(1) 原文
44. Quod homo possit multa scire, cogitare, et intelligere, et tamen non sapere, supra (n. 27, 28) ostensum est; et quia fidei est scire et cogitare, et magis adhuc intelligere quod ita sit, ita potest homo credere quod fidem habeat, et tamen non habet. Causa quod non habeat, est quia in malo vitae est, ac malum vitae et verum fidei nusquam possunt unum agere. Malum vitae destruit verum fidei, quia malum vitae est voluntatis, et verum fidei est intellectus, ac voluntas ducit intellectum, ac facit ut unum secum agat; quare si aliquid in intellectu est quod non concordat cum voluntate, hoc quando homo sibi relictus est, et ex suo malo et ejus amore cogitat, tunc verum, quod est in intellectu, vel ejicit, vel cogit ut unum sit per falsificationem. Aliter apud illos qui in bono vitae sunt; hi sibi relicti ex bono cogitant, et verum, quod in intellectu est, amant, quia concordat. Ita fit conjunctio fidei et vitae, sicut est conjunctio veri et boni, atque haec et illa sicut est conjunctio intellectus et voluntatis.
(2) 直訳
Quod homo possit multa scire, cogitare, et intelligere, et tamen non sapere, supra (n. 27, 28) ostensum est; 人間は多くのことを知り、考え、理解することができることは、そしてそれでも賢明であること〔ができ〕ない、上に(27, 28番)示された。
et quia fidei est scire et cogitare, et magis adhuc intelligere quod ita sit, ita potest homo credere quod fidem habeat, et tamen non habet. そして知ることと考えることは信仰のものなので、そしてそのようであることをもっとさらに理解すること、このように人間は信じることができる、信仰を持っていること、そしてそれでも持っていない。
Causa quod non habeat, est quia in malo vitae est, ac malum vitae et verum fidei nusquam possunt unum agere. 持っていない理由は、悪の生活(いのち)☆の中にいるからである、そして生活の悪と信仰の真理は決して一つとして働くことができない。
☆ (4) vitaの訳語について、を参照。
Malum vitae destruit verum fidei, quia malum vitae est voluntatis, et verum fidei est intellectus, ac voluntas ducit intellectum, ac facit ut unum secum agat; 生活の悪は信仰の真理を破壊する、生活の悪は意志のものであるので、そして信仰の真理は理解力のものである、そして意志は理解力を導く、そしてそれ自体と一つになって働くようにする。
quare si aliquid in intellectu est quod non concordat cum voluntate, hoc quando homo sibi relictus est, et ex suo malo et ejus amore cogitat, tunc verum, quod est in intellectu, vel ejicit, vel cogit ut unum sit per falsificationem. それゆえ、もし理解力の中に何かがあるなら、それは意志と一致しない、これを☆、人間が自分自身に残される時、そして自分自身の悪とその愛から考える、その時、真理は、理解力の中にあるもの、あるいは追い出す、あるいは一つのものとして考える、虚偽化によって。
☆ このhocは何を指すのでしょうか? 前にあるaliquid in intellectu estですね。これは具体的には後ろのquod est in intelectuであるverumですね。
Aliter apud illos qui in bono vitae sunt; 彼らのもとで異なる、生活の善の中にいる者たち。
hi sibi relicti ex bono cogitant, et verum, quod in intellectu est, amant, quia concordat. 自分自身に残されたこの者たちは善から考える、真理を、それは理解力の中にある、愛する、一致するので。
Ita fit conjunctio fidei et vitae, sicut est conjunctio veri et boni, atque haec et illa sicut est conjunctio intellectus et voluntatis. このように信仰と生活の結合が生じる、真理と善の結合のようである、そしてこれらとそれら〔の結合は〕理解力と意志の結合のようである。
(3) 訳文
人間は多くのことを知り、考え、理解することができ、それでも賢明であることができないことは、前に示された(27, 28番)。そしてそのようであると知り、考え、さらに理解することは、信仰のものなので、人間は〔そのことで〕信仰を持っていると信じることができるが、それでも〔信仰を〕持っていない。持っていない理由は、悪の生活の中にいるからである。そして生活の悪と信仰の真理は決して一つとして働くことができない。生活の悪は信仰の真理を破壊する。生活の悪は意志のものであり、信仰の真理は理解力のものであり、意志は理解力を導き、それ自体と一つになって働くようにするからである。それゆえ、もし理解力の中に意志と一致しない何かがあるなら、人間が自分自身のままに残され、自分自身の悪とその愛から考える時、理解力の中にある真理は、追い出されるか、あるいは虚偽化されることによって一つのものとして考えられる。
生活の善の中にいる者たちもとでは異なる。この者たちは自分自身のままに残されるとき、理解力の中にある真理を善から考え、一致するので愛する。したがって、真理と善の結合のように、信仰と生活の結合が生じ、それら二つの結合は理解力と意志の結合のようなものである。
(4) vitaの訳語について
vitaの意味は ①生命、いのち ②生活(この世も、あの世も) ③生涯(人生) ④生き方、暮らし、等々ある。特殊なニュアンスをもつ文脈以外では「いのち」か「生活」と訳せばだいたい間に合う。
さて、このあたりでは柳瀬訳は「生命」(〔生活〕の付加がある)、長島訳は「いのち」としている。
私はこの書名を『生活について』とした。そしてスヴェーデンボリの神学の本質を表わしているとも思える冒頭のことばを「すべての宗教は生活のものである」とした。
「信仰(真理への愛でもよい)」を持つか持たないかは、知っているか知っていないではなく、心の中に悪があるかないか、・・・でもない。天使ですら悪を持っている。だれもが(人間なのだから)心に悪を持っている。問題は、それを神の戒めに反しないとして避けないことである。だれもがこの世に生きるかぎりまったくの善人とはなれないと思う。必要悪というものもあるかもしれない。それでも神の戒めに反するとして、少しでも悪を避けようとするかどうかである。これは「実生活」をとおして実践するしかない。
すなわち、宗教とは、信仰を持つとは、神の戒めにしたがう「生活」である。新しい「いのち」を心に得ても、それを生活の場面で実践しなければならない。それで本書のこのあたりを読むとき「いのち」と訳すよりも、「いのち」を発揮する場である実生活を重んじる意味で、「生活」の訳語がはるかに適切だと思う。賛同してくださる読者が多いことを願う。
(1) 原文
45. Ex his nunc sequitur, quod sicut homo fugit mala ut peccata, ita fidem habeat, quia ita in bono est, ut supra ostensum. Hoc confirmatur etiam ex suo contrario, quod qui non fugit mala ut peccata, non fidem habeat, quia in malo est, ac malum intrinsecus odit verum; extrinsecus quidem potest ejus amicum agere, ac sufferre, immo amare ut in intellectu sit; at cum extrinsecum exuitur, quod fit post mortem, tunc verum suum amicum in mundo primum ejicit, postea negat quod verum sit, et demum aversatur.
(2) 直訳
Ex his nunc sequitur, quod sicut homo fugit mala ut peccata, ita fidem habeat, quia ita in bono est, ut supra ostensum. これらから今や帰結される、人間が悪を罪として避けるように、そのように☆信仰を持つこと、そのように善の中にいるので、上に示されたように。
☆ sicut~ita・・・の直訳はこうですが、相関文として「~かぎり・・・」という意味です。
Hoc confirmatur etiam ex suo contrario, quod qui non fugit mala ut peccata, non fidem habeat, quia in malo est, ac malum intrinsecus odit verum; このことはその正反対のことからもまた説明される、悪を罪として避けない者は、信仰を持たないこと、悪の中にいるので、そして悪は内(面)的に真理を憎む。
extrinsecus quidem potest ejus amicum agere, ac sufferre, immo amare ut in intellectu sit; 確かに外(面)的に彼の友人を行なうことができる☆、そして大目に見ること、実に愛することができる、理解力の中にあるものとして。
☆ もちろん直訳ですが、こうした直訳にもう驚くこともないでしょう。「友人として行動する(振る舞う)」です。ここは擬人法ですね。
at cum extrinsecum exuitur, quod fit post mortem, tunc verum suum amicum in mundo primum ejicit, postea negat quod verum sit, et demum aversatur. しかし、外(面)的なものが取り去られたとき、死後に起こることである、その時、真理を、世での自分の友を最初に追い出す、その後、真理であることを否定する、そして最後に憎む。
(3) 訳文
これらから今や、人間が悪を罪として避けるかぎり信仰を持つことが帰結される。前に示されたように、善の中にいるからである。このことはその正反対のことからもまた説明される。それは悪を罪として避けない者は、悪の中にいて悪は内面的に真理を憎むので、信仰を持たないことである。確かに外面的には、友として行動し、理解力の中にあるものとして大目に見ること、実に愛することもできる。しかし、死後に起こることであるが、外面的なものが取り去られた時、最初に世で自分の友であった真理を追い出し、その後、真理であることを否定し、最後には憎むのである。
月: 2009年7月
誤訳の訂正
『天界と地獄』425番の部分です(ブログ掲載2009年3月1日)
(直訳)
Nam non licet alicui in caelo, nec in inferno, divisam habere mentem, nempe aliud intelligere et aliud velle, sed quod vult hoc intelliget, et quod intelligit hoc volet; なぜなら、ある者に許されないから、天界で、地獄でも、分割(分裂)した心を持つこと、すなわち、あるものを理解することとあるものを意志すること、しかし、意志するものこれを理解しなければならない、そして理解するものこれを意志しなければならない。
この個所の「あるものを理解することとあるものを意志すること」が誤訳でした! aliud~et aliud・・・の意味は「~はあるもの、また・・・はあるもの(別もの)」すなわち「~と・・・は別もの」です。
それで、直訳を「理解することはあるものまた意志すること別のもの」と変更します。訳文は「理解することと意志することが別ものであること」とします。
原典講読『生活』 46, 47
(1) 原文
46. Fides hominis mali est fides intellectualis, cui nihil boni ex voluntate inest: ita est fides mortua, quae est sicut spiratio pulmonaris absque anima ejus ex corde; intellectus etiam correspondet pulmoni, et voluntas cordi. Est quoque sicut pulchra meretrix, etiam ornata purpura et auro, quae interius maligna tabe scatet; meretrix etiam correspondet falsificationi veri, et inde in Verbo significat illam. Est etiam sicut arbor luxurians foliis, et non dans fructus, quam hortulanus exscindit; etiam “arbor” significat hominem, “folia,” et “flores” ejus vera fidei, et “fructus” bonum amoris. Alia vero est fides in intellectu, cui bonum ex voluntate inest: haec fides est viva; et est sicut respiratio pulmonaris, cui anima est ex corde; et est sicut pulchra uxor amabilis viro ex castitate; et est sicut arbor fructifera.
(2) 直訳
Fides hominis mali est fides intellectualis, cui nihil boni ex voluntate inest: 悪い人間の信仰は知的な信仰である、そこに意志からの善は何も存在しない。
ita est fides mortua, quae est sicut spiratio pulmonaris absque anima ejus ex corde; このように(したがって)死んだ信仰である、それは心臓からのその霊魂☆のない肺の呼吸のようである。
☆ 何かを生かす本質的な存在、という意味での「魂」です。
intellectus etiam correspondet pulmoni, et voluntas cordi. さらにまた理解力は肺に、そして意志は心臓に対応する。
Est quoque sicut pulchra meretrix, etiam ornata purpura et auro, quae interius maligna tabe scatet; そしてまた美しい娼婦のようである、なおまた紫色と金〔色〕〔の着物を〕着た、その内部は悪性の肺病でいっぱいである。
meretrix etiam correspondet falsificationi veri, et inde in Verbo significat illam. 娼婦はまた真理の虚偽化に対応する、そしてここからみことばの中でそれを意味する。
Est etiam sicut arbor luxurians foliis, et non dans fructus, quam hortulanus exscindit; さらにまた葉の茂っている木のようである、そして実を与えない、それを庭師が切り倒す。
etiam “arbor” significat hominem, “folia,” et “flores” ejus vera fidei, et “fructus” bonum amoris. さらにまた「木」は人間を意味する、その「葉」と「花」は信仰の真理を、また「実」は愛の善を。
Alia vero est fides in intellectu, cui bonum ex voluntate inest: しかし、理解力の中の信仰は別ものである☆、それに意志からの善が内在する。
☆ このaliusの訳を調べているうちに『天界と地獄』425番の部分の誤訳に気づきました。
haec fides est viva; この信仰は生きている。
et est sicut respiratio pulmonaris, cui anima est ex corde; そして肺の呼吸のようである、そこに心臓からの霊魂がある。
et est sicut pulchra uxor amabilis viro ex castitate; また美しい妻のようである、貞節から夫にとって愛らしい。
et est sicut arbor fructifera. また実のなる木のようである。
(3) 訳文
悪い人間の信仰は知的な信仰であり、そこに意志からの善は何も存在しない。したがって、死んだ信仰であり、それは心臓からの魂のない肺の呼吸のようである。さらにまた、理解力は肺に、意志は心臓に対応する。そしてまた、紫色と金色の服を着て美しくても、その内部は悪性の肺病でいっぱいな娼婦のようである。娼婦はまた真理の虚偽化に対応し、ここからみことばの中でそのことを意味する。さらにまた葉の茂っていても、実を与えない木のようであり、庭師はそれを切り倒す。さらにまた「木」は人間を、その「葉」と「花」は信仰の真理を、また「実」は愛の善を意味する。しかし、理解力の中の信仰は別ものであって、それには意志からの善が内在する。この信仰は生きている。また心臓からの魂がある肺の呼吸のようである、そこに。また、貞節から夫にとって愛らしい、美しい妻のようである。また実のなる木のようである。
(1) 原文
47. Plura sunt quae apparent solius fidei esse; sicut quod Deus sit, quod Dominus qui Deus sit Redemptor et Salvator, quod caelum et infernum sint, quod vita post mortem sit; et plura alia, de quibus non dicitur quod facienda, sed quod credenda. Haec fidei etiam mortua sunt apud hominem qui in malo est, sed viva apud hominem qui in bono est. Causa est, quia homo qui in bono est, non modo facit bene ex voluntate, sed etiam cogitat bene ex intellectu, non solum coram mundo, sed etiam coram se cum solus est: aliter qui in malo est.
(2) 直訳
Plura sunt quae apparent solius fidei esse; 多くのものがある、それらは単に信仰のものであるように見える。
sicut quod Deus sit, quod Dominus qui Deus sit Redemptor et Salvator, quod caelum et infernum sint, quod vita post mortem sit; 神が存在すること、主はあがない主と救い主である神〔である〕方〔である〕こと、天界と地獄が存在すること、死後の生活(いのち)が存在することのような。
et plura alia, de quibus non dicitur quod facienda, sed quod credenda. また他の多くのこと、それらについて行なわなくてはならないと言われていない、しかし、信じるべきこと。
Haec fidei etiam mortua sunt apud hominem qui in malo est, sed viva apud hominem qui in bono est. これらの信仰もまた死んでいる、悪の中にいる人間のもとで、しかし生きて〔いる〕善の中にいる人間のもとで。
Causa est, quia homo qui in bono est, non modo facit bene ex voluntate, sed etiam cogitat bene ex intellectu, non solum coram mundo, sed etiam coram se cum solus est: 理由である、善の中にいる人間は、意志から善く行動するだけでなく、しかし理解力からもまた善く考えるから、世の前だけでなく、しかしひとりであるとき自分自身の前にもまた〔そうする〕。
aliter qui in malo est. 悪の中にいる者は異なる。
(3) 訳文
神が存在すること、主はあがない主と救い主である神であること、天界と地獄が存在すること、死後の生活が存在するといった多くのものがある、また他にも、行なわなくてはならないとは言われていないが、しかし、信じるべきことされる多くのことがあり、それらは単に信仰のものであるように見える。これらの信仰もまた悪の中にいる人間のもとでは死んでいるが、しかし善の中にいる人間のもとでは生きている。その理由は、善の中にいる人間は、意志から善く行動するだけでなく、理解力からもまた善く考え、世の前だけでなく、ひとりであるとき自分自身の前にもまたそうするからである。悪の中にいる者は異なる。
原典講読『生活』 48, 49, 50
(1) 原文
48. Dictum est, quod illa appareant solius fidei esse; sed cogitatio intellectus trahit suum existere ex amore voluntatis, qui est esse cogitationis in intellectu, ut supra (n. 43) dictum est: quod enim quis ex amore vult, hoc vult facere, vult cogitare, vult intelligere, et vult loqui; seu quod idem, quod quis ex voluntate amat, hoc amat facere, amat cogitare, amat intelligere, et amat loqui. Accedit, cum homo fugit malum ut peccatum, tunc ille in Domino est, ut supra ostensum, et Dominus operatur omnia: quare Dominus, ad interrogantes Ipsum quid facerent ut operarentur opera Dei, dixit,
“Hoc opus Dei est, ut credatis in Ipsum quem misit Ille” (Joh. vi. 28(, 29)):
“credere in Dominum,” non est modo cogitare quod Ipse sit, sed etiam est facere verba Ipsius, ut alibi docet.
(2) 直訳
Dictum est, quod illa appareant solius fidei esse; 言われた、単に信仰のものであるように見えること。
sed cogitatio intellectus trahit suum existere ex amore voluntatis, qui est esse cogitationis in intellectu, ut supra (n. 43) dictum est: しかし、理解力の思考はそれ自体の実在を意志の愛から得る、それは理解力の中の思考の存在である、上に(43番)言われたように。
quod enim quis ex amore vult, hoc vult facere, vult cogitare, vult intelligere, et vult loqui; なぜなら、だれかが愛から欲する〔意志する〕こと、これを行なうことを欲する、考えることを欲する、理解することを欲する、そして話すことを欲する〔意志する〕から。
seu quod idem, quod quis ex voluntate amat, hoc amat facere, amat cogitare, amat intelligere, et amat loqui. あるいは同じこと〔であるが〕、だれかが意志から愛すること、これを行なうことを愛する、考えることを愛する、理解することを愛する、そして話すことを愛する〔から〕。
Accedit, cum homo fugit malum ut peccatum, tunc ille in Domino est, ut supra ostensum, et Dominus operatur omnia: 追加の事実は、人間は悪を罪として避けるとき、その時、彼は主の中にいる、上に示されたように、また主はすべてを行なわれる。
quare Dominus, ad interrogantes Ipsum quid facerent ut operarentur opera Dei, dixit, それゆえ、主は、神の業を行なう(働く)ために、何をした〔らよいか〕その方に質問する者に、言われた、
“Hoc opus Dei est, ut credatis in Ipsum quem misit Ille” (Joh. vi. 28(, 29)): 「これが神のわざである、その方をあなたがたが信じること、その者を彼が派遣した」(ヨハネ6:28,29)。
“credere in Dominum,” non est modo cogitare quod Ipse sit, sed etiam est facere verba Ipsius, ut alibi docet. 「主を信じること」は、ただその方が存在することを考えることだけではない、しかしまたその方のことばを行なうことである、他のところで教えているように。
(3) 訳文
単に信仰のものであるように見える、と言われた。しかし、理解力の思考は、前に(43番)言われたように、それ自体の実在を理解力の中の思考の存在である意志の愛から得ている。なぜなら、だれかでに愛から意志し、これを行なうこと、考えること、理解すること、そして話すことを意志するから。あるいは同じことであるが、だれかでも意志から愛し、これを行なうこと、考えること、理解すること、そして話すことを愛するからである。このことに、人間は悪を罪として避ける時、前に示されたように、彼は主の中にいて、主がすべてのことを行なわれることを追加しておこう。それゆえ、主は、神の業を行なうために、何をしたらよいか質問する者に言われた、
「あなたがたが神が遣わされた方を信じること、これが神のわざである」(ヨハネ6:28,29)。
「主を信じること」は、他のところで教えているように、その方が存在することを考えることだけではなく、その方のことばを行なうことである、。
(1) 原文
49. Quod qui in malis sunt, non fidem habeant, utcunque putant se habere, ostensum est apud tales in mundo spirituali: deducti sunt in societatem caelestem, unde spirituale fidei angelorum intravit in interiora fidei illorum qui eo deducti sunt; ex quo hi perceperunt, quod illis modo naturale seu externum fidei esset, et non spirituale seu internum ejus: quare ipsi confessi sunt, quod prorsus nihil fidei haberent, et quod persuaserint sibi in mundo, quod cogitare quod ita sit, ex omni causa, esset credere seu fidem habere. Sed aliter percepta est fides illorum, qui non in malo fuerunt.
(2) 直訳
Quod qui in malis sunt, non fidem habeant, utcunque putant se habere, ostensum est apud tales in mundo spirituali: 悪の中にいる者は、信仰を持たないこと、どれほど自分自身は持っている(こと)と考えても、霊界の中のこのような者のもとで示された。
deducti sunt in societatem caelestem, unde spirituale fidei angelorum intravit in interiora fidei illorum qui eo deducti sunt; 〔彼らは〕天界の社会の中へ導かれた、それゆえに天使たちの信仰の霊的なものが彼らの信仰の内的なものの中に入った、そこへ導かれた者。
ex quo hi perceperunt, quod illis modo naturale seu externum fidei esset, et non spirituale seu internum ejus: このことからこの者〔天使〕たちは知覚した、彼らに信仰の自然的なものまたは外なるものだけがあった☆こと、そしてその〔信仰の〕霊的なものまたは内なるものはない。
☆ 「あった」がなぜesset(単数)なのか私にはわかりません。このような言い方があるのでしょうか?
essentならわかります。
quare ipsi confessi sunt, quod prorsus nihil fidei haberent, et quod persuaserint sibi in mundo, quod cogitare quod ita sit, ex omni causa, esset credere seu fidem habere. それゆえ、彼ら自身が告白した、まったく信仰を持っていないこと、また世で自分自身に説得させた(確信させた)こと、そのようであること〔と〕考えることが、すべての理由から☆、信じることあるいは信仰を持つことである。
☆ 直訳です。ここは、「どんな」理由から(でも)、と訳すべきですね。
Sed aliter percepta est fides illorum, qui non in malo fuerunt. しかし、彼らの信仰は異なって知覚された、悪の中にいなかった者。
(3) 訳文
悪の中にいる者は、どれほど自分自身は持っていると考えても信仰を持たないことが、霊界の中のこのような者によって示された。彼らは天界の社会の中へ導かれ、それで天使たちの信仰の霊的なものがそこへ導かれた者の信仰の内的なものの中に入った。このことから、天使たちは、彼らに信仰の自然的なものまたは外なるものだけがあり、信仰の霊的なものまたは内なるものがないことを知覚した。それゆえ、彼ら自身も、まったく信仰を持っていないこと、また、どんな理由からでも、そのようであると考えることが、信じることあるいは信仰を持つことであると世で自分自身に確信させたことを告白した。しかし、悪の中にいなかった者たちの信仰はこれと異なって知覚された。
(1) 原文
50. Ex his videri potest quid fides spiritualis, et quid fides non spiritualis; quod fides spiritualis sit apud illos qui non peccata faciunt, nam qui (non) peccata faciunt, illi bona faciunt, non a se sed a Domino (videatur supra, n. {1}18-21), et per fidem fiunt spirituales: fides apud illos est veritas. Hoc docet ita Dominus apud Johannem:
“Hoc… est judicium, quod Lux venit in mundum, sed amaverunt homines magis tenebras quam lucem, erant enim opera illorum mala; omnis… qui mala facit, odit lucem, et non venit ad lucem, ne coarguantur opera ejus: qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quoniam in Deo facta sunt” (iii. 19-21).
@1 21 pro “31”
(2) 直訳
Ex his videri potest quid fides spiritualis, et quid fides non spiritualis; これらから何が霊的な信仰か見られることができる、また何が霊的でない信仰か。
quod fides spiritualis sit apud illos qui non peccata faciunt, nam qui (non) peccata faciunt, illi bona faciunt, non a se sed a Domino (videatur supra, n. {1}18-21), et per fidem fiunt spirituales: 霊的な信仰は彼らのもとにあること、罪を行なわない者、なぜなら、罪を行なわない者は、彼らは善を行なうから、自分自身からでなくしかし主から(上の18-21番に見られる)、また信仰によって霊的になる。
fides apud illos est veritas. 彼らのもとの信仰は真理である。
Hoc docet ita Dominus apud Johannem: このことをこのように主は教えている、「ヨハネ福音書」で―
“Hoc… est judicium, quod Lux venit in mundum, sed amaverunt homines magis tenebras quam lucem, erant enim opera illorum mala; 「これが・・・審判である、光が世にやって来たこと、しかし、人間は光よりも暗やみをもっと愛した、なぜなら、彼らの行ないが悪かったから。
omnis… qui mala facit, odit lucem, et non venit ad lucem, ne coarguantur opera ejus: すべての者は・・・悪を行なう者、光を憎む、そして光へ来ない、彼の行ないがあらわにされないように。
qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quoniam in Deo facta sunt” (iii. 19-21). しかしながら、真理を行なう者は、光へ来る、彼の行ないが明らかにされるように、神の中でなされたので」(3:19-21)。
@1 21 pro “31” 注1 「31」の代わりに21
(3) 訳文
これらから何が霊的な信仰か、また何が霊的でない信仰か、知ることができる。霊的な信仰は、罪を行なわない者たちのもとにある。なぜなら、罪を行なわない者たちは自分自身からでなく主から善を行ない(前の18-21番に見られる)、また信仰によって霊的になるからである。彼らのもとの信仰は真理である。主は、このことを「ヨハネ福音書」で次のように教えられている―
「これが審判である。光が世にやって来た、しかし、人間は光よりも暗やみをもっと愛したこと、なぜなら、彼らの行ないが悪かったから。悪を行なうすべての者は光を憎む。そして光へ来ない、彼の行ないがあらわにされないためである。しかし、真理を行なう者は光へ来る、彼の行ないが神の中でなされたので、明らかにされるためである」(3:19-21)。
松本さんの(コメント」にお答えします
7月5日の『生活』44, 45番で「vitaの訳語」について論じたところ、このブログの(熱心な)読者である松本さんからコメントがありました(ご覧ください、有意義です)。コメントをありがとうございました。ここでそのコメントについてのコメントをいたします。
スヴェーデンボリの言わんとするところ(すなわち文意)は、ご指摘のとおりと思っています。ただ、そのように訳すことは私にとって「意訳」の範疇に入ってしまうと思います。直訳で通じれば、なるべき意訳を避けたい、というのが私の立場です。
「生活」と訳された文から、ご指摘のような「いかに生きるべきか」を問題としていると読者にわかっていただければ、それでよいと思っています。
私にとって「いかに生きるか」と「生活する」は同義語です。受身の生活、単にその日暮しの生活を(ほんとうの)「生活」とは思っていません。「生きて、活かす」から生活です。