原典講読『表象と対応』 21

 

(1) 原文「3217番」


21. Cum sermo est angelis de {1}intellectuali,
tunc in mundo spirituum sub illis seu in societatibus quae correspondent,
apparent equi, et hi magnitudine, forma, colore, positu, secundum ideas quas
angeli de intellectuali habent, etiam illi varie phalerati. Est etiam locus
aliquantum profunde paulo ad
{2}dextrum, qui domicilium
intelligentium vocatur, ubi equi continue apparent; et hoc ex causa quia in
cogitatione sunt de intellectuali, in quorum cogitationes cum influunt angeli,
quibus sermo de intellectuali, repraesentantur equi: inde constare potuit quid
significatum per equos visos prophetis
{3}, et quoque per equos in
Verbo nominatos, quod nempe intellectualia, n. 2760-2762.


@1 intellectualibus for intellectuali throughout§. @2 T alters to
dextram (sc. manum), a more usual form, but S may have had
dextrum latus in mind. A is clearly dextrum. @3 i in verbo


 


(2) 直訳


21. Cum sermo est
angelis de
{1}intellectuali, tunc in mundo spirituum sub illis seu
in societatibus quae correspondent, apparent equi, et hi magnitudine, forma,
colore, positu, secundum ideas quas angeli de intellectuali habent, etiam illi
varie phalerati.
 天使たちに知的ものについて会話があるとき、その時、霊界の中に、彼らの下の、またはそれらに対応する社会の中に、馬が見られる、またこれら〔馬〕は大きさで、形で、色で、姿勢で、その観念にしたがっている、天使たちが知的なものについて持っている、さらにまたそれら〔馬〕はいろいろな飾り衣装を着て〔いる〕


Est etiam locus aliquantum profunde paulo ad {2}dextrum,
qui domicilium intelligentium vocatur, ubi equi continue apparent;
 さらにまたいくらか深い場所がある、少し右側に、それは知性を持つ者の居場所(居住地)と呼ばれる、そこに馬が絶えず見られる。


et hoc ex causa quia in cogitatione sunt de
intellectuali, in quorum cogitationes cum influunt angeli, quibus sermo de
intellectuali, repraesentantur equi:
 またこのことは理由から、思考の中に知的なものについてあるので、天使たちがその思考流入するとき、彼らに知的なものについて会話あるとき〕、馬表象される


inde constare potuit quid significatum per
equos visos prophetis
{3}, et quoque per equos in Verbo nominatos,
quod nempe intellectualia, n. 2760-2762.
 ここかららかにすることができた、何意味されるか、預言者られたによってそしてまたみことばの名前げられているによってすなわち、知的もの(理解力のもの)〔である〕。2760-2762番☆。


本講座『みことばとその内意』5456番。


@1
intellectualibus for intellectuali throughout§.
  1 このセクション(分段)〔全部〕通してintellecualiを代えて、intellectualibus〔にするとよい〕☆。☆すなわち、ここに登場するintellectuali(単数)intellecualibus(複数)のほうがよいであろう、ということです。日本語では訳すときには、あまり問題となりません。


@2 T alters to dextram (sc. manum), a more usual form, but S may have had dextrum latus in mind. A is clearly dextrum.  2 (ターフェルによる)第二版はdextram(すなわち、〔右〕手)に、より通常の形に変えている、しかしスヴェーデンボリは心の中でdextrum latus〔右側〕を持っていたであろう。自筆原稿は明らかにdextrumである。


@3 i in verbo 注3 in verboを補うとよい。


 


(3) 訳文


21. 天使たちに知的ものについて会話がある時、彼らの下の霊界の中に、またはそれらに対応する社会の中に、馬が見られる。これらの馬は、大きさ、形、色、姿勢で、天使たちが知的なものについて持っている観念にしたがっており、さらにまたそれらの馬はいろいろな飾り衣装を着ている。


さらにまた少し右側に、いくらか深い場所があち、それは知性を持つ者の居住地と呼ばれ、そこに馬が絶えず見られる。またこのことの理由、知的なものについて思考の中にあり、天使たちがその思考流入、彼らに知的なものについての会話があるとき、馬表象されるからであるここから、預言者られたによってそしてまたみことばの名前げられているによって、何意味されるかすなわち、知的ものであることを明らかにすることができた2760-2762番☆。


 


本講座『みことばとその内意』5456番。


原典講読『表象と対応』 22

 

(1) 原文「3218番」


22. Cum angeli in affectionibus sunt,
et simul de illis in sermone, tunc cadunt talia in sphaera inferiore apud
spiritus in species repraesentativas animalium; cum sermo est de affectionibus
bonis, sistuntur animalia pulchra, mitia et utilia, qualia in cultu
repraesentativo Divino in Ecclesia Judaica circa sacrificia adhibita sunt, ut
agni, oves, haedi, caprae, arietes, hirci, vituli, juvenci, boves; et tunc
quicquid usquam apparet super animali, aliquam effigiem cogitationis illorum
repraesentat, quod probis spiritibus etiam datur percipere: inde constare
potest quid per animalia in ritibus Ecclesiae Judaicae significatum est, et
quid per eadem in Verbo nominata, quod nempe affectiones, n. 1823, 2179, 2180.
At vero sermo angelorum de affectionibus malis repraesentatur per bestias
tetras, feroces ac inutiles, ut per tigrides, ursos, lupos,
{1}scorpiones,
serpentes, mures, et
{2}similes, sicut quoque per {2}illas
in Verbo significantur.


@1 dracones @2 similia…illa


 


(2) 直訳


22. Cum angeli in
affectionibus sunt, et simul de illis in sermone, tunc cadunt talia in sphaera
inferiore apud spiritus in species repraesentativas animalium;
 天使たちが情愛にいるときまた同時それらについて会話いるとき〕、その時、このようなものはたちのもとのさらに低いスフェアの中に落ち込む、特に動物の表象()中に。


cum sermo est de affectionibus bonis,
sistuntur animalia pulchra, mitia et utilia, qualia in cultu repraesentativo
Divino in Ecclesia Judaica circa sacrificia adhibita sunt, ut agni, oves,
haedi, caprae, arietes, hirci, vituli, juvenci, boves;
 会話情愛についてであるとき、美しい動物される、温和(おとなしい)ユダヤ教会表象的な神的な礼拝の中にあるようなもの、生け贄に適用されたものに関連して、例えば、子羊、羊、子ヤギ、雌ヤギ、雄羊、雄ヤギ、子牛、若い()牛、牛。


et tunc quicquid usquam apparet super animali,
aliquam effigiem cogitationis illorum repraesentat, quod probis spiritibus
etiam datur percipere:
 またその時、何でも、いつも、動物の上に見られる〔ものは〕、彼らの思考の何らかの似姿を表象する、それを正直(正しい)霊にもまた知覚することが与えられる。


inde constare potest quid per animalia in
ritibus Ecclesiae Judaicae significatum est, et quid per eadem in Verbo
nominata, quod nempe affectiones, n. 1823, 2179, 2180.
 ここかららかにすることができるユダヤ教会儀式(祭儀)動物によって意味されたかまたみことばのものよって何が、すなわち、情愛が〔意味されている〕こと、1823, 2179, 2180番。


At vero sermo angelorum de affectionibus malis
repraesentatur per bestias tetras, feroces ac inutiles, ut per tigrides, ursos,
lupos,
{1}scorpiones, serpentes, mures, et {2}similes,
sicut quoque per
{2}illas in Verbo significantur.
 しかし☆、悪情愛についての天使たちの会話、忌まわしい(動物)によって表象される、獰猛なそして役に立たない、例えば、トラによって、クマ、オオカミ、サソリ、ネズミ、同様のもの(似たもの)、そのように、みことばの中のそれらによってもまた意味される。


atveroも同じような意味であり、強調した「しかし」です。


@1 dracones 注1 draconesscorpionesに換えた。


@2
similia…illa
 注2 similia…illsimiles…illasに換えた。


 


(3) 訳文


22. 天使たちが情愛また同時それらについて会話にいる時、このような情愛、霊たちのもとのスフェアの中に、特に動物を表象するものの中に落ち込む。会話情愛についてであるとき、美しいおとなしい動物される、〔それらは〕ユダヤ教会表象的な神的な礼拝の中で、生け贄に適用されたものに関連するようなもの、例えば、子羊、羊、子ヤギ、雌ヤギ、雄羊、雄ヤギ、子牛、若い()牛、牛である。またその時、動物の上に見られるものは何でも、いつも、彼らの思考の何らかの似姿を表象し、それを正しい霊もまた知覚することが与えられる。ここからユダヤ教会祭儀動物によってまたみことばのものよって何が意味されたか、すなわち、情愛が〔意味されている〕ことを明らかにすることができる、1823,
2179, 2180
番。しかし、悪情愛についての天使たちの会話、忌まわしい、獰猛なそして役に立たない獣(動物)によって表象される、例えば、トラ、クマ、オオカミ、サソリ、ネズミ、同様のものによって、そのように、みことばの中のそれらによってもまた意味される

原典講読『表象と対応』 23

 

(1) 原文「3219番」


23. Cum angeli in sermone sunt de {1}cogitationibus,
et de ideis, ac de influxu, tunc in mundo spirituum apparent sicut aves
formatae secundum sermonis illorum subjectum; inde est quod aves in Verbo
significent rationalia, seu illa quae sunt cogitationis, n. 40, 745, 776, 991.
Quondam mihi in conspectum veniebant aves, una obscura et deformis, binae autem
nobiles et pulchrae, et cum viderem illas, ecce tunc incidebant in me aliqui
spiritus tali vehementia ut tremorem incuterent nervis et ossibus; opinatus sum
quod nunc sicut aliquoties prius, mali spiritus in me invaderent conatu
perdendi, sed non tale erat; cessante tremore, et spirituum qui incidebant,
emotione, locutus cum illis, quaerens quid esset, dicebant quod delapsi
{2}sint
e quadam societate angelica, in qua sermo fuit de cogitationibus et influxu, et
quod illi fuissent in opinione quod illa quae sunt cogitationis influant ab
extra, scilicet per sensus externos, secundum apparentiam; sed societas
caelestis in qua erant, quod influant ab intra; et quia in falso essent, quod
{3}inde
delapsi sint, non quod dejecti, nam angeli nullum a se dejiciunt, sed quia in
falsitate, deciderunt inde a se; et quod haec causa fuisset. Inde scire datum
quod sermo in caelo de cogitationibus et influxu repraesentetur per aves, et
illorum qui in falso sunt, per aves obscuras et deformes, qui autem in vero,
per aves nobiles et pulchras; ac simul instructus quod omnia cogitationis
influant ab intra, non autem ab extra tametsi ita apparet; ac dictum quod
contra ordinem sit ut posterius influat in prius, aut crassius in purius, ita
ut corpus in animam.


@1 cognitionibus I, cogitationibus ac meditationibus, ut A @2 essent @3 idcirco


 


(2) 直訳


23. Cum angeli in
sermone sunt de
{1}cogitationibus, et de ideis, ac de influxu, tunc
in mundo spirituum apparent sicut aves formatae secundum sermonis illorum
subjectum;
 天使たちが会話にいるとき、思考☆について、また観念について、そして流入について、その時、霊たちの世界の中に鳥のようなものが見られる、彼らの会話の主題にしたがって形作られた。


脚注にもあるように、ここは初版でcognitio(知識)あり、ここからの英訳もあります(柳瀬訳はここから)。エリオット訳(SS)は「思考」であり、評価が分かれています。私は「思考」がよいと思います。


inde est quod aves in Verbo significent
rationalia, seu illa quae sunt cogitationis, n. 40, 745, 776, 991.
 ここからであるみことばの理性的なものを意味することすなわちそれら、思考のものを40, 745, 776, 991番。


Quondam mihi in conspectum veniebant aves, una
obscura et deformis, binae autem nobiles et pulchrae, et cum viderem illas,
ecce tunc incidebant in me aliqui spiritus tali vehementia ut tremorem
incuterent nervis et ossibus;
 かつて、私視野、鳥(たち)やって、一つは()またけれども高貴(みごとな)またしいまたそれらをたとき、見、私にあるがこのような猛烈(暴力)こした(ぶつけた)、神経と骨に震えをひき起こした。


単に「二つ」ではなく、雌雄、左右など、対となった二つです。


opinatus sum quod nunc sicut aliquoties prius,
mali spiritus in me invaderent conatu perdendi, sed non tale erat;
 私ったその時、前数回〔あった〕ように、悪い霊が私の中に入り込んだこと、滅ぼそうとする努力で、しかし、そのようなものでなかった。


cessante tremore, et spirituum qui incidebant,
emotione, locutus cum illis, quaerens quid esset, dicebant quod delapsi
{2}sint
e quadam societate angelica, in qua sermo fuit de cogitationibus et influxu, et
quod illi fuissent in opinione quod illa quae sunt cogitationis influant ab
extra, scilicet per sensus externos, secundum apparentiam;
 震えがやんで(止まって)、また霊たちが、その者はこした(ぶつけた)、騒動(騒ぎ)で〔んで(止まって)〕、〔私は〕彼らと話した、何があったのかと質問して、らはった、天使のある社会からちたことその〔社会〕中会話思考流入についてあったまたらは見解にいたそれらはそれらは思考のものである、外部☆から流入すること、正確には(すなわち)なる感覚って、外観にしたがって


下記参照。


sed
societas caelestis in qua erant, quod influant ab intra;
 しかし、天使の社会〔の見解〕は、その中に彼らはいた、内部☆から流入すること。


下記参照。


et quia in
falso essent, quod
{3}inde delapsi sint, non quod dejecti, nam
angeli nullum a se dejiciunt, sed quia in falsitate, deciderunt inde a se;
 また、虚偽の中にいたので、ここか(それゆえ)落ちたこと、投げ落とされた〔のでは〕ないこと、なぜなら、天使たちはだれも自分自身から投げ落とさない、しかし、虚偽の中に〔いた〕ので、ここから(それゆえ)自分自身から落ちた。


et quod haec
causa fuisset.
 また、これが原因であったこと。


Inde scire
datum quod sermo in caelo de cogitationibus et influxu repraesentetur per aves,
et illorum qui in falso sunt, per aves obscuras et deformes, qui autem in vero,
per aves nobiles et pulchras;
 ここから知ることが与えられた、天界の中の会話は、思考と流入について、鳥によって表象されること、また彼らの〔会話〕は、その者は虚偽の中にいる、暗い(色の)また醜い鳥によって、けれども、真理の中に〔いる〕者は、高貴な(みごとな)また美しい鳥によって。


ac simul
instructus quod omnia cogitationis influant ab intra, non autem ab extra
tametsi ita apparet;
 そして同時に教えられた、思考のすべてのものは内部☆から流入する、けれども外部☆から、それでもそのように見られる。


intraextraもここでは副詞です。このように前置詞(ab)と副詞を組み合わせる用法があるのでしょうか? 現にスヴェーデンボリは(他の箇所でも)このように使用していますが、文法上、これはスヴェーデンボリ独自のものでしょうか? だれか研究してください。


ac dictum
quod contra ordinem sit ut posterius influat in prius, aut crassius in purius,
ita ut corpus in animam.
 そして言われた、秩序(順序)に反していること、後ろのものが前のものの中に流入するように、または粗雑なものが純粋なものの中に、このように身体が霊魂の中にのように。


@1
cognitionibus I, cogitationibus ac
meditationibus, ut A
 注1 初版のcognitionibuscogitationibusに換えた、cogitationibus ac meditationibusと自筆原稿に〔ある〕ように。


@2 essent 注2 essentsintに換えた。


@3 idcirco 注3 idcircoindeに変えた。


 


(3) 訳文


23. 天使たちが思考について、また観念について、そして流入について会話にいる時、彼らの会話の主題にしたがって形作られた鳥のようなものが霊たちの世界の中に見られる。みことばの理性的なものをすなわち、思考に属するのものを意味することはここからである40, 745, 776, 991番。


かつて、私視野、鳥やって、一羽はけれども羽は高貴しいまたそれらをたとき、見ある神経と骨に震えをひき起こすような暴力をぶつけたその時、私、前数回〔あった〕ように、悪い霊が滅ぼそうとして私の中に入り込んだ、と思った。しかし、そのようなものでなかった。騒ぎを起こした者のえがやんで、〔私は〕彼らと、「何があったのか」と質問して話した。らは、天使のある社会からちた、と原文「3002番」


16. Exinde quoque constare potest
quomodo omnes formae naturales, tam quae animatae sunt, quam quae inanimatae,
repraesentativae sint spiritualium et caelestium quae in regno Domini, hoc est,
quod omnia et singula
{1} in natura repraesentent quantum et
qualiter correspondent.


@1 i quae


 


(2) 直訳


16. Exinde quoque
constare potest quomodo omnes formae naturales, tam quae animatae sunt, quam
quae inanimatae, repraesentativae sint spiritualium et caelestium quae in regno
Domini, hoc est, quod omnia et singula
{1} in natura repraesentent
quantum et qualiter correspondent.
 このゆえに、~もまた明らかにすることができるどのようにすべての自然的なものの、生命のあるものであるもの、生命ないものも、霊的なものと天的なものの表象である、それらは主の王国の中の、すなわち、自然の中のすべてと個々のものは表象する、対応する程度に(かぎりに)、またそのように。


@1 i quae 注1 quaeを補うとよい。


 


(3) 訳文


16. このゆえにまたすべての自然的なものの、生命のあるものも、生命ないものも、主の王国の中の霊的なものと天的なものを、どのように表象するか、すなわち、対応するかぎりに、自然の中のすべてと個々のものがそのように表象することを明らかにすることができる


原典講読『表象と対応』 18

 

(1) 原文「3214番」


18. Repraesentativa spiritualium et
caelestium existunt quandoque longa serie, per tempus horarium aut bihorium
continuata, ordine tali successive ut mirabile; sunt societates apud quas
{1}illa
fiunt; ac datum est mihi per plures menses cum illis esse; sed illae
repraesentationes tales sunt ut si modo unam suo ordine memorarem et
describerem, plures paginae implerentur; sunt perquam jucundae, nam continue
aliquid novum inexspectatum succedit; et hoc usque dum illud quod
repraesentatur, plene perficitur;
{2}cumque omnia perfecta sunt,
contemplari illa licet uno intuitu, et tunc simul datur appercipere quid
singula
{3}significant. Spiritus boni in ideas spirituales et
caelestes ita quoque initiantur.


@1 illae @2 et cum @3 significabant


 


(2) 直訳


18. Repraesentativa
spiritualium et caelestium existunt quandoque longa serie, per tempus horarium
aut bihorium continuata, ordine tali successive ut mirabile;
 霊的なものや天的なものの表象()が存在するようになる(生ずる)、時々、長く続いて、一または二時間にわたって絶え間ない(連続する)ものが、このように連続(継続)する順序で、驚くような。


sunt societates apud quas {1}illa
fiunt;
 社会(女性・複数)があるそれら(女性・複数)のもとにそれら(中性・複数)を生じる☆。


脚注参照。


ac datum est mihi per plures menses cum illis
esse;
 そしてえられた、多くのにわたって、彼らといることが


sed illae repraesentationes tales sunt ut si
modo unam suo ordine memorarem et describerem, plures paginae implerentur;
 しかしそれらの表象()はこのようなものであるもし、単に一つ(表象)を順序正しく、私が話しに出し、また述べたなら、多くのページが満たされた(であろう)


接続法・未完了による「条件文」です。現在の事実に反する仮定です。形は「未完了」ですが、意味は現在です。それで「~述べるなら、~満たされるであろう」の訳が正しくなります。それでも、どちらでも、仮定の話なので、通じます(日本語には時制がないので、見掛け上の過去や現在に大した意味はありません)


sunt
perquam jucundae, nam continue aliquid novum inexspectatum succedit;
 (それらは)きわめて快い(ものである)、なぜなら、絶え間なく何らかの新しい予期しないものが続くから。


et hoc
usque dum illud quod repraesentatur, plene perficitur;
 またこのことが、それが、表象されるもの、十分に完成される(成し遂げられる)までも。


{2}cumque omnia perfecta sunt,
contemplari illa licet uno intuitu, et tunc simul datur appercipere quid
singula
{3}significant.
 すべてのものが完成されたときも、それらを熟視することが許される、一つの熟視で、またその時、同時に、認めることが与えられる、個々のものが何を意味するか。


Spiritus
boni in ideas spirituales et caelestes ita quoque initiantur.
 善霊は霊的なまた天的な観念の中へそのようにもまた導かれる。


@1 illae 注1 illaeillaに換えた☆。☆ ここは異論が生じるかもしれません。illaeは女性・複数・主格です。illaは女性・複数・主格または対格です(ここは対格でしょう)。換えないでillaeのままなら、「それら」は社会を表わします。それで、「社会が(表象を)生じさせます」。これではやや変なので、illaに換えた、すなわちillarepraesentativa(表象するもの)です(女性・複数)。このほうが自然ですが、illaeのままでも意味は了解できます。


@2 et cum 注2 et cumcumqueに換えた。


@3
significabant
 注3 significabantsignificantに換えた。


 


(3) 訳文


18. 霊的や天的なものを表象するものが、時々、長く続いて、一時間ないし二時間にわたって連続するものが、驚くような継続する順序で、生じる。社会がありその社会それらの表象じるまた、私、多くのにわたって、彼らといることがえられたしかしそれらの表象、一表象だけでも、私が順序正しく、話しに、述べるなら、多くのページを満すようなものである(それらは)きわめてものであるなぜなら、絶なくらかのしい予期しないものが、またこのことが表象され、それが十分完成されるまでもくからであるすべてのものが完成されたときもまたそれらを一緒熟視することがされるまたその時、同時、個々のものが意味するかめることがえられる


 善霊、霊的なまた天的観念そのようにもまたかれる