原典講読『驚くべきこと』 18

 

(1) 原文「185番」


18. Postea a facie apparet evolvi quoddam molliter, et inducitur ei perceptio; cavent tunc angeli summa opera ne quae idea ab eo veniat nisi mollior seu amoris: eique datur nosse quod spiritus.


 


(2) 直訳


18. Postea a facie apparet evolvi quoddam molliter, et inducitur ei perceptio; その後、顔からあるものがかれることがられる、穏やかに(しく)また、彼知覚がひきこされる


cavent tunc angeli summa opera ne quae idea ab eo veniat nisi mollior seu amoris: その時、天使最高度きを用心するの観念が〔生き返った〕彼からやって来ないように、さらに穏やかな(しい)ものまたは愛のもの〔の観念〕でないなら。


eique datur nosse quod spiritus. そして、知ることがえられる、〔自分〕霊であること


 


(3) 訳文

18. その後、顔からあるものしくかれることがられまた、彼知覚がひきこされるその時、天使
しいまたは愛のものの観念でないなら、の観念が〔生き返った〕彼からやって来ないように、最高度に用心してその働きをする。そして、〔自分〕霊であるることがえられる

原典講読『驚くべきこと』 19,20,21,22

 

(1) 原文「186番」


19. Tunc orditur vitam; quae primum est felix et laeta, videtur namque sibi in vitam aeternam venisse; quod repraesentatur per lumen candidum pulchre flavescens, quo significatur ejus vita prima, nempe quod caelestis cum spirituali.


 


(2) 直訳


19. Tunc orditur vitam; その時、生活が始められる。


quae primum est felix et laeta, videtur namque sibi in vitam aeternam venisse; それは最初に幸福で喜ばしい、なぜなら、自分自身に永遠のいのち(生活)の中にやって来たこと☆が見られるから。


venioの不定法完了であり、珍しい形かなと思います。


quod repraesentatur per lumen candidum pulchre flavescens, quo significatur ejus vita prima, nempe quod caelestis cum spirituali. そのことは黄色がかった美しい白光りする(輝く)光によって表象される、そのことで彼の最初のいのち(生活)が意味される、すなわち霊的なものとともに天的なもの〔であること〕。


 


(3) 訳文


19. その時、生活められる。それは最初に幸福で喜ばしい、なぜなら、自分自身に永遠のいのちの中にやって来たことが見られるから。そのことは黄色がかった美しい白光りする光によって表象され、そのことで彼の最初のいのちが、すなわち、霊的なものとともに天的なものであることが意味される。


 


(1) 原文「187番」


20. Quod exciperetur dein in societatem spirituum bonorum, repraesentatum est per juvenem insidentem equo, dirigentem eum versus infernum, sed non potest equus movere passum: sicut juvenis repraesentatur, quia ut primum in vitam aeternam venit, est inter angelos, ita sibi quasi in flore juventutis visus.


 


(2) 直訳


20. Quod exciperetur dein in societatem spirituum bonorum, repraesentatum est per juvenem insidentem equo, dirigentem eum versus infernum, sed non potest equus movere passum: その後、善霊の社会の中に受け入れられることが、馬に座っている青年によって表象された、それ〔馬〕を地獄に向けて導いている、しかし、馬は歩みを進めることができない☆。


この個所が「レキシコン」passusの用例として取り上げられています。そこでは「馬を歩ませることができない」と誤訳してしまいました。今後の「改訂版」では直しておきます。


sicut juvenis repraesentatur, quia ut primum in vitam aeternam venit, est inter angelos, ita sibi quasi in flore juventutis visus. 青年のように表象される、永遠のいのちのにやってるとすぐに、天使にいるので、そのように自分自身にあたかも青春時代の花の中に〔いる〕ように見られる。


 


(3) 訳文


20. その後、善霊の社会の中に受け入れられることが、馬に座っている青年によって表象され、その馬を地獄に向けて導いている、しかし、馬は歩みを進めることができない。青年のように表象されるのは、永遠のいのちのにやってるとすぐに、天使にいて、そのように自分自身にあたかも青春時代の花の中にいるように見えるからである。


 


(1) 原文「188番」


21. Vita sequens repraesentata, quod descenderet ex equo et iret pedibus, quia equum e loco movere non potest; et ei insinuatur quod cognitionibus veri et boni instrueretur.


 


(2) 直訳


21. Vita sequens repraesentata, quod descenderet ex equo et iret pedibus, quia equum e loco movere non potest; 続くいのち(生活)表象された、馬から降りた、また足で行ったこと、馬を〔その〕場所から動かすことができないので。


et ei insinuatur quod cognitionibus veri et boni instrueretur. またにしみまされる、真理知識によってえられることが


 


(3) 訳文


21. 続くいのち(生活)、馬を〔その〕場所から動かすことができないので、馬から降り、足で行ったことで表象されたまた、真理知識によってえられることがしみまされる


 


(1) 原文「189番」


22. Postea visae semitae obliquae sursum lente, significantes quod per cognitiones veri et boni perque agnitionem sui sensim duceretur versus caelum; nam absque agnitione sui et cognitionibus veri et boni nemo illuc duci potest. Continuatio videatur in fine hujus capitis.


 


(2) 直訳


22. Postea visae semitae obliquae sursum lente, significantes quod per cognitiones veri et boni perque agnitionem sui sensim duceretur versus caelum; その後、斜上方へゆっくりと〔のぼる〕小道(複数)が見えた☆、真理と善の知識によって、自分自身の承認(認識)によってもまた徐々に天界にむけて導かれる(未来)ことを意味していた。


この個所が「レキシコン」semitaの用例として取り上げられています。そこでは「…小道の視覚(=見えた)」と誤訳してしまいました。やはり今後の「改訂版」では直しておきます。


nam absque agnitione sui et cognitionibus veri et boni nemo illuc duci potest. なぜなら、自分自身承認(認識)真理知識なしにだれもそこにかれることができないから


Continuatio videatur in fine hujus capitis. 続きはこの章の最後に見られる。


 


(3) 訳文


22. その後、斜上方へゆっくりと〔のぼる〕小道が見えた、〔そのことは〕真理と善の知識によって、自分自身を認識することによってもまた徐々に天界にむけて導かれなければならないことを意味していた。なぜなら、自分自身認識すること真理知識なしにだれもそこにかれることができないから


 続きはこの最後られる

原典講読『驚くべきこと』 23,24

 

Continuatio de introitu hominis in vitam aeternam


続き・永遠のいのちの中へ人間の入ることについて


 


(1) 原文「314番」


23. ANGELI spirituales, de quibus prius, postquam data resuscitato seu animae lucis usura ut se circumspicere possit, ei omnia officia quae usquam desiderare in illo statu potest, praestant; ac instruunt eum de illis quae sunt in altera vita, sed quantum capere potest: si in fide fuit, et desiderat, etiam ei mirabilia et magnifica caeli ostendunt.


 


(2) 直訳


23. ANGELI spirituales, de quibus prius, postquam data resuscitato seu animae lucis usura ut se circumspicere possit, ei omnia officia quae usquam desiderare in illo statu potest, praestant; 霊的天使、彼らについては前に〔述べたが〕、生き返った者、すなわち、霊魂に光享受(利用)が与えられた後に、自分自身で見回すことができるように、彼にすべての親切(他人に果たす役立ち)を、それをどんな場合でもその状態の中で望むことができる、実行する。


ac instruunt eum de illis quae sunt in altera vita, sed quantum capere potest: そしてそれらについてえる、それらは来世の中にある、しかし、把握できるその程度に。


si in fide fuit, et desiderat, etiam ei mirabilia et magnifica caeli ostendunt. もし〔彼〕信仰にいたならまたんだ〔なら〕、彼に天界の驚くべきことと荘厳(壮大)なものもまた〔彼らは〕示す。


 


(3) 訳文


23. 霊的天使、彼らについては前に〔述べたが〕、生き返った者に、すなわち、霊魂に自分自身で見回すことができるように享受が与えられた後に、彼にどんな場合でもその状態の中で望むことができるすべての親切を行なう。そして、来世の中にあるものについてえる、しかし、把握できる程度にである。もし〔彼〕信仰にいたならまたんだなら、〔彼らは〕彼に天界の驚くべきことと荘厳なものもまた示す。


 


(1) 原文「315番」


24. At si non talis ut instrui velit, tunc cupit resuscitatus seu anima ab angelorum consortio, quod angeli exquisite percipiunt; nam in altera vita datur communicatio omnium idearum cogitationis: et quando cupit ab illis, tunc illi non relinquunt eum, sed is se dissociat ab illis: angeli unumquemvis amant et nihil prius desiderant quam officia praestare, instruere, et auferre in caelum; in eo illorum summa delectatio consistit.


 


(2) 直訳


24. At si non talis ut instrui velit, tunc cupit resuscitatus seu anima ab angelorum consortio, quod angeli exquisite percipiunt; しかしもしこのようなでないなら、教えられることをするようなその時、生った者、すなわち、霊魂天使わりからることを☆、そのことを天使敏感知覚する


cupioの意味は「願う、望む、欲する」意味であり、通常の辞書ではこの語義しか載せていないと思う(詳しくは知りません)。そして、この文章に出会えば、普通「霊魂は天使の交わりから望む」としか訳せない。そこで、「何を望むのだろうか」という疑問が生じる。そして(解決できずに)困る。かつての私がそうだった。ところが『レキシコン』には《[+前置詞と動作の省略] 行きたがる、行くことを望む》と語義があり、ここが用例として載せてある(「+」とは「伴って」という意味の略記号、すなわち、ここでは前置詞ab)。ab「~から」から、ここで含意される動作の動詞なら「去る」となる。


 何を言いたいかと言えば、「このようなすばらしい辞書『レキシコン』のおかげで、語学の不得意な私でも、スヴェーデンボリの文章が読めた」である。(それで、翻訳もしたし、出版もした)


nam in altera vita datur communicatio omnium idearum cogitationis: なぜなら、来世、思考観念のすべての伝達えられる(存在する)


et quando cupit ab illis, tunc illi non relinquunt eum, sed is se dissociat ab illis: また〔彼〕彼らから去ることを時、その時、彼らは彼を残さない(置き去りにしない)、しかし、彼が自分自身で彼らから分離する(引き離す)


angeli unumquemvis amant et nihil prius desiderant quam officia praestare, instruere, et auferre in caelum; 天使はそれぞれの者を愛する、また親切を実行すること、教えること、また天界の中に連れ去ること以外に何もさらに著しく望まない。


in eo illorum summa delectatio consistit. そのことの中に彼らの最高度の快楽(喜び)がある。


 


(3) 訳文


24. しかしもし、教えられることをするようなでないならその時、生った者は、すなわち、霊魂天使わりからることをそのことを天使敏感知覚するなぜなら、来世では、思考観念のすべての伝達存在するかまた〔彼〕彼らから去ることを時、彼らは彼を置き去りにしないが、しかし、彼が自分自身で彼らから分離する。天使それぞれのまた親切実行すること、教えることまた天界れてくこと以外にはまないそのことのらの最高度がある

原典講読『驚くべきこと』 25,26

 

(1) 原文「316番」


25. Cum anima se ita dissociat, excipitur a spiritibus bonis, in quorum consortio cum est, etiam ei omnia officia praestantur: at si vita ejus talis in mundo fuit ut non in consortio bonorum esse potuerit, tunc quoque ab ii: cupit; et hoc tamdiu et toties usque dum se associat talibus qui vitae ejus in mundo prorsus conveniunt, apud quos vitam quasi suam invenit; et tunc, mirum, cum iis similem vitam agunt, qualem in corpore: sed cum in illam vitam relapsi sunt, tunc inde fit novum exordium vitae, quidam post majorem, quidam post minorem temporis moram, feruntur inde versus infernum; qui vero in fide in Dominum fuerunt, ii a novo illo exordio vitae ducuntur per gradus ad caelum.


 


(2) 直訳


25. Cum anima se ita dissociat, excipitur a spiritibus bonis, in quorum consortio cum est, etiam ei omnia officia praestantur: 霊魂自分自身をそのように分離るとき、善霊により受け入れられる(迎えられる)、彼らの交わりの中にいるとき、さらにまた彼にすべての親切が実行される。


at si vita ejus talis in mundo fuit ut non in consortio bonorum esse potuerit, tunc quoque ab iis cupit; しかし、彼の生活(いのち)が世の中でこのようなものであったなら、善良な交わりの中にいることができないような、その時もまた、彼らから(ることを)


et hoc tamdiu et toties usque dum se associat talibus qui vitae ejus in mundo prorsus conveniunt, apud quos vitam quasi suam invenit; またこのことがそれだけた何度も、自分がこのようなものと仲間となるまで〔行なわれる〕、それらは世の中での彼の生活に完全に一致する(適合する)それらのもとであたかも自分のもののような生活つける


et tunc, mirum, cum iis similem vitam agunt, qualem in corpore: またその時、驚くべきこと〔に〕、彼らとともに同様の生活を送る、身体の中で〔送った生活〕のような。


sed cum in illam vitam relapsi sunt, tunc inde fit novum exordium vitae, quidam post majorem, quidam post minorem temporis moram, feruntur inde versus infernum; しかし、その生活の中に逆戻りしたとき、その時、生活の新しい始まりが生じる、ある者は大きいものの後で、ある者は小さい時間の経過の後で、ここから地獄に向けて運ばれる(導かれる)


qui vero in fide in Dominum fuerunt, ii a novo illo exordio vitae ducuntur per gradus ad caelum. けれども、主への☆信仰の中にいた者は、彼らはその生活の新しい始まりから、次第に天界へ導かれる。


前置詞inには、ここのように「~に向かって」の意味があります。


 


(3) 訳文


25. 霊魂自分自身をそのように分離(とき)、善霊により受け入れられ、彼らの交わりの中にいるとき、さらにまた彼にすべての親切が実行される。しかし、彼の生活(いのち)が世の中で、善良な交わりの中にいることができないようなものであったなら、その時もまた、彼らから(ることを)またこのことが、彼が世の中での自分の生活に完全に一致するような仲間となるまで、それらのもとであたかも自分のもののような生活つけるまでそれだけた何度も〔行なわれる〕。またその時、驚くべきこと〕、彼らとともに、身体〔送った生活〕のと同様生活しかしその生活逆戻りした時、新しい生活まるあるくの時間経過後に、ある小ない時間経過後に、ここから地獄けてかれるけれども、主への信仰にいたそのしい生活まりから、次第天界かれる


 


(1) 原文「317番」


26. Sed quidam ad caelum lentius, quidam citius; immo etiam vidi quod aliqui post mortem immediate in caelum sublati sint: solum duo exempla memorare licet.


 


(2) 直訳


26. Sed quidam ad caelum lentius, quidam citius; しかしある天界へさらにゆっくりとあるはさらに迅速〔導かれる


immo etiam vidi quod aliqui post mortem immediate in caelum sublati sint: それどころかさらにまたる者が死後、直ちに(直接に)、天界の中へ上げられたこと。


solum duo exempla memorare licet. 単に二つの例が話しに出すことが許されている。


 


(3) 訳文


26. しかしある天界へさらにゆっくりとあるはさらに迅速〔導かれる〕。それどころかさらにまたる者が、死後、直ちに、天界の中へ上げられたことを見二つの例だけを話しに出すことが許されている。

原典講読『驚くべきこと』 29,30

 

Qualis vita Animae seu Spiritus


霊魂のまたは霊のいのちの性質


 


この題名をどう訳してよいかわかりません。いちおう英訳をみならってこうしました。


 直訳では「性質のいのち、霊魂のまたは霊の」です。qualisは「どんなものか」と訳せますので「霊魂のまたは霊のいのちはどんなものか」もありえ、これでよいのかもしれません。


 


(1) 原文「320番」


29. QUOD in genere spectat vitam animarum seu recentium spirituum post mortem, multis experientiis constiterat quod homo dum in alteram vitam venit, non sciat quod in altera vita sit, putans quod adhuc in mundo, immo in suo corpore; usque adeo ut cum ei dicitur quod sit spiritus, quod miretur et obstupescat; tam ex causa quod prorsus sit sicut homo quoad sensus, cupiditates et cogitationes, quam ex eo quod non crediderit cum vixit in mundo, quod spiritus sit, et quidam, quod spiritus non possit esse talis.


 


(2) 直訳


29. QUOD in genere spectat vitam animarum seu recentium spirituum post mortem, multis experientiis constiterat quod homo dum in alteram vitam venit, non sciat quod in altera vita sit, putans quod adhuc in mundo, immo in suo corpore; 全般的、霊魂すなわち、死後、新しくのいのちをめる(言及する)ことが、多くの経験で確定している(明らかである)、人間は来世にやって来る時、来世(他の生活)の中にいることを知らないこと、依然として世の中に、それどころか身体の中に〔いる〕ことを思って(考えて)


usque adeo ut cum ei dicitur quod sit spiritus, quod miretur et obstupescat; そこまでもに言われるとき、霊であること、驚またびっくりすること


tam ex causa quod prorsus sit sicut homo quoad sensus, cupiditates et cogitationes, quam ex eo quod non crediderit cum vixit in mundo, quod spiritus sit, et quidam, quod spiritus non possit esse talis. 世中で生きていたとき信じないことそのことからと同じく☆、完全に人間のようであることの理由から、感覚、欲望や思考に関して、霊であること、またある者は、霊はこのようなものであることができないこと〔を信じた〕。


tamquam~は「~と同じく…」ですがここでは頭から「…も~も」でよいでしょう。


 


(3) 訳文


29. 全般的、霊魂すなわち、死後、新しくのいのちをめる、多くの経験で、人間は来世にやって来る時、依然として世の中に、それどころか身体の中にいると思って、来世の中にいることを知らないことが明らかである。であることまでもわれるとき、完全に人間のようであることの理由からも、世中で生きていたとき、感覚、欲望や思考に関して、霊であることを信じなかったこと、またある者は、霊はこのようなものであることができない、と信じたことからも、驚びっくりする


 


(1) 原文「321番」


30. Alterum est quod spiritus multo excellentiores facultates sensitivas habeat, et multo excellentiores cogitandi loquendique dotes quam cum vixit in corpore, usque adeo ut vix comparari possint; tametsi hoc spiritus nesciant antequam detur iis reflexio a Domino.


 


(2) 直訳


30. Alterum est quod spiritus multo excellentiores facultates sensitivas habeat, et multo excellentiores cogitandi loquendique dotes quam cum vixit in corpore, usque adeo ut vix comparari possint; 他(第二)ものである、大いに(さらに)まさった感覚能力っていることまたいに(さらに)まさったえるまた能力(贈り物)身体の中で生きたときよりも〔持っている〕、ほとんど比較されることができないまでも。


tametsi hoc spiritus nesciant antequam detur iis reflexio a Domino. それでもこのことをらない、彼らにから熟考☆えられる


雑談です。reflexioは動詞reflecto「向きを変える」の名詞です。光が向きを変えれば「反射する」です。そこからは「反映する」の意味も生じます。名詞なら「反射」「反映」です。


 さて、心の中で「考え」が「向きを変える」とうなるでしょうか。あれこれ考えをめくらせることになるでしょう。すなわち「熟考」であり、それが過去の対象なら「反省」でもあります。


 


(3) 訳文


30. もう一つの理由は、大いにまさった感覚能力っていることまたいにまさったまた能力(贈り物)身体の中で生きたときよりも、ほとんど比較されることができないまでも持っていることである。それでもこのことを、彼らにから熟考えられるらない