原典講読『最大の人とその対応』 26

 

Continuatio de Maximo Homine et Correspondentia cum illo


続き、「最大の人」とそれとの対応について


 


(1) 原文「3741番」


26 Regnum caeleste est instar unius hominis quia singula ibi correspondent soli Domino, nempe Ipsius Divino Humano, Qui solus est Homo, n. 49, 288, 565, 1894; ex correspondentia, imagine et similitudine cum Ipso caelum dicitur Maximus Homo; ex Divino Domini sunt omnia caelestia quae sunt boni, et omnia spiritualia quae sunt veri, in caelo; omnes angeli ibi sunt formae, seu substantiae formatae {1}secundum receptionem Divinorum quae a Domino; {2}Divina Domini recepta apud illos sunt quae vocantur caelestia et spiritualia, cum Divina vita ac inde Divina lux in illis ut recipientibus existit et modificatur: [2] inde est quod etiam formae et substantiae materiales apud hominem quoque tales sint, sed in inferiore gradu, quia crassiores et magis compositae; quod hae quoque sint formae recipientes caelestium et spiritualium, patet manifeste a signis prorsus visibilibus, ut ex cogitatione quae influit in organicas formas linguae et producit loquelam; ex affectionibus animi quae se sistunt videndas in facie; exque voluntate quae per formas musculares fluit in actiones; et sic porro; cogitatio et voluntas, quae illa producunt, sunt spiritualia et caelestia, formae autem seu substantiae quae recipiunt illa, et mittunt in actum, sunt materiales; quod hae prorsus ad receptionem illorum formatae sint, constat; inde patet quod ab illis sint, et quod nisi {3} ab illis, non tales existere potuerint.


@1 ad @2 et @3 i ea


 


(2) 直訳


26 Regnum caeleste est instar unius hominis quia singula ibi correspondent soli Domino, nempe Ipsius Divino Humano, Qui solus est Homo, n. 49, 288, 565, 1894; 天界王国一人人間の像(姿)である、すべてのものはそこに主だけに対応するので、すなわち、主の人間性そのもの、その方だけが人間である、49, 288, 565, 1894番。


ex correspondentia, imagine et similitudine cum Ipso caelum dicitur Maximus Homo; その方との対応、映像また似ているもの(肖像)ら、天界は「最大の人」と言われる。


ex Divino Domini sunt omnia caelestia quae sunt boni, et omnia spiritualia quae sunt veri, in caelo; 主の神性からすべての天的なものがある、それは善に属する、またすべての霊的なもの〔がある〕、それは真理に属する、天界の中に。


omnes angeli ibi sunt formae, seu substantiae formatae {1}secundum receptionem Divinorum quae a Domino; すべての天使はそこに形である、すなわち、神性の受け入れにしたがって☆形成された実体、それらは主からの。


ここは「したがって」が普通ですが「ad~に向けて」とも言えると思います(脚注参照)


{2}Divina Domini recepta apud illos sunt quae vocantur caelestia et spiritualia, cum Divina vita ac inde Divina lux in illis ut recipientibus existit et modificatur: 彼らのもとに受け入れられた主の神性は、天的なものと霊的なものと呼ばれるものである、神的ないのちとそこからの神的な光とともに、受け入れらるものとして存在するようになり、変えられる。


[2] inde est quod etiam formae et substantiae materiales apud hominem quoque tales sint, sed in inferiore gradu, quia crassiores et magis compositae; [2] ここからである、人間のもとの形と物質的な実体もまた、もまたこのようなものである、しかし、さらに低い段階の中で、さらに粗雑でさらに混成(合成)されたものなので。


quod hae quoque sint formae recipientes caelestium et spiritualium, patet manifeste a signis prorsus visibilibus, ut ex cogitatione quae influit in organicas formas linguae et producit loquelam; これらもまた天的なものと霊的なものを受け入れる形であることは、しるしからはっきりと明らかである、完全に目に見えて()、例えば、思考から、それは舌の有機的な形の中に流入する、また言葉を生み出す。


ex affectionibus animi quae se sistunt videndas in facie; アニムス()情愛から、それは筋肉の形によって顔の中にそれ自体を見せて示す。


exque voluntate quae per formas musculares fluit in actiones; 意志からもまた、それは筋肉の形によって、行動の中に流入する。


et sic porro; またこのようにさらに(その他、等々)


cogitatio et voluntas, quae illa producunt, sunt spiritualia et caelestia, formae autem seu substantiae quae recipiunt illa, et mittunt in actum, sunt materiales; 思考と意志は、それらはそれらを生み出す、霊的なものと天的なものである、けれども、形または実体は、それらはそれらを受け入れる、また行動の中に送る、物質的なものである。


quod hae prorsus ad receptionem illorum formatae sint, constat; これら〔後者〕がまったくそれら〔前者〕の受け入れに向けて形作られていることは、明らかである。


inde patet quod ab illis sint, et quod nisi {3} ab illis, non tales existere potuerint. ここから明らかである、それら〔前者〕からであること、また〔これら〔後者〕が〕☆それら〔前者〕からでないなら、このようなものは存在するようになることができない。


この言葉を補ったほうがよいです(脚注)


@1 ad 注1 adsecundumに換えた


@2 et 注2 etDivina Domini recepta apud illos sunt quaeに換えた


@3 i ea 注3 eaを補うとよい

原典講読『最大の人とその対応』 26(訳文)

 

(3) 訳文


26 天界王国一人人間の像である、そこのすべてのものは主だけに、すなわち、主の人間性そのものに対応するからであり、その方だけが人間である、49, 288, 565, 1894番。そのとの対応、映像、似姿、天界「最大人」われる。主神性から天界するすべての天的なものがあり、真理するすべての霊的なものがある。そこのすべての天使形、すなわち、主からの神性れにしたがって形成された実体である。彼らのもとにれられた神性、天的なものと霊的なものとばれるものであり、神的ないのちとそこからの神的とともに、受れらるものとして存在するようになり、変えられる


[2] ここから、人間のもとの物質的実体もまたこのようなものであるがしかしさらに粗雑でさらに混成(合成)されたものなのでさらに段階中にある。これらもまた天的なものと霊的なものをれるであることは、完全しるしからはっきりとらかである。例えば、舌有機的流入、言葉思考から、筋肉によってにそれ自体せてすアニムス()情愛から、筋肉によって、行動流入する意志からも等々それらを思考意志霊的なものと天的なものであるけれども、受、行動または実体物質的なものである。後者完全前者れにけて形作られていることは、明らかであるここから、前者からでありまた後者前者からでないならこのようなものは存在するようになることができないことがらかである

原典講読『最大の人とその対応』 27

 

(1) 原文「3742番」


27 Quod vita unica sit, et illa a solo Domino, et quod angeli, spiritus et homines sint modo recipientes vitae, a tam multiplici experientia mihi notum factum est, ut ne quidem minimum dubium sit relictum; ipsum caelum in perceptione est quod ita sit, usque adeo ut angeli percipiant manifeste influxum, tum quoque quomodo influit, ut et quantum et qualiter recipiunt; cum in statu pleniore receptionis sunt, tunc in sua pace et felicitate sunt, alioquin in statu irrequiei et alicujus anxietatis; at usque appropriatur illis vita Domini, ita ut percipiant sicut vivant ex se, sed {1}tamen sciunt quod non ex se; appropriatio vitae Domini venit ex amore et misericordia Ipsius erga universum genus humanum, quod nempe unicuique dare velit Se et quod Suum est, et quod actualiter det quantum recipiunt, hoc est, quantum sicut Ipsius similitudines et imagines in vita boni et in vita veri sunt; et quia talis Divinus conatus {2}continue ex Domino est, vita Ipsius, {3} ut dictum, appropriatur.


@1 usque @2 continuo I @3 i ita


 


(2) 直訳


27 Quod vita unica sit, et illa a solo Domino, et quod angeli, spiritus et homines sint modo recipientes vitae, a tam multiplici experientia mihi notum factum est, ut ne quidem minimum dubium sit relictum; 唯一のいのちがあることまたそれは主だけから、また、天使、霊と人間はいのちの単なる受容するものであること、このように種々の経験から私によく知ることがなされた、決して最小の疑いが残らないように。


ipsum caelum in perceptione est quod ita sit, usque adeo ut angeli percipiant manifeste influxum, tum quoque quomodo influit, ut et quantum et qualiter recipiunt; 天界そのものが知覚にあるそのようであることそこまでも天使流入をはっきりと知覚するさらにまた、流入する時、また知覚するかぎりそのように〔知覚するように


cum in statu pleniore receptionis sunt, tunc in sua pace et felicitate sunt, alioquin in statu irrequiei et alicujus anxietatis; 受容(さらに)十分状態にいるときその時、自分の平和と幸福の中にいる、そうでなければ(他の時に)、不安の状態の中に、またある種の(多少の)配に。


at usque appropriatur illis vita Domini, ita ut percipiant sicut vivant ex se, sed {1}tamen sciunt quod non ex se; しかしそれでもらにのいのちが専有される(自分のものとされる)そのように知覚されるように、自分自身からきているようにしかしそれでもなお(それにもかかわらず)☆〔天使〕知っている、自分自身からではないこと


脚注にここ書かれていた「usquetamenに換えた」とあります。正直なところ、両者をどのよう使い分けるのか知りませんが、書き換えた理由として、私が思うに、最初にat usuque…と書き出したのでそれに続いてもう一度sed(これも「しかし」という意味です)usqueと書くのは繰り返しを避けたい(これは特に、西洋の言語に特徴的です)、との、usqueと書き出したので、それをうけて「やはり」の気持ちを含めてtamenと述べるのが「スマート」なのでしょう。論理的には私はどちらでもかわらないと思いますが、修辞法の問題でしょうか? それでまだまだ勉強不足の私にはよくわかりません。


appropriatio vitae Domini venit ex amore et misericordia Ipsius erga universum genus humanum, quod nempe unicuique dare velit Se et quod Suum est, et quod actualiter det quantum recipiunt, hoc est, quantum sicut Ipsius similitudines et imagines in vita boni et in vita veri sunt; 主のいのちの専有(自分のものとすること)は全人類に対するその方の愛と慈悲からやって来る、(それは)すなわち、それぞれの者に「ご自分」をまた「ご自分のもの」であるものを与えること欲する(ことである)、また実際に与えられること、受け入れかぎり、すなわち、その方の似姿と映像として善の生活(いのち)と真理の生活(いのち)の中にいるかぎり。


et quia talis Divinus conatus {2}continue ex Domino est, vita Ipsius, {3} ut dictum, appropriatur. またこのような神的なコナトュスが絶えず☆1主からあるので、その方のいのちが、〔ここで〕☆2言われたように、専有される(自分のものとされる)


1 contiunuocontinueと同じく副詞であり、〔スヴェーデンボリにより〕同じものとして用いられたようです。この第三版ではcontiunuocontinueに〔統一させて〕書き換えています。


2 よくsupra ut dictum「前述のように」として、適当に以前のことを述べますが、ここでは直前に語ったことなので、そのことをはっきりさせる上ではita「そのように、ここで」と補ったほうがわかり易いでしょう。


@1 usque 注1 usquetamenえた


@2 continuo I 注2 初版のcontinuocontinueに換えた


@3 i ita 注3 itaを補うとよい


 


(3) 訳文


27 唯一のいのちがありそれは主だけからであること、また天使、霊と人間はいのちの単なる受容するものであることが、このように種々の経験から私に、最小の疑いすら決して残らないようによく知らされた。そのようであることを天界そのものが知覚しており、それは流入する時、天使がその流入をはっきりと知覚ように、そのように知覚している。十分受容している状態にいるときその時、自分の平和と幸福の中にいる、そうでなければ、不安、またある種の心配の状態の中にいるしかしそれでもらにのいのちが、自分自身からきているように、専有されしかしそのように知覚されてもそれでもなお〔天使〕自分自身からのものではないことをっている主のいのちを専有することは全人類に対するその方の愛と慈悲から、すなわち、それぞれの者に「ご自分」をまた「ご自分のもの」であるものを与えること欲することからやって来ており、また実際に、受け入れかぎり、すなわち、その方の似姿と映像として善の生活(いのち)と真理の生活(いのち)の中にいるかぎり与えられる。またこのような神的なコナトュスが絶えず主からあり、その方のいのちが、〔ここで〕言われたように、専有されるのである

原典講読『最大の人とその対応』 28

 

(1) 原文「3743番」


28 Qui autem non in amore in Dominum et in amore erga proximum sunt, consequenter non in vita boni ac veri, illi non agnoscere possunt quod unica vita sit quae influit, et minus quod illa vita sit a Domino; sed omnes illi indignantur immo aversantur cum dicitur quod non vivant a se; amor sui est qui id facit; et quod mirum, tametsi illis per vivas experientias in altera vita ostenditur quod non vivant a se, et tunc convicti {1}dicunt quod ita sit, usque tamen postea in eadem opinione perstant et putant quod si ab alio viverent, et non a se, omne jucundum vitae eorum periret, non scientes quod prorsus contrarium sit. [2] Inde est quod mali approprient sibi malum quia non credunt quod mala sint ab inferno, et quod non appropriari illis possit bonum quia credunt bonum esse a se, et non a Domino. At usque mali, et quoque infernales, sunt formae recipientes vitae a Domino, sed tales formae ut bonum et verum vel rejiciant, vel suffocent, vel pervertant; et sic apud illos bona et vera, quae sunt ex vita Domini, fiunt mala et falsa; se habet hoc sicut lux solis, quae tametsi unica et candida, usque sicut per formas percurrit, seu in illas influit, variatur, inde colores pulchri et jucundi, et quoque impulchri et injucundi.


@1 after sit


 


(2) 直訳


28 Qui autem non in amore in Dominum et in amore erga proximum sunt, consequenter non in vita boni ac veri, illi non agnoscere possunt quod unica vita sit quae influit, et minus quod illa vita sit a Domino; けれども、主へのまた隣人する中にいない者は、その結果として(それゆえに)と真理のいのちの中にない、彼らは認めることができない、唯一のいのちがあること、それは流入する、またまして、そのいのちが主からであること。


sed omnes illi indignantur immo aversantur cum dicitur quod non vivant a se; しかしすべての、彼らは憤慨するそれどころか拒絶する(追い払う)、自分自身から生きていないことを言われるとき。


amor sui est qui id facit; 自己愛である、それがそのことを行なう(させる、引き起こす)


et quod mirum, tametsi illis per vivas experientias in altera vita ostenditur quod non vivant a se, et tunc convicti {1}dicunt quod ita sit, usque tamen postea in eadem opinione perstant et putant quod si ab alio viverent, et non a se, omne jucundum vitae eorum periret, non scientes quod prorsus contrarium sit. また驚くべきこと〔に〕、たとえ彼らに来世での生き生きとした経験によって示されても、自分自身から生きていないこと、またその時、確信してそのようであることを言う、やはりそれでもその後、同じ見解を固執する(言い張る)、また考える、もし他の者から生きるなら、また自分自身からでない、彼らのいのちのすべての快さは滅びる(失われる)こと、知らないで、まったく正反対であることを。


[2] Inde est quod mali approprient sibi malum quia non credunt quod mala sint ab inferno, et quod non appropriari illis possit bonum quia credunt bonum esse a se, et non a Domino. [2] ここからである、悪い者は悪を自分自身に専有する、悪は地獄からのものであることを信じないので、また善は彼らに専有されることができないこと、善は自分自身から存在することを信じるので、また主からでなく。


At usque mali, et quoque infernales, sunt formae recipientes vitae a Domino, sed tales formae ut bonum et verum vel rejiciant, vel suffocent, vel pervertant; しかしそれでも、悪い者は、そしてまた地獄の者は、主からのいのちの受容する形である、しかし、このような形である、善と真理をあるいは退ける、あるいは窒息させる、あるいはねじ曲げる(ゆがめる)ような。


et sic apud illos bona et vera, quae sunt ex vita Domini, fiunt mala et falsa; またこのように彼らのもとの善と真理は、それらは主のいのちからである、悪と虚偽になる。


se habet hoc sicut lux solis, quae tametsi unica et candida, usque sicut per formas percurrit, seu in illas influit, variatur, inde colores pulchri et jucundi, et quoque impulchri et injucundi. このことは太陽の光のようである(振る舞う)、それはたとえ唯一で白く輝く、それでも形を通って通過するように、またはそれらの中に流入する、変えられる(多様にされる)、ここから美しいまた快い色に、そしてまた美しくない(醜い)、また快くない(不快な)


@1 after sit 注1 sitの後ろにあったdicuntをこの位置に換えた


 


(3) 訳文


28 けれども、主へのまた隣人する中に、それゆえに善と真理のいのちの中にいない者は、流入する唯一のいのちがあること、まして、そのいのちが主からであることを認めることができない。しかし、彼らのすべての、自分自身から生きていないことを言われるとき、憤慨それどころか拒絶する。自己愛がそのことを行なう。また驚くべきことに、たとえ彼らが来世での生き生きとした経験によって、自分自身から生きていないことを示され、またその時、そのようであることを確信して言うにしても、やはりそれでもその後、同じ見解に固執し、また、もし他の者から生き、自分自身からでないなら、自分たちいのちのすべての快さは失われると思う、まったく正反対であることを知らないで。

[2] ここから、悪が地獄からのものであることを信じないので、悪い者は悪を自分自身に専有する、また善が主からでなく自分自身から存在する、と信じるので、善は彼らに専有されることができない。しかしそれでも、悪い者は、そしてまた地獄の者は、主からのいのちの受容する形であるが、しかし、善と真理を退けるか、あるいは窒息させる、あるいはゆがめるような形である。またこのように、主のいのちからである彼らのもとの善と真理は、悪と虚偽になる。このことは太陽の光が、たとえ唯一で、白く輝いても、それでも形を通り過ぎ、またはそれらの中に流入して、ここから美しいまた快い色に、そしてまた醜いまた不快な色に変えられるようなものである。

原典講読『最大の人とその対応』 29

 

(1) 原文「3744番」


29 Inde nunc constare potest quale est caelum, et unde est quod appelletur Maximus Homo: {1}at varietates ibi quoad vitam boni et veri sunt innumerabiles, et se habent secundum receptionem vitae a Domino; sunt prorsus in ratione in qua sunt organa, membra, et viscera in homine, quae omnia sunt formae in perpetua varietate recipientes vitae ab anima sua, seu potius per animam a Domino, et tamen quamvis in tali varietate sunt, usque simul constituunt unum hominem.


@1 ut I


 


(2) 直訳


29 Inde nunc constare potest quale est caelum, et unde est quod appelletur Maximus Homo: それでここかららかにすることができる、天界がどんなものであるかまたどこからであるか、「最大人」と呼ばれること。


{1}at varietates ibi quoad vitam boni et veri sunt innumerabiles, et se habent secundum receptionem vitae a Domino; かし☆、変化(多様性)はそこに善と真理のいのち(生活)関して無数である、また主からのいのちの受容にしたがっている(振る舞う)


脚注にあるように編集者は「ut ~のように」から、「at しかし」と変更していますが、私としては異論があります。「しかし」ではうまく、文章がつながりません。ポッツの英訳は「that is to say すなわち」、エリオットの英訳は「yet それでも」です。私としては「and」すなわち、何も訳さないのでよいのではないかと思います。


sunt prorsus in ratione in qua sunt organa, membra, et viscera in homine, quae omnia sunt formae in perpetua varietate recipientes vitae ab anima sua, seu potius per animam a Domino, et tamen quamvis in tali varietate sunt, usque simul constituunt unum hominem. 〔その変化(多様性)は〕まったく関係の中にある、それらの中にある、人間の中の器官、四肢、内臓、それらすべてのものはそれらの霊魂からいのちを受容する絶え間ない変化(多様性)の中の形である、すなわち、より正しく(または、むしろ)、主から霊魂を通って、またそれでもなお、それぞれはこのような変化(多様性)の中にある、それでも同時に(全体を見ると、一緒に)ひとりの人間を構成する。


@1 ut I 注1 初版のutatに換えた


 


(3) 訳文


29 それでここから、天界がどんなものであるかまた「最大人」と呼ばれ、多様性はそこの善と真理のいのち関して無数であり、また主からのいのちの受容にしたがっていることがどこからであるからかにすることができる。〔その多様性は〕まったく人間の中の器官、四肢、内臓の関係にあり、それらすべてのものは、それらの霊魂から、すなわち、より正しく、主から霊魂を通って、いのちを受容する絶え間ない多様性の形をしており、それでもなお、それぞれ器官等は、一緒にひとりの人間を構成するような多様性の中にある。