原典講読『聖書』 91

QUOD HAERESES EX SENSU LITTERAE VERBI CAPTARI POSSINT,


SED QUOD CONFIRMARE ILLAS DAMNOSUM SIT.


異端はみことばの文字おりの意味からつくり上げることができること、


しかし、それらを確信することは不可とされる(断罪される)こと


 


(1) 原文


91.  Supra ostensum est, quod Verbum non possit intelligi absque doctrina, et quod doctrina sit sicut lucerna, ut genuina vera videantur; et hoc ex causa, quia Verbum per meras correspondentias conscriptum est. Inde est, quod plura ibi apparentiae veri sint, et non nuda vera; et plura ad captum naturalis, immo sensualis, hominis scripta, sed tamen ita ut simplices illud simpliciter possint intelligere, et intelligentes intelligenter, ac sapientes sapienter. Nunc quia Verbum tale est, possunt apparentiae veri, quae sunt vestita vera, pro nudis veris captari; quae dum confirmantur, fiunt falsa. Sed hoc fit ab illis qui supra alios se credunt sapere, cum tamen non sapiunt; nam sapere est videre num verum sit antequam confirmatur, non autem confirmare quodcunque lubet; hoc faciunt illi, qui genio confirmandi pollent, et in fastu propriae intelligentiae sunt; illud autem faciunt qui amant vera, et afficiuntur illis, quia vera sunt, et faciunt illa usus vitae; hi enim illustrantur a Domino, ac vident vera ex luce illorum; illi autem illustrantur a semet, et vident falsa etiam ex luce illorum.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』254番に引用されている〕


Supra ostensum est, quod Verbum non possit intelligi absque doctrina, et quod doctrina sit sicut lucerna, ut genuina vera videantur; 上に示された、みことばは教えなしに理解されることができないこと、また教えはランプの明かりのようであること、純粋な真理を見るための。


et hoc ex causa, quia Verbum per meras correspondentias conscriptum est. またこれは理由から、みことばはまったくの対応によって書かれているので。


Inde est, quod plura ibi apparentiae veri sint, et non nuda vera; ここからである、多くのものはそこに真理の外観であること、また裸の真理ではない。


et plura ad captum naturalis, immo sensualis, hominis scripta, sed tamen ita ut simplices illud simpliciter possint intelligere, et intelligentes intelligenter, ac sapientes sapienter. また多くのものは、人間の自然的なものの☆把握ために、むしろ感覚的なものの☆〔把握〕、書かれた、しかし、それでも、このように〔書かれた〕、単純な者にそれは単純に理解されることができるように、また知的な者には知的に、そして賢い者には賢明に。


この「の」は主格属格です。すなわち「自然的なものが把握するために」。


Nunc quia Verbum tale est, possunt apparentiae veri, quae sunt vestita vera, pro nudis veris captari; そこで、みことばはこのようなものであるので、真理の外観は、それは真理の衣服である、裸の真理の代わりに把握されることができる。


quae dum confirmantur, fiunt falsa. それらが確信される時、虚偽になる。


Sed hoc fit ab illis qui supra alios se credunt sapere, cum tamen non sapiunt; しかし、このことは彼らにより生じる、他の者の上に自分自身を賢明である信じる者ら、そのときそれでも賢明でない。


nam sapere est videre num verum sit antequam confirmatur, non autem confirmare quodcunque lubet; なぜなら、賢明であることは真理であるかどうか、確信する前に見ることであるから、しかしながら確信することではない、気にいる☆どんなものでも。


libetlubetと綴ることがあります。意味は「喜びである、好むところである、気にいる」。


hoc faciunt illi, qui genio confirmandi pollent, et in fastu propriae intelligentiae sunt; このこと(後者)を彼らがする、確認する(生まれながらの)性質を賦与されている者、また自己の知性の高慢の中にいる者。


illud autem faciunt qui amant vera, et afficiuntur illis, quia vera sunt, et faciunt illa usus vitae; しかしながらそのこと(前者)を真理を愛する者がする(行なう)、またそれら〔真理〕に情愛を感じさせられる(感動する)〔者が〕、真理であるので、またそれらを生活の役立ちにする。


hi enim illustrantur a Domino, ac vident vera ex luce illorum; というのは、これら(後者)は主から照らされる、そして真理をそれらの光から見るから。


illi autem illustrantur a semet, et vident falsa etiam ex luce illorum. しかしながら、それら(前者)自分自身から照らされる、また虚偽もまたそれらの光から見る。


 


(3) 訳文


91.  みことばは教えなしに理解されることができないこと、また教えは純粋な真理を見るためのランプの明かりのようであること、またこれは、みことばはまったくの対応によって書かれている理由からであることは前に示された。ここから、そこの多くのものは真理の外観であり、裸の真理ではない。また多くのものは、人間の自然的なものが、むしろ感覚的なもののが把握するために書かれたが、しかし、それでも、それは単純な者には単純に、また知的な者には知的に、そして賢い者には賢明に理解されることができるようにこ書かれた。そこで、みことばはこのようなものであるので、真理の衣服である真理の外観は、裸の真理の代わりに把握されることができ、それらが確信される時、虚偽になる。しかし、このことは他の者よりも自分のほうが賢明である信じる者らにより生じる、そのときそれでも賢明でない。なぜなら、賢明であることは確信する前に真理であるかどうか見ることであり、気にいるどんなものでも確信することではないからである。このこと〔気にいるどんなものでも確信すること〕は、確認する性質を賦与されている者、また自己の知性を誇る者がする。しかし、そのこと〔確信する前に真理であるかどうか見ること〕は、真理であるからと真理を愛し、真理に情愛を感じ、またそれらを生活に役立てる者が行なう。というのは、後者は主から照らされ、そして真理をそれらの光から見るが、しかし、前者は自分自身から照らされ、虚偽もまたそれらの光から見るからである。 

原典講読『聖書』 92

 

(1) 原文


92.  Quod apparentiae veri, quae sunt vestita vera, pro nudis veris ex Verbo captari possint, et quod, dum confirmantur, fiant falsa, constare potest ex tot haeresibus, quae in Christianismo fuerunt, et adhuc sunt. Ipsae haereses non damnant homines, sed vita mala; tum confirmationes falsitatum, quae in haeresi sunt, ex Verbo, et per ratiocinia ex naturali homine, damnant. Quisque enim nascitur in religionem parentum suorum, ab infantia initiatur in illam, et postea retinet illam, nec potest semet ipsum educere ex falsis ejus propter negotia in mundo: sed vivere male, et confirmare falsa usque ad destructionem genuini veri, hoc damnat. Nam qui manet in sua religione, et credit in Deum, ac intra Christianismum credit in Dominum, et Verbum sanctum habet, et secundum praecepta decalogi ex religione vivit, is non jurat in falsa; quare dum audit Vera, et suo modo percipit illa, potest illa amplecti, et sic a falsis educi: non autem ille qui falsa religionis suae confirmaverat, nam falsum confirmatum manet, et non potest exstirpari; est enim falsum post confirmationem, sicut quis juraverit in illud, imprimis si cohaeret cum amore proprii, et inde fastu sapientiae.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』254番に引用されている〕


Quod apparentiae veri, quae sunt vestita vera, pro nudis veris ex Verbo captari possint, et quod, dum confirmantur, fiant falsa, constare potest ex tot haeresibus, quae in Christianismo fuerunt, et adhuc sunt. 真理の外観が、それらは真理の衣服である、みことばからの裸の真理の代わりに把握されることができる、またそれは、確信される時、虚偽となることは、このように多くの異端から明らかにすることができる、それらはキリスト教世界の中にあった、また今なおある。


Ipsae haereses non damnant homines, sed vita mala; 異端そのものは人間を断罪しない(地獄へ落とさない)☆、しかし悪の生活が。


動詞damnoの意味は「①有罪の判決をする②不可とする、非難する③地獄へと断罪する、地獄へ落とす」です。私は通常「断罪する」の訳語を用いていますが、ここでは具体的に「地獄へ落とす」がよいでしょう。


tum confirmationes falsitatum, quae in haeresi sunt, ex Verbo, et per ratiocinia ex naturali homine, damnant. さらに、虚(の信念)確信は、それらは異端の中にある、みことばから、また自然的な人間からの(誤った)推論によって、断罪する(地獄へ落とす)


Quisque enim nascitur in religionem parentum suorum, ab infantia initiatur in illam, et postea retinet illam, nec potest semet ipsum educere ex falsis ejus propter negotia in mundo: というのは、だれも自分の両親の宗教の中に生まれているから、幼児期からその中に導かれる、またその後、それを保持する、その虚偽から自分自身そのものを連れ出すこともできない、世の中の仕事(職務)のために。


sed vivere male, et confirmare falsa usque ad destructionem genuini veri, hoc damnat. しかし、悪く生きること、純粋な真理の破壊にまでも虚偽を確信すること、このことが断罪する(地獄へ落とす)


Nam qui manet in sua religione, et credit in Deum, ac intra Christianismum credit in Dominum, et Verbum sanctum habet, et secundum praecepta decalogi ex religione vivit, is non jurat in falsa; なぜなら、自分の宗教の中にとどまる者は、また神を信じる、そしてキリスト教世界の中で主を信じる、みことばを聖なるもの〔として〕持つ☆1、また宗教からの十戒の戒めにしたがって生きる、彼は虚偽の中で誓わない☆2


1 直訳です。habeoには「心に持つ→抱く」すなわち「思う」、また「見なす」という意味があります。


2 「虚偽の中で誓わない」でも意味は通じると思いますが、「虚偽を誓わない」とも訳せます。すなわち、自動詞とするにしても、inの捉えた方で意味が異なってきます。しかし、文脈からは、すなわち、最後の文をみると、「神に誓う」という言い方がありますが、それと同じに、「虚偽に誓いをたてる」、「虚偽に誓う」という意味ですね。


quare dum audit Vera, et suo modo percipit illa, potest illa amplecti, et sic a falsis educi: それゆえ、真理を聞く時、また自分の方法(仕方)でそれを受け入れる、それを抱くことができる、またこうして虚偽から連れ出されることが〔できる〕。


non autem ille qui falsa religionis suae confirmaverat, nam falsum confirmatum manet, et non potest exstirpari; しかしながら、彼は〔でき〕ない、自分の宗教の虚偽を確信した者は、なぜなら、確信された虚偽はとどまるから、また根絶されることができない〔から〕。


est enim falsum post confirmationem, sicut quis juraverit in illud, imprimis si cohaeret cum amore proprii, et inde fastu sapientiae. というのは、虚偽は確信の後、だれかがそれ〔虚偽〕に誓いをたてたようなものであるから、特に、もしプロプリウムの愛に結合しているなら、またここから知恵の高慢に。


 


(3) 訳文


92.  真理の衣服である真理の外観が、みことばからの裸の真理の代わりに把握されることができ、またそれは確信される時、虚偽となることは、キリスト教世界の中にあった、また今なおある、このように多くの異端から明らかにすることができる。異端そのものは人間を地獄へ落とさないが、しかし悪の生活が地獄へ落とす。さらに異端の中にある虚偽を、みことばから、また自然的な人間からの推論によって確信することは、地獄へ落とす。というのは、だれも自分の両親の宗教の中に生まれていて、幼児期からその中に導かれ、またその後、それを保持し、世の中の仕事のために、その虚偽から自分自身そのものを連れ出すこともできないから。しかし、悪く生きること、純粋な真理の破壊にまでも虚偽を確信すること、このことが地獄へ落とす。なぜなら、自分の宗教の中にとどまり、また神を信じ、そしてキリスト教世界の中で主を信じ、みことばを聖なるものと見なし、また宗教からの十戒の戒めにしたがって生きるる者は、虚偽に誓いをたてないからである。それゆえ、真理を聞き、また自分の仕方でそれを受け入れる時、それを抱き、こうして虚偽から連れ出されることがことができる。しかし、自分の宗教の虚偽を確信した者はできない、なぜなら、確信された虚偽はとどまり、根絶されることができないから。というのは、確信の後の虚偽は、だれかがそれの虚偽に誓いをたてるようなもの、もし自己固有の愛に、またここから知恵の高慢に結合しているなら特にそのようなものであるから。

原典講読『聖書』 93, 94

 

(1) 原文


93.  Locutus sum cum quibusdam in mundo spirituali, qui ante plura saecula vixerunt, et se confirmaverunt in falsis religionis suae; et compertus sum, quod in iisdem adhuc constanter manerent: et locutus sum cum quibusdam ibi, qui ex eadem religione fuerunt, et cogitaverunt sicut illi, sed non confirmaverunt falsa ejus apud se; et compertus sum, quod instructi ab angelis falsa rejecerint, et vera imbuerint; et quod hi salvati sint, non autem illi. Unusquisque homo post mortem instruitur ab angelis, et recipiuntur illi qui vera vident, et ex veris falsa; nam datur cuivis vera spiritualiter videre post mortem; vera vident illi qui non se confirmaverunt ({1}in falsis); sed qui se confirmaverunt, non volunt videre vera; et si vident, se retro vertunt, et tunc vel ad illa rident, vel illa falsificant.


@1 Verba uncis inclusa in V.C.R., n. 255 videantur.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』255番に引用されている〕


Locutus sum cum quibusdam in mundo spirituali, qui ante plura saecula vixerunt, et se confirmaverunt in falsis religionis suae; 私は霊界の中である者たちと話した、その者たちは多くの世(時代)前に生きた、また自分の宗教の虚偽を(自分自身で)信した。


et compertus sum, quod in iisdem adhuc constanter manerent: また(私は)かった、同じものの中に今なお変わらずにとどまっていること。


et locutus sum cum quibusdam ibi, qui ex eadem religione fuerunt, et cogitaverunt sicut illi, sed non confirmaverunt falsa ejus apud se; また私はそこにある者たちと話した、その者たちは同じ宗教から(の者たち)であった、また彼らのように考えた、しかし、自分たちのもとのその虚偽を確信しなかった。


et compertus sum, quod instructi ab angelis falsa rejecerint, et vera imbuerint; また(私は)かった、天使たちに教えられて、虚偽を退けたこと、また真理を教えられた。


et quod hi salvati sint, non autem illi. またこれ(後者)は救われたこと、しかしながら、それ(前者)はない。


Unusquisque homo post mortem instruitur ab angelis, et recipiuntur illi qui vera vident, et ex veris falsa; だれでも人間は、死後、天使たちにより教えられる、また彼らは受け入れられる、真理を見る者、また真理から虚偽を〔見る〕。


nam datur cuivis vera spiritualiter videre post mortem; なぜなら、それぞれが真理を霊的に見るようになる☆から、死後。


動詞do「与える」の受動態daturは「与えられる」「存在する」という意味です。直訳すれば「霊的に見ることが与えられる」です。それでもこれは「~のようになる」と訳すこともできます(チャドウイック)。本質的には同じことを意味していると思います、それでどちらにするかは、文脈で判断し、おさまりのようようにすればよいと思います。柳瀬訳「認める能力は……与えられる」は補足し過ぎでしょう。長島訳「見通すことが出来るようになります」の「出来る」は余計な付加でしょう。


vera vident illi qui non se confirmaverunt ({1}in falsis); 彼らは真理を見る、その者たちは(自分自身に)(虚偽を☆)信しなかった。


注にあるように「虚偽を」を付け加えるほうが読みやすいです。しかし、なくてもわかります。


sed qui se confirmaverunt, non volunt videre vera; しかし、(自分自身で)信した者らは、真理を見ることを欲しない。


et si vident, se retro vertunt, et tunc vel ad illa rident, vel illa falsificant. またもし見るなら、自分自身を後ろに向きを変える、またその時、あるいはそれに向かって嘲笑する、あるいはそれを虚偽化する。


@1 Verba uncis inclusa in V.C.R., n. 255 videantur.  1 かぎかっこに囲まれた言葉が『真教』255番に見られる。


 


(3) 訳文


93.  私は霊界で、何世紀も前に生き、自分の宗教の虚偽を信した者たちと話した。また、同じ虚偽の中に今なお変わらずにとどまっていることがわかった。また私は、同じ宗教で、彼らのように考え、しかし、自分たちのもとのその虚偽を確信しなかった者たちとも話した。〔彼らは〕天使たちに教えられて、虚偽を退け、真理を教えられたことがかった、後者は救われたが、しかし、前者は救われなかった。だれでも人間は、死後、天使たちにより教えられ、真理を見る者、真理から虚偽を見る者は受け入れられる。なぜなら、死後、だれもが真理を霊的に見るようになるから。虚偽を確信しなかった者たちは真理を見る。しかし、信した者らは、真理を見ることを欲しない。またもし見ても、向きを後ろに変える、またその時、それを嘲笑するが、あるいはそれを虚偽化する。


 


(1) 原文


94.  Sed hoc illustretur per exemplum. In Verbo multis in locis tribuitur Domino ira, excandescentia, vindicta, et quod puniat, dejiciat in infernum, tentet, et plura similia. Qui hoc simpliciter credit, et propterea timet Deum, et sibi cavet a peccare contra Ipsum, ille propter simplicem illam fidem non damnatur; sed qui apud se confirmat illa eousque, ut credat quod ira, excandescentia, vindicta, et sic talia quae mali sunt, apud Dominum sint, et quod ex ira, excandescentia et vindicta hominem puniat, et in infernum dejiciat, ille damnatur, quia genuinum verum destruxit, quod est quod Dominus sit ipse Amor, ipsa Misericordia, et ipsum Bonum; et qui est illa, non potest irasci, excandescere, et vindicare. Quod illa Domino tribuantur, est ex apparentia. Similiter in multis aliis.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』256番に引用されている〕


Sed hoc illustretur per exemplum. しかし、このことは例によって説明される〔未来〕。


In Verbo multis in locis tribuitur Domino ira, excandescentia, vindicta, et quod puniat, dejiciat in infernum, tentet, et plura similia. みことばの多くの個所の中に主に帰せられる、怒り、憤り、復讐、また、罰する、地獄に投げ込む、試すこと、また多くの同様のこと。


Qui hoc simpliciter credit, et propterea timet Deum, et sibi cavet a peccare contra Ipsum, ille propter simplicem illam fidem non damnatur; このことを単純に信じる者は、またこのために神を恐れる、またその方に対して罪を犯すことから自分自身を用心する、彼はその単純な信仰のために断罪されない(地獄に落とされな)


sed qui apud se confirmat illa eousque, ut credat quod ira, excandescentia, vindicta, et sic talia quae mali sunt, apud Dominum sint, et quod ex ira, excandescentia et vindicta hominem puniat, et in infernum dejiciat, ille damnatur, quia genuinum verum destruxit, quod est quod Dominus sit ipse Amor, ipsa Misericordia, et ipsum Bonum; しかし、自分自身のもとにそれらを信じるほどまでに☆確信する者は、怒り、憤り、復讐、またこうしてこのようなもの、それらは悪である、主のもとにあること、また怒り、憤り、また復讐から人間を罰する、また地獄に投げ込む、彼は断罪される(地獄に落とされる)、純粋な真理を破壊したので、それ〔真理〕は、主は愛そのもの、慈悲そのもの、また善そのものであること。


eousuque utで「~ほどまでに」という意味です。


et qui est illa, non potest irasci, excandescere, et vindicare. またそれらである者である、怒ることができない、憤ること、また復讐すること。


Quod illa Domino tribuantur, est ex apparentia. それらが主に帰せられていることは、外観からである。


Similiter in multis aliis. 同様に、他の多くのものの中に。


 


(3) 訳文


94.  しかし、このことは例によって説明しよう。みことばの多くの個所で、怒り、憤り、復讐、また罰する、地獄に投げ込む、試みる、また多くの同様のことが主に帰せられている。このことを単純に信じ、このために神を恐れ、またその方に対して罪を犯すことから自分自身を用心する者は、その単純な信仰のために断罪されないしかし怒り、憤り、復讐、またこうして悪であるこのようなものが主のもとにあること、また怒り、憤り、また復讐から人間を罰し、地獄に投げ込むと信じるほどまでにこのことを、自分自身のもとに確信する者は、断罪される。主は愛そのもの、慈悲そのもの、善そのものであられ、怒ること、憤ること、また復讐することがおできにならな方であるという純粋な真理を破壊したからである。それらが主に帰せられていることは、外観からである。他の多くのものもの同様である。

原典講読『聖書』 95

 

(1) 原文


95.  Quod plura in sensu litterae sint vera apparentia, in quibus vera genuina latent, et quod non damnosum sit secundum [talia] vera cogitare et loqui, sed quod damnosum sit confirmare illa usque ad destructionem genuini Veri, quod intus latet, illustrari etiam potest per exemplum in natura; quod adfertur, quia naturale clarius quam spirituale docet et persuadet. [2] Coram oculis apparet sicut sol quovis die circum tellurem feratur, et quoque semel quotannis; inde in Verbo dicitur quod sol oriatur et occidat; quod faciat mane, meridiem, vesperam et noctem, atque tempora veris, aestatis, autumni et hiemis, et sic dies et annos; cum tamen sol immotus stat, est enim oceanus igneus, et tellus circumvolvitur cottidie, et circumfertur quotannis. Homo qui ex simplicitate et ex ignorantia cogitat quod circumferatur, non destruit veritatem naturalem, quae est, quod tellus cottidie rotetur circum axem, et quotannis feratur secundum eclipticam. At qui confirmat apparentem solis motum et cursum per Verbum, et per ratiocinia ex naturali homine, is infirmat veritatem, et quoque destruit illam. [3] Quod sol moveatur, est apparens verum; quod non moveatur, est genuinum Verum. Quisque potest loqui secundum apparens verum, et quoque loquitur; sed cogitare secundum illud ex confirmatione, hoc intellectum rationalem hebetat et opacat. Simile est cum stellis caeli astriferi: apparens verum est, quod illae quoque semel cottidie, sicut sol, circumferantur; quare dicitur etiam de stellis, quod oriantur et occidant; sed genuinum verum est, quod stellae sint fixae, et quod caelum illarum immotum stet. Attamen potest quisque secundum apparentiam loqui.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』257番に引用されている〕


Quod plura in sensu litterae sint vera apparentia, in quibus vera genuina latent, et quod non damnosum sit secundum [talia] vera cogitare et loqui, sed quod damnosum sit confirmare illa usque ad destructionem genuini Veri, quod intus latet, illustrari etiam potest per exemplum in natura; 文字通りの意味の中の多くのものは真理の外観であること、それらの中に純粋な真理が隠れている、また〔このような〕真理にしたがって考えることと話すことは断罪されないこと、しかし、純粋な真理の破壊にまでもそれらを確信することは断罪されること、それは内部に隠れている、さらにまた説明されることができる、自然の中の例によって。


quod adfertur, quia naturale clarius quam spirituale docet et persuadet. それらは提示される〔未来〕、自然的なものは霊的なものよりもより明らかに教える、また説きつけるので。


[2] Coram oculis apparet sicut sol quovis die circum tellurem feratur, et quoque semel quotannis; [2] 目の前に、太陽は日ごとに地球の周りを動き回る(移動する)ように見える、また毎年もまた一回。


inde in Verbo dicitur quod sol oriatur et occidat; ここから、みことばの中で、太陽が昇る、また沈むことが言われている。


quod faciat mane, meridiem, vesperam et noctem, atque tempora veris, aestatis, autumni et hiemis, et sic dies et annos; 朝、昼、夕と夜をつくること、そして春の期間、夏の、秋のまた冬の、またこうして日々と年々。


cum tamen sol immotus stat, est enim oceanus igneus, et tellus circumvolvitur cottidie, et circumfertur quotannis. そのとき、それでも太陽は動かないでいる、というのは火の太海(巨大な塊り)あるから、また地球は毎日、回転する、また毎年、公転する。


Homo qui ex simplicitate et ex ignorantia cogitat quod circumferatur, non destruit veritatem naturalem, quae est, quod tellus cottidie rotetur circum axem, et quotannis feratur secundum eclipticam. 人間は、その者は単純からと無知から回転することを考える、自然的な真理を破壊しない、それは、地球は毎日、軸のまわりを回転することである、また毎年、黄道にしたがって運ばれる。


At qui confirmat apparentem solis motum et cursum per Verbum, et per ratiocinia ex naturali homine, is infirmat veritatem, et quoque destruit illam. しかし、みことばによって太陽の運動と進路(道筋)外観を確信する者は、また自然的な人間からの推論によって、彼は真理を弱める、またそれを破壊もする。


[3] Quod sol moveatur, est apparens verum; [3] 太陽が動くことは、外観上の真理である。


quod non moveatur, est genuinum Verum. 動かないことは、純粋な真理である。


Quisque potest loqui secundum apparens verum, et quoque loquitur; だれも外観的な真理にしたがって話すことができる、また話しもする。


sed cogitare secundum illud ex confirmatione, hoc intellectum rationalem hebetat et opacat. しかし、確信からそれにしたがって考えることは、このことは理性的な理解力を弱くする(鈍くする)、また暗くする。


Simile est cum stellis caeli astriferi: 星をちりばめた天の星に同様である。


apparens verum est, quod illae quoque semel cottidie, sicut sol, circumferantur; 外観的な真理である、それらもまた毎日一回、太陽のように、回転すること。


quare dicitur etiam de stellis, quod oriantur et occidant; それゆえ、星についてもまた言われる、昇る、また沈むこと。


sed genuinum verum est, quod stellae sint fixae, et quod caelum illarum immotum stet. しかし、純粋な真理である、星は不動であること、またそれらの天は動かないでいる。


Attamen potest quisque secundum apparentiam loqui. しかしそれでも、だれも外観にしたがって話すことができる。


 


(3) 訳文


95.  文字通りの意味の中の多くのものは、それらの中に純粋な真理が隠れている真理の外観であること、また〔このような〕真理にしたがって考えることと話すことは断罪されないこと、しかし、内部に隠れてい純粋な真理を破壊するまでもそれらを確信することは断罪されることは、自然の中の例によってもまた説明されることができる。自然的なものは霊的なものよりも明らかに教え、説きつけるので、それらを提示しよう。


[2] 目の前に、太陽は日ごとに、また毎年一回、地球の周りを動き回るように見える。ここから、みことばの中で、太陽が昇る、沈むこと、朝、昼、夕、夜を、そして春、夏、秋、冬の期間を、またこうして日々と年々をつくることが言われている。そのとき、それでも太陽は動かないでいる、というのは火の巨大な塊りであり、また地球は毎日、自転し、また毎年、公転するから。単純さと無知から回転する、すなわち、地球は毎日、軸のまわりを回転し、また毎年、黄道にしたがって運ばれると考える人間は、自然的な真理を破壊しない。しかし、みことばによってまた自然的な人間からの推論によって、太陽の運動と進路外観を確信する者は、真理を弱め、破壊もする。


[3] 太陽が動くことは外観上の真理であり、動かないことは純粋な真理である。だれもが外観的な真理にしたがって話すことができ、また話してもいる。しかし、確信からそれにしたがって考えることは、理性的な理解力を鈍くし、暗くする。星空の星も同様である。それらもまた毎日一回、太陽のように回転することは外観的な真理である。それゆえ、星についてもまた、昇る、また沈む、と言われる。しかし、星は不動であり、それらの天が動かないでいることは純粋な真理である。しかしそれでも、だれでも外観にしたがって話すことができる。

原典講読『聖書』 96

 

(1) 原文


96.  Quod damnosum sit confirmare apparens verum Verbi, usque ad destructionem genuini veri quod intus latet, est quia omnia et singula sensus litterae Verbi communicant cum caelo, et aperiunt illud, secundum illa quae supra (n. 62-69) dicta sunt. Cum itaque homo illum sensum applicat ad confirmandum amores mundi contrarios amoribus caeli, tunc internum Verbi falsum fit; quare cum externum ejus, quod est sensus litterae, cujus internum est falsum, communicatur cum caelo, tunc clauditur caelum; nam angeli, qui in interno Verbi sunt, rejiciunt illud. Ex quo patet quod falsum internum seu verum falsificatum auferat communicationem cum caelo, et claudat illud. Haec causa est, quod confirmare aliquod falsum haereticum, damnosum sit.


Verbum est sicut hortus, qui paradisus caelestis vocandus est, in quo cupediae et deliciae omnis generis sunt; cupediae ex fructibus et deliciae ex floribus; in cujus medio sunt arbores vitae, juxta quas fontes aquae vivae; at circumcirca hortum sunt arbores silvae. Homo qui ex doctrina in Divinis veris est, in medio est, ubi sunt arbores vitae; et actualiter cupediis et deliciis inde fruitur: homo autem, qui non ex doctrina in veris est, sed ex solo sensu litterae, is in circuitu est, et videt modo silvestria: at qui in doctrina religionis falsae est, et falsum ejus apud se confirmavit, ne quidem in silva est, sed extra illam in campo arenoso, ubi nec gramen. Quod etiam tales status illorum post mortem {1}sint, in suo loco confirmabitur.


@1 sint pro “sit”


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』258番に引用されている〕


Quod damnosum sit confirmare apparens verum Verbi, usque ad destructionem genuini veri quod intus latet, est quia omnia et singula sensus litterae Verbi communicant cum caelo, et aperiunt illud, secundum illa quae supra (n. 62-69) dicta sunt. みことばの外観上の真理を確認することは断罪されることは、純粋な真理の破壊にまでも、それは内部に隠れている、みことばのすべてと個々のものが天界と連絡(伝達)しているからである、またそれを開く、それらにしたがって、それらは上に(62-69)言われた。


Cum itaque homo illum sensum applicat ad confirmandum amores mundi contrarios amoribus caeli, tunc internum Verbi falsum fit; このように人間がその意味を天界の愛に対立している世の愛を確信する(強める)めに利用するとき、その時、みことばの内なるものは虚偽となる。


quare cum externum ejus, quod est sensus litterae, cujus internum est falsum, communicatur cum caelo, tunc clauditur caelum; それゆえ、その外なるものが、それは文字通りの意味である、その内なるものは虚偽である、天界と連絡(伝達)するとき、その時、天界は閉ざされる。


nam angeli, qui in interno Verbi sunt, rejiciunt illud. なぜなら、天使たちは、その者たちはみことばの内なるものの中にいる、それを退けるから。


Ex quo patet quod falsum internum seu verum falsificatum auferat communicationem cum caelo, et claudat illud. そのことから明らかである、内なるものの虚偽または虚偽化された真理は天界との伝達を取り去ること、またそれを閉ざす。


Haec causa est, quod confirmare aliquod falsum haereticum, damnosum sit. これが理由である、異端の虚偽の何らかのものを確信することは、断罪されること。


〔これ以降は『真のキリスト教』259番に引用されている。初版にはここにも96の番号が振られている〕


Verbum est sicut hortus, qui paradisus caelestis vocandus est, in quo cupediae et deliciae omnis generis sunt; みことばは庭園のようである、それは天界のパラダイス(楽園)と呼ぶべきである、その中にすべての種類の美味なものと楽しいものがある。


cupediae ex fructibus et deliciae ex floribus; 果実からの美味なものと花からの楽しいもの。


in cujus medio sunt arbores vitae, juxta quas fontes aquae vivae; その真ん中にいのちの木がある、その近くに、いのちの水の泉〔がある〕。


at circumcirca hortum sunt arbores silvae. しかし、庭園の周囲に森☆の木々がある。


「森」の標準的な綴りはsilvaであり、このように編集してありますが、スヴェーデンボリの用いた綴りはsylvaです。


Homo qui ex doctrina in Divinis veris est, in medio est, ubi sunt arbores vitae; 人間は、その者は教えから神的な真理の中にいる、真ん中にいる、そこにいのちの木がある。


et actualiter cupediis et deliciis inde fruitur: また実際に美味なものと楽しいものをここから楽しむ。


homo autem, qui non ex doctrina in veris est, sed ex solo sensu litterae, is in circuitu est, et videt modo silvestria: しかしながら、人間は、その者は教えからでなく、単なる文字通りの意味から真理の中にいる、彼は周囲にいる、また森のものだけを見る。


at qui in doctrina religionis falsae est, et falsum ejus apud se confirmavit, ne quidem in silva est, sed extra illam in campo arenoso, ubi nec gramen. しかし、宗教の虚偽の教えの中にいる者は、また自分のもとのその虚偽を確認した〔者は〕、森の中にさえいない、しかし、その外に〔いる〕、砂の平地に、そこに草もない。


Quod etiam tales status illorum post mortem {1}sint, in suo loco confirmabitur. さらにまた死後の彼らの状態がこのようなものであることは、その場所に確認(確信)される。


@1 sint pro “sit” 注1 sit」の代わりにsint


 


(3) 訳文


96.  内部に隠れている純粋な真理を破壊するまでも、みことばの外観上の真理を確認することが断罪されることは、みことばのすべてと個々のものが天界と伝達していて、前に言われたこと(62-69)にしたがって、天界を開くからである。このように人間がその意味を天界の愛に対立している世の愛を強めるために利用するとき、その時、みことばの内なるものは虚偽となる。それゆえ、その内なるものは虚偽であり、その文字通りの意味である外なるものが、天界と伝達すると、その時、天界は閉ざされる。なぜなら、みことばの内なるものの中にいる天使たちは、それを退けるから。そのことから、内なるものの虚偽または虚偽化された真理は天界との伝達を取り去ること、またそれを閉ざすことが明らかである。これが、異端の虚偽の何らかのものを確信することは断罪されることの理由である。


 みことばは庭園のようであり、その中にすべての種類の美味なものと喜ばしいものがあって天界のパラダイス(楽園)と呼ぶべきものである。果実からの美味なものと花からの喜ばしいものである。その真ん中にいのちの木があり、その近くに、いのちの水の泉がある。しかし、庭園の周囲に森の木々がある。教えから神的な真理の中にいる人間は、いのちの木がある真ん中にいる。また実際に美味なものと喜ばしいものをここから楽しむ。しかし、教えからでなく、単なる文字通りの意味から真理の中にいる人間は、周囲にいて、森だけを見る。しかし、宗教の虚偽の教えの中にいる者は、また自分のもとのその虚偽を確認した者は、森の中にさえいないで、その外のそこに草もない砂の平地にいる。死後の彼らの状態がこのようなものであることは、さらにそのことを述べた個所で確認される。