原典講読『神の愛と知恵』 108, 109

     QUOD DISTANTIA INTER SOLEM ET INTER ANGELOS
     IN MUNDO SPIRITUALI SIT APPARENTIA SECUNDUM
   RECEPTIONEM DIVINI AMORIS ET DIVINAE SAPIENTIAE AB ILLIS.
       霊界の中の太陽(の間)と天使たちの間の距離は
         彼らによる神的な愛と神的な知恵の
         受け入れにしたがった外観である
(1) 原文
108. Omnes fallaciae, quae apud malos et apud simplices regnant, oriuntur ex apparentiis confirmatis. Qamdiu apparentiae manent apparentiae, sunt illae veritates apparentes, secundum quas unusquisque potest cogitare et loqui; at dum acceptantur pro ipsis veritatibus, quod fit dum confirmantur, tunc apparentes veritates fiunt falsitates et fallaciae. Sicut pro exemplo: apparentia est, quod sol quotidie circum tellurem feratur, et quotannis secundum ecclipticam progrediatur; hoc quamdiu non confirmatur, est veritas apparens, secundum quam quisque potest cogitare et loqui; dicere enim potest, quod sol oriatur et occidat, et per id faciat mane, meridiem, vesperam et noctem; tum quod sol nunc sit in illis aut in illis gradibus ecclipticae seu suae altitudinis, et quod per id faciat ver, aestatem, autumnum et hiemem; at dum confirmatur quod illa apparentia sit ipsa veritas, tunc confirmator cogitat et loquitur ex fallacia falsitatem. Simile est cum innumeris aliis apparentiis, non modo in naturalibus, civilibus et moralibus, sed etiam in spiritualibus.
(2) 直訳
Omnes fallaciae, quae apud malos et apud simplices regnant, oriuntur ex apparentiis confirmatis. すべての欺きは、それらは悪い者のもとと単純な者のもとを支配する、確信(確認)された外観から起こる。
Qamdiu apparentiae manent apparentiae, sunt illae veritates apparentes, secundum quas unusquisque potest cogitare et loqui; 外観が外観にとどまるかぎり、それらは外観上の真理である、それらにしたがってそれぞれの者は考えることと話すことができる。
at dum acceptantur pro ipsis veritatibus, quod fit dum confirmantur, tunc apparentes veritates fiunt falsitates et fallaciae. しかし、真理そのものとして受け入れられる時、そのことは確信される時行なわれる(生ずる)、その時、外観上の真理は虚偽と欺きとなる。
Sicut pro exemplo: たとえば、例として、
apparentia est, quod sol quotidie circum tellurem feratur, et quotannis secundum ecclipticam progrediatur; 外観である、太陽が毎日、地球のまわりを動き回ること、また毎年、黄道にしたがって進むこと。
hoc quamdiu non confirmatur, est veritas apparens, secundum quam quisque potest cogitare et loqui; このこと〔外観〕が確信されないかぎり、外観上の真理である、それにしたがってだれもが考えることと話すことができる。
dicere enim potest, quod sol oriatur et occidat, et per id faciat mane, meridiem, vesperam et noctem; なぜなら、言うことができるから、太陽は昇り、沈むこと、またそれによって朝、真昼、夕、夜をひき起す。
tum quod sol nunc sit in illis aut in illis gradibus ecclipticae seu suae altitudinis, et quod per id faciat ver, aestatem, autumnum et hiemem; さらに、太陽は今、それらの中、または黄道のまたは高さのそれらの段階の中にあること、またそれによって春、夏、秋、冬をひき起すこと。
at dum confirmatur quod illa apparentia sit ipsa veritas, tunc confirmator cogitat et loquitur ex fallacia falsitatem. しかし、確信する時、その外観が真理そのものであること、その時、確信する者は欺きから(の)虚偽を考え、話す。
Simile est cum innumeris aliis apparentiis, non modo in naturalibus, civilibus et moralibus, sed etiam in spiritualibus. 無数の他の外観と同様である、単に自然的なもの、市民的なもの、道徳的なものの中だけでなく、しかしまた霊的なものの中も。
(3) 訳文
108. 悪い者と単純な者とを支配する欺きはすべて、確信された外観から起こる。外観が外観にとどまるかぎり、それらは外観上の真理であって、だれもがそれらにしたがって考え、話すことができる。
しかし、真理そのものとして受け入れられるとき、それは確信されるとき生ずるが、そのとき、外観上の真理は虚偽と欺きとなる。
 たとえば、例として、毎日、太陽が地球のまわりを動き回り、また毎年、黄道にしたがって進むことは外観である。このことが確信されないかぎり、外観上の真理であって、これにしたがって、だれもが考え、話すことができる。なぜなら、太陽は昇り、沈むこと、またそれによって、朝、昼、夕、夜がある、さらに、今、太陽は黄道のまたは高さのその段階の中にあること、またそれによって、春、夏、秋、冬がある、と言うことができるから。しかし、その外観が真理そのものであると確信するとき、確信する者は欺きから虚偽を考え、話す。他の無数の外観も、単に自然的なもの、市民的なもの、道徳的なものだけでなく、霊的なものの中の外観も同様である。
(1) 原文
109. Simile est cum distantia Solis mundi spiritualis, qui Sol est primum procedens Divini Amoris et Divinae sapientiae Domini. Veritas est quod nulla distantia sit; sed quod distantia sit apparentia secundum receptionem Divini Amoris et Divinae Sapientiae in suo gradu ab angelis. Quod distantiae in mundo spirituali sint apparentiae, constare potest ex illis quae supra demonstrata sunt, ut ex illis n. 7 ad 9, quod Divinum non sit in spatio; et ex illis n. 69 ad 72, quod Divinum impleat omnia spatia absque spatio; et si non spatia sunt, nec sunt distantiae; vel quod idem, si spatia sunt apparentiae, etiam distantiae sunt apparentiae, nam distantiae sunt spatii.
(2) 直訳
Simile est cum distantia Solis mundi spiritualis, qui Sol est primum procedens Divini Amoris et Divinae sapientiae Domini. 霊界の太陽の距離と同様である、その太陽は主の神的な愛と神的な知恵から発出する最初のものである。
Veritas est quod nulla distantia sit; 真理である、何も距離は存在しないこと。
sed quod distantia sit apparentia secundum receptionem Divini Amoris et Divinae Sapientiae in suo gradu ab angelis. しかし、距離は天使たちによりその段階の中の神的な愛と神的な知恵の受け入れにしたがった外観であること。
Quod distantiae in mundo spirituali sint apparentiae, constare potest ex illis quae supra demonstrata sunt, ut ex illis n. 7 ad 9, quod Divinum non sit in spatio; 霊界の中の距離は外観であることは、それらから明らかである、それらは上に示された、例えばそれら7〔番から〕9番までから、神性は空間のなかに存在しないこと。
et ex illis n. 69 ad 72, quod Divinum impleat omnia spatia absque spatio; またそれら69〔番から〕72番までから、神性は空間なしにすべての空間を満たすこと。
et si non spatia sunt, nec sunt distantiae; また(もし)空間がないなら、距離もない。
vel quod idem, si spatia sunt apparentiae, etiam distantiae sunt apparentiae, nam distantiae sunt spatii. あるいは同じことである、もし空間が外観なら、距離もまた外観である、なぜなら、距離は空間のものであるから。
(3) 訳文
109. 主の神的な愛と神的な知恵から発出する最初のものである霊界の太陽との距離も同様である。距離は何も存在しないことが真理である。しかし、距離は天使たちが彼らの段階の中で神的な愛と神的な知恵を受け入れるのにしたがった外観である。霊界の中の距離は外観であることは、前に示されたことから明らかである、それらは、例えば7から9番までの、神性は空間の中に存在しないこと。また69から72番までの、神性は空間なしにすべての空間を満たすこと。また、空間がないなら、距離もない。あるいは同じことであるが、空間が外観なら、距離もまた外観である、なぜなら、距離は空間のものであるから。

原典講読『神の愛と知恵』 110, 111, 112

(1) 原文
110. Quod Sol mundi spiritualis appareat in distantia ab angelis, est quia Divinus Amor et Divina Sapientia recipitur in gradu caloris et lucis adaequato ab illis; non enim potest angelus, quia creatus et finitus est, recipere Dominum in primo gradu caloris et lucis, qualis est in Sole, tunc enim plane consumeretur; quare Dominus recipitur ab illis in gradu caloris et lucis eorum amori et sapientiae correspondente. Hoc illustrari potest per hoc: quod angelus ultimi caeli non possit ascendere ad angelos tertii caeli; si enim ascendit et intrat caelum illorum, cadit sicut in deliquium, et luctatur vita ejus sicut cum morte; causa est, quia amor et sapientia ei est in minore gradu, et in simili calor amoris et lux sapientiae ejus. Quid tunc si angelus ascenderet usque versus Solem et veniret in ignem ejus? Propter differentias receptionis Domini ab angelis, etiam caeli apparent inter se distincti. Supremum caelum, quod vocatur tertium, apparet supra secundum, et hoc supra primum; non quod caeli distent, sed quod appareant distare; Dominus enim aeque praesens est apud illos qui in ultimo caelo sunt, ut est apud illos qui in tertio; id quod facit apparentiam distantiae est in subjectis, quae sunt angeli, non in Domino.
(2) 直訳
Quod Sol mundi spiritualis appareat in distantia ab angelis, est quia Divinus Amor et Divina Sapientia recipitur in gradu caloris et lucis adaequato ab illis; 霊界の太陽は天使たちから隔たりの中に見られることは、神的な愛と神的な知恵が彼らにより熱と光の適当な段階の中に受け入れられるからである。
non enim potest angelus, quia creatus et finitus est, recipere Dominum in primo gradu caloris et lucis, qualis est in Sole, tunc enim plane consumeretur; なぜなら、天使はできないから、創造され、有限であるので、主を熱と光の最初の段階の中で受け入れることが、太陽の中にあるようなもの、なぜなら、その時、完全に焼き尽くされるから。
quare Dominus recipitur ab illis in gradu caloris et lucis eorum amori et sapientiae correspondente. それゆえ、主は彼らにより受け入れられる、彼らの愛と知恵に対応する愛と熱の段階の中で。
Hoc illustrari potest per hoc: このことはこのことによって説明されることができる、
quod angelus ultimi caeli non possit ascendere ad angelos tertii caeli; 最も低い天界の天使は第三の天界の天使〔のもと〕へ上ることができないこと。
si enim ascendit et intrat caelum illorum, cadit sicut in deliquium, et luctatur vita ejus sicut cum morte; なぜなら、もし上り、彼らの天界に入るなら、いわば失神状態(気絶)の中へ落ち込む、そして彼のいのちはいわば死と苦闘するから。
causa est, quia amor et sapientia ei est in minore gradu, et in simili calor amoris et lux sapientiae ejus. 理由は、愛と知恵は彼に少ない段階の中にあるからである、また同様のものの中に、彼の愛の熱と知恵の光。
Quid tunc si angelus ascenderet usque versus Solem et veniret in ignem ejus? その時、何か、もし天使が太陽に向かって〔そこ〕まで上る(った)なら、そしてその火の中に入る(った)なら?
Propter differentias receptionis Domini ab angelis, etiam caeli apparent inter se distincti. 天使たちによる主の受け入れの相違によって、天界もまた互いに分離して見える。
Supremum caelum, quod vocatur tertium, apparet supra secundum, et hoc supra primum; 最も高い天界は、それは第三〔の天界〕と呼ばれる、第二の上に見える、またこれ〔第二〕は第一の上に。
non quod caeli distent, sed quod appareant distare; 天界が離れていないこと、しかし、離れていることに見えること。
Dominus enim aeque praesens est apud illos qui in ultimo caelo sunt, ut est apud illos qui in tertio; なぜなら、主は等しく現在されるから、最も低い天界にいる者の者に、第三の中に〔いる〕者のもとに〔現在される〕ように。
id quod facit apparentiam distantiae est in subjectis, quae sunt angeli, non in Domino. それは、距離の外観を生じるもの、主体の中にある、それらは天使たちである、主の中にない。
(3) 訳文
110. 霊界の太陽が天使たちから隔たって見られるのは、彼らにより神的な愛と神的な知恵が熱と光の適当な段階の中で受け入れられるからである。なぜなら、天使は、創造された有限なものであるので、主を太陽の中にあるような熱と光の最初の段階の中で受け入れることができないから、というのも、その時、完全に焼き尽くされるからである。それゆえ、主は彼らにより彼らの愛と知恵に対応する愛と熱の段階の中で受け入れられる。
 このことは次のことによって説明することができる。
 最も低い天界の天使は第三の天界の天使のもとへ上ることができないこと。なぜなら、もし上り、彼らの天界に入るなら、いわば失神状態の中へ落ち込み、彼のいのちはいわば死と苦闘するから。その理由は、彼の愛と知恵は、また同様に、彼の愛の熱と知恵の光は少ない段階の中にあるからである。もし天使が太陽に向かって、そこまで上り、その火の中に入るなら、その時、何か起こるか? 天使たちが主の受け入れる相違によって、天界もまた互いに分離して見える。第三の天界と呼ばれる最も高い天界は、第二の天界の上に、またその第二の天界は第一の天界の上に見える。天界が離れているのではなく、離れて見えるのである。なぜなら、主は、最も低い天界にいる者の者にも、第三の中にいる者のもとのように、等しく現在されるから。距離の外観を生じるものは、天使たちである主体の中にあり、主の中にはない。
(1) 原文
111. Quod ita sit, aegre potest comprehendi idea naturali, quia in illa est spatium; sed potest comprehendi idea spirituali, quia in ea non est spatium; in hac idea sunt angeli. Hoc usque comprehendi idea naturali potest, quod amor et sapientia, seu quod idem, quod Dominus qui est Divinus Amor et Divina Sapientia, non possit progredi per spatia, sed quod sit apud unumquemvis secundum receptionem. Quod Dominus sit praesens apud omnes, docet Ipse (apud Matth., cap. xxviii. 20) : et quod mansionem faciat apud illos qui amant Ipsum (Joh. xiv. 21, [23]).
(2) 直訳
Quod ita sit, aegre potest comprehendi idea naturali, quia in illa est spatium; このようであることは、ほとんど理解されることはできない、自然的な観念で、その中に空間があるので。
sed potest comprehendi idea spirituali, quia in ea non est spatium; しかし、霊的な観念で理解されることができる、その中に空間はないので。
in hac idea sunt angeli. この観念の中に天使たちはいる。
Hoc usque comprehendi idea naturali potest, quod amor et sapientia, seu quod idem, quod Dominus qui est Divinus Amor et Divina Sapientia, non possit progredi per spatia, sed quod sit apud unumquemvis secundum receptionem. それでも、このことは自然的な観念で理解されることができる、愛と知恵は、すなわち同じもの〔であるが〕、神的な愛と神的な知恵である主は、空間を通って進むことができない、しかしそれぞれの者のもとに受け入れにしたがっておられること。
Quod Dominus sit praesens apud omnes, docet Ipse (apud Matth., cap. xxviii. 20) : 主はすべての者のもとに現在されることは、その方が教えられている(マタイで、第23章20)。
et quod mansionem faciat apud illos qui amant Ipsum (Joh. xiv. 21, [23]). また彼らのもとに住まいをつくられる☆こと、その者らがその方を愛する(ヨハネ 14:21, [23])。
☆ 新改訳聖書は14:23「わたしたちは・・・その人とともに住みます」ですが、ギリシア原典直訳は「私たちは・・・彼に住まいをつくろう」です。つくる者、彼と彼ら、とずいぶん違っていて、スヴェーデンボリは自由な引用をしています。
(3) 訳文
111. 自然的な観念からでは、このようであることをほとんど理解することができない、その中に空間があるからである。しかし、霊的な観念からなら、その中に空間はないので、理解することができる。天使たちはこの観念の中にいる。それでも、愛と知恵が、すなわち同じものであるが、神的な愛と神的な知恵である主が、空間を通って進むことはできず、それぞれの者のもとに受け入れにしたがって存在されることは、自然的な観念で理解することができる。主はすべての者のもとに現在されることを、その方自身が教えられている(マタイ、第23章20)。またその方を愛する者たちに住まいがつくられる(ヨハネ 14:23)。
(1) 原文
112. Sed hoc videri potest sicut superioris sapientiae, quia confirmatum est per caelos et per angelos; at usque simile est apud homines. Homines quoad interiora mentis eorum ab eodem Sole incalescunt et illustrantur; a calore ejus incalescunt, et a luce ejus illustrantur, quantum a Domino recipiunt amorem et sapientiam. Differentia inter angelos et homines est, quod angeli solummodo sub illo Sole sint, homines autem non modo sub illo Sole, sed etiam sub sole mundi: corpora enim hominum, nisi sint sub utroque sole non possunt existere et subsistere; aliter corpora angelorum quae sunt spiritualia.
(2) 直訳
Sed hoc videri potest sicut superioris sapientiae, quia confirmatum est per caelos et per angelos; しかし、このことはすぐれた知恵のもののように見られることができる、天界によって☆と天使たちによって確証されるので。
☆ 「天界によって・・・確証される」とはどういう意味なのでしょうか? おそらく「(三つの)天界の存在自体が確証している」という意味でしょう。何を確証するしているのかといえば見出しの「太陽との距離が(愛と知恵の)受け入れしたがった外観であること」でしょう。
at usque simile est apud homines. しかし、それでも、人間のもとで同様である。
Homines quoad interiora mentis eorum ab eodem Sole incalescunt et illustrantur; 人間(たち)は彼らの心の内的なものに関して、同じ太陽により温かく(熱く)され、照らされる。
a calore ejus incalescunt, et a luce ejus illustrantur, quantum a Domino recipiunt amorem et sapientiam. その熱から温かくされ、またその光から照らされる、主から愛と知恵を受け入れるかぎり。
Differentia inter angelos et homines est, quod angeli solummodo sub illo Sole sint, homines autem non modo sub illo Sole, sed etiam sub sole mundi: 天使たちと人間(たち)の間に相違がある、天使たちは単にその太陽の下にいる、しかしながら、人間はその太陽の下だけなく、しかしまた世の太陽の下に。
corpora enim hominum, nisi sint sub utroque sole non possunt existere et subsistere; なぜなら、人間の身体は、両方の太陽の下にないなら、存在するようになること、存続することができないから。
aliter corpora angelorum quae sunt spiritualia. 天使たちの身体は異なる、それらは霊的である。
(3) 訳文
112. しかし、このことは天界と天使たちによって確証されることなので、すぐれた知恵に属するもののように見られる。しかし、それでも、人間のもとでも同様である。人間はその心の内的なものに関して、同じ太陽により温かくされ、照らされる。主から愛と知恵を受け入れるかぎり、その熱から温かくされ、またその光から照らされる。天使と人間の間には、天使は単にその太陽の下にいるが、しかし、人間はその太陽の下だけなく、世の太陽の下にもいる、という相違がある。なぜなら、人間の身体は、両方の太陽の下にないなら、存在するようになり、存続することができないから。霊的である天使たちの身体は異なる。

原典講読『霊界体験記』 75~80

(1) 原文

75.   Cum in dulcissimo somno, quidam maximopere infestati, putantes a me, cum nihil de eo scirem, n. 75, 90. [Somnium, Somnus]

 

76.

 

(2) 直訳

75.   Cum in dulcissimo somno, quidam maximopere infestati, putantes a me, cum nihil de eo scirem, n. 75, 90. [Somnium, Somnus] 最も心地よい夢の中に〔私がいた〕とき、ある者〔霊たち〕は最大に(非常に)悩まされた〔者〕、私から、と思って、そのときそれについて私は何も知らない、75, 90番。〔夢、眠り〕

 

(3) 訳文

75. 〔私が〕最も心地よい夢の中にいたとき、ある霊たちは非常に悩まされた。私からであると思って、〔しかし〕その時私はそれについて何も知っていない、75, 90番。「夢」、「眠り」

 

(1) 原文

77.   Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; qui vix nisi ex fine cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Malitia]

Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; vix nisi quam ex fine cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Finis]

Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; vix nisi a fine cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Persuasio]

Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; ex fine solum cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Dolus]

Quod simplices spiritus sint, qui vix quicquam ex se, sed ex aliis loquantur et cogitent, talis eorum natura, n. 77. [Cogitatio, Cogitare = Simplex]

Quod sint simplices spiritus, qui vix quicquam ex se sed ex aliis loquantur et cogitent: talis eorum natura, n. 77. [Loqui, Loquela]

Quod astuti et maligni Spiritus facilius doctos et philosophos acutos seducant, quam alios, quia plura apud illos falsa complicare possunt, n. 77. [Doctus, Eruditus, Doctrina]

Quod astuti et maligni spiritus doctos et philosophos facilius seducant, quam alios, quia plura apud eos falsa complicare possunt, n. 77. [Philosophia]

Quod astutissimis et malignissimis spiritibus usque nulla potentia, n. 77. [Potentia, Potestas]

 

(2) 直訳

77.   Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; ある悪い霊たちの狡猾さと悪意は述べられることができないこと、彼らに欲望と信念(確信)を注ぎ込むことが許された時。

qui vix nisi ex fine cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Malitia] それは目的からでないならほとんど知れらない、どんなものであるか、77番。〔悪意〕

Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; vix nisi quam ex fine cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Finis] 〔ほぼ同一なので省略〕、77番。〔目的〕

Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; vix nisi a fine cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Persuasio] 〔同一なので省略〕、77番。〔信念〕

Quod astus et malitia quorundam spirituum non possit describi, dum iis permittitur infundere cupiditates et persuasiones; ex fine solum cognoscuntur, quales sunt, n. 77. [Dolus] 〔ほぼ同一なので省略〕、77番。〔欺き〕

Quod simplices spiritus sint, qui vix quicquam ex se, sed ex aliis loquantur et cogitent, talis eorum natura, n. 77. [Cogitatio, Cogitare = Simplex] 単純な霊たちがいること、その者はどんなものでも自分自身からではほとんど〔し〕ない、しかし、他の者から話す、また考える、このような者の彼らの性質、77番。〔思考、考えること=単純な〕

Quod sint simplices spiritus, qui vix quicquam ex se sed ex aliis loquantur et cogitent: talis eorum natura, n. 77. [Loqui, Loquela] 〔同一なので省略〕、77番。〔話すこと、会話〕

Quod astuti et maligni Spiritus facilius doctos et philosophos acutos seducant, quam alios, quia plura apud illos falsa complicare possunt, n. 77. [Doctus, Eruditus, Doctrina] 狡猾なまた悪意のある霊たちは学問のある者や哲学者たちをさらに容易に惑わす、他の者よりも、多くのものを彼らのもとで、虚偽を曲げ合わせることができるからである、77番。〔博学な、学問のある〔者〕、教え〔学問〕〕

Quod astuti et maligni spiritus doctos et philosophos facilius seducant, quam alios, quia plura apud eos falsa complicare possunt, n. 77. [Philosophia]  同一なので省略〕、77番。〔哲学〕

Quod astutissimis et malignissimis spiritibus usque nulla potentia, n. 77. [Potentia, Potestas] 最も狡猾なまた最も悪意ある霊たちは、それでも何も力がないこと、77番。〔力、権限〕

 

(3) 訳文

77.   ある種の悪い霊たちに欲望と信念を注ぎ込むことが許された時、彼の狡猾さと悪意は述べられることができない。それがどんなものであるかは、目的からでないならほとんど知れらない、77番。「悪意」、「目的」、「信念」、「欺き」

 どんなものでも他の者から話し、考え、自分自身からではほとんどしない単純な霊たちがいる、このような者の彼らの性質、77番。「思考」、「考えること」、「単純な」、「話すこと」、「会話」

 狡猾なまた悪意のある霊たちは、他の者よりも学問のある者や哲学者たちを容易に惑わす。彼らのもとの多くのものを、虚偽で曲げ合わせることができるからである、77番。〔博学な〕、「学問のある者」、「教え〔学問〕」、「哲学」

 最も狡猾なまた最も悪意ある霊たちは、それでも何も力がないこと、77番。「力」、「権限」

 

(1) 原文

78.  Quod spiritus et angeli non habeant memoriam natam ex sensibus corporis proximam, sed interiorem, quae potius est natura seu indoles; memoriam sensualem habent ab homine, apud quem sunt, n. 78. [Indoles = Memoria = Natura, Naturalia]

Quod spiritus et angeli memoriam sensualem habeant ab homine, apud quem sunt, n. 78. [Homo]

 

(2) 直訳

78.  Quod spiritus et angeli non habeant memoriam natam ex sensibus corporis proximam, sed interiorem, quae potius est natura seu indoles; 霊と天使たちは、身体の感覚〔それと〕最も近い(密接)ものから生まれた記憶を持っていないこと、しかし、内的なもの〔記憶〕を、それはむしろ性質または性質(生来の性格)である。

memoriam sensualem habent ab homine, apud quem sunt, n. 78. [Indoles = Memoria = Natura, Naturalia] 彼らは感覚的な記憶を人間から持っている、その者〔人間〕のもとにいる、78番。〔生来の性質=記憶=性質、生来のもの〕

Quod spiritus et angeli memoriam sensualem habeant ab homine, apud quem sunt, n. 78. [Homo] 霊と天使たちは、感覚的な記憶を人間から持っている、その者〔人間〕のもとにいる、78番。〔人間〕

 

(3) 訳文

78. 霊と天使たちは、身体の感覚から、それに最も密接なものから生まれた記憶を持っていない、しかし、内的な記憶をもっており、それはむしろ性質または生来の性質である。彼らは人間から、その人間のもとの感覚的な記憶を持っている、78番。「生来の性質」、「記憶」、「性質」、「生来のもの」、「人間」

 

(1) 原文

79.   Repraesentationes spirituum bonorum et angelorum, cum multa varietate et jucunditate, spectant Regnum Domini, n. 79. [Regnum = Repraesentatio]

Repraesentationes spirituum malorum concernunt regnum diaboli, n. 79, f. [Diabolus = Repraesentatio]

 

(2) 直訳

79.   Repraesentationes spirituum bonorum et angelorum, cum multa varietate et jucunditate, spectant Regnum Domini, n. 79. [Regnum = Repraesentatio] 善い霊と天使たちの表象するものは、多くの多様性と快さとともに、主の王国を眺めている(目を向けている)、79番。〔王国=表象〕

Repraesentationes spirituum malorum concernunt regnum diaboli, n. 79, f. [Diabolus = Repraesentatio] 悪い霊の表象するものは悪魔の王国に関係する、79番。〔悪魔=表象〕

 

(3) 訳文

79.  善い霊と天使たちの表象するものは、多くの多様性と快さとともに、主の王国の目を向けている、79番。「王国」、「表象〕

 悪い霊の表象するものは悪魔の王国に関係する、79番。「悪魔」、「表象」

 

(1) 原文

80.   Quod spiritus apud me scire possent, quod non homines essent, per loquelam reciprocam, et separationem, et instructionem, separationem quandoque satis exquisite dabatur percipere, n. 80. [Spiritus]

Quod spiritus apud me scire possent, quod non homines essent, per loquelam reciprocam, et separationem, quam satis exquisite quandoque dabatur percipere, n. 80. [Homo]

Spiritus apud me scire potuerunt, quod non homines essent, per loquelam reciprocam, et separationem, quam satis exquisite quandoque percepi, n. 80. [Loqui, Loquela]

 

(2) 直訳

80.   Quod spiritus apud me scire possent, quod non homines essent, per loquelam reciprocam, et separationem, et instructionem, separationem quandoque satis exquisite dabatur percipere, n. 80. [Spiritus] 私のもとの霊たちは知ることができたこと、人間でなかったことを、交互の会話によって、また分離、また教えること、分離は、時々、十分に鋭敏に知覚することが与えられた、80番。〔霊〕

Quod spiritus apud me scire possent, quod non homines essent, per loquelam reciprocam, et separationem, quam satis exquisite quandoque dabatur percipere, n. 80. [Homo] 〔ほぼ同一なので省略〕、80番。〔人間〕

Spiritus apud me scire potuerunt, quod non homines essent, per loquelam reciprocam, et separationem, quam satis exquisite quandoque percepi, n. 80. [Loqui, Loquela] 〔ほぼ同一なので省略〕、80番。〔話すこと、会話〕

 

(3) 訳文

80.   Quod spiritus apud me scire possent, quod non homines essent, per loquelam reciprocam, et separationem, et instructionem, separationem quandoque satis exquisite dabatur percipere, n. 80. [Spiritus] 私のもとの霊たちは、人間でなかったことを、交互の会話、分離、教えることによって、知ることができた。分離は、時々、十分に鋭敏に知覚することが与えられた、80番。「霊」、「人間」、「話すこと」、「会話」

原典講読『神の愛と知恵』 113, 114 

      QUOD ANGELI SINT IN DOMINO, ET DOMINUS IN ILLIS;
 ET QUIA ANGELI SUNT RECIPIENTES, QUOD SOLUS DOMINUS SIT CAELUM.
       天使たちは主の中にいる、また主は彼らの中に〔おられる〕こと
     また、天使たちは受け入れるものなので、主だけが天界であられること
(1) 原文
113. Caelum vocatur “habitaculum Dei,” et quoque “thronus Dei,” et inde creditur quod Deus ibi sit, sicut est rex in suo regno. Sed Deus, hoc est, Dominus, in Sole supra caelos est, et per praesentiam Ipsius in calore et luce est in caelis, ut in binis articulis superioribus ostensum est: et tametsi Dominus eo modo est in caelo, usque est ibi ut in Se, nam (ut mox supra n. 108-112 demonstratum est,) est distantia inter Solem et caelum non distantia, sed apparentia distantiae; quare cum distantia illa est solum apparentia, sequitur quod Ipse Dominus sit in caelo, est enim in amore et sapientia angelorum caeli; et quia est in amore et sapientia omnium angelorum, et angeli constituunt caelum, est in universo caelo.
(2) 直訳
Caelum vocatur “habitaculum Dei,” et quoque “thronus Dei,” et inde creditur quod Deus ibi sit, sicut est rex in suo regno. 天界は「主の住まい」と呼ばれる、また「神の御座」ともまた、そしてここから神はそこにおられることが信じられている、王が自分の王国にいるように。
Sed Deus, hoc est, Dominus, in Sole supra caelos est, et per praesentiam Ipsius in calore et luce est in caelis, ut in binis articulis superioribus ostensum est: しかし、神は、すなわち、主は、天界の上の太陽の中におられる、熱と光の中でのその方の現在によって天界の中に、前の二つの章で示されたように。
et tametsi Dominus eo modo est in caelo, usque est ibi ut in Se, nam (ut mox supra n. 108-112 demonstratum est,) est distantia inter Solem et caelum non distantia, sed apparentia distantiae; またそれでも主はその方法で天界の中におられる、それでもそこにご自分の中のようにおられる、なぜなら(すぐ上の108-112番に示されたように)、太陽と天界の間の距離は距離ではないから、しかし、距離の外観である。
quare cum distantia illa est solum apparentia, sequitur quod Ipse Dominus sit in caelo, est enim in amore et sapientia angelorum caeli; それゆえ、その距離は単に外観であるとき、帰結される、主ご自身が天界の中におられること、なぜなら、天界の天使たちの愛と知恵の中におられるから。
et quia est in amore et sapientia omnium angelorum, et angeli constituunt caelum, est in universo caelo. またすべての天使たちの愛と知恵の中におられ、また天使たちは天界を構成するので、全天界の中におられる。
(3) 訳文
113. 天界は「主の住まい」、また「神の御座」とも呼ばれ、ここから神はそこに王が自分の王国にいるようにおられる、と信じられている。しかし、前の二章で示されたように、神は、すなわち、主は、天界の上の太陽の中に、また熱と光の中に現在されることによって天界の中におられる。主はその方法で天界の中におられるけれども、それでもご自分の中のようにそこにおられる。なぜなら(直前の108-112番に示されたように)、太陽と天界の間の距離は距離ではなく、距離の外観であるから。それゆえ、その距離が単に外観であるとき、主ご自身が天界の中におられること、なぜなら、天界の天使たちの愛と知恵の中におられるから、またすべての天使たちの愛と知恵の中におられ、また天使たちは天界を構成するので、全天界の中におられることが帰結される。
(4) 「主は天界である」こと、これは秘義といえば秘義
 ここの「見出し」は強烈である。主があって、天界があるのではなく、天界そのものがそのまま主である。急にこう言われたら面食らってしまう。でも、これまでの論述で、このことが解き明かされた。秘義といえよう。
 天界に行く、主のみもとに行く、神の御国の住民となる、主は人間である、霊界全体がひとりの人間である(巨大人)・・・。これらのことは、主が天界であるとき、みんな同じことを表現を変えて言っているだけとわかる。
(1) 原文
114. Quod Dominus non modo sit in caelo, sed etiam quod sit ipsum Caelum, est quia amor et sapientia faciunt angelum, et illa duo sunt Domini apud angelos; inde sequitur, quod Dominus sit Caelum. Angeli enim non sunt angeli a proprio illorum; proprium illorum est prorsus sicut proprium hominis, quod est malum. Quod hoc sit proprium angelorum, est quia omnes angeli fuerunt homines, et id proprium a nativitate illis inhaeret: removetur modo; et quantum id removetur, tantum recipiunt amorem et sapientiam, hoc est, Dominum in se. Quisque potest videre, si modo aliquantum elevat intellectum, quod Dominus non possit habitare nisi quam in suo apud angelos, hoc est, in proprio suo, quod est Amor et Sapientia, et prorsus non in proprio angelorum, quod est malum. Inde est, quod quantum removetur malum, tantum Dominus sit in illis, et tantum illi sint angeli. Ipsum angelicum caeli est Divinus Amor et Divina Sapientia. Hoc Divinum vocatur angelicum dum est in angelis. Inde iterum patet, quod angeli sint angeli a Domino, et non a semet; consequenter etiam caelum.
(2) 直訳
Quod Dominus non modo sit in caelo, sed etiam quod sit ipsum Caelum, est quia amor et sapientia faciunt angelum, et illa duo sunt Domini apud angelos; 主は天界の中におられることだけでなく、しかしまた、天界そのものであることは、愛と知恵が天使をつくるからである、またこれら二つは天使たちのもとの主である。
inde sequitur, quod Dominus sit Caelum. ここから帰結される、主は天界であられること。
Angeli enim non sunt angeli a proprio illorum; なぜなら、天使たちは彼らのプロプリウム(固有のもの)から天使たちではないから。
proprium illorum est prorsus sicut proprium hominis, quod est malum. 彼らのプロプリウムは完全に人間のプロプリウムのようである、それは悪である。
Quod hoc sit proprium angelorum, est quia omnes angeli fuerunt homines, et id proprium a nativitate illis inhaeret: これが天使たちのプロプリウムであるのは、すべての天使たちは人間であったからである、またそのプロプリウムは彼らに出生からこびりついている。
removetur modo; 単に遠ざけられる〔だけである〕。
et quantum id removetur, tantum recipiunt amorem et sapientiam, hoc est, Dominum in se. また、どれだけそれが遠ざけられるか〔によって〕、それだけ愛と知恵を受け入れる、すなわち、主を自分自身の中に。
Quisque potest videre, si modo aliquantum elevat intellectum, quod Dominus non possit habitare nisi quam in suo apud angelos, hoc est, in proprio suo, quod est Amor et Sapientia, et prorsus non in proprio angelorum, quod est malum. だれも見ることができる、もしただ多少理解力を高めるなら、主は住むことができないこと、天使たちのもとのご自分のものの中以外でないなら、すなわち、ご自分のプロプリウムの中、それは愛と知恵、また完全に天使たちのプロプリウムの中でなく、それは悪である。
Inde est, quod quantum removetur malum, tantum Dominus sit in illis, et tantum illi sint angeli. ここからである、どれだけ悪から遠ざかるか〔によって〕、それだけ彼らの中に主がおられること、またそれだけ彼らは天使たちである。
Ipsum angelicum caeli est Divinus Amor et Divina Sapientia. 天界の天使のものそのものは神的な愛と神的な知恵である。
Hoc Divinum vocatur angelicum dum est in angelis. この神的なものは天使たちの中にあるとき天使のものと呼ばれる。
Inde iterum patet, quod angeli sint angeli a Domino, et non a semet; ここから再び明らかである、天使たちは主から天使たちであること、自分自身からでなく。
consequenter etiam caelum. 結果として(必然的に)天界もまた。
(3) 訳文
114. 主は天界の中におられることだけでなく、しかしまた、天界そのものであることは、愛と知恵が天使をつくり、またこれら二つは天使たちのもとの主であるからである。ここから、主は天界であられることが帰結される。なぜなら、天使たちは彼らのプロプリウムから天使たちではないから。彼らのプロプリウムは完全に人間のプロプリウムのようである、それは悪である。これが天使たちのプロプリウムであるのは、すべての天使たちは人間であったからであり、またそのプロプリウムは彼らに出生からこびりついていて、単に遠ざけられるだけである。また、それが遠ざけられるほど、それだけ自分自身の中に愛と知恵を、すなわち、主を受け入れる。それでも、ほんの少し理解力を高めるなら、主は、天使たちのもとのご自分のものの中にしか、すなわち、愛と知恵であるご自分のプロプリウムの中にしか住むことがおできなならず、悪である天使たちのプロプリウムの中にはまったく住むことがおできにならないことを知ることができる。ここから、悪から遠ざかるほど、それだけ彼らの中に主がおられ、またそれだけ彼らは天使たちである。
 天界の天使のものとは神的な愛と神的な知恵である。この神的なものは天使たちの中にあるとき天使のものと呼ばれる。ここから、天使たちは自分自身からでなく、主から天使たちであること、その結果として天界もまたそうであることが再び明らかである。

原典講読『神の愛と知恵』 115

 

(1) 原文


115.  Sed quomodo Dominus est in angelo, et angelus in Domino, non potest comprehendi, nisi sciatur qualis conjunctio est. Conjunctio est Domini cum angelo, ac angeli cum Domino; quare est conjunctio reciproca. Est illa a parte angeli ut sequitur: angelus non percipit aliter quam quod sit in amore et sapientia a se, similiter ut homo, et inde sicut amor et sapientia sint ejus aut sua. Nisi ita perciperet, non foret aliqua conjunctio; ita non foret Dominus in illo, et ille in Domino. Nec dari potest, quod Dominus sit in aliquo angelo et homine, nisi ille, in quo cum amore et sapientia est, percipiat et sentiat id sicut suum: per hoc non modo recipitur, sed etiam receptus retinetur, et quoque redamatur. Quare per id fit angelus sapiens, et manet sapiens. Quis potest velle amare Dominum et proximum, et quis potest velle sapere, nisi sentiat et percipiat id quod amat, discit et haurit, sicut suum? Quis aliter potest retinere illud apud se? Si id non foret, amor et sapientia influens non aliquam sedem haberet, transflueret enim nec afficeret; sic angelus non foret angelus, nec homo foret homo; immo non foret aliud quam sicut est inanimatum. Ex his constare potest, quod reciprocum esse debeat, ut sit conjunctio.


 


(2) 直訳


Sed quomodo Dominus est in angelo, et angelus in Domino, non potest comprehendi, nisi sciatur qualis conjunctio est. しかし、どのように主は天使の中におられるか、また天使は主の中に、理解されることはできない、結合がどのようであるか知られないなら。


Conjunctio est Domini cum angelo, ac angeli cum Domino; 結合は主の、天使とである、そして天使の、主と。


quare est conjunctio reciproca. それゆえ、結合は相互(のもの)である。


Est illa a parte angeli ut sequitur: それ〔結合〕は天使の側からは後に続く〔ものの〕ようである。


angelus non percipit aliter quam quod sit in amore et sapientia a se, similiter ut homo, et inde sicut amor et sapientia sint ejus aut sua. 天使は知覚しない、自分自身からの愛と知恵の中にいること以外に異なって、人間(のように)と同様に、またここから愛と知恵は彼(もの)である、または☆自分自身のもの。


autは「すなわち」と訳すほうがよいかもしれません、autにその意味もあります。


Nisi ita perciperet, non foret aliqua conjunctio; このように知覚されない☆なら、何らかの結合はない☆。


現在の事実に反する仮定の条件文なので形式上の「接続法未完了」perciperetforetは、「現在」で表現します。以下も同じです。


ita non foret Dominus in illo, et ille in Domino. このように主は彼の中にいなくなる、また彼は主の中に。


Nec dari potest, quod Dominus sit in aliquo angelo et homine, nisi ille, in quo cum amore et sapientia est, percipiat et sentiat id sicut suum: 存在することもできない、主がだれかの天使や人間の中にいること、彼でないなら、その者の中に愛と知恵とともにある、それ☆を自分自身のもの☆のように知覚し、感じる。


わからないことがあります。このidsuumは何を指すのでしょうか? 文脈からは「〔主が〕愛と知恵とともにある者」が「それ」を「自分のもの」と知覚し、感じるのですから、「愛と知恵」を指すと見るのが当然です。それ以外に解釈のしようがありません。しかし、idsuumは「単数」です、それでわからないのです。ちょっと前の部分ではsicut amore et sapientia sint ejus aut suaと述べて「複数」suaが使われています。ここが「複数」easuaなら何も問題ありません。手元の英訳書は「それら」と解釈しています。


でも、その後、もう一度考え直してみました。主です。主をidで受けるのはちょっと気がつきませんが、文脈からみておかしくありません。やや意訳しましょう。


per hoc non modo recipitur, sed etiam receptus retinetur, et quoque redamatur. このことによって〔主は〕単に知覚されるだけでなく、しかしまた、受け入れたもの☆は保持される、そしてまた愛し返される。


知覚され、受け入れたものは何か、と言えば、ここまででしたら「愛と知恵」ですが、最後にredamoがあるので「主」とわかります。


Quare per id fit angelus sapiens, et manet sapiens. それゆえ、そのことによって天使は賢明になる、また知恵にとどまる☆。


「知恵にとどまる」は意訳です。sapiensはここでは「知恵ある者、賢明な者」でしょう、それで直訳は「知恵ある者は続く」でしょう。


Quis potest velle amare Dominum et proximum, et quis potest velle sapere, nisi sentiat et percipiat id quod amat, discit et haurit, sicut suum? だれが主と隣人を愛することを欲することができるか、まただれが賢明であることを欲することができるか、それを感じ、知覚しないなら、愛し、学び、吸収すること、自分のもののように?


Quis aliter potest retinere illud apud se? そうでなければ、だれがそれを自分自身のもとに保持することができるか?


Si id non foret, amor et sapientia influens non aliquam sedem haberet, transflueret enim nec afficeret; もし、それでないなら、流入する愛と知恵は何らかの座を持たない、なぜなら、流れぬけ、作用しないから。


sic angelus non foret angelus, nec homo foret homo; こうして天使は天使でなくなる、人間も人間でなくなる。


immo non foret aliud quam sicut est inanimatum. 実に、生命のないもののようである以外の何ものでもなくなってしまう。


Ex his constare potest, quod reciprocum esse debeat, ut sit conjunctio. これらから明らかにすることができる、相互(のもの)が存在することが必要であること、結合が存在するために。


 


(3) 訳文


115. しかし、どのように主は天使の中におられ、また天使は主の中にいるかは、結合がどのようなものであるか知られないなら、理解されることはできない。天使との主の結合、である、そして主との天使の結合である。それゆえ、結合は相互のものである。天使の側からの結合は、次のものである。


 天使は、人間と同様に、自分自身からの愛と知恵の中にいる、またここから彼愛と知恵は自分自身のものである、としか知覚しない。このように知覚されないなら、何も結合はなく、こうして彼の中に主はいなくなり、彼もまた主の中にいない。愛と知恵とともに、主を自分自身のもののように知覚し、感じる、そのような天使や人間の中でないなら、主は存在することができない。このことによって主は知覚されるだけでなく、受け入れて保持され、愛し返されもする。それゆえ、そのことによって天使は賢明になり、また知恵にとどまる。愛し、学び、吸収することを自分のもののように感じ、知覚しないなら、だれが主と隣人を愛しようと欲することができるか、まただれが賢明になろうと欲することができるか? そうでなければ、だれが自分自身のもとにそれを保持することができるか? もし、そうでないなら、流入する愛と知恵は何らの座を持たない、なぜなら、流れ抜け、作用しないから。こうして天使は天使でなく、人間も人間でなくなる。実に、生命のないもののようになるしかない。これらから、結合が存在するためには相互のものが存在することが必要であることを明らかにすることができる。