si malus voluntatis amor obstrueretur. このようになったであろう、理解力の中の天界の真理に、もし、意志の悪の愛がふさがれたなら。


 


(3) 訳文


282.  主は、すべての人間のもとの理解力をいやすこと、したがって悪いことでなく善いことを考えるようにし、このことをいろいろな恐れ、奇跡によって、死者との会話によって、また幻と夢によってなされることも可能であられた。しかし、単に理解力をいやすことは、外側だけで人間をいやすことである。というのは、理解力は彼の思考とともに人間の外なるいのちであり、そして意志は彼の情愛とともに彼の内なるいのちであるから。それゆえ、理解力だけのいやしは一時しのぎの治療であって、閉じ込められ、ふさがれた内的な悪性の状態は出てきて、最初は近くのもの、またその後に遠くのもの、すべてのものが壊死するまで滅ぼす。いやされなくてはならないは意志そのものであり、その中へ理解力の流入によってではなく、それは存在しないからであり、理解力からの教えと刺激によるのである。


 もし、理解力だけがいやされるなら、人間は防腐処理のされた、すなわち、よい香りの芳香物や、バラでまわりをおおわれた死体のようなものとなったであったろう、そのうち、その死体からは鼻を近づけることができないような腐臭が出てくる。意志の中の悪の愛がふさがれたなら、理解力の中の天界の真理はこのようなものになったであろう。

コメントを残す