原典講読『驚くべきこと』 288

(1) 原文「2476番」

288(2476). Sed ita se habet cum memoria ejus exteriore quod omnia et singula ejus secum habeat, sed illa ei tunc uti non licet, verum modo interiore; causae sunt plures: prima est, quae dicta, quod ex memoria interiore (o)in altera vita’ loqui et conversari possit cum omnibus in universo: secunda, quod haec memoria propria sit spiritus, et adaequata ejus statui in quo tunc est; nam exteriora, nempe scientifica, mundana et corporea adaequata sunt homini, et correspondent ejus statui, cum est in mundo et corpore; at vero interiora, nempe rationalia, spiritualia et caelestia, adaequata sunt et correspondeat spiritui.

 

(2) 直訳

288(2476). Sed ita se habet cum memoria ejus exteriore quod omnia et singula ejus secum habeat, sed illa ei tunc uti non licet, verum modo interiore; 288(2476) しかし、そのように振る舞う(~である)、彼の外的な記憶に、〔記憶は〕彼のすべてと個々のものをそれ自体に持っている、しかし、それらは彼に、その時、許されないような〔ものである〕、しかし、内的なものだけ〔が許される〕。

causae sunt plures: 理由は多くのものがある――

prima est, quae dicta, quod ex memoria interiore (o)in altera vita’ loqui et conversari possit cum omnibus in universo: 第一のものである、それは言われたが、内的な記憶から、来世の中で☆、話すことと交わることができること、全世界の中のすべての者と。

☆ 「来世の中で」の言葉は初版にあるが原稿にはない。

secunda, quod haec memoria propria sit spiritus, et adaequata ejus statui in quo tunc est; 第二のものは、この記憶は霊に固有の(特有の)ものであること、また彼の状態にふさわしい(適切な)ものである、その中に、その時いる。

nam exteriora, nempe scientifica, mundana et corporea adaequata sunt homini, et correspondent ejus statui, cum est in mundo et corpore; なぜなら、外的なものは、すなわち、記憶知、世俗的なものや形体的なものは、人間にふさわしい(適切な)ものである、また彼の状態に対応するからである、世と身体の中にいるとき。

at vero interiora, nempe rationalia, spiritualia et caelestia, adaequata sunt et correspondeat spiritui. しかし、内的なものは、すなわち、理性的なもの、霊的なものや天的なものは、霊にふさわしい(適切な)ものである、また対応する。

 

(3) 訳文

288(2476) しかし、彼の外的な記憶はこのようなものである、〔記憶は〕彼のすべてと個々のものをそれ自体に持っている、しかし、それらは彼に、その時、許されないような〔ものである〕、しかし、内的なものだけ〔が許される〕。その理由に多くのものがある――第一のものは、それは言われたが、内的な記憶から、来世の中で、全世界の中のすべての者と話すことと交わることができることである。第二のものは、この記憶は霊に固有のものであり、またその時その中にいる彼の状態にふさわしいことである。なぜなら、外的なものは、すなわち、記憶知、世俗的なものや形体的なものは、世と身体の中にいるときの人間にふさわしいものであり、彼の状態に対応する、しかし、内的なものは、すなわち、理性的なもの、霊的なものや天的なものは、霊にふさわしいものであり、また対応するからである。

原典講読『驚くべきこと』 289

(1) 原文「2477番」

289(2477). Quondam audivi spiritus inter se loquentes de eo quod quicquid pro principio arripitur, qualecumque sit, possit innumeris confirmari, et tandem apud eum qui se conformavit, usque ut appareat prorsus sicut verum tametsi falsum sit, et quod de falso potius quam de vero possint persuaderi; ut de eo convincerentur, proponebatur illis hoc ut inter se cogitarent et loquerentur, num conducat spiritibus uti memoria exteriore. {1}(Spiritus inter se de talibus loquuntur multo excellentius, quam homo credere, immo capere potest, sed quisque secundum suam affectionem.) Spiritus qui pro corporeis et mundanis erant, confirmabant hoc multis, ex his causis: quod sic nihil amisissent quin post mortem aeque forent homines ac fuerunt ante; quod sic potuissent iterum per hominem venire in mundum; quod in memoria exteriore sit jucundum vitae; quodque in nulla alia facultate et dote sit intelligentia et sapientia; praeter plura alia, quibus se confirmabant in principio suo, usque ut hoc appareret illis ut verum. Sed alii tunc ex principio opposito cogitarunt et locuti sunt, scientes quod verum, quia ex ordine Divino; dicebant, si liceret spiritibus uti memoria exteriore, quod tunc in simili imperfectione forent, in qua prius cum fuerunt homines: quod sic in crassis et obscuris ideis prae illis qui sunt in memoria interiore: et sic non modo stultescerent magis et magis, sed etiam descenderent non ascenderent, ita nec viverent in aeternum; {2}immergere enim (o)se’ iterum mundanis et corporeis, foret se iterum dare in statum mortis: tum si spiritibus uti liceret memoria exteriore, quod humanum genus periret, unusquisque enim homo regitur a Domino per spiritus et angelos, si spiritus ex memoria exteriore influerent in hominem, non potuisset homo ex sua memoria, sed ex spiritus, cogitare, ita homo non suae vitae et sui juris fieret amplius, sed foret obsessus; obsessiones olim non aliud fuisse; praeter plura.

 @1 A o parentheses. @2 immergi.

 

(2) 直訳

289(2477). Quondam audivi spiritus inter se loquentes de eo quod quicquid pro principio arripitur, qualecumque sit, possit innumeris confirmari, et tandem apud eum qui se conformavit, usque ut appareat prorsus sicut verum tametsi falsum sit, et quod de falso potius quam de vero possint persuaderi; 289(2477) かつて、私は霊たちが自分たちの間でそのことについて話しているのを聞いた、何でも原理として捕えられるものは、どんな種類であっても、数え切れないもので確信されることができること、また最後に彼のもとで、その者は自分自身に確信した、まったく真理のように見えるまでも、たとえ虚偽であっても、また虚偽から(について)むしろ真理から(について)よりも説得される(確信される)ことができる。

ut de eo convincerentur, proponebatur illis hoc ut inter se cogitarent et loquerentur, num conducat spiritibus uti memoria exteriore. そのことについて納得させられるために、彼らにこのことが提出された、自分たちの間で考える、また話すように、貢献する(役立つ・益する)かどうか、霊たちに外的な記憶を用いること☆。)

☆ ここのutiはutor「使用する・用いる」の不定詞です。なので前回の228番で「許されないような〔ものである〕」と訳した部分は誤訳でした(utiをutの別形と見なした)。この部分を訳していて、このままでは意味が通じないので、よく見直したら、このことに気づきました。

{1}(Spiritus inter se de talibus loquuntur multo excellentius, quam homo credere, immo capere potest, sed quisque secundum suam affectionem.) (霊たちは自分たちの間でこのようなものについて大いに卓越して話す、人間が信じること、それどころか把握することができるよりも、しかし、それぞれの者が自分の情愛にしたがって。)

Spiritus qui pro corporeis et mundanis erant, confirmabant hoc multis, ex his causis: 霊たちは、その者は形体的なものと世俗的なものに賛成(味方)していた、このことを大いに確信した、これらの理由から――

quod sic nihil amisissent quin post mortem aeque forent homines ac fuerunt ante; このように何も失わなかったこと、むしろ、死後、等しく人間であるそして以前に〔そう〕であった。

quod sic potuissent iterum per hominem venire in mundum; このように再び人間を通して世の中にやって来ることができたこと。

quod in memoria exteriore sit jucundum vitae; 外的な記憶の中にいのちの快さがあること。

quodque in nulla alia facultate et dote sit intelligentia et sapientia; そして他の能力と才能(賜物)の中に何もないこと、知性と知恵が。

praeter plura alia, quibus se confirmabant in principio suo, usque ut hoc appareret illis ut verum. さらに(ほかに)多くの他のもの、それらで自分自身に自分の原理を確信した、このことが彼らに真理として見えるまでも。

Sed alii tunc ex principio opposito cogitarunt et locuti sunt, scientes quod verum, quia ex ordine Divino; しかし、他の者たちは、その時、正反対の原理から考えたまた話した、真理〔である〕ことを知っていて、神的な秩序からなので。

dicebant, si liceret spiritibus uti memoria exteriore, quod tunc in simili imperfectione forent, in qua prius cum fuerunt homines: 彼らは言った、もし霊たちに外的な記憶を用いることが許されない☆なら、その時、同様の不完全なものの中にいる☆であろう、その中に以前、そのとき人間であった(直接・完了)。

☆ここは条件文なので接続法「未完了」ですが、意味は「現在」です。

quod sic in crassis et obscuris ideis prae illis qui sunt in memoria interiore: このように粗野で不明確な観念の中に〔いるであろう〕こと、彼らよりも、その者は内的な記憶の中にいる。

et sic non modo stultescerent magis et magis, sed etiam descenderent non ascenderent, ita nec viverent in aeternum; またこのようにさらにまたさらに愚かになるだけでなく、しかし降りもする、上らない、そのように永遠に生きない。

{2}immergere enim (o)se’ iterum mundanis et corporeis, foret se iterum dare in statum mortis: というのは、自分自身を☆再び世俗のものと形体的なものに沈めることは、自分自身を再び死の状態の中に与える(可能にする・許す)ことになるから。

☆「自分自身」の言葉は初版にあるが原稿にはない。

tum si spiritibus uti liceret memoria exteriore, quod humanum genus periret, unusquisque enim homo regitur a Domino per spiritus et angelos, si spiritus ex memoria exteriore influerent in hominem, non potuisset homo ex sua memoria, sed ex spiritus, cogitare, ita homo non suae vitae et sui juris fieret amplius, sed foret obsessus; なおまた、もし霊たちに外的な記憶を用いることが許されるなら、人類が滅びること、というのは、それぞれの人間は主により霊と天使たちを通して統制(支配)されているから、もし霊たちが外的な記憶から人間の中に流入するなら、人間は自分の記憶から考えることができなかった、しかし、霊から、そのように人間は自分のいのちをまた自分の責任で(自分自身の支配のもとに)ならなかった(生じなかった)、しかし、取りつかれた(包囲された)であろう。

obsessiones olim non aliud fuisse; 昔は(以前に)、霊に取りつかれること(包囲)は別のものでなかった。 

praeter plura. ほかに多くのもの。

@1 A o parentheses. 注1 原稿にはカッコがない。

@2 immergi. 注2 immergiをimmergereに変えた。

 

(3) 訳文

289(2477) かつて、私は霊たちが自分たちの間で、何でも原理として捕えられるものは、どんな種類のものであっても、数え切れないもので確信されることができること、また最後に、たとえ虚偽であっても、まったく真理のように見えるまでも自分自身に確信した者のもとで〔確信され〕、また真理からよりもむしろ虚偽から説得されることができることについて話しているのを聞いた。そのことについて納得させられるために、外的な記憶を用いることが霊たちに益するかどうか、彼らに自分たちの間で考える、また話すようにと提出された。 (霊たちは自分たちの間でこのようなものについて大いに卓越して話す、人間が信じる、それどころか把握することができるよりも、しかし、それぞれの者が自分の情愛にしたがって話す。)

 形体的なものと世俗的なものに賛成していた霊たちは、このことを大いに確信した、これらの理由から――このように何も失わなかった、むしろ、死後、以前に〔そう〕であったと等しく人間であること。このように再び人間を通して世の中にやって来ることができること。外的な記憶の中にいのちの快さがあること。そして知性と知恵は他の能力と才能の中に何もないこと。さらに他の多くのもの〔があり〕、それらで自分自身に自分の原理を、このことが彼らに真理として見えるまでも確信した。

 しかし、他の者たちは、神的な秩序からなので真理〔である〕ことを知っていて、その時、正反対の原理から考え、話した。彼らは言った、もし霊たちに外的な記憶を用いることが許されないなら、その時、同様の不完全なものの中にいるであろう、その中に以前、そのとき人間であった――このように内的な記憶の中にいる者よりも粗野で不明確な観念の中に〔いるであろう〕こと。またこのようにさらにまたさらに愚かになるだけでなく、降り、上らない、そのように永遠に生きない。というのは、自分自身を再び世俗のものと形体的なものに沈めることは、自分自身を再び死の状態の中に与えることになるから。なおまた、もし霊たちに外的な記憶を用いることが許されるなら、人類は滅びる、というのは、それぞれの人間は主により霊と天使たちを通して統制されているからである、もし霊たちが外的な記憶から人間の中に流入するなら、人間は自分の記憶から考えることができず、、霊から考え、そのように人間は自分のいのちがなく、自分自身の支配のもとになく、〔霊たちに〕取りつかれでしまったであろう。昔、霊に取りつかれることはこのことでしかなかった。ほかに多くのもの。

原典講読『驚くべきこと』 290

(1) 原文「2478番」

290(2478). Ut scirem quomodo se haberet, quod homo ex sua memoria non possit cogitare si spiritus influerent ex memoria exteriore, bis et ter permissum erat ut hoc fieret; et tunc non aliter scivi, quam quod id meum esset quod non erat meum sed spiritus, et quod cogitavissem illa prius quae non cogitari; et hoc non potui appercipere priusquam recesserunt.

 

(2) 直訳

290(2478). Ut scirem quomodo se haberet, quod homo ex sua memoria non possit cogitare si spiritus influerent ex memoria exteriore, bis et ter permissum erat ut hoc fieret; 290(2478) どのように振る舞う(~である)か私が知るように、人間が自分の記憶から考えることができないこと、もし、霊たちが外的な記憶から流入するなら、二度と(あるいは)三度、このことが生じるように私に許された。

et tunc non aliter scivi, quam quod id meum esset quod non erat meum sed spiritus, et quod cogitavissem illa prius quae non cogitari; またその時、私は異なって知らなかった、それが私のものであったこと以外に、それは私のものでなく霊のもの〔であった〕、また私がそれらを考えたこと、以前にそれらを私は考えなかった。

et hoc non potui appercipere priusquam recesserunt. またこのことを私は気づくことができなかった、彼らが去るより前に(~しないうちに)。

 

(3) 訳文

 290(2478) もし、霊たちが外的な記憶から流入するなら、人間が自分の記憶から考えることができないことが、どのようなものであるか私が知るよう、このことが生じることが、三度、私に許された。またその時、私は、それが私のものであったとしかなって知らなかった、それは私のものでなく霊のものであった、また私が考えたことものは以前に私が考えたものではなかった。またこのことを私は、その霊たちが去るより前に、気づくことができなかった。

原典講読『驚くべきこと』 291

(1) 原文「2479番」

291(2479). Quidam recens spiritus, indignatus quod non meminisset plurium quae in vita corporis novit, dolens ob jucundum quod amisit, quo maxime delectatus fuerat; sed dictum ei quod prorsus nihil amiserit, et quod sciat omnia et singula, sed quod in altera vita non liceat ei talia depromere; et quod satis sit quod nunc possit multo melius et perfectius cogitare et loqui, nec rationale suum immergere, ut prius, densis obscuris, materialibus et corporei quae nullius usus sunt in regno in quod nunc venit, et quod illa quae in regno mundi fuerunt, relicta sint, et nunc habeat quicquid ad usum vitae aeternae conducat, et quod sic non aliter possit beatus et felix fieri: ita quod ignorantiae sit credere quod in altera vita cum non usurpatione memoriae corporea intelligentia pereat, cum tamen ita se habet quod quantum abduci potest memoriae a sensualibus et corporeis, tantum elevetur ad spiritualia et caelestia.

 

(2) 直訳(ここの前半は『霊界体験記』4410番と同じです)

291(2479). Quidam recens spiritus, indignatus quod non meminisset plurium quae in vita corporis novit, dolens ob jucundum quod amisit, quo maxime delectatus fuerat; 291(2479) 近ごろ〔到着した〕(新しく来た)ある霊が、憤慨した、多くのものを思い出さないことを、それらは身体の生活の中で知った、快さのために悲しんで、失ったこと、それによって最大に楽しんだ。

sed dictum ei quod prorsus nihil amiserit, et quod sciat omnia et singula, sed quod in altera vita non liceat ei talia depromere; しかし、彼に言われた、まったく何も失わなかったこと、またすべての個々のものを知ったこと、しかし、来世の中で彼にそのようなものを引き出すことは許されないこと。

et quod satis sit quod nunc possit multo melius et perfectius cogitare et loqui, nec rationale suum immergere, ut prius, densis obscuris, materialibus et corporei quae nullius usus sunt in regno in quod nunc venit, et quod illa quae in regno mundi fuerunt, relicta sint, et nunc habeat quicquid ad usum vitae aeternae conducat, et quod sic non aliter possit beatus et felix fieri: また十分であること、今や大いにいっそうよくまたさらに完全に考えることと話すことができること、自分の理性的なものを沈めることなく、以前のように、暗い不明瞭なものに、物質的なものと形体的なものに、それらは王国の中で何も役立ちがない、その中に今ややって来ている、またそれらは、それらは世の王国の中にあった、残された、また今や何でも持っている、永遠のいのちの役立ちへ導く(益する)ための、またこのように異なって生じないこと、幸運(祝福)と幸福。

ita quod ignorantiae sit credere quod in altera vita cum non usurpatione memoriae corporea intelligentia pereat, cum tamen ita se habet quod quantum abduci potest memoriae a sensualibus et corporeis, tantum elevetur ad spiritualia et caelestia. そのように(したがって)、信じることは無知であること、来世の中で記憶を使用しないとき、形体的な知性が滅びる、そのときそれでも、そのように振る舞う(~である)、どれだけ記憶が感覚的なものと形体的なものから引き出されることができるか〔によって〕、それだけ霊的なものと天的なものへ高揚されること。

 

(3) 訳文

291(2479) 新しく来たある霊が、身体の生活の中で知った快さの多くのものを思い出さないことを悲しんで、それによって最大に楽しんだ快さを失ったことのために憤慨した。しかし、彼に、まったく何も失わなかったこと、またすべての個々のものを知ったこと、しかし、来世の中で彼にそのようなものを引き出すことは許されないことが言われた。また十分であること〔が言われた〕、今やはるかによく、またさらに完全に考え、話すことができること、自分の理性的なものを、以前のように、今やって来ている王国の中で何も役立ちがない暗い不明瞭なものに、物質的なものと形体的なものに沈めることがないこと、また世の王国の中にあったそれらは残され、また今や、永遠のいのちの役立ちへ導くための何でも持っていて、このように幸運と幸福がしか生じないことである。そのように、来世の中で記憶を使用しないとき、形体的な知性が滅びると信じることは無知というものであり、そのときそれでも、記憶が感覚的なものと形体的なものから引き出されれば引き出されるほど、それだけ霊的なものと天的なものへ高揚されるのである。

原典講読『驚くべきこと』 292

(1) 原文「2480番」

292(2480). Quia homines post mortem in memoria interiore quae eorum rationalis fuit, sunt, inde est quod qui linguas prae aliis calluerunt in mundo, ne quidem unam voculam earum possint depromere; qui in scientiis prae aliis non quicquam ex scientificis; et quod hi quandoque stupidiores sint aliis: se quicquid imbuerunt per linguas, et quicquid per scientias, hoc, quia rationale eorum formavit, in usum producunt; rationale inde comparatum, est ex quo cogitant et loquuntur; qui falsa per linguas et scientias hausit et in iis confirmavit, non nisi ex falsis ratiocinatur, qui autem vera, ille ex veris loquitur; ipsa affectio est quae vitam dat, affectio mali quae vitam falsis, et affectio boni quae vitam veris; ex affectione unusquisque cogitat, et absque affectione nullus.

 

(2) 直訳

292(2480). Quia homines post mortem in memoria interiore quae eorum rationalis fuit, sunt, inde est quod qui linguas prae aliis calluerunt in mundo, ne quidem unam voculam earum possint depromere; 292(2480) 人間は、死後、内的な記憶の中にいるので、それは彼の理性的なものに属す、ここからである、世の中で言語(言葉)を他の者よりも熟練している(知っている)者は、その一つの単語を決して取り出す(表現する)ができないこと。

qui in scientiis prae aliis non quicquam ex scientificis; その者は知識の中で他の者よりも〔知っている〕、どんなものでも記憶知から〔取り出すことができ〕ない。

et quod hi quandoque stupidiores sint aliis: また、これらの者は、時々、他の者よりもさらに愚かである。

se quicquid imbuerunt per linguas, et quicquid per scientias, hoc, quia rationale eorum formavit, in usum producunt; 自分自身にどんなものでも言語(言葉)によって吸収する、またどんなものでも知識によって、これが、彼の理性的なものを形作ったからである、役立ちの中に生み出した。

rationale inde comparatum, est ex quo cogitant et loquuntur; ここから得られた理性的なものが、である、そこから考え、また話す。

qui falsa per linguas et scientias hausit et in iis confirmavit, non nisi ex falsis ratiocinatur, qui autem vera, ille ex veris loquitur; 虚偽を言語(言葉)と知識によって汲んだ(吸収した)、またそれらの中で確信した者は、虚偽からでないなら推論しない、けれども、真理を〔吸収し、確信した〕者は、彼らは真理から話す。

ipsa affectio est quae vitam dat, affectio mali quae vitam falsis, et affectio boni quae vitam veris; 情愛そのものである、それはいのちを与える、悪の情愛は、それは虚偽のいのちを、また善の情愛は、それは真理のいのちを〔与える〕。

ex affectione unusquisque cogitat, et absque affectione nullus. 情愛からそれぞれの者は考える、また情愛なしに何も〔考え〕ない。

 

(3) 訳文

292(2480) 人間は、死後、彼の理性的なものに属す内的な記憶の中にいるので、ここから、世の中で言語を他の者よりも知っている者は、その一つの単語を決して取り出すができない。知識の中で他の者よりも〔知っている〕者は、どんなものでも記憶知から〔取り出すことができ〕ない。また、これらの者は、時には、他の者よりもさらに愚かである。自分自身にどんなものでも言語によって、またどんなものでも知識によって吸収する、これが彼の理性的なものを形作り、役立ちを生み出したからである。ここから得られた理性的なものが、そこから考え、話すものである。虚偽を言語と知識によって吸収し、それらの中で確信した者は、虚偽からでないなら推論しない、けれども、真理を〔吸収し、確信した〕者は真理から話す。情愛そのものがいのちを与え、悪の情愛は虚偽のいのちを、善の情愛は真理のいのちを〔与える〕。情愛からそれぞれの者は考え、情愛なしに何も〔考え〕ない。