原典講読『表象と対応』 23

 

(1) 原文「3219番」


23. Cum angeli in sermone sunt de {1}cogitationibus,
et de ideis, ac de influxu, tunc in mundo spirituum apparent sicut aves
formatae secundum sermonis illorum subjectum; inde est quod aves in Verbo
significent rationalia, seu illa quae sunt cogitationis, n. 40, 745, 776, 991.
Quondam mihi in conspectum veniebant aves, una obscura et deformis, binae autem
nobiles et pulchrae, et cum viderem illas, ecce tunc incidebant in me aliqui
spiritus tali vehementia ut tremorem incuterent nervis et ossibus; opinatus sum
quod nunc sicut aliquoties prius, mali spiritus in me invaderent conatu
perdendi, sed non tale erat; cessante tremore, et spirituum qui incidebant,
emotione, locutus cum illis, quaerens quid esset, dicebant quod delapsi
{2}sint
e quadam societate angelica, in qua sermo fuit de cogitationibus et influxu, et
quod illi fuissent in opinione quod illa quae sunt cogitationis influant ab
extra, scilicet per sensus externos, secundum apparentiam; sed societas
caelestis in qua erant, quod influant ab intra; et quia in falso essent, quod
{3}inde
delapsi sint, non quod dejecti, nam angeli nullum a se dejiciunt, sed quia in
falsitate, deciderunt inde a se; et quod haec causa fuisset. Inde scire datum
quod sermo in caelo de cogitationibus et influxu repraesentetur per aves, et
illorum qui in falso sunt, per aves obscuras et deformes, qui autem in vero,
per aves nobiles et pulchras; ac simul instructus quod omnia cogitationis
influant ab intra, non autem ab extra tametsi ita apparet; ac dictum quod
contra ordinem sit ut posterius influat in prius, aut crassius in purius, ita
ut corpus in animam.


@1 cognitionibus I, cogitationibus ac meditationibus, ut A @2 essent @3 idcirco


 


(2) 直訳


23. Cum angeli in
sermone sunt de
{1}cogitationibus, et de ideis, ac de influxu, tunc
in mundo spirituum apparent sicut aves formatae secundum sermonis illorum
subjectum;
 天使たちが会話にいるとき、思考☆について、また観念について、そして流入について、その時、霊たちの世界の中に鳥のようなものが見られる、彼らの会話の主題にしたがって形作られた。


脚注にもあるように、ここは初版でcognitio(知識)あり、ここからの英訳もあります(柳瀬訳はここから)。エリオット訳(SS)は「思考」であり、評価が分かれています。私は「思考」がよいと思います。


inde est quod aves in Verbo significent
rationalia, seu illa quae sunt cogitationis, n. 40, 745, 776, 991.
 ここからであるみことばの理性的なものを意味することすなわちそれら、思考のものを40, 745, 776, 991番。


Quondam mihi in conspectum veniebant aves, una
obscura et deformis, binae autem nobiles et pulchrae, et cum viderem illas,
ecce tunc incidebant in me aliqui spiritus tali vehementia ut tremorem
incuterent nervis et ossibus;
 かつて、私視野、鳥(たち)やって、一つは()またけれども高貴(みごとな)またしいまたそれらをたとき、見、私にあるがこのような猛烈(暴力)こした(ぶつけた)、神経と骨に震えをひき起こした。


単に「二つ」ではなく、雌雄、左右など、対となった二つです。


opinatus sum quod nunc sicut aliquoties prius,
mali spiritus in me invaderent conatu perdendi, sed non tale erat;
 私ったその時、前数回〔あった〕ように、悪い霊が私の中に入り込んだこと、滅ぼそうとする努力で、しかし、そのようなものでなかった。


cessante tremore, et spirituum qui incidebant,
emotione, locutus cum illis, quaerens quid esset, dicebant quod delapsi
{2}sint
e quadam societate angelica, in qua sermo fuit de cogitationibus et influxu, et
quod illi fuissent in opinione quod illa quae sunt cogitationis influant ab
extra, scilicet per sensus externos, secundum apparentiam;
 震えがやんで(止まって)、また霊たちが、その者はこした(ぶつけた)、騒動(騒ぎ)で〔んで(止まって)〕、〔私は〕彼らと話した、何があったのかと質問して、らはった、天使のある社会からちたことその〔社会〕中会話思考流入についてあったまたらは見解にいたそれらはそれらは思考のものである、外部☆から流入すること、正確には(すなわち)なる感覚って、外観にしたがって


下記参照。


sed
societas caelestis in qua erant, quod influant ab intra;
 しかし、天使の社会〔の見解〕は、その中に彼らはいた、内部☆から流入すること。


下記参照。


et quia in
falso essent, quod
{3}inde delapsi sint, non quod dejecti, nam
angeli nullum a se dejiciunt, sed quia in falsitate, deciderunt inde a se;
 また、虚偽の中にいたので、ここか(それゆえ)落ちたこと、投げ落とされた〔のでは〕ないこと、なぜなら、天使たちはだれも自分自身から投げ落とさない、しかし、虚偽の中に〔いた〕ので、ここから(それゆえ)自分自身から落ちた。


et quod haec
causa fuisset.
 また、これが原因であったこと。


Inde scire
datum quod sermo in caelo de cogitationibus et influxu repraesentetur per aves,
et illorum qui in falso sunt, per aves obscuras et deformes, qui autem in vero,
per aves nobiles et pulchras;
 ここから知ることが与えられた、天界の中の会話は、思考と流入について、鳥によって表象されること、また彼らの〔会話〕は、その者は虚偽の中にいる、暗い(色の)また醜い鳥によって、けれども、真理の中に〔いる〕者は、高貴な(みごとな)また美しい鳥によって。


ac simul
instructus quod omnia cogitationis influant ab intra, non autem ab extra
tametsi ita apparet;
 そして同時に教えられた、思考のすべてのものは内部☆から流入する、けれども外部☆から、それでもそのように見られる。


intraextraもここでは副詞です。このように前置詞(ab)と副詞を組み合わせる用法があるのでしょうか? 現にスヴェーデンボリは(他の箇所でも)このように使用していますが、文法上、これはスヴェーデンボリ独自のものでしょうか? だれか研究してください。


ac dictum
quod contra ordinem sit ut posterius influat in prius, aut crassius in purius,
ita ut corpus in animam.
 そして言われた、秩序(順序)に反していること、後ろのものが前のものの中に流入するように、または粗雑なものが純粋なものの中に、このように身体が霊魂の中にのように。


@1
cognitionibus I, cogitationibus ac
meditationibus, ut A
 注1 初版のcognitionibuscogitationibusに換えた、cogitationibus ac meditationibusと自筆原稿に〔ある〕ように。


@2 essent 注2 essentsintに換えた。


@3 idcirco 注3 idcircoindeに変えた。


 


(3) 訳文


23. 天使たちが思考について、また観念について、そして流入について会話にいる時、彼らの会話の主題にしたがって形作られた鳥のようなものが霊たちの世界の中に見られる。みことばの理性的なものをすなわち、思考に属するのものを意味することはここからである40, 745, 776, 991番。


かつて、私視野、鳥やって、一羽はけれども羽は高貴しいまたそれらをたとき、見ある神経と骨に震えをひき起こすような暴力をぶつけたその時、私、前数回〔あった〕ように、悪い霊が滅ぼそうとして私の中に入り込んだ、と思った。しかし、そのようなものでなかった。騒ぎを起こした者のえがやんで、〔私は〕彼らと、「何があったのか」と質問して話した。らは、天使のある社会からちた、と原文「3002番」


16. Exinde quoque constare potest
quomodo omnes formae naturales, tam quae animatae sunt, quam quae inanimatae,
repraesentativae sint spiritualium et caelestium quae in regno Domini, hoc est,
quod omnia et singula
{1} in natura repraesentent quantum et
qualiter correspondent.


@1 i quae


 


(2) 直訳


16. Exinde quoque
constare potest quomodo omnes formae naturales, tam quae animatae sunt, quam
quae inanimatae, repraesentativae sint spiritualium et caelestium quae in regno
Domini, hoc est, quod omnia et singula
{1} in natura repraesentent
quantum et qualiter correspondent.
 このゆえに、~もまた明らかにすることができるどのようにすべての自然的なものの、生命のあるものであるもの、生命ないものも、霊的なものと天的なものの表象である、それらは主の王国の中の、すなわち、自然の中のすべてと個々のものは表象する、対応する程度に(かぎりに)、またそのように。


@1 i quae 注1 quaeを補うとよい。


 


(3) 訳文


16. このゆえにまたすべての自然的なものの、生命のあるものも、生命ないものも、主の王国の中の霊的なものと天的なものを、どのように表象するか、すなわち、対応するかぎりに、自然の中のすべてと個々のものがそのように表象することを明らかにすることができる


原典講読『表象と対応』 18

 

(1) 原文「3214番」


18. Repraesentativa spiritualium et
caelestium existunt quandoque longa serie, per tempus horarium aut bihorium
continuata, ordine tali successive ut mirabile; sunt societates apud quas
{1}illa
fiunt; ac datum est mihi per plures menses cum illis esse; sed illae
repraesentationes tales sunt ut si modo unam suo ordine memorarem et
describerem, plures paginae implerentur; sunt perquam jucundae, nam continue
aliquid novum inexspectatum succedit; et hoc usque dum illud quod
repraesentatur, plene perficitur;
{2}cumque omnia perfecta sunt,
contemplari illa licet uno intuitu, et tunc simul datur appercipere quid
singula
{3}significant. Spiritus boni in ideas spirituales et
caelestes ita quoque initiantur.


@1 illae @2 et cum @3 significabant


 


(2) 直訳


18. Repraesentativa
spiritualium et caelestium existunt quandoque longa serie, per tempus horarium
aut bihorium continuata, ordine tali successive ut mirabile;
 霊的なものや天的なものの表象()が存在するようになる(生ずる)、時々、長く続いて、一または二時間にわたって絶え間ない(連続する)ものが、このように連続(継続)する順序で、驚くような。


sunt societates apud quas {1}illa
fiunt;
 社会(女性・複数)があるそれら(女性・複数)のもとにそれら(中性・複数)を生じる☆。


脚注参照。


ac datum est mihi per plures menses cum illis
esse;
 そしてえられた、多くのにわたって、彼らといることが


sed illae repraesentationes tales sunt ut si
modo unam suo ordine memorarem et describerem, plures paginae implerentur;
 しかしそれらの表象()はこのようなものであるもし、単に一つ(表象)を順序正しく、私が話しに出し、また述べたなら、多くのページが満たされた(であろう)


接続法・未完了による「条件文」です。現在の事実に反する仮定です。形は「未完了」ですが、意味は現在です。それで「~述べるなら、~満たされるであろう」の訳が正しくなります。それでも、どちらでも、仮定の話なので、通じます(日本語には時制がないので、見掛け上の過去や現在に大した意味はありません)


sunt
perquam jucundae, nam continue aliquid novum inexspectatum succedit;
 (それらは)きわめて快い(ものである)、なぜなら、絶え間なく何らかの新しい予期しないものが続くから。


et hoc
usque dum illud quod repraesentatur, plene perficitur;
 またこのことが、それが、表象されるもの、十分に完成される(成し遂げられる)までも。


{2}cumque omnia perfecta sunt,
contemplari illa licet uno intuitu, et tunc simul datur appercipere quid
singula
{3}significant.
 すべてのものが完成されたときも、それらを熟視することが許される、一つの熟視で、またその時、同時に、認めることが与えられる、個々のものが何を意味するか。


Spiritus
boni in ideas spirituales et caelestes ita quoque initiantur.
 善霊は霊的なまた天的な観念の中へそのようにもまた導かれる。


@1 illae 注1 illaeillaに換えた☆。☆ ここは異論が生じるかもしれません。illaeは女性・複数・主格です。illaは女性・複数・主格または対格です(ここは対格でしょう)。換えないでillaeのままなら、「それら」は社会を表わします。それで、「社会が(表象を)生じさせます」。これではやや変なので、illaに換えた、すなわちillarepraesentativa(表象するもの)です(女性・複数)。このほうが自然ですが、illaeのままでも意味は了解できます。


@2 et cum 注2 et cumcumqueに換えた。


@3
significabant
 注3 significabantsignificantに換えた。


 


(3) 訳文


18. 霊的や天的なものを表象するものが、時々、長く続いて、一時間ないし二時間にわたって連続するものが、驚くような継続する順序で、生じる。社会がありその社会それらの表象じるまた、私、多くのにわたって、彼らといることがえられたしかしそれらの表象、一表象だけでも、私が順序正しく、話しに、述べるなら、多くのページを満すようなものである(それらは)きわめてものであるなぜなら、絶なくらかのしい予期しないものが、またこのことが表象され、それが十分完成されるまでもくからであるすべてのものが完成されたときもまたそれらを一緒熟視することがされるまたその時、同時、個々のものが意味するかめることがえられる


 善霊、霊的なまた天的観念そのようにもまたかれる

原典講読『表象と対応』 20

 

(1) 原文「3216番」


20. Ut adhuc melius sciatur quomodo se
habet cum repraesentativis in altera vita, nempe cum illis quae apparent in mundo
spirituum, sint quoque hic aliquot exempla. Cum apud angelos sermo est de
doctrinalibus charitatis et fidei, quandoque tunc in sphaera inferiore ubi est
societas spirituum correspondens, apparet idea urbis seu urbium, cum palatiis
inibi, tali arte architectonica ut stupendum, sic ut dicas ibi ac inde ipsam
illam artem esse. praeter domos vario aspectu; et quod mirabile, in illis
omnibus et singulis, non datur minimum punctum, aut minimum visibile, quod non
aliquid ex idea ac sermone angelico repraesentat: exinde constare potest quam
innumerabilia illi insunt;
{1}tum quid significatum est per urbes
visas prophetis in Verbo, ut quid per Civitatem Sanctam seu Novam Hierosolymam;
{2}ut et quid per urbes in Verbo prophetico, quod nempe doctrinalia
charitatis et fidei, n. 402, 2449.


@1 et @2 et quoque


 


(2) 直訳


20. Ut adhuc
melius sciatur quomodo se habet cum repraesentativis in altera vita, nempe cum
illis quae apparent in mundo spirituum, sint quoque hic aliquot exempla.
 なおさらによくられるように、来世表象にどのようにうかすなわちそれらに、霊たちの世界られるものここにもまたいくつかのがある


Cum apud angelos sermo est de doctrinalibus
charitatis et fidei, quandoque tunc in sphaera inferiore ubi est societas
spirituum correspondens, apparet idea urbis seu urbium, cum palatiis inibi,
tali arte architectonica ut stupendum, sic ut dicas ibi ac inde ipsam illam
artem esse.
 天使たちのもとに会話があるとき、仁愛信仰えの事柄について、時々、その時、さらに低いスフェアの中に、そこに対応する霊たちの社会がある、都のまたは(複数の)の観念が見られる、そこに宮殿とともに、このような建築の技術で、驚くべきもののような、そのようにあなたが言う、そこにそしてそこからそれらの技術そのものがあること。


praeter
domos vario aspectu;
 さらに、いろいろな外観の家が。


et quod
mirabile, in illis omnibus et singulis, non datur minimum punctum, aut minimum
visibile, quod non aliquid ex idea ac sermone angelico repraesentat:
 また驚くべきこと〔であるが〕、それらのすべてと個々のものの中に、最小の点が存在しない、または最小の見えるもの、天使たちの観念と会話から何らかのものを表象しないもの。


exinde
constare potest quam innumerabilia illi insunt;
 このゆえに、明らかにすることができる、どれほど無数のものがそれらが内在するか。


{1}tum quid significatum est per urbes
visas prophetis in Verbo, ut quid per Civitatem Sanctam seu Novam Hierosolymam;
 なおまた、何が意味されるか、みことばの中の預言者に見られた都によって、例えば何が、聖なる都市によって、すなわち、新しいエルサレム。


{2}ut et quid per urbes in Verbo
prophetico, quod nempe doctrinalia charitatis et fidei, n. 402, 2449.
 そのようにまた、何が預言者のみことばの中の都によって〔意味されるか〕、すなわち、仁愛と信仰の教えの事柄、402, 2449番。


@1 et 注1 ettumに換えた。


@2 et
quoque
 注2 et quoqueut etに換えた。


 


(3) 訳文


20. さらにまた、来世表象すなわち、霊たちの世界られるものがどのようなものであるかよくられるようにここにもまたいくつかのがある


天使たちのもとに仁愛信仰えの事柄についての会話があるとき、時々、その時、対応する霊たちの社会がある低いスフェアの中に、都の観念が、そこの宮殿とともに、そこには、またそこからはそれらの技術そのものがあるとあなたが言ってもよいような建築の技術で、驚くべきものが、さらにいろいろな外観見られる。またくべきことであるが〕、それらのすべてと個々のものの、天使たちの観念会話かららかのものを表象しないような最小またはえるもので最小のものが存在しないこのゆえどれほど無数のものがそれらに内在するかなおまたみことばの預言者られたによって、例えば、聖なる都市、すなわち、新しいエルサレムによって意味されるかそのようにまた、預言者のみことばのによって〔意味されるか〕、すなわち、仁愛信仰えの事柄であることを明らかにすることができる402, 2449番。