QUOD OMNIA IN UNIVERSO A DIVINO AMORE
ET DIVINA SAPIENTIA DEI HOMINIS CREATA SINT.
宇宙のすべてのものは神人間の神的な愛と
神的な知恵により創造されたこと
(1) 原文
52. Universum in maximis et minimis, ac in primis et ultimis, ita plenum est Divino Amore et Divina Sapientia, ut dici queat quod sit Divinus Amor et Divina Sapientia in imagine. Quod ita sit, manifeste constat ex correspondentia omnium universi cum omnibus hominis. Omnia et singula quae in universo creato existunt, talem correspondentiam cum omnibus et singulis hominis habent, ut dici possit, quod homo etiam sit aliquod universum. Correspondentia ejus affectionum et inde cogitationum est cum omnibus regni animalis; ejus voluntatis et inde intellectus cum omnibus regni vegetabilis; ac ejus vitae ultimae cum omnibus regni mineralis. Quod talis correspondentia sit, non apparet alicui in mundo naturali; sed cuivis, qui attendit, in mundo spirituali. In hoc mundo sunt omnia, quae in mundo naturali in tribus ejus regnis existunt, et sunt correspondentiae affectionum et cogitationum, affectionum ex voluntate et cogitationum ex intellectu, tum ultimorum vitae, illorum qui ibi; atque haec et illa apparent circum illos in tali aspectu, in quali est universum creatum, cum differentia, quod in minore effigie. Ex his manifeste patet angelis, quod universum creatum sit imago repraesentativa Dei Hominis, et quod Ipsius Amor et Sapientia sint quae in universo sistuntur in imagine. Non quod universum creatum sit Deus Homo, sed quod sit ab Ipso; nam nihil quicquam in universo creato est substantia et forma in se, nec vita in se, nec amor et sapientia in se, immo nec homo est homo in se, sed omne est a Deo, qui est Homo, Sapientia et Amor, ac Forma et Substantia in se. Quod in se est, hoc increatum et infinitum est; quod autem ab Ipso est, hoc, quia nihil tenet apud se quod in se est, creatum et finitum est, et hoc repraesentat imaginem Ipsius, a quo est et existit.
(2) 直訳
Universum in maximis et minimis, ac in primis et ultimis, ita plenum est Divino Amore et Divina Sapientia, ut dici queat quod sit Divinus Amor et Divina Sapientia in imagine. 宇宙は、最大のものと最小のものの中の、そして最初のものと最後のものの中の、このように神的な愛と神的な知恵に満ちている、言われることができるように、神的な愛と神的な知恵が映像の中にあること。
Quod ita sit, manifeste constat ex correspondentia omnium universi cum omnibus hominis. このようであることは、宇宙のすべてのものと人間のすべてのものとの対応からはっきりと明らかである。
Omnia et singula quae in universo creato existunt, talem correspondentiam cum omnibus et singulis hominis habent, ut dici possit, quod homo etiam sit aliquod universum. すべてのものと個々のものは、それらは創造された宇宙に生ずる(存在するようになる)、このような対応を人間のすべてのものと個々のものに持つ、言われることができるような、人間はまた何らかの(ある種の)宇宙であること。
Correspondentia ejus affectionum et inde cogitationum est cum omnibus regni animalis; 対応がある、彼の情愛とここからの思考は動物界のすべてのものと。
ejus voluntatis et inde intellectus cum omnibus regni vegetabilis; 彼の意志とここからの理解力は植物界のすべてのものと。
ac ejus vitae ultimae cum omnibus regni mineralis. そして彼の最外部のいのち(生活)は鉱物界と。
Quod talis correspondentia sit, non apparet alicui in mundo naturali; このような対応があることは、自然界の中のだれかに見えない。
sed cuivis, qui attendit, in mundo spirituali. しかし、だれにも〔見える〕、注意する者、霊界の中の。
In hoc mundo sunt omnia, quae in mundo naturali in tribus ejus regnis existunt, et sunt correspondentiae affectionum et cogitationum, affectionum ex voluntate et cogitationum ex intellectu, tum ultimorum vitae, illorum qui ibi; この世界〔霊界〕の中にあるすべてのものは、それらは自然界の中の、その三界の中に生じる(存在するようになるもの)、そして情愛と思考の対応(物)である、意志からの情愛と理解力からの思考、さらに最外部のいのち(生活)、そこに〔ある〕ものそれらの。
atque haec et illa apparent circum illos in tali aspectu, in quali est universum creatum, cum differentia, quod in minore effigie. そしてこれらとそれら(後者と前者)☆は彼らの周囲にこのような外観で見える、創造された宇宙の中にあるそのようなものの中に、相違をもって、小さな像の中に〔である〕こと。
☆ 「これらとそれら」は何でしょうか? これは「これとそれ」の可能性があります、そしてこれが正しいかもしれません、そしてその前を見れば「情愛と思考」のようです(長島訳もそう解釈しています)。
Ex his manifeste patet angelis, quod universum creatum sit imago repraesentativa Dei Hominis, et quod Ipsius Amor et Sapientia sint quae in universo sistuntur in imagine. これらから天使たちにはっきりと明らかである、創造された宇宙は神人間の表象の映像であること、またその方の愛と知恵であること、それらが宇宙の中で映像の中に現わされている。
Non quod universum creatum sit Deus Homo, sed quod sit ab Ipso; 創造された宇宙が神人間であるのではない、しかし、その方からであること。
nam nihil quicquam in universo creato est substantia et forma in se, nec vita in se, nec amor et sapientia in se, immo nec homo est homo in se, sed omne est a Deo, qui est Homo, Sapientia et Amor, ac Forma et Substantia in se. なぜなら、創造された宇宙のどんなものでも本質的に(それ自体で)実体と形でない、本質的に(それ自体の中に)いのちでもない、本質的に(それ自体の中に)愛と知恵でもない、実に人間は本質的に(それ自体で)人間でもない、しかし、すべては神からであるから、それは人間、愛と知恵、そして本質的に形と実体である。
Quod in se est, hoc increatum et infinitum est; 本質的に(それ自体の中に)存在するもの、これは創造されない、無限(のもの)である。
quod autem ab Ipso est, hoc, quia nihil tenet apud se quod in se est, creatum et finitum est, et hoc repraesentat imaginem Ipsius, a quo est et existit. しかしながら、その方からの存在するもの、これは、それ自体のもとに本質的に存在するものを何も保たないので、創造された、有限(のもの)である、そしてこれがその方の映像を表象する、そのものから存在し、生ずる(存在するようになる)。
(3) 訳文
52. 宇宙は、最大のものと最小のものの中に、また最初のものと最後のものの中に、その映像の中に、神的な愛と神的な知恵があると言われることができるような神的な愛と神的な知恵に満ちている。このようであることは、宇宙のすべてのものと人間のすべてのものとの対応からはっきりと明らかである。人間はある種の宇宙であると言われることができるような対応が、創造された宇宙に存在しているすべてのものと個々のものと人間のすべてのものと個々のものとの間にある。人間の情愛とそこからの思考には、動物界のすべてのものとの対応がある。人間の意志とそこからの理解力には、植物界のすべてのものとの対応がある。そして彼の最外部の生活には鉱物界との対応がある。
このような対応があることは、自然界にいる者には見えない。しかし、霊界では、留意する者なら、だれにも見える。霊界の中にあるすべてのものは、それらは自然界の中の三界にあるようなものであるが、その自然界にある意志からの情愛と理解力からの思考、さらに最外部の生活に対応するものである。そして情愛と思考は彼らの周囲に創造された宇宙の中にあるようなものの外観で見えるが、小さな像の中に見えるという相違がある。これらから天使たちには、創造された宇宙は神人間を表象する映像であること、また宇宙の中で映像の中に現わされているものはその方の愛と知恵であることが、はっきりと明らかである。創造された宇宙が神人間であるのではなく、それはその方からのものなのである。なぜなら、創造された宇宙のどんなものでも本質的な実体と形ではなく、本質的ないのちでもなく、本質的な愛と知恵でもなく、実に人間は本質的に人間でもなく、すべては愛と知恵、そして本質的な形と実体、それは人間である神からのものであるから。本質的に存在するもの、これは創造されず、無限である。しかし、その方からの存在するものは、それ自体に本質的に存在するものを何ももたないので、創造された、有限のものであり、そしてこれが、その方から存在し、存在するようになって、その方の映像を表象するのである。
カテゴリー: 原典講読『神の愛と知恵』
原典講読『神の愛と知恵』 53, 54
(1) 原文
53. De creatis et finitis potest dici Esse et Existere, tum substantia et forma, ut et vita, immo amor et sapientia, sed omnia illa sunt creata et finita. Causa, quod dici queant, non est quod aliquid Divinum illis sit, sed quod in Divino sint et quod Divinum in illis sit: omne enim quod creatum est, in se est inanimatum et mortuum, sed animatur et vivificatur per id quod Divinum sit in illis, et illa in Divino.
(2) 直訳
De creatis et finitis potest dici Esse et Existere, tum substantia et forma, ut et vita, immo amor et sapientia, sed omnia illa sunt creata et finita. 創造された有限なものについてエッセとエキステレが言われることができる、さらに実体と形、そのようにまたいのち、実に愛と知恵、しかし、それらのすべては創造された有限なものである。
Causa, quod dici queant, non est quod aliquid Divinum illis sit, sed quod in Divino sint et quod Divinum in illis sit: 理由は、言われることができること、何らかの神性がそれらの中にあることではない、しかし、神性の中にあること、そして神性がそれらの中にあること〔である〕。
omne enim quod creatum est, in se est inanimatum et mortuum, sed animatur et vivificatur per id quod Divinum sit in illis, et illa in Divino. なぜなら、創造されたすべてのものは、本質的に生命のない死んだものであるから、しかし、生命を与えられ、生かされる、神性がそれら☆の中にあること、それによって、またそれらが☆神性の中に。
☆ このillis(複数)とilla(複数)は、文法的にはillo(単数)とillud(単数)が正しいです。
このillisとillaは、明らかに創造されたすべてのものomneを指します。そしてomneはestで受けているように単数扱いです。それでilloとilludです(英訳書はit)。
(3) 訳文
53. 創造された有限なものに、エッセとエキステレ、さらに実体と形、そのようにまた、いのち、実に愛と知恵について言うことができるが、しかし、それらのすべては創造された有限なものである。言うことのできる理由は、それらの中に何らかの神性があるからではなく、それらが神性の中にあること、そして神性がそれらの中にあるからである。というのも、創造されたすべてのものは、本質的に生命のない死んだものであるが、しかし、その中に神性があること、また神性の中にそれらがあることによって、生命を与えられ、生かされるからである。
(1) 原文
54. Divinum non aliter est in uno subjecto quam in alio, sed unum subjectum creatum est aliud quam alterum, non enim dantur duo idem, et inde est aliud continens; ex quo Divinum in sua imagine apparet varium. De praesentia Ipsius in oppositis, dicetur in sequentibus.
(2) 直訳
Divinum non aliter est in uno subjecto quam in alio, sed unum subjectum creatum est aliud quam alterum, non enim dantur duo idem, et inde est aliud continens; 神性は異なっていない、一つの主体の中にある、他の〔主体の〕中よりも(に比べて)、しかし、一つの創造された主体は他の〔主体〕に比べてあるものである、なぜなら、二つの同じものは存在しないから、またここから別の容器であるから。
ex quo Divinum in sua imagine apparet varium. これから神性はその映像の中でいろいろに(異なって)見える。
De praesentia Ipsius in oppositis, dicetur in sequentibus. 正反対のものの中にその方の現在について、続くものの中で言われる。
(3) 訳文
54. 神性は、一つの主体の中にあると他の主体の中にあるものと異ならないが、しかし、創造されたある一つの主体は他の主体と比べて別ものである、なぜなら、同じ二つのものは存在せず、またここから別の容器であるから。これから、神性はその映像の中でいろいろと異なって見える。神が正反対のものの中に現在されることについては、続くものの中で言われる。
原典講読『神の愛と知恵』 55, 56
QUOD OMNIA IN UNIVERSO CREATO SINT DIVINI AMORIS
ET DIVINAE SAPIENTIAE DEI HOMINIS RECIPIENTIA.
創造された宇宙のすべてのものは神人間の
神的な愛と神的な知恵の受け入れるものである。
(1) 原文
55. Notum est, quod omnia et singula universi a Deo creata sint; inde universum cum omnibus et singulis ejus in Verbo vocatur “opus manuum Jehovae.” Dicitur quod mundus in suo complexu creatus sit ex nihilo, et de nihilo fovetur idea plane nihili; cum tamen ex plane nihilo nihil fit, nec aliquid fieri potest. Hoc constans veritas est. Quare universum, quod est imago Dei, et inde plenum Deo, non potuit nisi quam in Deo a Deo creari; Deus enim est ipsum Esse, et ab Esse erit quod est; a nihilo quod non est, creare quod est, est prorsus contradictorium. Sed usque creatum in Deo a Deo, non est continuum ab Ipso; nam Deus est Esse in Se, et in creatis non est aliquid Esse in se; si in creatis foret aliquid Esse in se, foret id continuum a Deo, et continuum a Deo est Deus. Angelica idea de hoc talis est, quod creatum in Deo a Deo, sit sicut id in homine, quod traxerat ex vita ejus, sed a quo extracta est vita; quod tale est, ut conveniat vitae ejus, sed usque non est vita ejus. Hoc angeli confirmant ex multis, quae in caelo illorum existunt, ubi dicunt se esse in Deo, et Deum in illis, et tamen nihil Dei, quod Deus est, in suo Esse habere. Plura, ex quibus id confirmant, in sequentibus [1]afferentur; hic modo id sit pro scientia.
[1] afferentur pro “afferrentur”
(2) 直訳
Notum est, quod omnia et singula universi a Deo creata sint; よく知られている、宇宙のすべてのものと個々のものは神により創造されたこと。
inde universum cum omnibus et singulis ejus in Verbo vocatur “opus manuum Jehovae.” ここから宇宙はそのすべてのものと個々のものとともに、みことばの中で「エホバの手の業(作品)」と呼ばれている。
Dicitur quod mundus in suo complexu creatus sit ex nihilo, et de nihilo fovetur idea plane nihili; 言われる、世界は統一体として☆1、無から創造されたこと、また無について完全に無の観念が抱かれている☆2。
☆1 in (suo) complexuで「全体として、統一体として」という意味です。
☆2 foveoは「心に抱く」という意味です。長島訳は(考えが)「侵入してきました」としています。何のことか全然わかりません。
cum tamen ex plane nihilo nihil fit, nec aliquid fieri potest. そのときそれでも完全に無からは何も生じない、何も生じられることができない。
Hoc constans veritas est. このことは不変の真理である。
Quare universum, quod est imago Dei, et inde plenum Deo, non potuit nisi quam in Deo a Deo creari; それゆえ、宇宙は、それは神の映像である、またここから神で満ちている、神により神の中で以外に創造されることはできない。
Deus enim est ipsum Esse, et ab Esse erit quod est; なぜなら、神はエッセそのものであるから、またエッセからでなくてはならない☆、存在するものは。
☆ eritは「未来時制」です。スヴェーデンボリの場合、単純未来ではありません。英語ではmustと訳され、「現在または未来の必要・義務・命令」「当然の推量」を表します。長島訳「在るものは、その神の存在がもとになっています」ではこれらのニュアンスが反映されていません(いつもながらの平板な訳だ)。
a nihilo quod non est, creare quod est, est prorsus contradictorium. 存在しないものである無から存在するものを創造することは、完全に矛盾である。
Sed usque creatum in Deo a Deo, non est continuum ab Ipso; しかし、それでも神により神の中で創造されたものは、その方からの連続(延長)ではない。
nam Deus est Esse in Se, et in creatis non est aliquid Esse in se; なぜなら、神はそれ自体の中に(本質的に)エッセである、また創造されたものの中にそれ自体の中に(本質的に)何らかのエッセはないから。
si in creatis foret aliquid Esse in se, foret id continuum a Deo, et continuum a Deo est Deus. もし創造されたものの中に何らかのエッセがそれ自体の中に(本質的に)あった(ある)なら、それは神からの連続(延長)であった(ある)、そして神からの連続(延長)は神である。
Angelica idea de hoc talis est, quod creatum in Deo a Deo, sit sicut id in homine, quod traxerat ex vita ejus, sed a quo extracta est vita; このことについて天使の観念はこのようである、神により神の中で創造されたものは、それ〔観念〕は人間の中でのようである、彼のいのちから引き寄せた(得た)こと、しかし、それからいのちは引き出された☆。
quod tale est, ut conveniat vitae ejus, sed usque non est vita ejus. このようであること、彼のいのちに適合するような、しかし、それでも彼のいのちではない☆。
☆ この二つの文の解釈は(私にとって)むずかしいです。私なりの解釈をして、補足して訳しておきます。間違っているかもしれません。
Hoc angeli confirmant ex multis, quae in caelo illorum existunt, ubi dicunt se esse in Deo, et Deum in illis, et tamen nihil Dei, quod Deus est, in suo Esse habere. このことを天使たちは多くのことから確信している、それらは彼らの天界の中に存在するようになっているもの、そこに自分たちを神の中に存在することを言う、また彼らの中に神が〔存在すること〕、そしてそれでも神のものではまったくない、神であること、自分たちの中にエッセを持つこと。
Plura, ex quibus id confirmant, in sequentibus [1]afferentur; 多くのことが、それらからそのことを確認する、続くものの中で提示される。
hic modo id sit pro scientia. ここに単にそれである☆、知識として。
☆ sitは接続法なので「話者の意志」が反映されます。「~としておこう」がよいでしょう。
[1] afferentur pro “afferrentur” [1] 「afferrentur」の代わりにafferentur。
(3) 訳文
55. 宇宙のすべてのものと個々のものは神により創造されたことは、よく知られている。ここから宇宙は、そのすべてのものと個々のものとともに、みことばの中で「エホバの手の業」と呼ばれている。統一体としての世界が無から創造された、と言われ、また無については、完全な無の観念が抱かれている。それでも、完全な無からは何も生じないし、生じることもできない。このことは不変の真理である。それゆえ、神の映像であり、しかがって神に満ちている宇宙は、神により神の中でしか、創造されることができない。なぜなら、神はエッセそのものであり、存在するものはエッセからでなくてはならないから。存在しないものである無から存在するものを創造することは、完全に矛盾である。
しかし、それでも、神により神の中で創造されたものは、その方からの延長ではない。なぜなら、神は本質的にエッセであり、また創造されたものの中に本質的な何らかのエッセはないから。もし創造されたものの中に本質的に何らかのエッセがあるなら、それは神からの延長)であり、神からの延長は神である。神により神の中で創造されたものについての天使の観念は、人間のものようであり、その人間の観念とは、人間が自分のいのちから〔神により神から創造されたことを〕得たというものであるが、しかし、それからいのちが引き出された。〔この観念は〕人間のいのちに適合するようであるが、しかし、それでも〔その観念からの〕人間のいのちではない。このことを天使たちは、彼らの天界の中に存在するようになっている多くのことから確信し、そこでは自分たちは神の中に存在する、また自分たちの中に神が存在するが、それでも神である神のものは、自分たちの中にエッセを持つことは、まったくない、と言っている。そのことを確認する多くのことが、続くものの中で提示される。ここでは、そのことは単に知識としておこう。
(1) 原文
56. Omne creatum ex ea origine, est tale in sua natura ut sit recipiens Dei, non per continuum sed per contiguum; per hoc et non per illud est conjunctivum; est enim conveniens quia in Deo a Deo creatum est; et quia ita creatum est, est analogon, et per conjunctionem illam est sicut imago Dei in speculo.
(2) 直訳
Omne creatum ex ea origine, est tale in sua natura ut sit recipiens Dei, non per continuum sed per contiguum; すべて創造されたものは、その起源から、このようなものである、その性質において神の受け入れるものであるような、連続(延長)によってでなく、しかし、隣接によって。
per hoc et non per illud est conjunctivum; このこと(後者)によって、そのこと(前者)によってでなく、結合の傾向(原理)がある。
est enim conveniens quia in Deo a Deo creatum est; なぜなら、適合するから、神により神の中で創造されたので。
et quia ita creatum est, est analogon, et per conjunctionem illam est sicut imago Dei in speculo. また、このように創造されているので、類似物である、そしてその結合によって鏡の中の神の映像のようである。
(3) 訳文
56. その起源から創造されたものはすべて、その性質において神を延長によってでなく、隣接によって受け入れるようなものである。延長によってでなく、隣接によって、結合の傾向が存在する。なぜなら、神により神の中で創造されたので、それに適合するから。そして、このように創造されているので、類似物であり、その結合によって鏡の中の神の映像のようである。
原典講読『神の愛と知恵』 57, 58
(1) 原文
57. Ex eo est, quod angeli non sint angeli a se, sed quod sint angeli ex conjunctione illa cum Deo Homine; et illa conjunctio est secundum receptionem Divini Boni et Divini Veri, quae sunt Deus, et apparent procedere ab Ipso, tametsi in Ipso sunt: ac receptio est secundum applicationem legum ordinis, quae sunt Divinae veritates, ad se, ex libero cogitandi et volendi secundum rationem, quae illis sunt a Domino sicut eorum. Per id est illis receptio Divini Boni et Divini Veri sicut ab illis, et per id est reciprocum amoris; nam, ut supra dictum est, amor non datur nisi sit reciprocus. Simile est cum hominibus in terris. Ex dictis primum videri potest, quod omnia universi creati sint Divini Amoris et Divinae Sapientiae Dei Hominis recipientia.
(2) 直訳
Ex eo est, quod angeli non sint angeli a se, sed quod sint angeli ex conjunctione illa cum Deo Homine; このことからである、天使たちが自分自身から天使たちでないこと、しかし、神人間とのその結合から天使たちであること。
et illa conjunctio est secundum receptionem Divini Boni et Divini Veri, quae sunt Deus, et apparent procedere ab Ipso, tametsi in Ipso sunt: またこの結合は、神的な善と神的な真理の受け入れにしたがっている、それらは神である、そしてその方から発出することに見える、それでもその方の中にある。
ac receptio est secundum applicationem legum ordinis, quae sunt Divinae veritates, ad se, ex libero cogitandi et volendi secundum rationem, quae illis sunt a Domino sicut eorum. そして、受け入れは秩序の法則の適用にしたがっている、それらは神的な真理である、自分自身に、理性にしたがって考え、意志する自由から、それらは彼らに主からある、あたかも彼らのもの〔である〕かのように。
Per id est illis receptio Divini Boni et Divini Veri sicut ab illis, et per id est reciprocum amoris; それによって、彼らに神的な善と神的な真理の受け入れがある、あたかも彼らからのように、またそれによって愛の相互関係がある。
nam, ut supra dictum est, amor non datur nisi sit reciprocus. なぜなら、上に言われたように、愛は相互のものでないなら存在しないから。
Simile est cum hominibus in terris. 同様である、地上の人間に。
Ex dictis primum videri potest, quod omnia universi creati sint Divini Amoris et Divinae Sapientiae Dei Hominis recipientia. 言われたことから初めて見られることができる、創造された宇宙のすべてのものは神人間の神的な愛と神的な知恵の受け入れるものであること。
(3) 訳文
57. このことから、天使たちは自分自身から天使でなく、神人間との結合から天使である。またこの結合は、神的な善と神的な真理の受け入れにしたがっている。それらは神であり、その方から発出するように見えるが、それでもその方の中にある。そして、受け入れは神的な真理である秩序の法則の適用にしたがっている。自分自身に、理性にしたがって考え、意志する自由から受け入れるのであるが、あたかも彼らのものであるかのように、それらは主から彼らにある。それによって、あたかも彼らからのように、彼らに神的な善と神的な真理の受け入れがあり、またそれによって愛の相互関係がある。なぜなら、前に言われたように、愛は相互のものでないなら存在しないから。地上の人間にも同様である。〔これまで〕言われたことから〔今や〕初めて、創造された宇宙のすべてのものは神人間の神的な愛と神的な知恵の受け入れるものであることを知ることができる。
(1) 原文
58. Quod reliqua universi, quae non sunt sicut angeli et sicut homines, etiam sint recipientia Divini Amoris et Divinae Sapientiae Dei Hominis, sicut quae infra homines sunt in regno animali, et quae infra haec in regno vegetabili, et quae infra haec in regno minerali, non potest adhuc ad intellectum exponi; prius enim plura de gradibus vitae, et de gradibus recipientium vitae, dicenda sunt. Conjunctio cum illis est secundum usus illorum; omnes enim usus boni non trahunt aliunde suam originem, quam per similem conjunctionem cum Deo, sed dissimilem secundum gradus; quae conjunctio successive in descensu fit talis, ut nihil liberi quia nihil rationis, et inde nihil apparentiae vitae insit, at usque sunt recipientia. Quia sunt recipientia, etiam sunt reagentia; nam per id quod sint reagentia, sunt continentia. De conjunctione cum usibus non bonis, dicetur postquam origo mali ostensa est.
(2) 直訳
Quod reliqua universi, quae non sunt sicut angeli et sicut homines, etiam sint recipientia Divini Amoris et Divinae Sapientiae Dei Hominis, sicut quae infra homines sunt in regno animali, et quae infra haec in regno vegetabili, et quae infra haec in regno minerali, non potest adhuc ad intellectum exponi; 宇宙の残りのもの(他のもの)は、それらは天使たちのようでない、また人間のようでない、さらにまた神人間の神的な愛と神的な知恵を受け入れるものであること、(例えば)それら人間の下に動物界の中にあるような、またそれらはこれらの下に植物界の中に、またそれらはこれらの下に鉱物界の中に、これまで理解力にさらされる(説明される)ことができない。
prius enim plura de gradibus vitae, et de gradibus recipientium vitae, dicenda sunt. なぜなら、前もって、いのちの段階について多くのことが、またいのちの受け入れるものの段階について、言われなければならないから。
Conjunctio cum illis est secundum usus illorum; それらのものとの結合は、それらの役立ちにしたがっている。
omnes enim usus boni non trahunt aliunde suam originem, quam per similem conjunctionem cum Deo, sed dissimilem secundum gradus; なぜなら、すべての善の役立ちは、その起源の別の場所から得ない、神との同様の結合よって以外、しかし、段階にしたがって同じでない。
quae conjunctio successive in descensu fit talis, ut nihil liberi quia nihil rationis, et inde nihil apparentiae vitae insit, at usque sunt recipientia. その結合は連続的に(段階の連続の中で)降下の中でこのようなものになる、自由の何もないような、理性の何もないので、またここからいのちの外観の何も内在しない、しかし、それでも受け入れるものである。
Quia sunt recipientia, etiam sunt reagentia; 受け入れるものであるので、反応でもある。
nam per id quod sint reagentia, sunt continentia. なぜなら、それによって、反応であること、容器であるから。
De conjunctione cum usibus non bonis, dicetur postquam origo mali ostensa est. 善のでない役立ち☆との結合について、悪の起源が示された後に、言われる。
☆ 「善でない役立ち」は一見すると奇妙です。すなわち、「役立つ」なら「善」ではないのか、と思うからです。「悪」は、悪のままで、それなりに、やはり役立ちます。
(3) 訳文
58. 天使たちのようでなく、また人間のようでもない宇宙の他のもの、それらは人間の下の動物界にあるようなもの、それらの下の植物界に、またそれらの下の鉱物界にあるようなものものまた、神人間の神的な愛と神的な知恵を受け入れるものであることは、これまで理解できるように説明されていない。なぜなら、前もって、いのちの段階について、またいのちの受け入れるものの段階について、多くのことが言われなければならないから。それらのものとの結合はそれらの役立ちにしたがっている。なぜなら、すべての善の役立ちは、神との同様の結合である、この起源からしか得られるものでないから、しかし、段階にしたがって異なっている。その結合は、降下する中で連続的に、理性が何もないので自由が何もないような、またここから外観からはいのちのが何もないようなものになる、しかし、それでも受け入れるものである。受け入れるものであるので、反応でもある。なぜなら、反応であることによって、容器であるから。善でない役立ちとの結合については、悪の起源を示した後に述べよう。
原典講読『神の愛と知恵』 59, 60
(1) 原文
59. Ex his constare potest, quod Divinum sit in omnibus et singulis universi creati, et inde quod universum creatum sit opus manuum Jehovae, ut dicitur in Verbo; hoc est, opus Divini Amoris et Divinae Sapientiae, nam haec intelliguntur per “manus Jehovae.” Et tametsi Divinum est in omnibus et singulis universi creati, usque est nihil Divini in se in illorum Esse; universum enim creatum non est Deus, sed a Deo; et quia est a Deo, est in illo imago Ipsius, sicut imago hominis in speculo, in quo quidem homo apparet, sed usque in illa nihil hominis est.
(2) 直訳
Ex his constare potest, quod Divinum sit in omnibus et singulis universi creati, et inde quod universum creatum sit opus manuum Jehovae, ut dicitur in Verbo; これらから明らかにすることができる、神性は創造された宇宙のすべてと個々のものの中にあること、またここから創造された宇宙はエホバの手の業であること、みことばの中に言われているように。
hoc est, opus Divini Amoris et Divinae Sapientiae, nam haec intelliguntur per “manus Jehovae.” すなわち、神的な愛と神的な知恵の業(作品)、なぜなら、これらが「エホバの手」によって意味されるから。
Et tametsi Divinum est in omnibus et singulis universi creati, usque est nihil Divini in se in illorum Esse; また、神性は創造された宇宙のすべてと個々のものの中にあるけれども、それでもそれらのエッセ☆の中に本質的に神性の何もない。
☆ このエッセは原文で大文字Esseとなっています。しかし、明らかに宇宙のすべての個々のもののエッセ(存在)です。大文字の場合、神のエッセです。それでこの初版を見たらやはり小文字esseでした。小文字のesseに訂正すべきです。
universum enim creatum non est Deus, sed a Deo; なぜなら、創造された宇宙は神ではないから、しかし、神から。
et quia est a Deo, est in illo imago Ipsius, sicut imago hominis in speculo, in quo quidem homo apparet, sed usque in illa nihil hominis est. また、神からであるので、その中にその方の映像がある、鏡の中の人間の映像のように、その中に確かに人間が見られる、しかし、それでもその中に人間のものは何もない。
(3) 訳文
59. これらから、神性は創造された宇宙のすべてと個々のものの中にあること、またここから、みことばの中に言われているように、創造された宇宙はエホバの手の業であることを明らかにすることができる。すなわち、神的な愛と神的な知恵の業である、なぜなら、これらが「エホバの手」によって意味されるから。また、神性は創造された宇宙のすべてと個々のものの中にあるけれども、それでもそれらのエッセの中に本質的には神性は何もない。なぜなら、創造された宇宙は神ではなく、神からのものであるから。また、神からのものであるので、鏡の中の人間の映像のように、その中にその方の映像がある。その中には確かに人間が見られるが、それでもその中に人間のものは何もない。
(1) 原文
60. Audivi plures in mundo spirituali loquentes circum me, dicentes, quod quidem agnoscere velint, quod in omnibus et singulis universi sit Divinum, quia in illis vident mirabilia Dei, et quo interius spectantur, eo mirabiliora; sed usque cum audiverunt, quod in omnibus et singulis universi creati Divinum insit actualiter, indignati sunt; indicium quod id quidem dicant, sed non credant. Quare illis dictum est, annon hoc possint videre solum ex mirabili facultate, quae inest cuivis semini, in tali ordine producendi vegetabile suum usque ad nova semina; et quod in unoquovis semine sit idea infiniti ac aeterni, nisus enim in illis est se multiplicandi et fructificandi in infinitum et in aeternum. Tum ex quolibet animali etiam minimo, quod in illo sint organa sensuum, sint cerebra, corda, pulmones, et reliqua, cum arteriis, venis, fibris, musculis, et ex illis actus; praeter stupenda in illorum indole, de qua integri libri scripti exstant. Omnia illa mirabilia sunt ex Deo; formae autem quibus induta sunt, ex materiis terrae sunt; ex illis sunt vegetabilia, et in suo ordine homines; quare de homine dicitur,
Quod creatus sit ex humo, et quod sit pulvis terrae, et quod anima vitarum sit inspirata (Genes. ii. 7);
ex quo patet quod Divinum non homini sit, sed illi adjunctum.
(2) 直訳
Audivi plures in mundo spirituali loquentes circum me, dicentes, quod quidem agnoscere velint, quod in omnibus et singulis universi sit Divinum, quia in illis vident mirabilia Dei, et quo interius spectantur, eo mirabiliora; 私は霊界の中で多くの者が私の周囲で話しているのを聞いた、言って、確かに認めることを欲していること、宇宙のすべてと個々のものの中に神性があること、それらの中に神の驚くべきものを見るので、また内的に見られればますます驚くべきものを☆。
☆ quo~eo・・・「~であればあるほどますます・・・」の相関文です。
sed usque cum audiverunt, quod in omnibus et singulis universi creati Divinum insit actualiter, indignati sunt; しかし、それでも、〔彼らが〕聞いたとき、創造された宇宙のすべてと個々のものの中に神性が実際に内在すること、憤慨した。
indicium quod id quidem dicant, sed non credant. しるし(兆候)、そのことを確かに言う、しかし、信じていない。
Quare illis dictum est, annon hoc possint videre solum ex mirabili facultate, quae inest cuivis semini, in tali ordine producendi vegetabile suum usque ad nova semina; それゆえ、彼らに言われた☆、このことは驚くべき能力(性質)だけから見ることができないか、それはそれぞれの種子に内在する、その植物を新しい種子までも生み出すこのような秩序の中に。
☆ 柳瀬訳はこの「言われた」が「たずねられた」となっているので、文意を把握するのに混乱します。
et quod in unoquovis semine sit idea infiniti ac aeterni, nisus enim in illis est se multiplicandi et fructificandi in infinitum et in aeternum. また、それぞれの種子の中に無限それと永遠の観念があること、なぜなら、努力(活動)がそれらの中にあるから、それ自体を増やし、結実させる、無限にまた永遠に。
Tum ex quolibet animali etiam minimo, quod in illo sint organa sensuum, sint cerebra, corda, pulmones, et reliqua, cum arteriis, venis, fibris, musculis, et ex illis actus; さらにどんな動物でも、最小のものでもまた、その中に感覚器官がある、脳、心臓、肺、他のものがある、動脈、静脈、繊維、筋肉とともに、またそれらからの活動〔とともに〕。
praeter stupenda in illorum indole, de qua integri libri scripti exstant. それらの性質の中に、他に驚くべきもの〔があり〕、それらについて書かれた完全な本☆が公表されている。
☆ 「完全な」は「まったくの」「全~」のような意味であり、「本」も複数なので、意訳すべきでしょう。
Omnia illa mirabilia sunt ex Deo; すべてのこれらの驚くべきものは神からである。
formae autem quibus induta sunt, ex materiis terrae sunt; しかしながら、それらに着られている形は地の物質からである。
ex illis sunt vegetabilia, et in suo ordine homines; それらから植物が、またその秩序の中で、人間が。
quare de homine dicitur, それゆえ、人間について言われている、
Quod creatus sit ex humo, et quod sit pulvis terrae, et quod anima vitarum sit inspirata (Genes. ii. 7); 土から創造されたこと、また地のちりであること、またいのちの息が吹き込まれたこと(創世記2:7)。
ex quo patet quod Divinum non homini sit, sed illi adjunctum. このことから明らかである、神性は人間にないこと、しかし、彼に添加された(もの)。
(3) 訳文
60. 霊界で、私は私の周囲で多くの者が、宇宙のすべてと個々のものの中に神の驚くべきものを、また内的に見れば見るほどますます驚くべきものを見るので、それらの中に神性があることを確かに認めることを欲している、と言って、話しているのを聞いた。しかし、それでも、創造された宇宙のすべてと個々のものの中に神性が実際に内在することを聞いたとき、彼らは憤慨した。これは、確かにそのことを言ってはいるが、しかし、信じていないしるしであった。
それゆえ、彼らに次のことからだけでも知ることができないか、と言われた。それは、それぞれの種子には、その植物を新しい種子までも生み出すような驚くべき能力が秩序の中に内在すること、また、それぞれの種子の中に無限と永遠の観念があること、なぜなら、無限にまた永遠に、それ自体を増やし、結実させる努力がそれらの中にあるから、さらにどんな最小の動物でも、その中には感覚器官、脳、心臓、肺、他のものが、動脈、静脈、繊維、筋肉とともに、またそれらからの活動とともにあり、それらの性質の中に、また他にも驚くべきものがあり、それらについて書かれた膨大な本が公表されている。
これらすべての驚くべきものは神からであるが、しかし、それらが着ている形は地の物質からである。植物は、またその秩序の中で、人間派それら物質からのものである。それゆえ、人間について、土から創造され、地のちりであること、またいのちの息が吹き込まれたことが言われている(創世記2:7)。このことから、神性は人間にはなく、人間に添加されたものであることが明らかである。