原典講読『表象と対応』 23

 

(1) 原文「3219番」


23. Cum angeli in sermone sunt de {1}cogitationibus,
et de ideis, ac de influxu, tunc in mundo spirituum apparent sicut aves
formatae secundum sermonis illorum subjectum; inde est quod aves in Verbo
significent rationalia, seu illa quae sunt cogitationis, n. 40, 745, 776, 991.
Quondam mihi in conspectum veniebant aves, una obscura et deformis, binae autem
nobiles et pulchrae, et cum viderem illas, ecce tunc incidebant in me aliqui
spiritus tali vehementia ut tremorem incuterent nervis et ossibus; opinatus sum
quod nunc sicut aliquoties prius, mali spiritus in me invaderent conatu
perdendi, sed non tale erat; cessante tremore, et spirituum qui incidebant,
emotione, locutus cum illis, quaerens quid esset, dicebant quod delapsi
{2}sint
e quadam societate angelica, in qua sermo fuit de cogitationibus et influxu, et
quod illi fuissent in opinione quod illa quae sunt cogitationis influant ab
extra, scilicet per sensus externos, secundum apparentiam; sed societas
caelestis in qua erant, quod influant ab intra; et quia in falso essent, quod
{3}inde
delapsi sint, non quod dejecti, nam angeli nullum a se dejiciunt, sed quia in
falsitate, deciderunt inde a se; et quod haec causa fuisset. Inde scire datum
quod sermo in caelo de cogitationibus et influxu repraesentetur per aves, et
illorum qui in falso sunt, per aves obscuras et deformes, qui autem in vero,
per aves nobiles et pulchras; ac simul instructus quod omnia cogitationis
influant ab intra, non autem ab extra tametsi ita apparet; ac dictum quod
contra ordinem sit ut posterius influat in prius, aut crassius in purius, ita
ut corpus in animam.


@1 cognitionibus I, cogitationibus ac meditationibus, ut A @2 essent @3 idcirco


 


(2) 直訳


23. Cum angeli in
sermone sunt de
{1}cogitationibus, et de ideis, ac de influxu, tunc
in mundo spirituum apparent sicut aves formatae secundum sermonis illorum
subjectum;
 天使たちが会話にいるとき、思考☆について、また観念について、そして流入について、その時、霊たちの世界の中に鳥のようなものが見られる、彼らの会話の主題にしたがって形作られた。


脚注にもあるように、ここは初版でcognitio(知識)あり、ここからの英訳もあります(柳瀬訳はここから)。エリオット訳(SS)は「思考」であり、評価が分かれています。私は「思考」がよいと思います。


inde est quod aves in Verbo significent
rationalia, seu illa quae sunt cogitationis, n. 40, 745, 776, 991.
 ここからであるみことばの理性的なものを意味することすなわちそれら、思考のものを40, 745, 776, 991番。


Quondam mihi in conspectum veniebant aves, una
obscura et deformis, binae autem nobiles et pulchrae, et cum viderem illas,
ecce tunc incidebant in me aliqui spiritus tali vehementia ut tremorem
incuterent nervis et ossibus;
 かつて、私視野、鳥(たち)やって、一つは()またけれども高貴(みごとな)またしいまたそれらをたとき、見、私にあるがこのような猛烈(暴力)こした(ぶつけた)、神経と骨に震えをひき起こした。


単に「二つ」ではなく、雌雄、左右など、対となった二つです。


opinatus sum quod nunc sicut aliquoties prius,
mali spiritus in me invaderent conatu perdendi, sed non tale erat;
 私ったその時、前数回〔あった〕ように、悪い霊が私の中に入り込んだこと、滅ぼそうとする努力で、しかし、そのようなものでなかった。


cessante tremore, et spirituum qui incidebant,
emotione, locutus cum illis, quaerens quid esset, dicebant quod delapsi
{2}sint
e quadam societate angelica, in qua sermo fuit de cogitationibus et influxu, et
quod illi fuissent in opinione quod illa quae sunt cogitationis influant ab
extra, scilicet per sensus externos, secundum apparentiam;
 震えがやんで(止まって)、また霊たちが、その者はこした(ぶつけた)、騒動(騒ぎ)で〔んで(止まって)〕、〔私は〕彼らと話した、何があったのかと質問して、らはった、天使のある社会からちたことその〔社会〕中会話思考流入についてあったまたらは見解にいたそれらはそれらは思考のものである、外部☆から流入すること、正確には(すなわち)なる感覚って、外観にしたがって


下記参照。


sed
societas caelestis in qua erant, quod influant ab intra;
 しかし、天使の社会〔の見解〕は、その中に彼らはいた、内部☆から流入すること。


下記参照。


et quia in
falso essent, quod
{3}inde delapsi sint, non quod dejecti, nam
angeli nullum a se dejiciunt, sed quia in falsitate, deciderunt inde a se;
 また、虚偽の中にいたので、ここか(それゆえ)落ちたこと、投げ落とされた〔のでは〕ないこと、なぜなら、天使たちはだれも自分自身から投げ落とさない、しかし、虚偽の中に〔いた〕ので、ここから(それゆえ)自分自身から落ちた。


et quod haec
causa fuisset.
 また、これが原因であったこと。


Inde scire
datum quod sermo in caelo de cogitationibus et influxu repraesentetur per aves,
et illorum qui in falso sunt, per aves obscuras et deformes, qui autem in vero,
per aves nobiles et pulchras;
 ここから知ることが与えられた、天界の中の会話は、思考と流入について、鳥によって表象されること、また彼らの〔会話〕は、その者は虚偽の中にいる、暗い(色の)また醜い鳥によって、けれども、真理の中に〔いる〕者は、高貴な(みごとな)また美しい鳥によって。


ac simul
instructus quod omnia cogitationis influant ab intra, non autem ab extra
tametsi ita apparet;
 そして同時に教えられた、思考のすべてのものは内部☆から流入する、けれども外部☆から、それでもそのように見られる。


intraextraもここでは副詞です。このように前置詞(ab)と副詞を組み合わせる用法があるのでしょうか? 現にスヴェーデンボリは(他の箇所でも)このように使用していますが、文法上、これはスヴェーデンボリ独自のものでしょうか? だれか研究してください。


ac dictum
quod contra ordinem sit ut posterius influat in prius, aut crassius in purius,
ita ut corpus in animam.
 そして言われた、秩序(順序)に反していること、後ろのものが前のものの中に流入するように、または粗雑なものが純粋なものの中に、このように身体が霊魂の中にのように。


@1
cognitionibus I, cogitationibus ac
meditationibus, ut A
 注1 初版のcognitionibuscogitationibusに換えた、cogitationibus ac meditationibusと自筆原稿に〔ある〕ように。


@2 essent 注2 essentsintに換えた。


@3 idcirco 注3 idcircoindeに変えた。


 


(3) 訳文


23. 天使たちが思考について、また観念について、そして流入について会話にいる時、彼らの会話の主題にしたがって形作られた鳥のようなものが霊たちの世界の中に見られる。みことばの理性的なものをすなわち、思考に属するのものを意味することはここからである40, 745, 776, 991番。


かつて、私視野、鳥やって、一羽はけれども羽は高貴しいまたそれらをたとき、見ある神経と骨に震えをひき起こすような暴力をぶつけたその時、私、前数回〔あった〕ように、悪い霊が滅ぼそうとして私の中に入り込んだ、と思った。しかし、そのようなものでなかった。騒ぎを起こした者のえがやんで、〔私は〕彼らと、「何があったのか」と質問して話した。らは、天使のある社会からちた、と