原典講読『霊界体験記』 3419

(1) 原文

Quod totus maximus homo sit organicus, et referat membranacea puriora et crassiora corporis,

et Solus Dominus interiora, ita in derivatis sanguines

 

3419. Ex iis quae de maximo homine observata sunt, constat, quod modo sit organicus, proinde membranaceum, cui correspondent organica seu membranacea corporis, quae vita Domini aguntur, ita ex Domino cogitant et agunt: Solus Dominus quia vita, vivificat et actuat ea, ita repraesentatur quoque per spiritus animales, seu sanguines, in ultima corporis natura: nam vita Ipsius tam in ultimis quam in primis est. Quare quisquis suam vitam vult vivere seu agere, non potest esse in Maximo homine, sed quantum cupit, tantum expellit se, repurgatur, et rejicitur: quare totus maximus homo est vis patiens, seu vis passiva, quae vocatur mortua in se, at Solus Dominus, vis activa, agens, seu viva; inde conjugium, et coelum comparatur sponsae seu uxori, et Dominus Solus Sponsus. 1748, 1 Oct.

 

(2) 直訳

Quod totus maximus homo sit organicus, 最大の人の全体が有機体であること、

et referat membranacea puriora et crassiora corporis, また身体のさらに純粋なものとさらに粗雑なものの膜質のものを表わしている、

et Solus Dominus interiora, ita in derivatis sanguines また主おひとりが内的な(内部の)ものを、そのように派生したものの中の血を

3419. Ex iis quae de maximo homine observata sunt, constat, それらから、それらは最大の人について観察された、明らかである、

quod modo sit organicus, proinde membranaceum, 単なる有機体であること、それゆえに膜質、

cui correspondent organica seu membranacea corporis, quae vita Domini              aguntur, それに身体の有機体または膜質が対応している、それらは主のいのちで(によって)働きかけられる、

ita ex Domino cogitant et agunt: そのように、主から考える、また行動する――

Solus Dominus quia vita, vivificat et actuat ea, 主おひとりが、いのち〔であり〕、それらを生かす、また活動させるからである、

ita repraesentatur quoque per spiritus animales, seu sanguines, in ultima corporis natura: そのように霊魂精気☆によってもまた表象された、すなわち、血、身体の最も外部の(最終的な)性質の中での――

☆霊魂精気(spiritus animalis)は「脳髄に生じ神経を通って全身に伝えられるとされていた精気。魂と外界をつなぐ役を果たすと考えられた」。

nam vita Ipsius tam in ultimis quam in primis est. なぜなら、その方のいのちは最も外部の(最終的な)者の中にも最初のものの中にもあるからである。

Quare quisquis suam vitam vult vivere seu agere, non potest esse in Maximo homine, それゆえ、だれでも自分のいのちを生きることまたは行なうことを欲する、最大の人の中にいることができない、

sed quantum cupit, tantum expellit se, repurgatur, et rejicitur: しかし、どれだけ欲するか〔によって〕それだけ自分自身を追い出す、清められる、また退けられる――

quare totus maximus homo est vis patiens, seu vis passiva, quae vocatur mortua in se, それゆえ、最大の人の全体は働きかけられる力である、すなわち、受動的な力、それは本質的に死んだものと呼ばれる、

at Solus Dominus, vis activa, agens, seu viva; しかし、主おひとりが、活動的な、働いている、すなわち、生きている力〔である〕。

inde conjugium, et coelum comparatur sponsae seu uxori, et Dominus Solus Sponsus. ここから結婚〔がある〕、また天界は花嫁または妻にたとえられる、また主おひとりが花婿〔である〕。

1748, 1 Oct. 1748年10月1日。

 

(3) 訳文

最大の人の全体が有機体であり、身体の純粋なものと粗雑なものの膜質のものを表わし、

また、主おひとりが内部のものを、そのように派生したものの中の血を表わしていること

 

3419. 最大の人について観察されたものから、〔それが〕単なる有機体であり、それゆえに膜質であることが明らかである。それに身体の有機体または膜質が対応し、それらは主のいのちによって働きかけられ、そのように、主から考え、行動する――主おひとりが、いのちであり、それらを生かし、活動させるからである。そのように身体の最外部の性質の中での霊魂精気☆、すなわち、血によってもまた表象された――なぜなら、その方のいのちは最外部のものの中にも最初のものの中にもあるからである。それゆえ、自分のいのちで生きることまたは行なうことを欲する者はだれでも、最大の人の中にいることができない。しかし、〔そのことを〕欲すれば欲するほど、それだけ自分自身を追い出す。彼らは清められ、退けられる――

それゆえ、最大の人の全体は働きかけられる力、すなわち、受動的な力であり、それは本質的に死んだものと呼ばれる。しかし、主おひとりが、活動的な、働いている力、すなわち、生きている力である。ここから結婚があり、天界は花嫁または妻にたとえられ、主おひとりが花婿である。1748年10月1日。

 

☆霊魂精気(spiritus animalis)は「脳髄に生じ神経を通って全身に伝えられるとされていた精気。魂と外界をつなぐ役を果たすと考えられた」。

原典講読『霊界体験記』 3420

(1) 原文

Quod nulla stella fixa detur, quae non suas tellures circum se habeat

 

3420. Loquutus cum spiritibus de stellis, et ortu tellurum circum eas, quod non detur stella, quia instar solis et centri est, quae non habeat tellures circum se, nam nihil creatum quam ob finem maximi hominis, ita propter Dominum. 1748, 2 Oct.

 

(2) 直訳

Quod nulla stella fixa detur, quae non suas tellures circum se habeat 何も恒星(不動の星)は存在しないこと、それはそれ自体のまわりに自分の地球を持たない、

3420. Loquutus cum spiritibus de stellis, et ortu tellurum circum eas, quod non detur stella, 〔私は〕霊たちと星々について話した、またそれらのまわりの地球☆の起源について、星が存在しないこと〔を言って〕、

☆地球としての「惑星」の意味です。

quia instar solis et centri est, quae non habeat tellures circum se, 太陽また中心のようであるからである、それはそれ自体のまわりに地球を持たない、

nam nihil creatum quam ob finem maximi hominis, ita propter Dominum. なぜなら、最大の人の目的のために以外に何も創造されたかったからである、そのように主のために。

1748, 2 Oct. 1748年10月2日。

 

(3) 訳文

恒星自体のまわりに自分の地球を持たない恒星は何も存在しないこと

 

3420. 〔私は〕霊たちと星々について、またそれらのまわりの地球〔惑星〕の起源について、〔そのような〕星は存在しない、と〔言って〕話した。それはそれ自体のまわりに地球〔惑星〕を持たない太陽や中心のようであるからである。なぜなら、最大の人の目的のために、そのように主のために以外に、何も創造されたかったからである。1748年10月2日。

原典講読『霊界体験記』 3421

(1) 原文

Quod docti qui phantasias ceperint, nihil aliud videant, quam quae confirmant

 

3421. Cum spiritibus de doctis loquutus, quod spiritus [apud tales] plura confirmantia eorum quae ceperunt ex amore sui [et]{1} mundi, et assumserunt pro principiis, inveniant, quam apud alios, nam quicquid philosophicum et scientificum apud homines est, id vertunt in confirmantia, caetera non vident, vel si ab aliis excitantur, eo flectunt; similiter praedicatores ea quae sunt in Verbo Domini, non vident ea quae repugnant, sed modo ea in sensu literali, quae favent: quare quo doctior in scientiis, et doctior in Verbo, eo solent esse insaniores: inde forte venit, quod sacerdotes quasi illico mutent animum, cum sacerdotes fiunt, et immisericordiores reliquis fiunt, praeter alia; se habent ea, sicut spirituum ideae, qui vident modo spurca, quae longinqua [2850-53], qui concludunt solum ex iis, quae vident{a}. 1748, 2 Oct.

@1 sic J.F.I. Tafel

@a h.e. se habent ea [apud tales doctos] qui concludunt solum ex iis quae vident, sicut ideae spirituum qui vident modo spurca quae longinqua (すなわち)それらは振る舞う、〔このような学者たちのもとで〕その者は単にそれらから結論する、それらを彼らが見る、霊たちの観念のように、その者は汚れたものだけを見る、それらは遠く離れたもの〔である〕

 

(2) 直訳

Quod docti qui phantasias ceperint, nihil aliud videant, quam quae confirmant 学者たちは、その者は幻想を捕らえた(受け入れた)、何らかのものを何も見ないこと、確信したそれら以外に

3421. Cum spiritibus de doctis loquutus, 〔私は〕霊たちと学者たちについて話した、

quod spiritus [apud tales] plura confirmantia eorum quae ceperunt ex amore sui [et]{1} mundi, 霊たちは〔このような者のもとの〕彼らの確信する多くのものを自己愛〔と〕世への〔愛〕からそれらを捕らえる(受け入れる)、

et assumserunt pro principiis, inveniant, quam apud alios, また原理として取り入れる、見つける、他の者のもとによりも、

nam quicquid philosophicum et scientificum apud homines est, なぜなら、人間のもとにある哲学的なものと記憶知のどんなものでも、

id vertunt in confirmantia, caetera non vident, vel si ab aliis excitantur, eo flectunt; それを確信するものへ変える、他のものを見ない、あるいは、もし他の者たちによりかきたてられるなら、それらを〔自分自身の見解へと〕曲げるからである。

similiter praedicatores ea quae sunt in Verbo Domini, non vident ea quae repugnant, 同様に、説教者はそれらを〔見ない〕それらは主のみことばの中にある、それらを見ない、それらは不快である(反感を抱く)、

sed modo ea in sensu literali, quae favent: しかし、文字どおりの意味の中のそれらだけを、それらを好意を持つ(賛同する)――

quare quo doctior in scientiis, et doctior in Verbo, eo solent esse insaniores: それゆえ、知識の中でさらに学識があれば、またみことばの中で学識があればあるほど、ますますさらに狂っているものであることがよくある――

inde forte venit, quod sacerdotes quasi illico mutent animum, ここからおそらくやって来る(生ずる)、聖職者たちが、いわば、直ちに、アニムス(心)を変えること、

cum sacerdotes fiunt, et immisericordiores reliquis fiunt, praeter alia; 聖職者になるとき、また他の者に(よりも)さらに無慈悲なものになる、ほかに他のこと。

se habent ea, sicut spirituum ideae, それらは振る舞う、霊たちの観念のように、

qui vident modo spurca, quae longinqua [2850-53], その者は汚れたものだけを見る、それらは遠く離れたもの〔である〕〔2850-53〕、

qui concludunt solum ex iis, quae vident{a}. その者は単にそれらから結論する、それらを彼らが見る☆。

☆この部分の解釈(訳)について「注」参照(あまり参考にならないかも知れません)。

1748, 2 Oct. 1748年10月2日。

 

(3) 訳文

幻想を捕らえた学者たちは、確信したものしか何も見ないこと

 

3421. 〔私は〕霊たちと学者たちについて話した――〔このような者のもとの〕霊たちは自己愛と世俗愛から彼らの確信する多くのものを捕らえ、原理として取り入れ、他の者のもとによりも見つける。なぜなら、人間のもとにある哲学的なものと記憶知のどんなものでも、それを確信するものへ変えて、他のものを見ない、あるいは、もし他の者たちによりかきたてられるなら、それらを〔自分自身の見解へと〕曲げるからである。

同様に、説教者は主のみことばの中にあるものを見ない、それらは不快である、しかし、文字どおりの意味の中のものだけに好意を持つ――それゆえ、知識でさらに学識があればあるほど、みことばで学識があればあるほど、ますますさらに狂っていることがよくある――ここからおそらく生じている――聖職者たちが聖職者になるとき、いわば、直ちに、アニムス(心)を変え、また他の者よりもさらに無慈悲な者になることであある、ほかに他のこと。

それらは遠く離れた汚れたものだけを見る霊たちの観念のようであり〔2850-53番〕、それらの者は彼らが見るそれらだけから結論する。1748年10月2日。

原典講読『霊界体験記』 3422

(1) 原文

De ideis spirituum

 

3422. Per unam tacitam ideam sisti potuit spiritibus, qualis idea spirituum inferiorum, qualis spirituum angelicorum, tum qualis angelorum, solum per id quod idea perceptum, quod interiora ideae sint spirituum angelicorum, et eorum interiora sint angelorum, et simul dictum quod hoc quod momento factum et perceptum sit, non possit exponi homini per multas paginas, et usque non intelligeretur, et quidem ex causa, quia non perceptionem habet quid idea, minus, quid intus seu intra ideas, nam putat omnia simplicia, nam sic concludunt homines corporei suas ideas. 1748, 24 Oct.

 

(2) 直訳

De ideis spirituum 霊たちの観念について

3422. Per unam tacitam ideam sisti potuit spiritibus, 一つの無言の(暗黙の)観念によって霊たちに示されることができた、

qualis idea spirituum inferiorum, qualis spirituum angelicorum, tum qualis angelorum, さらに低い霊たちの観念がどんなものか、天使的な霊たちの〔観念が〕どんなものか、なおまた天使たちの〔観念が〕どんなものか、

solum per id quod idea perceptum, そのことによってだけ、観念を知覚したこと、

quod interiora ideae sint spirituum angelicorum, et eorum interiora sint angelorum, 観念の内的なものが天使的な霊たちのものであること、また彼らの内的なものは天使のものである、

et simul dictum quod hoc quod momento factum et perceptum sit, また、同時に言われた、このことは瞬間に行なわれる、また知覚されること、

non possit exponi homini per multas paginas, et usque non intelligeretur, 多くのページによって人間に説明されることができない、またそれでも理解されない、

et quidem ex causa, quia non perceptionem habet quid idea, minus, quid intus seu intra ideas, 実際に、理由から、知覚を持たないからである、何が観念か、まして、何が内面的な、すなわち、内部の観念か、

nam putat omnia simplicia, なぜなら、すべてのものは単純なもの〔である〕と思っているからである、

nam sic concludunt homines corporei suas ideas. なぜなら、このように形体的な人間は自分の観念を結論するからである。

1748, 24 Oct. 1748年10月24日。

 

(3) 訳文

霊たちの観念について

 

3422. 一つの暗黙の観念によって、観念の内的なものが天使的な霊たちのものであり、彼らの内的なものは天使のものである観念を知覚したこと、そのことだけによって、さらに低い霊たちの観念がどんなものか、天使的な霊たちの観念がどんなものか、なおまた天使たちの観念がどんなものか、霊たちに示されることができた。

また、同時に、このことは瞬間に行なわれ、知覚される、と言われた。〔このことは〕多くのページによっても人間に説明されることができず、理解もされない。実際に、その理由は、何が観念か、まして、何が内面的な、すなわち、内部の観念か、すべてのものは単純なものと思っているので、その知覚を持たないからである。なぜなら、このように形体的な人間は自分の観念を結論するからである。1748年10月24日☆。

 

☆この日付は何らかの間違いであろう。このあとの3440番に10月2日とあり、それ以降の日付の記事が続くからである。

原典講読『霊界体験記』 3423

(1) 原文

De metrica cogitatione spirituum

 

3423. Metrice loquuntur spiritus et angeli, ita ut fluat sermo sponte absque retardatione: vocibus familiaribus utuntur, nec vox infertur, quae sensum multiplicet, aut aliunde abstrahat; tum ne quid amoris sui ex artificiali vocum elegantia et combinatione influat; haec enim disturbant: fluidius agunt soli absque hominis comitante attentione, tum si non inhaerent alicui voci, sed sensui. Desinebant mihi in unitates, utplurimum simplices, dum in alias, in unitatem per accentum feruntur. Haec propter plurium spirituum simultaneam loquutionem, alioquin plures non possent loqui simul; quare rotundum esse debet. Unitas ultima fit rotunda per sequentem, in quam sic volvitur prior. Metrica loquela vadit ab interioribus versus exteriora, per fines ita dictos medios, qui omnes sunt unitates; sed harmonia{1} loquutionis spirituum quomodo differt ab harmonia loquutionis angelorum, nondum observare licuit. Haec in via.

@1 ms. harmonica ut videtur

 

(2) 直訳

De metrica cogitatione spirituum 霊たちの律動的な(リズミカルな)思考について

3423. Metrice loquuntur spiritus et angeli, ita ut fluat sermo sponte absque retardatione: 霊と天使たちは律動的に(リズミカルに)話す、そのように会話は自発的に流れるように、遅滞なしに――

vocibus familiaribus utuntur, nec vox infertur, quae sensum multiplicet, aut aliunde abstrahat; よく知られている言葉で(を)用いる、言葉も持ち込まれない、それは意味を増し加える、または別の場所へ引き離す。

tum ne quid amoris sui ex artificiali vocum elegantia et combinatione influat; なおまた、自己愛の何らかのものが、人為的な(模造の)言葉からの優雅と結合が、流れ込まないように〔用心している〕。

haec enim disturbant: というのは、これらは乱すからである――

fluidius agunt soli absque hominis comitante attentione, tum si non inhaerent alicui voci, sed sensui. 注意の伴っている人間なしに、ひとりで、さらに流暢に行なう(=話す)、なおまた、もし何らかの言葉に固執(執着)しないなら、しかし、意味に。

Desinebant mihi in unitates, utplurimum simplices, dum in alias, in unitatem per accentum feruntur. それらは私に〔とって〕単一体に終わった、多くの場合、単純なもの。他のものに〔終わった〕時、イントネーション(音調)によって単一体に運ばれる(導かれる)。

Haec propter plurium spirituum simultaneam loquutionem, alioquin plures non possent loqui simul; これらは多くの霊たちのために〔ある〕、同時の話し方、そうでなければ、多くの者が同時に話すことができない。

quare rotundum esse debet. それゆえ、丸いものでなければならない。

Unitas ultima fit rotunda per sequentem, in quam sic volvitur prior. 最後の単一体は続くものによって丸いものになる、その中へこのように前のものが回転運動によって進む(=転がり込む)。

etrica loquela vadit ab interioribus versus exteriora, per fines ita dictos medios, qui omnes sunt unitates; 律動的な(リズミカルな)話し方は内部から外部へ向けて進む、中間の目的を通して、そのように言われるもの、そのすべてのものは単一体〔である〕、

sed harmonia{1} loquutionis spirituum quomodo differt ab harmonia loquutionis angelorum, しかし、霊たちの話し方の調和がどのように異なっているか、天使たちの話し方の調和と、

nondum observare licuit. まだ観察することが〔私に〕許されなかった。

Haec in via. これらは道の中で(=旅行の途上で)〔書かれた〕。

 

(3) 訳文

霊たちの律動的な思考について

 

3423. 霊と天使たちは律動的に、流れるように話し、そのように会話は、遅滞なしに自発的である――よく知られている言葉を用いて、意味を増し加えるかまたは別のところへ引き離す言葉も持ち込まれない。なおまた、自己愛の何らかのものが、人為的な言葉からの優雅や〔その〕結合〔したもの〕が、流れ込まないように〔用心している〕。というのは、これらは乱すからである――注意している人間がいなくて、ひとりで〔いるとき〕、なおまた、何らかの言葉でなく、意味に執着するなら、さらに流暢に行なう(=話す)。

それらは私に〔とって〕多くの場合、単純なもの〔である〕単一体に終わった。他のものに〔終わった〕時、音調によって単一体へと導かれる。これらは多くの霊たちの、同時の話し方のためにあり、そうでなければ、多くの者が同時に話すことができない。それゆえ、丸いものでなければならない。最後の単一体は続くものによって丸いものになり、その中へこのように前のものが転がり込む。

律動的な話し方は内部から外部へ向けて、すべてのものは単一体〔であると〕そのように言われる中間の目的を通して、進む。しかし、霊たちの話し方の調和と天使たちの話し方の調和が、どのように異なっているか、観察することはまだ〔私に〕許されなかった。これらは旅行中に〔書かれた〕☆。

 

☆1748年の秋、スヴェーデンボリは『天界の秘義』を出版するために、オランダを去ってイギリスへ向かった(『スヴェーデンボリ叙事詩』357ページ)。