原典講読『みことばとその内意』 51

 

(1) 原文「2607番」


51. Quod historica attinet, sunt omnia
historice vera quae ibi; praeter quae in primis capitibus Geneseos quae
historica facta sunt, de quibus in Parte
Prima
: et tametsi historice vera sunt, usque sensum internum habent, et in
eo sensu, sicut prophetica, agunt unice de Domino; agunt etiam de caelo et
Ecclesia, et quae caeli et Ecclesiae sunt, sed illa sunt Domini, quare per illa
spectant Dominum; inde sunt Verbum; historica ibi omnia sunt repraesentativa,
et singula verba quibus describuntur, sunt significativa; quod historica sint
repraesentativa, constat ab illis quae hactenus de
{1}Abrahamo  explicata sunt, et constabit ab illis quae de
Isaco, de Jacobo, ejus duodecim filiis, de Aegypto, de peregrinatione populi in
deserto, de ingressu ejus in terram Canaanem, et de reliquis, ex Divina Domini
Misericordia, explicanda sunt: [2] quod singula verba quibus describuntur, sint
significativa, patet etiam ab illis quae ostensa sunt, ut quod nomina
significent res, sicut Aegyptus scientiam, Asshur rationale, Ephraim
intellectuale, Tyrus cognitiones, Zion Ecclesiam caelestem, Hierosolyma
spiritualem, et sic reliqua; similiter voces, sicut quod rex significet verum, sacerdos
bonum, et quod in suo interno significatu sint reliquae, sicut regnum, urbs,
domus, gens, populus, hortus, vinea, olivetum, aurum, argentum, aes, ferrum,
aves, bestiae, panis, vinum, oleum, mane, dies, lux, et hoc constanter, tam in
libris historicis quam
{2} propheticis, tametsi a variis scripti
sunt et diversis temporibus; quod nusquam tam constans foret nisi Verbum e
caelo descenderit. Exinde sciri potest quod sensus internus sit in Verbo,
praeter etiam ex eo quod Divinum Verbum nusquam agere possit de meris
hominibus, ut de Abrahamo, Isaco, Jacobo, posteritate eorum, quae pessima
gentium fuit, de regibus eorum, uxoribus, filiis, filiabus, meretricibus,
rapinis, et parilibus, quae in se spectata ne quidem digna sunt ut nominentur
in Verbo nisi per illa repraesentata et significata sint talia quae in regno
Domini; haec sunt Verbo digna.


@1 Abramo. @2 i in.


 


(2) 直訳


51. Quod historica attinet, sunt omnia
historice vera quae ibi;
 歴史のものについては、歴史的なすべての真理である、それらはそこに。


praeter
quae in primis capitibus Geneseos quae historica facta sunt, de quibus in Parte Prima:
 「創世記」の最初の〔数〕章の中のそれらを除いて、それらは歴史のものにつくられた、それらについて「第一部」の中に。


et tametsi
historice vera sunt, usque sensum internum habent, et in eo sensu, sicut
prophetica, agunt unice de Domino;
 またたとえ歴史的な真理であっても、それでも内意を持っている、またその意味の中に、預言のもののように、もっぱら(ひとえに)主について扱っている。


agunt etiam
de caelo et Ecclesia, et quae caeli et Ecclesiae sunt, sed illa sunt Domini,
quare per illa spectant Dominum;
 さらにまた天界と教会について扱っている、またそれらは天界と教会のものである、しかしそれらは主のものである、それゆえ、それらを通して主に目を向ける。


inde sunt
Verbum;
 そこで、みことば(なの)である。


historica
ibi omnia sunt repraesentativa, et singula verba quibus describuntur, sunt
significativa;
 そこにすべての歴史のものは表象的(なもの)ある、また個々のことばは、それらで述べられている、表意的(なもの)ある。


quod
historica sint repraesentativa, constat ab illis quae hactenus de
{1}Abrahamo
explicata sunt, et constabit ab illis quae de Isaco, de Jacobo, ejus duodecim
filiis, de Aegypto, de peregrinatione populi in deserto, de ingressu ejus in
terram Canaanem, et de reliquis, ex Divina Domini Misericordia, explicanda
sunt:
 歴史のものが表象的(なもの)あることは、それらから明らかである、それらは今までアブラハムについて説明された、またそれらから明らかになるであろう、それらは、イサクについて、ヤコブについて、彼の十二の息子について、エジプトについて、荒野の中で民の滞在について、カナンの地の中へ彼らの入ることについて、またほかの(残りの)のについて、主の神的な摂理から、説明される。


[2] quod
singula verba quibus describuntur, sint significativa, patet etiam ab illis
quae ostensa sunt, ut quod nomina significent res, sicut Aegyptus scientiam,
Asshur rationale, Ephraim intellectuale, Tyrus cognitiones, Zion Ecclesiam
caelestem, Hierosolyma spiritualem, et sic reliqua;
 [2] それらで述べられていることばの個々のものは、表意的なものであること、〔このこと〕もまたそれらから明らかである、それらは示されている、例えば、名前が事柄を意味すること、エジプトが知識を〔意味する〕ように、アッシリアが理性を、エフライムが知性を、ツロが知識(認知力)を、シオンが天的な教会を、エルサレムが霊的な〔教会〕を、またこのように他の(残りの)もの。


similiter
voces, sicut quod rex significet verum, sacerdos bonum, et quod in suo interno
significatu sint reliquae, sicut regnum, urbs, domus, gens, populus, hortus,
vinea, olivetum, aurum, argentum, aes, ferrum, aves, bestiae, panis, vinum,
oleum, mane, dies, lux, et hoc constanter, tam in libris historicis quam
{2}
propheticis, tametsi a variis scripti sunt et diversis temporibus;
 同様にことばは、王が真理を意味することのように、祭司が善を、また他の(残りの)ものがそれ自体の内的な意味の中にあること、王国、都市、家、国民、民()、庭園、ブドウ畑、オリーブの木の園、金、銀、銅、鉄、鳥、獣、パン、ブドウ酒、油、朝、日、光のように、またこれが変わりなく(一定不変に)〔意味する〕、歴史的な本の中にも預言者の〔本の中に〕も、たとえいろいろな者により書かれていても、また異なった時に。


quod
nusquam tam constans foret nisi Verbum e caelo descenderit.
 それは決してこれほどに不変でなかった(であろう)、もしみことばが天界から下らなかったなら。


Exinde
sciri potest quod sensus internus sit in Verbo, praeter etiam ex eo quod
Divinum Verbum nusquam agere possit de meris hominibus, ut de Abrahamo, Isaco,
Jacobo, posteritate eorum, quae pessima gentium fuit, de regibus eorum,
uxoribus, filiis, filiabus, meretricibus, rapinis, et parilibus, quae in se
spectata ne quidem digna sunt ut nominentur in Verbo nisi per illa
repraesentata et significata sint talia quae in regno Domini;
 このゆえに、知られることができる、みことばの中に内意があること、ほかにもまたそのことから、神的なみことばは決して扱う(述べる)ことができないこと、単なる人間について、アブラハムについてのように、イサク、ヤコブ、彼らの子孫、それらは最悪の国民であった、彼らの王たちについて、妻たち、息子たち、娘たち、娼婦たち、略奪、また同様のもの、それらは本質的に見られた〔とき〕、決して価値がない、みことばの中で名前を挙げられるような、もしそれらによってこのようなものが表象、また表意されないなら、それらは主の王国の中に〔ある〕。


haec sunt
Verbo digna.
 これらが、みことばで☆価値あるものである。


Verboは形として奪格(みことばで)と与格(みことばに)が考えられます。与格ととらえれば「これらが、みことばに価値を与えるものである」の解釈が成り立ちます。また意訳すれば「これらがみことばの価値である」もありえます(その変形も)


@1 Abramo. 注1 AbramoAbrahamoに換えた。


@2 i in. 注2 inを補うとよい。


 


(3) 訳文


51. 歴史のものについては、歴史のものにつくられた「創世記」の最初の数章の中のそれらものを除いて、それらはすべて歴史的な真理であり、それらについては「第一部」の中に〔ある〕。またたとえ歴史的な真理であっても、それでも内意を持っている、またその意味の中では、預言のもののように、もっぱら主について扱っている。さらにまた天界と教会について扱っている、またそれらは天界と教会のものであるが、しかしそれらは主のものであり、それゆえ、それらを通して主に目を向ける。ここから、みことば(なの)である。そこのすべての歴史のものは表象あり、またそれらで述べられている個々のことばは、表意ある。歴史のものが表象あることは、今までアブラハムについて説明されたものから明らかであり、またイサク、ヤコブ、彼の十二の息子、エジプト、荒野の中で民の滞在、カナンの地へ彼らが入ること、またほかののについて、主の神的な摂理から説明されるそれらから明らかになるであろう。


[2] それらで述べられていることばの個々のものが表意であることもまた、例えば、名前が事柄を意味することが示されているそれらから明らかである。そのように、エジプトが知識、アッシリアが理性、エフライムが知性、ツロが認知()、シオンが天的な教会、エルサレムが霊的な教会を、また他のものもこのように意味することである。ことばも同様に、王が真理、祭司が善を意味し、また他のもの、王国、都市、家、国民、民、庭園、ブドウ畑、オリーブの木の園、金、銀、銅、鉄、鳥、獣、パン、ブドウ酒、油、朝、日、光のように、それ自体の内的な意味の中にあって、またこれが歴史的な書の中でも預言者の書の中でも、たとえいろいろな者により、また異なった時に書かれていても一定不変に意味している。もしみことばが天界から下らなかったなら、決してこれほどに不変ではなかったであろう


 このゆえに、ほかにもまた、アブラハム、イサク、ヤコブ、最悪の国民であった彼らの子孫、彼らの王たち、妻たち、息子たち、娘たち、娼婦たちのように単なる人間について、略奪また同様のものについて、それらは本質的に見られたとき、決して、みことばの中で名前を挙げられるような価値がなく、もしそれらによって主の王国の中にあるものが表象、また表意されないなら、そのことから、神的なみことばは決して扱うことができないことから、みことばの中に内意があることを知ることができる。主の王国の中にあるものが、みことばで価値あるものである〔別訳:みことばを価値あるものとしている〕。

原典講読『みことばとその内意』 52

 

(1) 原文「2608番」


52. His similia sunt quoque plurima
apud Prophetas, sicut illa quae n. 1888 allata sunt; et hoc apud Esaiam,


{1}Ejulabit Moabus, Moabus totus ejulabit {1},
ob fundamenta
{2}Kir-Hareseth, lugetis verumtamen attriti, nam agri
Heshbonis defecerunt, vitis Sibmae; domini gentium contundunt palmites, usque
{3}ad
Jaeser pertigerunt, errarunt deserto, propagines ejus divulsae sunt;
transiverunt mare, propterea deflebo fletu Jaeserem vitem Sibmae; rigabo te
lacrima mea Heshbon et Elealeh, quia super vindemia, et quia super messe tua,
{4}hedad
cecidit, xvi
{5}7-9:


et apud Jeremiam,


Vox clamoris in Horonaim, devastatio
et contritio magna; confracta est Moab, audiri fecerunt clamorem minorennes
ejus, quia ascensu Luhith in fletu ascendit fletus, quia in descensu Horonaim
hostes clamorem confractionis audiverunt…. Judicium venit ad terra planitiei,
ad Holonem, et ad Jahzam, et ad Mephaatam, et super Dibonem, et super Nebonem,
et super Bethdiblathaim, et super Kiriathaim, et super Bethgamul, et super
Bethmeon, super Kerioth, et super Bozram, xlviii 3-5, 21-24;


talia sunt
perplurimis in locis Prophetica Verbi; quae nisi sensu internum haberent,
nullius usus forent; cum tamen necessum sit Verbum quia Divinum, in se
contineat leges regni caelestis in quod homo venturus.


@1 2468 has ejulabit Moabus, Moabo, totus ejulabit @2 A and I have Chir Charesch, Sch
has Kir Chareseth [
原語へブル語] here but Kir Cheresch [原語へブル語] in v. 20 [AV v. 11]. @3 a I @4 This Hebrew word means ‘a
shout,’ either battle-cry, or shout of joy at vintage or harvest
. @5 In Sch this is 16-18, a numbering which S uses in 2468 and 5480.


 


(2) 直訳


52. His similia sunt quoque plurima
apud Prophetas, sicut illa quae n. 1888 allata sunt;
 これらに同様のものもまたある、預言者(の書)のもとに多くのもの、それらのように、それらは1888番☆で提示された。


本講座で取り上げませんでしたが、最後に追加して取り上げる予定です(1886~1889)


et hoc apud
Esaiam,
 またこれは「イザヤ書」に、


{1}Ejulabit Moabus, Moabus totus
ejulabit, ob fundamenta
{2}Kir-Hareseth, lugetis verumtamen attriti,
nam agri Heshbonis defecerunt, vitis Sibmae;
 モアブは泣きわめく、モアブ全体は泣きわめく、キル・ハセテレの基(もとい)のために、あなたがたは悲しむ、押しつぶされ(てい)るにもかかわらず、なぜなら、ヘシュボンの畑は、シマブのぶどうの木は弱ったから。


domini
gentium contundunt palmites, usque
{3}ad Jaeser pertigerunt,
errarunt deserto, propagines ejus divulsae sunt;
 国々の支配者たちが枝を打った、それらはヤゼルまで伸びた、荒野でさ迷った、その横枝(枝分かれ)は分割された(引き裂かれた)


transiverunt
mare, propterea deflebo fletu Jaeserem vitem Sibmae;
 それらは海を渡った、このためにわたしはヤゼルを、シマブのぶどうの木を泣いて嘆き悲しむ。


rigabo te
lacrima mea Heshbon et Elealeh, quia super vindemia, et quia super messe tua,
{4}hedad
cecidit, xvi
{5}7-9:
 わたしはあなたをわたしの涙で潤す、ヘシュボンとエルアレ。ぶどうの収穫の上に(ので)、またあなたの収穫の上に(ので)、叫び(歓声)が落ちた(むなしかった)16:7-9


et apud Jeremiam, また「エレミヤ書」に、


Vox
clamoris in Horonaim, devastatio et contritio magna;
 声を、ホロナイムの中であなたは叫ぶ、破壊(荒廃)と大きな粉砕。


confracta
est Moab, audiri fecerunt clamorem minorennes ejus, quia ascensu Luhith in
fletu ascendit fletus, quia in descensu Horonaim hostes clamorem confractionis
audiverunt….
 モアブは粉砕された、その少年たちの叫びが聞かれることがされた、ルヒテの上ること()で、泣く中で上った、泣くことが、ホロナイムの下ること(下り坂)で、敵は破滅の叫びを聞いた…。


Judicium
venit ad terra planitiei, ad Holonem, et ad Jahzam, et ad Mephaatam, et super
Dibonem, et super Nebonem, et super Bethdiblathaim, et super Kiriathaim, et
super Bethgamul, et super Bethmeon, super Kerioth, et super Bozram, xlviii 3-5,
21-24;
 審判が平野の地にやって来た、ホロンへ、またヤハツへ、またメファアテへ、またディボンの上に、またネボの上に、またベテ・ディブラタイムの上に、またキルヤタイムの上に、またベテ・ガムルの上に、またベテ・メオンの上に、またケリヨテの上に、またボツラの上に、48:3-5, 21-24


talia sunt
perplurimis in locis Prophetica Verbi;
 このようなものである、みことばの預言者は非常に多くの箇所の中で。


quae nisi
sensu internum haberent, nullius usus forent;
 それらは、もし内意を持たなかった(持たない)ら、何も役立ちがなかっ(ない)であろう。


cum tamen
necessum sit Verbum quia Divinum, in se contineat leges regni caelestis in quod
homo venturus.
 そのときそれでも、みことばは必要である、神的なもの〔である〕ので、本質的に(それ自体の中に)天界の王国の法則を含む、その中に人間がやって来ることになる。


@1 2468 has ejulabit Moabus, Moabo, totus
ejulabit
 注1 Ejulabit Moabus, Moabus totus
ejulabit
2468番ではejulabit Moabus, Moabo, totus ejulabitである。


@2 A and I have Chir Charesch, Sch has Kir Chareseth [ここに原語へブル語] here but Kir Cheresch [ここに原語へブル語] in v. 20 [AV v. 11]. 注2 Kir-Haresethは手稿と初版でChir Charesch、シュミディウス版聖書でここでKir Chareseth [ここに原語へブル語]であるが、20(欽定訳聖書で11)ではKir Cheresch [ここに原語へブル語]である。〔欽定訳聖書は和訳の原稿訳聖書と章や節の番号同じ〕


@3 a I 3 初版のaadに換えた。


@4 This Hebrew word means ‘a shout,’ either
battle-cry, or shout of joy at vintage or harvest
.
 注4 このへブル語〔本来のラテン語ではなく音訳〕の意味は「叫び」か戦場の叫びである、すなわち、ブドウの収穫か〔穀物の〕収穫の喜びの叫び(歓声)ある。


@5 In Sch this is 16-18, a numbering which S uses in 2468 and 5480. 注5 シュミディウス版聖書でこれは16-18、この番号付けをスヴェーデンボリは2468番と5480番で用いている。


 


(3) 訳文


52. これらと同様のものもまた、1888番☆で提示されたように、預言に多くのものがある。


 またこれは「イザヤ書」に、 


 モアブは泣きわめく、モアブ全体は泣きわめく、キル・ハセテレの基(もとい)のために、あなたがたは、押しつぶされているにもかかわらず悲しむ、なぜなら、ヘシュボンの畑は、シマブのぶどうの木は弱ったから。国々の支配者たちが枝を打った、それらはヤゼルまで伸び、荒野でさ迷った、その横枝引き裂かれた。それらは海を渡った、このためにわたしはヤゼルを、シマブのぶどうの木を、泣いて嘆き悲しむ。ヘシュボンとエルアレ、わたしはわたしの涙であなたを潤す。ぶどうの収穫の上に、あなたの収穫の上に、歓声はむなしかった、16:7-9 


 また「エレミヤ書」に、 


 ホロナイムの中であなたは、「破壊と大粉砕」の声を叫ぶ。モアブは粉砕された、その少年たちの叫びが聞かれた、ルヒテ坂を、泣く中で上った、ホロナイムの下り坂で泣き、敵は破滅の叫びを聞いた…。審判が平野の地にやって来た、ホロン、ヤハツ、またメファアテへ。また、ディボン、ネボ、ベテ・ディブラタイム、キルヤタイム、ベテ・ガムル、ベテ・メオン、ケリヨテ、またボツラの上に、48:3-5, 21-24


 


 みことばの預言者は非常に多くの箇所の中でこのようなものである。それらは、もし内意がないないなら、何も役立たないであろう。そのときそれでも、みことばは、神的なものであるので必要であり、人間がやって来ることになる天界の王国の法則を本質的に含んでいる。

原典講読『みことばとその内意』 53

 

(1) 原文「2609番」


53. Quod autem praecepta vitae attinet,
ut sunt omnia Decalogi, et plura in Lege et Prophetis, illa quia ipsi vitae
hominis inserviunt, sunt usui in utroque sensu, tam in litterali quam in
interno: quae in sensu litterali, fuerunt pro populo et populis istius
temporis, qui interna non capiebant; quae in sensu interno, fuerunt pro
angelis, qui externa non curant: nisi praecepta Decalogi etiam continerent
interna, nusquam cum tanto miraculo promulgata fuissent in monte Sinai; talia
enim quae ibi, ut quod honorandi parentes, non furandum, non occidendum, non
adulterandum, non concupiscenda alterius, sunt
{1} quae etiam
gentiles norunt, et in suis legibus praescripta habent, et quae filii Israelis
quatenus homines novisse debuerunt absque tali promulgatione; sed quia
praecepta illa inserviebant vitae in utroque sensu, et erant sicut formae
externae productae ab internis, quae sibi correspondent, ideo e caelo super
monte Sinai cum tanto miraculo descendebant, ac in sensu interno dicta et
audita in caelo, at in sensu externo dicta et audita in terra; [2] ut pro
exemplo, quod qui honorarent parentes, iis prolongarentur dies super terra;
angeli qui in caelo, per ‘parentes’ percipiebant Dominum, per ‘terram’ Ipsius
regnum, quod in aeternum sicut filii et heredes possiderent qui Ipsum ex amore
et fide colunt; homines autem in terra per ‘parentes’ intelligebant parentes,
per ‘terram’ terram Canaanem, per ‘prolongationem dierum’ annos vitae;
{2}
quod ‘non furandum,’ angeli qui in caelo, percipiebant quod nihil adimerent
Domino, et sibi justitiae et meriti aliquid tribuerent; homines autem in terra,
quod non furandum; haec quod vera sint in utroque sensu, constat: adhuc, quod ‘non
occidendum,’ angeli in caelo percipiebant quod non odio aliquem haberent, et
quod non exstinguerent aliquid boni et veri apud aliquem; at homines in terra,
quod non occidendi amici: ita in reliquis.


@1 i talia. @2 i haec vera
fuerunt in utroque sensu.


 


(2) 直訳


53. Quod autem praecepta vitae attinet,
ut sunt omnia Decalogi, et plura in Lege et Prophetis, illa quia ipsi vitae
hominis inserviunt, sunt usui in utroque sensu, tam in litterali quam in
interno:
 けれども、生活の戒め(教え)について、「十戒」のすべてのものであるような、また「律法」と「預言者」の多くのもの、それらは人間の生活そのものに役立つので、両方の意味の中で役立ちのものである、文字どおりの〔意味の〕中でも内なる〔意味の〕中でも。


quae in
sensu litterali, fuerunt pro populo et populis istius temporis, qui interna non
capiebant;
 文字どおりの意味の中に(ある)ものは、民とその時の諸民☆のためであった、その者は内的なものを把握しなかった。


(単数)と諸民(複数)が出てきますが、これは十戒などの「みことばを持っている民」とその当時、「みことばを持たないその他の民」を区別して述べています。


quae in
sensu interno, fuerunt pro angelis, qui externa non curant:
 内意の中に(ある)ものは、天使のためであった、その者は外なるものを気にしない(関心がない)


nisi
praecepta Decalogi etiam continerent interna, nusquam cum tanto miraculo
promulgata fuissent in monte Sinai;
 もし「十戒」の戒め(教え)もまた内なるものを含まないなら、決してそれほどの奇跡とともにシナイ山の中で布告されなかった(であろう)


talia enim
quae ibi, ut quod honorandi parentes, non furandum, non occidendum, non
adulterandum, non concupiscenda alterius, sunt
{1} quae etiam
gentiles norunt, et in suis legibus praescripta habent, et quae filii Israelis
quatenus homines novisse debuerunt absque tali promulgatione;
 というのは、このようなものは、そこにそれら、例えば、両親を尊ばなければならない、盗んではならない、殺してはならない、姦淫してはならない、他の者のものをほしがってはならない、〔このようなものは〕異教徒もまた知っているものである、また自分の法律の中に規定されたものを持っている、またそれらをイスラエルの息子たち(イスラエル民族)は人間の程度に知らなくてはならなかった、このような布告なしに。


sed quia
praecepta illa inserviebant vitae in utroque sensu, et erant sicut formae
externae productae ab internis, quae sibi correspondent, ideo e caelo super
monte Sinai cum tanto miraculo descendebant, ac in sensu interno dicta et
audita in caelo, at in sensu externo dicta et audita in terra;
 しかし、それらの戒め(教え)は生活に両方の意味の中で役立ったので、また内なるものからの産物の外なる形のようであった、それらは互いに対応する、それゆえ、天界からシナイ山の上にそれほどの奇跡とともに下った、そして内意の中で、天界の中で言われ、聞かれた、しかし、外なる意味の中で、地の中で言われ、聞かれた。


[2] ut pro
exemplo, quod qui honorarent parentes, iis prolongarentur dies super terra;
 [2] 例えば、例として、両親を尊ぶ者は、彼らに地の上で日々が長くされること。


angeli qui
in caelo, per ‘parentes’ percipiebant Dominum, per ‘terram’ Ipsius regnum, quod
in aeternum sicut filii et heredes possiderent qui Ipsum ex amore et fide
colunt;
 天使は、その者は天界の中に〔いる〕、「両親」によって、主を知覚する、「地」によってその方の王国を、それを永遠に、息子と相続人のように所有する、その者はその方を愛と信仰から崇拝する。


homines
autem in terra per ‘parentes’ intelligebant parentes, per ‘terram’ terram
Canaanem, per ‘prolongationem dierum’ annos vitae;
 けれども、地の中の人間は、「両親」によって両親を理解する、「地」によってカナン〔の地〕を、「日々を長くする」によっていのちの年々を。


{2} quod ‘non furandum,’ angeli qui in
caelo, percipiebant quod nihil adimerent Domino, et sibi justitiae et meriti
aliquid tribuerent;
 「盗んではならない」ことを、天使は、その者は天界の中に〔いる〕、何も主から取り去らなかったことを知覚した、また自分自身に公正()功績の何らかのものを帰す。


homines
autem in terra, quod non furandum;
 けれども、地の中の人間は、盗んではならない。


haec quod
vera sint in utroque sensu, constat:
 これらは、両方の意味の中で真理であることが、明らかである。


adhuc, quod
‘non occidendum,’ angeli in caelo percipiebant quod non odio aliquem haberent,
et quod non exstinguerent aliquid boni et veri apud aliquem;
 さらに、「殺してはならない」ことを、天使は、その者は天界の中に〔いる〕、知覚する、憎しみを何らかの者を持たないこと、またある者のもとの善と真理の何らかのものを消さないこと。


at homines
in terra, quod non occidendi amici:
 しかし、地の中の人間は、友を殺してはならないこと。


ita in
reliquis.
 このように〔である〕、他のものの中で〔も〕。


@1 i talia. 注1 taliaを補うとよい。


@2 i haec vera fuerunt in utroque sensu. 注2 haec vera fuerunt in utroque sensuを補うとよい。


 


(3) 訳文


53. けれども、「十戒」のすべてのもの、また「律法」と「預言者」の多くのものであるような生活の教えについては、それらは人間の生活そのものに役立つので、文字どおりの意味でも内意でも、両方の意味で役立つものである。文字どおりの意味の中にあるものは、内的なものを把握しなかった〔ご自分の〕民と当時の諸民のためであった。内意の中にあるものは、外なるものに関心がない天使のためであった。


もし「十戒」の教えが内なるものもまた含まないなら、それほどの奇跡とともに決してシナイ山で布告されなかったであろう。というのは、そこの、例えば、両親を尊ばなければならない、盗んではならない、殺してはならない、姦淫してはならない、他の者のものをほしがってはならない、というようなものは、異教徒もまた知っているものであり、また自分の法律の中に規定されたものを持っていて、それらをイスラエル民族は、このような布告なしに〔他の〕人間の程度に知らなくてはならないものであった。しかし、それらの教えは生活に両方の意味の中で役立ち、また互いに対応する内なるものからの産物である外なる形のようであったので、それゆえ、天界からシナイ山にそれほどの奇跡とともに下り、内意は、天界の中で言われ、聞かれたが、外なる意味は、地上で言われ、聞かれたのである。


[2] 例えば、両親を尊ぶ者は、彼らに地の上で日々が長くされること。


天界の天使は、「両親」によって、主を、「地」によってその方の王国を知覚し、その方を愛と信仰から崇拝する者はその王国を永遠に、息子と相続人のように所有する。けれども、地上の人間は、「両親」によって両親を、「地」によってカナンの地を、「日々を長くする」によっていのちの年々を理解する。


「盗んではならない」ことを、天界の天使は、主から何も取り去らないこと、また自分自身に義と功績を何も帰さないことを、けれども、地上の人間は、盗んではならないことを知覚する。これらは、両方の意味の中で真理であることが明らかである。


さらに、「殺してはならない」ことを、天界の天使は、何らかの者に憎しみを持たないこと、またある者のもとの何らか善と真理を消さないことを、しかし、地上の人間は、友を殺してはならないことを知覚する、他のものも、このように〔知覚する〕。

八丈島へ行きます。その間(11~13日)、このブログはお休み

 

長男Hが八丈高校へ転勤してから3年目(通常3年で満期、都内のどこかの学校に戻って来る)、ここで私たち一家(女房と娘)、また次男一家4人が呼ばれた(それと普段付き合いの深い女房の妹も付いてくる、三男夫婦は都合つかず)。なお、長男は単身赴任、それでも月に2回ほどは深川に帰っている。


 八丈島は飛べば羽田から50分とのこと。でも、近いようであっても、あまり訪問した人は少ないようである、何よりも航空運賃が高い。かつては観光地であっても、同じ金額と時間なら他に行ってしまう。
 それでも私にとっては行ってみたいところであった。教員になるかならない頃
(すごい複雑であり、言うのは簡単ではない)、最初に高校教員としてお呼びがかかったのが八丈高校であった、今を去る40年以上も前の話し。そこの教員となれなかったが(これが正しいが、それが複雑)、縁を感じている。


ここで、自分の息子が行った(因縁でしょう)。私はここで65歳となったが行っておくべきでしょう「鳥も通わぬ八丈島へ」。


原典講読『みことばとその内意』 54+α(追加)

 

PRAEFATIO 序文


 


(1) 原文「第二十二章の序文


54+α Quantum hallucinantur illi qui in
solo sensu litterae manent, nec exquirunt sunsum interumum ab aliis locis ubi
ille in Verbo explicatur, constare manifeste potest a tot haeresibus quarum
unaquaevis suum dogma ex litterali sensu Verbi confirmat; imprimis ex magna
illa quam vesanus et infernalis amor sui et mundi induxit ex Domini verbis ad
Petrum,


  Ego tbi dico quod tu sis Petrus, et super hac
petra aedificabo Meam Ecclesiam, et portae inferni non praevalebunt ei: et dabo
tibi calves regni caelorum, et quicquid ligaveris super terra, erit ligatum in
caelis, et quicquid solveris super terra, erit solutum in caelis, Matth. xvi 15-19.


[2] Qui
sensum litterae premunt, putant quod haec dicta sint de Petro et quod illi
tanta potestas data sit; tametsi norunt quod Petrus fuerit homo admodum
simplex, et quod ille nusquam talem potestatem exercuerit, et quod exercere
illam contra Divinum sit; usque tamen, quia ex vesano et infernali amore sui et
mundi sibi arrogare volunt summam in terra et in caleo et se deos facere, hoc
secundum litteram explicant, et acriter defendunt; cum tamen sensus internus
eorum verborum est, quod ipsa Fides
in Dominum, quae solum est apud eos qui in amore in Dominum et in charitate
erga proximum sunt, illam potestatem habeat, et usque non fides sed Dominum a Quo fides; per ‘petram’ ibi
intelligitur illa fides, ut ubivis alibi in Verbo; super illa ‘aedificatur
Ecclesia,’ et contra illam ‘portae inferni non praevalent’; et illi fidei sunt
claves regni caelorum, claudit illa caelum ne mala et falsa intrent, et aperit
illa caelum pro bonis et veris; hic est sensus internus horum verborum: [3] duodecim
apostoli, sicut duodecim tribus Israelis, non aliud repraesentarunt quam omnia
fidei talis, n. 577, 2089, 2129, 2130f; ‘Petrus’ ipsam fidem, ‘Jacobus’
cahritatem, et ‘Johannes’ bona charitatis, videatur Praefatio ad cap. xviii Gen.,
similiter ac Ruben, Simeon, et Livi, primogeniti Jacobi, in Ecclesia
repraesentativa Judaica et Israelitica, quo ex mille locis in Verbo constat; et
quia ‘Petrum’ referebat fidem, illa verba ad eum dicta sunt. Ex his patet in
quas tenebras conjiciunt se, et secum alios, qui explicant omnia secundum
litteram, ut qui illa verba ad Petrum, quibus derogant Domino et sibi arrogant
potestatem salvandi genus humanum.


 


(2) 直訳


54+αQuantum hallucinantur illi qui in
solo sensu litterae manent, nec exquirunt sunsum interumum ab aliis locis ubi
ille in Verbo explicatur, constare manifeste potest a tot haeresibus quarum
unaquaevis suum dogma ex litterali sensu Verbi confirmat;
 彼らはどれほど大きく欺かれているか、その者は文字どおりの意味の中だけにとどまる、また内意を捜し求めない、他の箇所から、そこにそれらはみことばの中に説明されている、はっきりと明らかにすることができる、このように多くのそれらのそれぞれの(どの)端から、自分の教理(教義)みことばの文字どおりの意味から確信している。


imprimis ex
magna illa quam vesanus et infernalis amor sui et mundi induxit ex Domini
verbis ad Petrum,
 特に、その大きいもの(勢力のあるもの)〔異端〕は、それは気の狂ったまた地獄の、自己と世への愛がペトロへの主のことばから導いた。


Ego tbi
dico quod tu sis Petrus, et super hac petra aedificabo Meam Ecclesiam, et
portae inferni non praevalebunt ei:
 わたしはあなたに言います、あなたはペテロであること、またわたしはこの岩の上にわたしの教会を建てます、また地獄の門はそれに勝ちません。


et dabo
tibi calves regni caelorum, et quicquid ligaveris super terra, erit ligatum in
caelis, et quicquid solveris super terra, erit solutum in caelis, Matth. xvi 15-19.
 またわたしは、あなたに天界の王国の鍵を与えます、何でもあなたが地の上で結ぶ〔なら〕、天界の中で結ばれている、また何でもあなたが地の上で解く〔なら〕、天界の中で解かれている、マタイ16:15-19


[2] Qui
sensum litterae premunt, putant quod haec dicta sint de Petro et quod illi
tanta potestas data sit;
 [2] 文字どおりの意味を押し付ける(言い張る)者は、これらがペテロについて言われていることを思う、また彼にそれほどの力(権力)与えられていること。


tametsi norunt
quod Petrus fuerit homo admodum simplex, et quod ille nusquam talem potestatem
exercuerit, et quod exercere illam contra Divinum sit;
 それでも彼らは知った(知っている)、ペテロは大いに単純な人間であったこと、また彼は決してこのような力(権力)を行使しなかった、またそれを行使することは神性に反すること。


usque
tamen, quia ex vesano et infernali amore sui et mundi sibi arrogare volunt
summam in terra et in caleo et se deos facere, hoc secundum litteram explicant,
et acriter defendunt;
 やはりそれでも、気の狂ったまた地獄の、自己と世への愛が自分自身に主張す(不当に自分自身のものとする)とを欲する、地の中と天界の中で最高のも(力、権力)、また自分自身を神々とすること、このことを文字どおり〔の意味〕にしたがって説明する、また鋭く弁護する。


cum tamen
sensus internus eorum verborum est, quod ipsa Fides in Dominum, quae solum est apud eos qui in amore in Dominum
et in charitate erga proximum sunt, illam potestatem habeat, et usque non fides
sed Dominum a Quo fides;
 そのときそれでもそのことばの内意である、主への「信仰」そのもの、それが彼らのもとにだけあること、その者は主への愛の中に、また隣人に対する仁愛の中に、その力(権力)持っている、またそれでも信仰ではなく、しかし、「主」〔である〕、その方から信仰。


per ‘petram’
ibi intelligitur illa fides, ut ubivis alibi in Verbo;
 「岩(ペテロ)」によってそこにその信仰が意味される、みことばの中のどこでも他の箇所のように。


super illa ‘aedificatur
Ecclesia,’ et contra illam ‘portae inferni non praevalent’;
 その上に「教会が建てられる」、またそれに対して、「地獄の門は勝たなかった」。


et illi
fidei sunt claves regni caelorum, claudit illa caelum ne mala et falsa intrent,
et aperit illa caelum pro bonis et veris;
 またそれらの信仰は天界の王国の鍵である、それ〔鍵〕が天界を閉ざす、悪と虚偽が入らないように、またそれ〔鍵〕が天界を開ける、善と真理のために。


hic est
sensus internus horum verborum:
 これがこれらのことばの内意である。


[3]
duodecim apostoli, sicut duodecim tribus Israelis, non aliud repraesentarunt
quam omnia fidei talis, n. 577, 2089, 2129, 2130f;
 [3] 十二の使徒たちは、イスラエルの十二部族のように、何らかのものを表象しなかった、このような信仰のすべてのもの以外に、577, 2089, 2129, 2130番以降☆。


2130番以降は本講座3番以降です。


‘Petrus’
ipsam fidem, ‘Jacobus’ cahritatem, et ‘Johannes’ bona charitatis, videatur Praefatio ad cap. xviii Gen., similiter ac Ruben, Simeon, et
Livi, primogeniti Jacobi, in Ecclesia repraesentativa Judaica et Israelitica,
quo ex mille locis in Verbo constat;
 「ペテロ」が信仰そのものを、「ヤコブ」が仁愛を、また「ヨハネ」が仁愛の善を〔表象したことは〕「創世記」第18章に、〔そこの〕序文☆に見られる、そして同様に、ルベン、シメオンとレビ、ヤコブの長子たちは、ユダヤとイスラエルの教会の中の表象的なものを〔表象したことは〕みことばの中の千の箇所からそのことから明らかである。


本講座から省いてしまいましたが、取り上げるべき内容です、最後に付け足す予定です。


et quia ‘Petrum’
referebat fidem, illa verba ad eum dicta sunt.
 また「ペテロ」は信仰を表わすので、それらのことばは彼に言われた。


Ex his
patet in quas tenebras conjiciunt se, et secum alios, qui explicant omnia secundum
litteram, ut qui illa verba ad Petrum, quibus derogant Domino et sibi arrogant
potestatem salvandi genus humanum.
 これらから明らかである、何の暗やみの中に自分自身を投げ込むか、また自分自身と他の者を、その者はすべてのものを文字どおり〔の意味〕にしたがって説明する、例えば、その者はペトロへのそれらのことばを、それらから主〔のもの〕を取り去る、また自分自身に主張する、人類を救う力(権力)を。


 


(3) 訳文


54+α 文字どおりの意味の中だけにとどまり、みことばの中に説明されている、他の箇所から、内意を捜し求めない者が、どれほど大きく欺かれているかは、このように多くのそれぞれの端から、そこにはっきりと明らかにすることができる、それらは自分の教義をみことばの文字どおりの意味から確信している。特に、その大きい異端は、気の狂った地獄のものである自己と世への愛が、主のペトロへのことばから導いたものである。


 


 わたしはあなたに言います、「あなたはペテロです、わたしはこの岩の上にわたしの教会を建てます、地獄の門はそれに勝ちません」。わたしは、あなたに天界の王国の鍵を与えます、何でもあなたが地の上で結ぶなら、天界の中で結ばれ、また何でもあなたが地の上で解くなら、天界の中で解かれています、マタイ16:15-19


 


[2] 文字どおりの意味を言い張る者は、これらがペテロについて言われている、また彼にそれほどの力が与えられている、と思う。それでも彼らは、ペテロは大いに単純な人間であったこと、また彼は決してこのような力を行使しなかったし、またそれを行使することは神性に反することを知っている。やはりそれでも、気の狂ったまた地獄のものである自己と世への愛が、地上と天界の中で最高の力を、また自分自身を神々とすることを自分自身に主張することを欲し、このことを文字どおりの意味にしたがって説明し、また鋭く弁護する。そのときそれでも、そのことばの内意は、主への「信仰」そのものであり、それが主への愛の中に、また隣人に対する仁愛の中にいる者のもとにだけあり、その力持っている、またそれでも〔それは〕信仰ではなく、しかし、「主」であり、その方から信仰があるのである。そこの「岩(ペテロ)」によって、みことばの中の他の箇所のようにどこでも、その信仰が意味され、その上に「教会が建てられ」、またそれに対して「地獄の門は勝たなかった」。またそれらの信仰は天界の王国の鍵であり、その鍵が、悪と虚偽が入らないように天界を閉ざし、またその鍵が、善と真理のために天界を開ける。これがこれらのことばの内意である。


[3] 十二使徒たちは、イスラエルの十二部族のように、信仰のすべてのもの以外に何らかのものを表象しなかった、577, 2089, 2129, 2130番以降☆1。「ペテロ」が信仰そのものを、「ヤコブ」が仁愛を、また「ヨハネ」が仁愛の善を表象したことは「創世記」第18章の序文☆2に見られ、そして同様に、ルベン、シメオンとレビ、ヤコブの長子たちは、ユダヤとイスラエルの教会の中の表象的なものを表象したことは、みことばの中の千もの箇所から明らかである。また「ペテロ」は信仰を表わすので、それらのことばは彼に言われた。


 これらから、すべてのものを文字どおりの意味にしたがって説明する者は、例えば、ペトロへのそれらのことばから、主のものを取り去り、人類を救う力を自分自身に主張する者は、どんな暗やみの中に自分自身を、また自分自身ともに他の者を投げ込むか明らかである。


 


1 2130番以降は本講座3番以降です。


2 本講座から省いてしまいましたが、取り上げるべき内容です、最後に付け足す予定です。