(XI.)
QUOD QUANTUM QUIS OMNIS GENERIS FALSA TESTIMONIA UT PECCATA FUGIT,
TANTUM VERITATEM AMET.
どれだけだれかがすべての種類の偽証を罪として避けるか〔によって〕
それだけ真理を愛すること
(1) 原文
87. Per “false testari” in naturali sensu non modo intelligitur falsum testem agere, sed etiam mentiri et diffamare. Per “false testari” in spirituali sensu intelligitur dicere et persuadere quod falsum sit verum, et malum sit bonum, ac vicissim. In supremo autem sensu per “false testari” intelligitur blasphemare Dominum et Verbum. Haec sunt “false testari” in triplici sensu. Quod illa unum faciant apud hominem false testantem, mendacium loquentem, et diffamantem, constare potest ex illis, quae in Doctrina de Scriptura Sacra, de triplici sensu omnium Verbi (n. 5-7, seq., et n. 57,) ostensa sunt.
(2) 直訳
Per “false testari” in naturali sensu non modo intelligitur falsum testem agere, sed etiam mentiri et diffamare. 自然的な意味での「偽証すること」によって、単に偽りの証言をすることだけでなく、しかしまた偽ることと、中傷することが意味される。
Per “false testari” in spirituali sensu intelligitur dicere et persuadere quod falsum sit verum, et malum sit bonum, ac vicissim. 霊的な意味での「偽証すること」によって、虚偽が真理であることを言うことと説得することが意味される、また悪を善と、そして逆に。
In supremo autem sensu per “false testari” intelligitur blasphemare Dominum et Verbum. しかしながら、最高の意味での「偽証すること」によって、主とみことばを冒涜することが意味される。
Haec sunt “false testari” in triplici sensu. これらである、三重の意味での「偽証すること」。
Quod illa unum faciant apud hominem false testantem, mendacium loquentem, et diffamantem, constare potest ex illis, quae in Doctrina de Scriptura Sacra, de triplici sensu omnium Verbi (n. 5-7, seq., et n. 57,) ostensa sunt. それらは、偽証する、偽りを語る、中傷する人間のもとで一つとなることは、これらから明らかである、それらは『聖書についての教え』の中のもの、みことばのすべてのものの三重の意味について(5-7番、それ以降、それと57番)、示された。
(3) 訳文
自然的な意味での「偽証すること」によって、単に偽りの証言をすることだけでなく、偽ることと中傷することもまた意味される。霊的な意味での「偽証すること」によって、虚偽を真理である、また悪を善である、と言うことと説得することが意味され、またその逆も意味される。しかし、最高の意味での「偽証すること」によって、主とみことばを冒涜することが意味される。これらが三重の意味での「偽証すること」である。偽証し、偽りを語り、中傷する人間のもとで、それらが一つとなることは、『聖書についての教え』の中の、みことばのすべてのものの三重の意味について(5-7番、それ以降、それと57番)に示されたことから、明らかである。
カテゴリー: 原典購読『生活』
原典講読『生活』 88, 89
(1) 原文
88. Quoniam mendacium et veritas sunt duo opposita, sequitur, quod quantum quis fugit mendacium ut peccatum, tantum amet veritatem.
(2) 直訳
Quoniam mendacium et veritas sunt duo opposita, sequitur, quod quantum quis fugit mendacium ut peccatum, tantum amet veritatem. うそ(偽り)と真理は二つの正反対のものであるので、帰結される、どれほどだれかがうそを罪として避けるか〔によって〕、それだけ真理を愛すること。
(3) 訳文
うそと真理は二つの正反対のものであるので、だれかがうそを罪として避けるほど、それだけ真理を愛する、ということになる。
(1) 原文
89. Quantum quis amat veritatem, tantum vult cognoscere illam, et tantum corde afficitur cum invenit illam; nec alius venit in sapientiam: et quantum amat facere illam, tantum sentit amoenitatem lucis in qua est veritas. Simile est cum reliquis hactenus dictis; ut cum sinceritate et justitia apud illum qui fugit omnis generis furta; cum castitate et puritate apud illum qui fugit omnis generis adulteria; et cum amore et charitate apud illum qui fugit omnis generis homicidia; et sic porro. Ille autem qui in oppositis est, non scit aliquid de illis, cum tamen omne aliquid est in illis.
(2) 直訳
Quantum quis amat veritatem, tantum vult cognoscere illam, et tantum corde afficitur cum invenit illam; どれだけだれかが真理を愛するか〔によって〕、それだけそれらを知ることを欲する、そしてそれだけ心で感動する、それらを見いだすとき。
nec alius venit in sapientiam: 〔これ以外の〕他の者は知恵にやって来ない☆。
☆ これで意味が通じるでしょうか? ことばを変えれば、「真理を愛することでしか、知恵に到達しない」という意味です。
et quantum amat facere illam, tantum sentit amoenitatem lucis in qua est veritas. そしてどれだけそれらを行なうことを愛するか〔によって〕、それだけ光の快さを感じる、その中に真理がある。
Simile est cum reliquis hactenus dictis; 同様である、これまで言われたほかのことと。
ut cum sinceritate et justitia apud illum qui fugit omnis generis furta; 例えば、彼らのもとの誠実と公正と、すべての種類の窃盗を避ける者。
cum castitate et puritate apud illum qui fugit omnis generis adulteria; 彼らのもとの貞潔と純潔と、すべての種類の姦淫を避ける者。
et cum amore et charitate apud illum qui fugit omnis generis homicidia; また彼らのもとの愛と仁愛と、すべての種類の殺人を避ける者。
et sic porro. そしてこのようにさらに(~など、その他、等々)。
Ille autem qui in oppositis est, non scit aliquid de illis, cum tamen omne aliquid est in illis. しかしながら、正反対のものの中にいる者は、それらに☆1ついて何(らのこと)も知らない、そのときそれでもすべての何らかのもの☆2はそれらの中にある。
☆1 以上に述べられた誠実・・・などの「徳目」です。補って意訳するべきでしょう。
☆2 何らかの「意義ある」もの、という意味です。やはり補って意訳するべきでしょう。
(3) 訳文
だれかが真理を愛するほど、それだけ真理を知ることを欲し、それらを見いだすとき、それだけ心で感動する。他の者は知恵に到達しない。またそれらを行なうことを愛するほど、それだけ真理がある光の快さを感じる。これまで言われた他のことも同様である。例えば、すべての種類の窃盗を避けるたちのもとの誠実と公正、すべての種類の姦淫を避ける者たちのもとの貞潔と純潔、またすべての種類の殺人を避ける者たちのもとの愛と仁愛、などである。しかし、正反対のものの中にいる者は、それらの美徳について何も知らないが、それでもそのとき何らかの意義あるものすべてはそれらの美徳の中にある。
原典講読『生活』 90
(1) 原文
90. Veritas est quae intelligitur per “semen in agro,” de quo ita Dominus:
“Exivit seminans ad seminandum…; et cum seminabat, aliud cecidit super viam, quod conculcatum est, et volatilia caeli comederunt. Aliud autem cecidit super petrosa; sed cum cresceret, exarefactum est, quia non habebat {1}radicem:… Aliud cecidit in medium spinarum, et simul enatae spinae suffocarunt illud. Et aliud cecidit in terram bonam, et cum enatum fecit fructum multiplicem” (Luc. viii. 5-8; Matth. xiii. 3-8; Marc. iv. 3-8).
“Seminans” ibi est Dominus, et “semen” est Verbum Ipsius, ita veritas; “semen super via” est apud illos qui veritatem [non] curant; “semen super petrosis” est apud illos qui veritatem curant sed non propter illam, ita non interius; “semen in medio spinarum” est apud illos qui in concupiscentiis mali sunt; “semen autem in terra bona” est apud illos qui veritates quae in Verbo sunt ex Domino amant, et ab Ipso illas faciunt, ita fructus. Quod haec intelligantur, constat ab explicatione illorum a Domino (Matth. xiii. 19-23, 37; Marc. iv. 14-20; Luc. viii. 11-15). Ex his patet quod veritas Verbi non radicari possit apud illos qui veritatem non curant; nec apud illos qui veritatem exterius et non interius amant, nec apud illos qui in concupiscentiis mali sunt; sed apud illos, apud quos concupiscentiae mali a Domino discussae sunt. Apud hos radicatur semen, hoc est, veritas, in mente eorum spirituali (de qua supra, n. 86 ad fin.).
@1 “radicem”:- sic Matt. xiii. 6 Videatur Index Biblicus, s. v. Aridum, ubi legimus “humorem”
(2) 直訳
Veritas est quae intelligitur per “semen in agro,” de quo ita Dominus: 真理である、「畑の中の種」によって意味されるもの、それについてこのように主は――
“Exivit seminans ad seminandum…; 「種を蒔く者が種蒔きに出かけた・・・。
et cum seminabat, aliud cecidit super viam, quod conculcatum est, et volatilia caeli comederunt. 蒔いたとき、あるものは道の上に☆落ちた、踏みつけられたこと、そして空の飛ぶもの(鳥)が食べた。
☆ ギリシア原典は「上に」ではなく、「沿って、わきに」の意味のことばが使われています。それで新改訳や協会訳は「道ばたに~」と訳されています。
Aliud autem cecidit super petrosa; しかしながら、あるものは岩の上に落ちた。
sed cum cresceret, exarefactum est, quia non habebat {1}radicem: しかし、成長したとき、枯れてしまった、根を持たなかったから。
… Aliud cecidit in medium spinarum, et simul enatae spinae suffocarunt illud. ・・・あるものはいばらの真ん中に落ちた、そして一緒に生え出た(芽を出した)いばらがそれを窒息させた。
Et aliud cecidit in terram bonam, et cum enatum fecit fructum multiplicem” (Luc. viii. 5-8; Matth. xiii. 3-8; Marc. iv. 3-8). また、あるものは良い地の中に落ちた、そして生え出たとき多種の実を結んだ」(ルカ8:5-8、マタイ13:3-8、マルコ4:3-8)。
“Seminans” ibi est Dominus, et “semen” est Verbum Ipsius, ita veritas; 「種を蒔く者」はそこに主である、そして「種」はその方のみことば、このように(したがって)真理。
“semen super via” est apud illos qui veritatem [non] curant; 「道の上の種」は彼らのもとにある、真理を気にする(関心を持つ)[ない]者。
“semen super petrosis” est apud illos qui veritatem curant sed non propter illam, ita non interius; 「岩の上の種」は彼らのもとにある、真理に関心を持つ者、しかし、それらのためにでない、このように(したがって)内的にでない。
“semen in medio spinarum” est apud illos qui in concupiscentiis mali sunt; 「いばらの真ん中の種」は彼らのもとにある、悪の強い欲望の中にいる者。
“semen autem in terra bona” est apud illos qui veritates quae in Verbo sunt ex Domino amant, et ab Ipso illas faciunt, ita fructus. 「しかしながら、良い地の中の種」は彼らのもとにある、主からみことばの中にある真理を愛する者、そしてその方からそれらの行なう、このように実を〔結ぶ〕。
Quod haec intelligantur, constat ab explicatione illorum a Domino (Matth. xiii. 19-23, 37; Marc. iv. 14-20; Luc. viii. 11-15). これらのことが意味されることは、主〔自身〕によりそれらの説明から明らかである(マタイ13:19-23, 37、マルコ4:14-29、ルカ8:11-15)。
Ex his patet quod veritas Verbi non radicari possit apud illos qui veritatem non curant; これらから明らかである、みことばの真理は彼らのもとに根づくことができないこと、真理を気にしない者。
nec apud illos qui veritatem exterius et non interius amant, nec apud illos qui in concupiscentiis mali sunt; 彼らのもとにもない、真理を内的でなく外的に愛する者、彼らのもとにもない、悪の強い欲望の中にいる者。
sed apud illos, apud quos concupiscentiae mali a Domino discussae sunt. しかし、彼らのもとに〔根づく〕、主により悪の欲望を追い払われている者のもとに。
Apud hos radicatur semen, hoc est, veritas, in mente eorum spirituali (de qua supra, n. 86 ad fin.). これらの者のもとに種、すなわち、真理は根づく、彼らの霊的な心の中に(そのことについては上の86番の終わりに)。
@1 “radicem”:- sic Matt. xiii. 6 Videatur Index Biblicus, s. v. Aridum, ubi legimus “humorem” 注1 「根を」―このように「マタイ」13:6。見られたい、『聖書索引』のAridum〔乾いた〕という語を見よ☆、そこに私たちは「humorem〔土〕」〔とあるの〕を読む。
☆ s. v. はsub verboの略「~の語の下に、~の語を見よ」
(3) 訳文
「畑の中の種」によって意味されるものは真理であり、それについて主は次のように〔言われている〕――
「種を蒔く者が種蒔きに出かけた・・・。蒔いたとき、あるものは道ばたに落ち、踏みつけられ、空の鳥が食べた。あるものは岩の上に落ちたが、しかし、成長したとき、枯れてしまった、根を持たなかったからである。・・・あるものはいばらの中に落ち、一緒に生え出たいばらがそれを窒息させた。また、あるものは良い地の中に落ち、生え出たとき多種の実を結んだ」(ルカ8:5-8、マタイ13:3-8、マルコ4:3-8)。
そこの「種を蒔く者」は主であり、そして「種」はその方のみことば、したがって真理である。「道ばたの種」は、真理に関心のない者らのもとにあり、「岩の上の種」は、真理に関心があるが、しかし、真理そのもののために、したがって内的にでなく関心がある者らのもとにあり、「いばらの中の種」は、悪の欲望の中にいる者らのもとにある。しかし、「良い地の中の種」は、主からみことばの中にある真理を愛し、その方からそれらの行ない、したがって実を結ぶ者らのもとにある。これらのことが意味されることは、主によるそれらの説明から明らかである(マタイ13:19-23, 37、マルコ4:14-29、ルカ8:11-15)。
これらから、みことばの真理は、真理に関心がない者に、真理を内的でなく外的に愛する者にも、悪の欲望の中にいる者らにも根づくことができないこと、しかし、主により悪の欲望を追い払われている者に根づくことが明らかである。これらの者に、種が、すなわち、真理が、その霊的な心の中に根づくのである(このことについては前の86番の終わりに〔見られる〕)。
原典講読『生活』 91
(1) 原文
91. Communis opinio hodie est, quod salvari sit credere hoc aut illud, quod ecclesia docet; et quod salvari non sit facere praecepta Decalogi, quae sunt “non occidere,” “non adulterari,” “non furari,” “non false testari,” in stricto et in lato sensu; dicitur enim, quod non spectentur opera, sed fides a Deo; cum tamen quantum quis in illis malis est, tantum non fidem habet (videatur supra, n. 42-52). Consule rationem, et perspice, num quis homicida, adulter, fur et falsus testis, quamdiu in concupiscentia illorum est, possit fidem habere; tum etiam, num concupiscentia illorum possit aliter discuti, quam per non velle facere illa quia peccata sunt, hoc est, quia infernalia et diabolica: quare qui opinatur quod salvari sit credere hoc aut illud quod ecclesia docet, et usque talis est, ille non potest non esse stultus, secundum Domini verba apud Matthaeum (cap. vii. 26). Talis ecclesia describitur ita apud Jeremiam,
“Sta in porta domus Jehovae, et proclama ibi verbum hoc:… Sic dixit Jehovah Zebaoth Deus Israelis: Bonas reddite vias vestras, et opera vestra:….ne confidite vobis super verbis mendacii, dicendo, Templum Jehovae, Templum Jehovae, Templum Jehovae, illi. ….Num furando, occidendo, et adulterando et jurando per mendacium,….deinde venietis et stabitis coram Me in domo hac, super qua nominatur nomen meum, et dicetis, Erepti sumus, dum facitis abominationes… illas? num spelunca latronum facta est domus haec….? Etiam Ego. ecce, vidi, dictum Jehovae” (vii. 2-4, 9-11).
(2) 直訳
Communis opinio hodie est, quod salvari sit credere hoc aut illud, quod ecclesia docet; 今日の一般の見解である、救われることはこれをまたはそれを信じることであること、教会の教えること。
et quod salvari non sit facere praecepta Decalogi, quae sunt “non occidere,” “non adulterari,” “non furari,” “non false testari,” in stricto et in lato sensu; そして、救われることは十戒の戒めを行なうことではないこと、それらは「殺すこと〔を行なってはなら〕ない」、「姦淫すること〔を行なってはなら〕ない」、「盗むこと〔を行なってはなら〕ない」、「偽りの証言を〔を行なってはなら〕ない」、である、狭い、また広い意味で。
dicitur enim, quod non spectentur opera, sed fides a Deo; なぜなら、言われているから、神から働きは見られないこと、しかし、信仰〔が見られる〕。
cum tamen quantum quis in illis malis est, tantum non fidem habet (videatur supra, n. 42-52). そのときそれでも、どれだけだれかがこれらの悪の中にいるか〔によって〕、それだけ信仰を持たない(上の42-52番に見られる)。
Consule rationem, et perspice, num quis homicida, adulter, fur et falsus testis, quamdiu in concupiscentia illorum est, possit fidem habere; 理性に諮れ、そして見通せ(把握せよ)、人殺し、姦淫者、盗人、偽証する者のだれが、それらの強い欲望の中にいながらも、信仰を持つことができるかどうか。
tum etiam, num concupiscentia illorum possit aliter discuti, quam per non velle facere illa quia peccata sunt, hoc est, quia infernalia et diabolica: さらにまた、それらの強い欲望が異なって追い散らされることができるか、それらを行なうことを欲しないことによって以外に、罪であるからと、すなわち、地獄のものと悪魔のもの〔である〕からと。
quare qui opinatur quod salvari sit credere hoc aut illud quod ecclesia docet, et usque talis est, ille non potest non esse stultus, secundum Domini verba apud Matthaeum (cap. vii. 26). それゆえ、救われることは教会の教えること〔である〕これをまたはそれを信じることであることという信念を抱く(意見を持つ)者は、またやはりこのよう〔な者〕である、彼は愚かな者でないことができない、主のみことばにしたがって、「マタイ福音書」に(第12章26)。
Talis ecclesia describitur ita apud Jeremiam, このような教会はこのように述べられている、「エレミヤ書」に、
“Sta in porta domus Jehovae, et proclama ibi verbum hoc: 「エホバの家の門の中に立て、そしてそこにこのことばを宣言せよ―
… Sic dixit Jehovah Zebaoth Deus Israelis: ・・・イスラエルの神、万軍のエホバはこのように言われた。
Bonas reddite vias vestras, et opera vestra: あなたがたの道を善へ戻せ☆、またあなたがたの働き(行ない)を。
☆ 「善へ戻せ」はヘブル原典では一つの単語「改めよ」です。
….ne confidite vobis super verbis mendacii, dicendo, Templum Jehovae, Templum Jehovae, Templum Jehovae, illi. ・・・信頼してはならない、あなたがたに、偽りのことばの上に、「エホバの神殿、エホバの神殿、エホバの神殿、あれは」と言う。
….Num furando, occidendo, et adulterando et jurando per mendacium,….deinde venietis et stabitis coram Me in domo hac, super qua nominatur nomen meum, et dicetis, Erepti sumus, dum facitis abominationes… illas? ・・・盗み、殺し、姦淫し、偽りによって誓っていないか・・・その後、あなたがたは、この家の中のわたしの前に来て、立つ、その上にわたしの名前が名づけられている、そしてあなたがたは言う、「私たちは救い出された」、これらの忌まわしいことをあなたがたは行なう時に?
num spelunca latronum facta est domus haec….? 強盗の洞窟とするのか、この家を?
Etiam Ego. ecce, vidi, dictum Jehovae” (vii. 2-4, 9-11). わたしもまた、見よ、わたしは見た、エホバは言われる」(7:2-4, 9-11)。
(3) 訳文
救われることは、教会の教えるあれやこれやを信じることであり、また、救われることは「殺すな」、「姦淫するな」、「盗むな」、「偽りの証言をするな」という十戒の戒めを狭い意味や広い意味で行なうことではない、というのが今日の一般的な見解である。なぜなら、神により働きは見られないが、信仰が見られる、と言われているから。そのときそれでも、だれかがこれらの悪の中にいるほど、それだけ信仰を持っていないのである(前の42-52番に見られる)。
だれか、人殺し、姦淫者、盗人、偽証する者が、それらの欲望の中にいながらも、信仰を持つことができるかどうか、さらにまた、それらの欲望が、罪であるから、すなわち、地獄のものや悪魔のものであるからと、それらを行なうことを欲しないことによる以外に、追い散らされることができるか、理性にはかり、把握せよ。それゆえ、救われることは、教会の教えるあれやこれやを信じることであるという信念を抱く者は、「マタイ福音書」(第12章26) の主のみことばにあるような愚かな者でしかない。
このような教会は、「エレミヤ書」に次のように述べられている、
「エホバの家の門に立ち、そこでこのことばを宣言せよ―
・・・イスラエルの神、万軍のエホバはこのように言われた。あなたがたの道とあなたがたの行ないを改めよ。・・・あなたがたは、「エホバの神殿、エホバの神殿、エホバの神殿、あれは」と言う偽りのことばを信頼してはならない。・・・盗み、殺し、姦淫し、偽りによって誓っていないか・・・その後、あなたがたは、わたしの名前がつけられているこの家の中のわたしの前に来て、立ち、これらの忌まわしいことをあなたがたが行なう時に、あなたがたは、「私たちは救い出された」言うのか? この家を強盗の巣とするのか? 見よ、わたしもまた見た。
エホバは言われる」(7:2-4, 9-11)。
原典講読『生活』 92, 93, 94
(XII.)
QUOD NON ALIQUIS POSSIT FUGERE MALA UT PECCATA,
USQUE UT INTERIUS AVERSETUR ILLA,
NISI PER PUGNAS CONTRA ILLA.
ある者は悪を罪として避けることができないこと、
内的にそれを退けるようにまでも、
もしそれに対する闘争によってでないなら
(1) 原文
92. Quisque ex Verbo et ex doctrina e Verbo novit, quod proprium hominis a nativitate sit malum; et quod inde sit, quod ex innata concupiscentia amet mala et feratur in illa, ut quod velit vindicare, velit defraudare, velit diffamare, et velit adulterari; et si non cogitat quod peccata sint, et propterea resistit illis, ea faciat quoties occasio se praebet, et non fama propter honorem aut lucrum patitur. Accedit, quod homo faciat illa ex jucundo, si non religio ei sit.
(2) 直訳
Quisque ex Verbo et ex doctrina e Verbo novit, quod proprium hominis a nativitate sit malum; だれでもみことばから、またみことばからの教えから知っている、人間のプロプリウム(固有のもの)☆は出生から悪であること。
☆ この語を長島訳は「エゴ」としていますが、エゴは「自我」の同義語で、その意味は確固として定まっていて、それとは別概念であるpropuriumの訳語としてはまったく不適当と思います。「エゴと訳すことは長島さんのエゴでしかありません」(エゴの言葉はこのように使います)。
et quod inde sit, quod ex innata concupiscentia amet mala et feratur in illa, ut quod velit vindicare, velit defraudare, velit diffamare, et velit adulterari; そしてここからであること、生来の強い欲望から悪を愛し、その中に運ばれること、復讐することを欲すること、だますことを欲すること、中傷することを欲すること、そして姦淫することを欲することのように。
et si non cogitat quod peccata sint, et propterea resistit illis, ea faciat quoties occasio se praebet, et non fama propter honorem aut lucrum patitur. そしてもし罪であり、そしてさらにそれに抵抗することを考えないなら、それを機会が提供されるたびごとに行なう、そして名誉または利益のための評判(うわさ)が傷つかない。
Accedit, quod homo faciat illa ex jucundo, si non religio ei sit. 追加の事実は(追加しておく)、人間はそれを楽しみから行なうこと、もし宗教が彼にないなら。
(3) 訳文
みことばから、またみことばからの教えから、だれでも、人間のプロプリウム(固有のもの)は出生から悪であること、そしてここから、生来の欲望から、復讐することを欲し、だますことを欲し、中傷することを欲し、姦淫することを欲するといった悪を愛し、その中に運ばれること、そして、罪であり、さらにまたそれに抵抗しようと考えず、名誉または利益のための評判が傷つかないなら、それを機会が与えられるたびごとに行なうことを知っている。人間は宗教をもたないなら、それを楽しみから行なうこと追加しておく。
(1) 原文
93. Quoniam hoc proprium hominis primam radicem vitae ejus facit, patet qualis homo arbor foret, si non illa radix exstirparetur, et nova radix implantaretur: foret arbor putris, de qua dicitur, quod exscindenda et in ignem conjicienda sit (Matth. iii. 10; cap. vii. 19). Haec radix non removetur, et nova loco ejus inditur, nisi homo spectat mala, quae faciunt radicem, ut damna animae suae, et propterea vult abalienare illa; sed quia sunt proprii ejus, et inde jucunda, non potest id nisi invito, et cum lucta, ita cum pugna.
(2) 直訳
Quoniam hoc proprium hominis primam radicem vitae ejus facit, patet qualis homo arbor foret, si non illa radix exstirparetur, et nova radix implantaretur: この人間のプロプリウムは彼のいのち(生活)の最初の根であるので、人間がどのような木になるか明らかである、もしその根が根こそぎにされ、そして新しい根が植え付けられないなら。
foret arbor putris, de qua dicitur, quod exscindenda et in ignem conjicienda sit (Matth. iii. 10; cap. vii. 19). 腐った木となる、それについて言われている、切り倒されて、火の中に投げ込まれなくてはならないこと(マタイ3:10、第7章19)。
Haec radix non removetur, et nova loco ejus inditur, nisi homo spectat mala, quae faciunt radicem, ut damna animae suae, et propterea vult abalienare illa; この根は遠ざけられない(取り除かれない)こと、そしてそれに代わって新しいものが植え付けられる(与えられる)、もし人間が悪を見ないなら、それは根となっている、自分の霊魂に害として、またさらにそれを取り去ることを欲する。
sed quia sunt proprii ejus, et inde jucunda, non potest id nisi invito, et cum lucta, ita cum pugna. しかし、彼のプロプリウムのものであるので、そしてここから楽しみ〔なので〕、そのことはできない、もし不本意に(いやいやながら)、そしてもがいて、このように(したがって)闘争をもってでないなら。
(3) 訳文
人間のこのプロプリウムは、彼の生活の最初の根であるので、その根が根こそぎにされ、新しい根が植え付けられないなら、人間がどのような木になるか明らかである。腐った木となり、それについては、切り倒されて、火の中に投げ込まれなくてはならと言われている(マタイ3:10、7:19)。もし人間が、その根となっている悪を自分の霊魂に害として見て、さらにまたそれを取り去ることを欲しないなら、この根は取り除かれ、それに代わって新しい根が植え付けられない。しかし、彼のプロプリウムであり、ここから楽しみを得ているので、いやいやながらも、もがいて、したがって闘争ともにでないなら、そのことはできない。
(1) 原文
94. Omnis qui credit quod infernum et caelum sint, et quod caelum sit felicitas aeterna, ac quod infernum sit infelicitas aeterna, et qui credit quod in infernum veniant qui mala faciunt, et in caelum qui bona faciunt, is pugnat; et qui pugnat, ille ex interiori agit, et contra ipsam concupiscentiam, quae facit radicem mali; nam qui pugnat contra aliquid, is non vult illud, et concupiscere est velle. Inde patet, quod radix mali non amoveatur quam per pugnam.
(2) 直訳
Omnis qui credit quod infernum et caelum sint, et quod caelum sit felicitas aeterna, ac quod infernum sit infelicitas aeterna, et qui credit quod in infernum veniant qui mala faciunt, et in caelum qui bona faciunt, is pugnat; 信じる者、すべての者は、天界と地獄が存在すること、また天界は永遠の幸福であること、そして地獄は永遠の不幸であること、そして悪を行なう者は地獄の中にやって来ることを信じる者は、また善を行なう者は天界の中へ、彼は闘う。
et qui pugnat, ille ex interiori agit, et contra ipsam concupiscentiam, quae facit radicem mali; そして闘う者は、彼は内的なものから行動する、そして強い欲望そのものに対して、それは悪の根となっている。
nam qui pugnat contra aliquid, is non vult illud, et concupiscere est velle. なぜなら、何かに対して闘う者は、彼はそれを欲しないから、そして強く欲することは欲すること。
Inde patet, quod radix mali non amoveatur quam per pugnam. ここから明らかである、悪の根は除かれないこと、闘争によって以外に。
(3) 訳文
天界と地獄が存在し、天界は永遠の幸福であり、地獄は永遠の不幸であることを信じ、また悪を行なう者は地獄へ、善を行なう者は天界の中へやって来ることを信じるすべての者は、闘う。そして闘う者は、内的なものから、悪の根となっている欲望そのものに対して、行動する。なぜなら、欲望することは欲することであって、何かに対して闘う者はそれを欲しないから。ここから、闘争による以外に、悪の根は除かれないことが明らかである。