原典講読『啓示された黙示録』 教えの事柄 (5)

(2) 直訳(5義認 )

5. DE JUSTIFICATIONE.― 5 義認について――

Quod translatio ab eo statu in quo homo nascitur filius Adami in statum gratiae per secundum Adamum Salvatorem, sine Lavacro regenerationis et fidei, seu Baptismo, non fiat. その状態からの移動は、その中に人間はアダムの子に生まれている、恵みの状態の中に、救い主の第二のアダムを通して、再生と信仰の洗うことなしに、すなわち、洗礼、生じないこと。

Quod exordium justificationis secundum sit a gratia praeveniente, quae est Vocatio, cum qua homo cooperatur convertendo semet. 義認の第二の始まりは先行する恵みからであること、それは「呼ぶこと(神のお召し)」である、それに人間は自分自身を回心させて協力する。

Quod dispositio fiat per Fidem, cum credit vera esse quae revelata sunt, ad quam libere movetur: 配置(調節)は「信仰」によって生じる、啓示されたものが真理であることを信じるとき、それへ自由に〔心を〕動かされること。

tum per Spem, dum credit quod Deus propter Christum propitius sit: なおまた「希望」によって、神がキリストのために(ゆえに)なだめた(和解した)ことを信じる時。

et per Charitatem, qua incipit proximum diligere, et odio habere peccatum. また「仁愛」によって、それによって隣人を愛することを、また罪に憎しみを持つことを始める。

Quod Justificatio, quae sequitur, non solum sit peccatorum remissio, sed sanctificatio et interioris hominis renovatio; 義認は、それは~がいえる、罪の赦しだけでなく、しかし聖別と内的な人間の更新であること。

quod tunc non reputentur justi, sed quod sint justi, justitiam in se recipientes; その時、正しい者と見なされない、しかし、正しい者であること、義(公正)を自分自身の中に受け入れている者。

et quia accipiunt meritum passionis Christi, quod ita inseratur Justificatio per Fidem, Spem et Charitatem. またキリストの受難の功績を受け取るので、そのように義認が挿入される(植え付けられる)こと、信仰、希望、また仁愛によって。

[2] Quod Fides sit humanae salutis initium, fundamentum et radix Justificationis, et quod hoc sit per fidem justificari: [2] 信仰は人間の救いの始まりであること、義認の土台(基礎)と根(根源)、またこれが信仰によって義認される(義とされる)ことである。

et quia nihil eorum quae Justificationem praecedunt, sive fides sive opera, justificationis gratiam promerentur, quod hoc sit justificari gratis, est enim gratia praeveniens: また、それらの何も、それらは義認に先行する、あるいは信仰あるいは働き〔であれ〕、義認の恵みに値しない(功績を得ない)、これはだだで(無料で)義認される(義とされる)ものである、というのは、先行する恵みであるから。

et quod usque homo ex operibus justificetur, et non ex fide tantum: また、人間は働きから義認される(義とされる)こと、また信仰からこんな程度にでなく。

quod justi in levia et venialia peccata cadant, et quod usque sint justi: 正しい者は、軽い(小さい)また容赦してよい罪に落ち込むこと、またそれでも正しい者であること。

et quod justi ideo continue laborare debeant per orationes, oblationes, eleemosynas, jejunia, ne cadant, quia renati sunt in spem gloriae, et non in gloriam. また、正しい者は、それゆえ、絶えず精一杯努力しなければならない(すべきである)、祈り、奉献、施し、断食によって、落ち込まないように、栄光の希望の中に更新されているからである、また栄光の中にでない。

Quod Justi, si exciderint justificationis gratia, rursus justificari possint per Paenitentiae sacramentum: 正しい者は、もし義認の恵みをなくす(すべり落ちる)なら、再び悔い改めの秘跡によって義認される(義とされる)ことができること。

quod per quodlibet mortale peccatum amittatur gratia, sed non fides; どんなものでも☆死ぬべき罪によって恵みは失われる、しかし、信仰〔よってでは〕ない。

☆ 原文でquodとlibetの間にスペースが入ってしまいました(訂正します)。

at quod per infidelitatem, quae est recessio a Religione, etiam fides. しかし、信仰もまた、無信仰によって、それは宗教からの離脱である。

Quod Opera hominis justificati sint merita, et quod justificati per illa, quae ab illis per Dei gratiam et meritum Christi fiunt, promereantur vitam aeternam. 義認された(義とされた)人間の働きは功績であること、また義認された(義とされた)者は、それによって、それは彼らにより神の恵みとキリストの功績を通して、行なわれる、永遠のいのちを値する(功績を得る)こと。

Quod Liberum Arbitrium post Adami peccatum non amissum et exstinctum sit, et quod homo cooperetur assentiendo vocanti Deo, et quod alioquin foret inanimatum corpus. 「選択の自由(自由選択の力)」はアダムの罪の後、失われない、また消滅されないこと、また人間は神の呼び出す(招く)ことに同意して協力すること、またそうでなければ生命のない身体になること。

Praedestinationem statuunt, dicendo quod nemo sciat num sit in numero praedestinatorum, et inter illos quos Deus Sibi elegerat, nisi ex speciali revelatione. 「予定説」を定めている、言って、だれも知らないこと、予定の数の中にいるかどうか、また彼らの間に、その者を神がご自身に選んだ、特別な啓示からでないなら。

 

(3) 訳文

 5 義認について――

人間はアダムの子に生まれているその状態から、救い主の第二のアダムを通して、恵みの状態の中への移動は、再生と信仰の洗うこと、すなわち、洗礼なしに生じない。

 義認の第二の始まりは「神のお召し」である先行する恵みからである、それに人間は自分自身を回心させて協力する。

 調節は啓示されたものが真理であると信じるとき「信仰」によって生じ、それへ自由に〔心を〕動かされる。なおまた、神がキリストゆえに和解されたことを信じる時、「希望」によって〔生じる〕。また「仁愛」によって生じ、それによって隣人を愛すること、また罪に憎むことを始める。

 義認は、罪の赦しだけでなく、聖別と内的な人間の更新であるといえる。その時、正しい者と見なされない、しかし、正しい者、義を自分自身の中に受け入れている者である。またキリストの受難の功績を受け取るので、そのように義認が、信仰、希望、仁愛によって挿入される。

 [2] 信仰は人間の救い、義認の基礎や根源の始まりであり、これが信仰によって義とされることである。また、義認に先行する信仰あるいは働きは、それらの何も義認の恵みに値しない、これは無償で義とされるものである、というのは、先行する恵みであるから。また、人間は働きから義とされ、信仰からはそれほどでもない。正しい者は、軽くまた容赦される罪に落ち込む、それでも正しい者である。また、正しい者は、それゆえ、落ち込まないように、祈り、奉献、施し、断食によって、絶えず努力しなければならない、栄光の中にではなく、栄光への希望の中に更新されているからである。

 正しい者は、もし義認の恵みをなくすなら、再び悔い改めの秘跡によって義とされることができる。死ぬべき罪のどんなものによっても恵みは失われる、しかし、信仰〔よってでは〕ない。しかし、信仰もまた、宗教からの離脱である無信仰によって失われる。

 義とされた人間の働きは功績であり、また義とされた者は、彼らにより神の恵みとキリストの功績を通して行なわれるものによって、永遠のいのちに値する。

 「選択の自由(自由選択の力)」はアダムの罪の後、失われず、消滅しない、また人間は神の招きに同意して協力する、またそうでなければ生命のない身体になる。

特別な啓示からでないなら、神がご自身に選んだ者の間に、予定の数の中に入っているかどうか、だれも知らないと言って、「予定説」を定めている。

原典講読『啓示された黙示録』 教えの事柄 (6)

(2) 直訳(6煉獄)

6. DE PURGATORIO.― 6 煉獄について――

Quod per Justificationem non deleatur omnis reatus poenae temporalis exsolvendae; 義認によって解かれなければならない一時の(この世の)すべての罪の有罪が消されないこと。

quod ideo omnes in Purgatorium veniant ut exsolvantur, antequam in Caelum patet aditus. それゆえ、すべての者は解かれるために煉獄にやって来ること、天界の中へ入り口(入場)が開かれる前に。

Quod Animae ibi detentae fidelium suffragiis juventur et praecipue per sacrificium Missae; そこに抑留された霊魂は、忠実な者の票決(投票)☆で助けられること、また特にミサのいけにえによって。

☆ suffragiumは「投票・票決」の意味ですが、「賛成」票を投ずることから、「賛成・同意・支持」の意味が派生しています。

et quod hoc diligenter docendum et praedicandum sit. またこのことは勤勉(熱心に)教えられなければならない、また説教されなければならないこと。

Tormina ibi describuntur varie, sed sunt inventa, in se figmenta. 腹痛(=拷問)がそこに様々に描かれている、しかし、捏造(でっちあげ・こしらえ事)である☆、本質的に作り事(虚構)。

☆ (もちろん)この最後の文は著者(スヴェーデンボリ)のコメントです。

 

(3) 訳文

 6 煉獄について――

 解かれなければならない一時の(この世の)すべての罪の有罪性は義認によって消されない。それゆえ、すべての者は、天界の中へ入り口が開かれる前に、解かれるために煉獄にやって来る。

 そこに抑留された霊魂は、忠実な者の票決(同意)で、また特にミサのいけにえによって助けられる。またこのことは熱心に教えられ、説教されなければならない。

 さまざまな拷問がそこに描かれている、しかし、でっちあげであり、本質的に作り事である☆。

 

☆ (もちろん)これは著者(スヴェーデンボリ)のコメントです。

原典講読『啓示された黙示録』 教えの事柄 (7)

(2) 直訳(7七つの秘跡)

7. DE SEPTEM SACRAMENTIS.― 7 七つの秘跡(礼典)について――

Quod Sacramenta septem sint, Baptismus, Confirmatio, Eucharistia, Paenitentia, Extrema Unctio, Ordo et Matrimonium: 七つの秘跡があること、洗礼、堅信、聖体、悔い改め、最期の聖油を注ぐこと(=終油)、聖職、また結婚――

quod non plura nec pauciora sint: 多くのものでも、さらに少しのものでもないこと。

quod unum altero dignius sit: あるものは他のものにさらに価値があること。

quod contineant gratiam; 恵みを含むこと。

et quod ex Opere operato per illa conferatur gratia: それらを通して働く働きから恵みが与えられること。

quod totidem fuerint Sacramenta Antiquae Legis. 同じ数の秘跡が古代の律法にあった。

De Baptismo, Confirmatione, Eucharistia, et Paenitentia, supra actum est. 洗礼、堅信、聖体、また悔い改めについて、上に扱われた。

De Sacramento Extremae Unctionis: 最期の聖油を注ぐこと(=終油)の秘跡について――

quod sit ex Jacobo, v. 14, 15:  「ヤコブの手紙」5:14, 15からであること。

quod fiat aegrotis circa finem vitae, unde vocatur Sacramentum Exeuntium: いのちの終わりの近くの病気〔の者〕に行なわれること、そこから「立ち去ること(旅立ち)の秘跡」と呼ばれる。

quod si convaluerint, possit iterum applicari: もし、病気が治るなら、再び適用されることができること。

quod fiat per oleum ab Episcopo benedictum, et per haec verba, “Indulgeat tibi Deus quicquid oculorum, sive narium, sive tactus vitio deliquisti.” 司教により祝福された油によって行なわれること、またこれらのことばによって、「神はあなたにほしいままにする(未来)、何でも、目の、あるいは鼻の、あるいは触覚の違反した欠点を」。

De Sacramento Ordinis: 聖職の秘跡について――

quod septem Ordines sint in Ministerio Sacerdotii, qui differunt dignitate, et vocantur simul Hierarchia Ecclesiastica, quae est sicut castrorum acies ordinata: 七つの階級が聖職者の職能の中にあること、それらは地位(尊厳)で異なっている、また、一緒に(総合的な視野から)教会組織(聖職者)の位階制と呼ばれる、それは刃で正規の陣営のようである。

quod inaugurationes in Ministerium fiant per unctiones, et per translationes Spiritus Sancti in illos. 聖職者の職務の中への叙階は聖油を注ぐことによって行なわれること、またそれらの中への聖霊の移動によって。

Quod ad ordinationes Episcoporum et Sacerdotum non requiratur saecularis potestas, aut Magistratus consensus aut vocatio aut auctoritas; 司教や祭司へ整えることは世俗の権力(権限)は要求されない(必要とされない)こと、または行政長官の同意(承諾)または召喚または権威者。

quod qui ab illis vocatione instituti ad ministerium tantummodo ascendunt, non sint ministri, sed fures et latrones, qui per ostium non ingrediuntur. 彼らにより制定された召喚からもっぱら(だけで)聖職者の職務へのぼる者は、聖職者ではない、しかし、泥棒や強盗〔である〕こと、その者は扉(入り口)を通って入らない。

De Sacramento Matrimonii: 結婚の秘跡について――

quod dispensatio graduum et divortiorum sit Ecclesiae: 〔血族関係の?☆〕段階(等級)と離婚の特免は教会のものであること。

☆ よくわかりませんが、たとえば「養子とする」ことなどでしょうか。

quod Clerici non contrahent matrimonium: 聖職者は結婚を結ばない(未来)こと。

quod omnes illi possint habere castitatis donum, et si quis dicit se non posse, cum tamen voverat, sit anathema, quia Deus id rite petentibus non denegat, et non patitur aliquem supra id quod potest tentari. すべての者は、彼らは貞潔の贈り物を持つことができること、またもしだれかが自分自身にできないことを言うなら、そのときそれでもなお誓う、〔その者は〕呪いである、神はそれを正しく求める者に拒絶しないからである、またある者に許さない、それを超えて、試される(誘惑われる)ことができること。

Quod status virginitatis et caelibatus anteponendus sit statui conjugiali: 処女性と独身生活の状態は結婚の状態に前に置かれなければならない(=望ましい)こと。

praeter plura. ほかに多くのもの。

 

(3) 訳文

 7 七つの秘跡について――

 七つの秘跡、洗礼、堅信、聖体、悔い改め、終油、聖職、結婚があること――〔これより〕多くも、少なくもない。あるものは他のものにさらに価値があり、恵みを含む。それらを通しての働きから恵みが与えられる。同じ数の秘跡が古代の律法にあった。

 洗礼、堅信、聖体、悔い改めについて、前に扱われた。

終油の秘跡について――「ヤコブの手紙」5:14, 15からである。いのちの終わり近くに病気の者に行なわれ、そこから「去ることの秘跡」と呼ばれる。もし、病気が治るなら、再び適用されることができる。司教により祝福された油によって、またこれらのことば、「あなたが違反した目の、あるいは鼻の、あるいは触覚の欠点が何であっても、神がよいようにしてくださいますように」によって行なわれる。

 聖職の秘跡について――七つの階級が聖職者の職能の中にあり、それらは地位(尊厳)で異なっている、また、総合的な視野から教会組織の位階制と呼ばれ、それは剣による正規の陣営のようである。聖職者の職務の中への叙階は聖油を注ぐことによって、またそれらの中への聖霊の移動によって行なわれる。

 司教や祭司へと整えることは、世俗の権限または行政長官の承諾または召喚または権威者は必要とされない。彼らにより制定された召喚からだけで聖職者の職務へのぼる者は、聖職者ではなく、入り口を通って入らない泥棒や強盗である。

 結婚の秘跡について――姻戚などの等級☆と離婚の特免は教会のものである。聖職者は結婚してはならない。彼らすべての者は貞潔の贈り物を持つことができる、またもしだれかが自分自身にできないこと言い、そのときそれでもなお誓うなら、〔その者は〕呪いである、神はそれを正しく求める者に拒絶せず、また試される(誘惑われる)ことができることを超えてある者に許されないからである。

 処女性と独身生活の状態は結婚の状態よりも望ましいこと。ほかに多くのもの。

 

☆ よくわかりませんが、たとえば「養子とする」ことなどでしょうか。

原典講読『啓示された黙示録』 教えの事柄 (8)

(2) 直訳(8聖徒・9権限・その他)

8. DE SANCTIS.― 8 聖徒について――

Quod Sancti una cum Christo regnantes orationes suas pro hominibus Deo offerant: キリストと一緒に支配している使徒は自分の祈りを人間のために神に捧げていること。

quod Christus adorandus sit, et quod Sancti invocandi; キリストは崇拝されなければならないこと、また聖徒は加護を祈らなくてはならない(呼ばなくてはならない)。

quod invocatio Sanctorum non sit idololatrica, nec adversetur honori unius Mediatoris Dei et hominum; 聖徒への呼びかけ(祈願)は偶像崇拝的なものではないこと、神と人間の唯一の仲裁人の誉れに反対もしない(対抗もしない)。

vocatur Latria: ラトリア☆と呼ばれる。

☆ カトリック用語であるラトリア(latria)は「神のみにささげる最高の礼拝」です。これはおそらく「ドゥリア」の間違いでしょう。すなわち、ドゥリア(聖人崇敬)(dulia)は「聖人に対する礼拝」です。

なおヒュペルドゥリア(hyperdulia)は「(聖母マリアへの)特別崇敬」です。

quod imagines Christi, Deiparae Mariae, et Sanctorum, sint venerandae et honorandae; キリストの、神の母マリアの、また聖徒の像は、崇敬され(崇められ)なければならない、また尊敬され(尊ばれ)なければならないこと。

non quod credendum quod in illis Divinitas et virtus sit, sed quod honor, qui illis exhibetur, referatur ad prototypa, quae illae repraesentant; 信じるべきことではない、それらの中に神性と力があること、しかし、誉れは、それはそれら〔像〕で示される、原型☆に関係する(映し出す)、それらをそれらが表象する。

☆ prototypa = proto(原始的・最初の)+typus(象徴・型)なので「原型」でよいでしょう。

et quod per imagines, quas osculantur, et coram quibus procumbunt ac caput nudant, Christum adorent, et Sanctos venerentur: また像を通して、それをキスする、またそれらの前で身をかがめる、そして頭を裸にする(おおいをとる)ことは、キリストを崇拝する、また聖徒を尊敬(崇敬)する。

quod miracula Dei per Sanctos fiant. 神の奇跡は聖徒を通して行なわれること。

 

9. DE POTESTATE.― 9 権限(権力)について――

Quod Papa Romanus sit{1} Petri Apostoli Successor, et Jesu Christi Vicarius, Caput Ecclesiae et Episcopus universalis; ローマ教皇は使徒ペテロの後継者であること、またイエス・キリストの代理人、教会と司教全体の頭(かしら)。

quod sit supra Concilia: 会議の上にある(支配している・制している)こと。

quod Illi sint claves aperiendi et claudendi Caelum, ita potestas remittendi et retinendi peccata; 彼に天界を開くまた閉ざす鍵があること、そのように罪を赦すまた保持する。

quod ideo Illi sicut vitae aeternae Clavigero, terreni simul et caelestis imperii jura sint: それゆえ、彼に永遠のいのちの鍵の運び手のように、地と天界で支配の権利があること。

quod etiam ab Illo sit talis potestas Episcopis et Sacerdotibus, quia etiam data est reliquis Apostolis, et quod ideo dicantur Ministri clavium. さらにまた彼からこのような権限(権力)が司教と祭司にあること、使徒の残りの(他の)者にもまた与えられたからである、またそれゆえ、鍵の聖職者と呼ばれる。

Quod Ecclesiae sit judicare de vero sensu et interpretatione Scripturae Sacrae, et quod qui contraveniunt, poenis ex jure statutis puniendi sint: 聖書の真の意味と解釈について判断を下すことは教会のものであること、またこれに反して( contra)行く(venio)者は、定められた法律からの罰で罰せられなければならない。

quod non conveniat ut Laici legant Scripturam Sacram, quoniam sensum ejus non scit nisi Ecclesia; 平信徒が聖書を読むことは適合しない(ふさわしくない)、その意味を教会でないなら知らないので。

inde Ministri ejus venditant quod illum sciant. ここからその聖職者はそれらを知っていることを誇示する(自慢する)。


{2}Haec sunt ex Conciliis et Bullis, imprimis ex Concilio Tridentino et Bulla Papali confirmante, ubi omnes, qui contra illa quae decreta sunt, quae in genere sunt supra allata, sentiunt, credunt, et faciunt, anathemate condemnant. これらは(教会)会議と大勅書からである、特にトレント公会議と〔それを〕確証した教皇の勅書から、そこにすべての者を、その者はそれらに反する、それらは決議された、それらの全般的に上に提示された(affero)、感じる(思う)、信じる、また行なう、〔そのすべての者を〕呪いで断罪する。

@1 sit pro “fit” 注1 「fit」の代わりにsit

@2 Haec pro “X. Haec” 注2 「X. Haec」の代わりにHaec

 

(3) 訳文

 8 聖徒について――

 キリストと一緒に支配している使徒は、自分の祈りを人間のために神に捧げている。キリストは崇拝され、また聖徒は加護が祈らなくてはならない。聖徒への祈願は偶像崇拝ではなく、神と人間の唯一の仲裁者に対抗もしない。ラトリア☆と呼ばれる。キリスト、神の母マリア、聖徒の像は、崇められ、尊ばれなければならない。それらの中に神性と力があること信じるべきはない、しかし、それら〔像〕で示される誉れは、それらが表象する原型に映し出していること信じるべきである。それらにキスし、それらの前で身をかがめ、そして頭のおおいを取ることは、像を通して、キリストを崇め、聖徒を尊ぶことである。神の奇跡は聖徒を通して行なわれる。

 

 9 権限について――

 ローマ教皇は、使徒ペテロの後継者、イエス・キリストの代理人、教会と司教全体の頭(かしら)である。会議の上にある。彼に天界を開き、閉ざす鍵があり、そのように罪を赦しまた保留する。それゆえ、彼に永遠のいのちの鍵の運び手のように、地と天界で支配の権利がある。さらにまた彼からこのような権限が司教と祭司にある、他の使徒にもまた与えられたからであり、それゆえ、鍵の聖職者と呼ばれる。

 聖書の真の意味と解釈について判断を下すことは教会に属し、これに反して行く者は、定められた法律からの罰で罰せられなければならない。平信徒が聖書を読むことは、その意味を教会でないなら知らないのでふさわしくない。ここから、その聖職者はそれらを知っていることを誇示する。


 これらは教会会議と勅書、特にトレント公会議と〔それを〕確証した教皇の勅書からのものである、そこには、決議されたもの、それらは全般的にここに提示されたものであるが、それらに反して思い、信じ、行なうすべての者を、呪いで断罪する。

 

☆ カトリック用語であるラトリア(latria)は「神のみにささげる最高の礼拝」です。これはおそらく「ドゥリア」の間違いでしょう。すなわち、ドゥリア(聖人崇敬)(dulia)は「聖人に対する礼拝」です。

なおヒュペルドゥリア(hyperdulia)は「(聖母マリアへの)特別崇敬」です。

 

◎これらが「カトリック」の教えの大要であり、このあと、「プロテスタント」の教えの大要が続きます。

これらの教えに対する「審判」が下されたことが「黙示録」述べられている、ということです。

原典講読『啓示された黙示録』 教えの事柄 (9)(原文)

DOCTRINALIA ECCLESIAE ET RELIGIONIS REFORMATORUM, IN COMPENDIO.

改革派の教会と宗教の教えの事柄、要約の中で

(1) 原文

Quoniam in Apocalypsi in Sensu ejus spirituali multum agitur de Reformatis, ideo etiam in ingressu ad Explicationes, aperienda sunt Doctrinalia illorum, et quidem in hoc ordine : ―(1.) DE DEO, (2.) DE CHRISTO DOMINO, (3.) DE JUSTIFICATIONE PER FIDEM, ET DE BONIS OPERIBUS, (4.) DE LEGE ET EVANGELIO, (5.) DE PAENITENTIA ET CONFESSIONE, (6.) DE PECCATO ORIGINALI, (7.) DE BAPTISMO, (8.) DE SACRA CAENA, (9.) DE LIBERO ARBITRIO, et (10.) DE ECCLESIA.


1. DE DEO.―De Deo creditur secundum fidem symbolicam Athanasianam, quae, quia in cujusvis manu est, non hic assumitur: quod credatur in Deum Patrem ut Creatorem et Conservatorem, in Deum Filium ut Salvatorem et Redemptorem, et in Spiritum Sanctum ut Illustratorem et Sanctificatorem, etiam notum est.

2. DE CHRISTO DOMINO.―De Persona Christi non docetur similiter ab omnibus Reformatis. A Lutheranis, ita:

 

Quod Virgo Maria non verum Hominem duntaxat, sed et verum Dei Filium conceperit et genuerit, unde recte Mater Dei appellatur et revera est: quod in Christo duae naturae sint, Divina et Humana, Divina ab aeterno, et Humana in tempore; quod duae illae naturae personaliter unitae sint, ita prorsus ut non sint duo

Christi, unus Filius Dei, alter Filius Hominis, sed ut unus et idem sit Filius Dei et Filius Hominis; non quod duae illae naturae in unam substantiam commixtae sint, nec quod una in alteram mutata sit, sed quod utraque natura retineat suas proprietates essentiales, quae quales sunt, etiam describitur: quod unio illarum sit hypostatica, et quod haec sit summa communio, qualis est animae et corporis; quod sic recte dicatur, quod in Christo Deus sit Homo et Homo Deus. [2] Quod non ut nudus Homo tantum pro nobis passus sit, sed talis Homo, cujus Humana natura cum Filio Dei tam arctam ineffabilem unionem et communionem habet, ut cum Eo una facta sit Persona: quod vere Filius Dei pro nobis passus sit, sed usque secundum proprietates Humanae naturae: quod Filius Hominis, per quem intelligitur Christus quoad Humanam naturam, ad dextram Dei realiter exaltatus sit, cum Ille in Deum assumtus fuit, quod factum est, ut primum in utero matris a Spiritu Sancto conceptus est: quod Christus illam Majestatem ratione unionis personalis semper habuerit, sed quod in statu exinanitionis, non nisi quantum Ei visum fuit, exercuerit; at quod formam servi post resurrectionem plene et prorsus deposuerit, et Humanam naturam seu essentiam in plenariam usurpationem Divinae Majestatis collocaverit; et quod hoc modo in gloriam ingressus sit; verbo, Christus verus Deus et Homo in una indivisa Persona est et permanet in aeternum; ac verus, omnipotens, ac aeternus Deus, etiam quoad Humanum ad dextram Dei praesens gubernat omnia in Caelis et in terris, et quoque implet omnia, nobiscum est, in nobis habitat et Operatur: quod non sit adorationis differentia, quia per naturam quae cernitur adoratur Divinitas quae non cernitur: quod Divina Essentia proprias suas excellentias Humanae naturae communicet et impertiat; et quod Divinas suas operationes per corpus sicut per Organum perficiat; quod sic omnis plenitudo Divinitatis in Christo habitet corporaliter, secundum Paulum. [3] Quod incarnatio facta sit, ut reconciliaret nobis Patrem, ac hostia fieret pro totius Mundi peccatis, tam originalibus quam actualibus; quod incarnatus sit ex substantia Spiritus Sancti, sed quod Humana natura a Virgine Maria producta sit, quam ut Verbum assumpsit et Sibi univit: quod sanctificet credentes in Ipsum, misso in corda illorum Spiritu Sancto, qui regat, consoletur et vivificet illos, ac defendat contra diabolum et vim peccati. Quod Christus ad inferos descenderit, et infernum pro omnibus credentibus destruxerit; quo autem modo haec fuerunt effecta, non curiose vult ut scrutentur, sed hujus rei cognitio alteri saeculo reservetur, quando non modo hoc mysterium, sed etiam alia multa revelabuntur.

 

Haec sunt ex Luthero, Augustana Confessione, et Concilio Nicaeno, Articulis Smalcaldicis; videatur Formula Concordiae.

[4] Ab aliqua parte ex Reformatis, de quibus etiam in Formula Concordiae, creditur,

 

Quod Christus secundum Humanam naturam per exaltationem tantum creata dona et finitam potentiam acceperit, ita quod sit Homo sicut alius, retinens proprietates carnis; quod ideo quoad Humanam naturam non sit Omnipraesens et Omnisciens; quod tamen absens regat tanquam Rex dissita a Se; quod ut Deus ab aeterno sit apud Patrem, ac ut Homo natus in tempore sit apud Angelos in Caelo; quodque in Christo Deus sit Homo et Homo Deus, sit locutio figurata; praeter similia alia.

 

[5] At dissensionem hanc dirimit Symbolum Athanasii, quod ab omnibus in Christiano Orbe receptum est, ubi haec sunt:

 

“Vera fides est, ut credamus et confiteamur, quod noster Dominus Jesus Christus Filius Dei sit Deus et Homo, Deus ex substantia Patris natus ante mundum, et Homo ex substantia matris natus in mundo; perfectus Deus et perfectus Homo; Qui tametsi est Deus et Homo, non tamen sunt duo, sed unus Christus; unus non per conversionem Essentiae Divinae in corpus, sed per assumptionem Humani Sui in Deum; unus prorsus, non per confusionem substantiae sed per Unitatem Personae; quoniam sicut rationalis anima et corpus est unus homo, ita Deus et Homo est unus Christus.”

 

3{1}. DE JUSTIFICATIONE PER FIDEM, ET DE BONIS OPERIBUS.―Fides Clericorum justificans et salvans haec est:

 

Quod Deus Pater averterit Se a Genere humano propter iniquitates ejus, et sic ex justitia damnaverit illud morti aeternae; et quod idea miserit Filium in mundum, Qui expiaret et redimeret, ac satisfaceret et reconciliaret; et quod Filius hoc fecerit per quod in Se susceperit damnationem legis, et passus Se crucifigi, et quod sic et per obedientiam impleverit omnem justitiam Dei, usque ut Ipse factus sit Justitia; et quod Deus Pater hanc ut Ipsius meritum credentibus imputet et applicet, et ad illos mittat Spiritum Sanctum, qui operatur charitatem, bona opera, paenitentiam, ut bona arbor bonos fructus, ac justificet, renovet, regeneret et sanctificet; et quod haec fides sit unicum medium salutis, et quod per illam solam remittantur homini peccata. [2] Distinguunt inter Justificationis actum et statum; per Justificationis actum intelligunt initium justificationis, quod fit momento cum homo per solam illam fidem cum fiducia apprehendit meritum Christi; per Justificationis statum intelligunt progressum illius fidei, qui fit per Operationem Spiritus Sancti interiorem, quae se non manifestat nisi per quaedam signa, de quibus varia docent; tradunt etiam bona opera manifesta, quae fiunt ab homine et ejus voluntate, et sequuntur illam fidem; sed illa excludunt a justificatione, quia proprium et sic meritum hominis est in illis.

 

[3] Haec est fides hodierna in summario, verum confirmationes ejus et traditiones de illa sunt plures et multiplices, ex quibus aliquae etiam adducentur, quae sunt,

 

Quod homines non possint justificari coram Deo propriis viribus, meritis et operibus, sed gratis propter Christum, per fidem, per hanc quod credant se in gratiam recipi et peccata remitti propter Ipsum, Qui Sua morte pro nobis satisfecit, et quod Deus Pater hoc credentibus imputet propter justitiam coram Ipso: quod fides haec non tantum sit notitia historica quod Christus pro nobis passus et mortuus sit, sed etiam assensus corde, confidentia et fiducia, quod gratis propter Christum remittantur peccata et justificentur; et quod tunc haec tria concurrant, Promissio gratuita, Meritum Christi tanquam pretium, et Propitiatio: quod fides sit justitia, qua coram Deo justi reputamur propter promissionem: et quod justificari sit absolvi a peccatis, et quod etiam quodam modo dici possit vivificari et regenerari: quod fides nobis ad justitiam reputetur, non quia illa tam bonum opus est, sed quia meritum Christi apprehendit: quod meritum Christi sit Ipsius Obedientia, Passio, Mors et Resurrectio: quod necessum sit, ut aliquid sit per quod Deus adiri potest, et quod id non aliud sit quam fides per quam fit receptio. [4] Quod fides in actu justificationis intret per Verbum et auditum, et quod non sit actus hominis, sed quod sit operatio Spiritus Sancti, et quod tunc homo non cooperetur plus quam statua salis, truncus aut lapis, nihil ex se agens, et de eo nihil sciens, sed quod post actum cooperetur, verum non cum aliqua voluntate propria in spiritualibus; aliter in naturalibus, civilibus et moralibus; attamen quod tunc in spiritualibus eo usque possint progredi, ut bonum velint, eoque delectentur, sed hoc ipsum non a sua voluntate, sed a Spiritu Sancto, et quod sic cooperentur non a suis viribus, sed a novis viribus et donis, quae Spiritus Sanctus in conversione inchoavit; quodque in vera conversione immutatio, renovatio et motus fiant in hominis intellectu et corde: quod charitas, bona opera et paenitentia non ingrediantur actum justificationis, sed quod in statu justificationis necessaria sint, imprimis propter mandatum Dei, et quod per illa mereantur praemia hujus vitae corporalia, sed non remissionem peccatorum et vitae aeternae gloriam, quia sola fides absque operibus legis justificat et salvat: quod fides actu hominem justificet, sed fides statu renovet: [5] quod in renovatione propter mandatum Dei, necessario facienda sint honesta opera, quae Decalogus praecipit, quia vult Deus ut carnales cupiditates coerceantur civili disciplina; quare dedit doctrinam, leges, magistratus et poenas: quod ideo sequatur falsum esse, quod per opera mereamur remissionem peccatorum et salutem, tum quod opera aliquid faciant ad fidem conservandam; et quoque falsum esse, quod homo reputetur justus propter justitiam rationis suae, et quod ratio possit propriis viribus Deum super omnia amare, ac legem Ipsius facere: verbo, quod fides et salus in hominibus conserventur et retineantur non per bona opera, sed tantum per Spiritum Dei et per Fidem; sed usque quod bona opera testimonia sint, quod Spiritus Sanctus praesens sit, et in illis habitet: damnatur, ut perniciosa, phrasis, quod bona opera noxia sint ad salutem, quia intelligenda sunt opera Spiritus Sancti interiora, quae bona sunt, non exteriora procedentia a propria voluntate hominis, quae non bona sunt sed mala, qua meritoria. [6] Tradunt praeterea, quod Christus Ultimo Judicio laturus sit sententiam de operibus bonis et malis tanquam effectis propriis et non propriis fidei hominis.

 

Haec fides hodie regnat in toto Christiano Reformato Orbe apud Clericos, sed non apud Laicos nisi perpaucos; Laici enim non aliud intelligunt per fidem, quam credere in Deum Patrem, Filium et Spiritum Sanctum, et quod qui bene vivit et bene credit, salvetur; et de Domino quod sit Salvator; ignorant enim arcana justificationis Praedicatorum suorum, qui tametsi illa praedicant, usque apud auditores Laicos intrant per unam aurem et exeunt per alteram; imo ipsi Doctores se reputant eruditos ex scientia illorum, ac in Gymnasiis et Lyceis multum laborant ut illa capiant; quare supra dictum est, quod illa fides sit fides Clericorum.

[7] Sed usque Doctores eandem hanc fidem in Regnis ubi Reformati sunt, diversimode docent. In Germania, Suecia et Dania,

 

Quod Spiritus Sanctus per illam fidem operetur, ac homines justificet et sanctificet, ac postea successive renovet et regeneret, sed absque operibus legis; et qui in illa fide ex fiducia et confidentia sunt, in gratia apud Deum Patrem sint; et quod tunc mala quae faciunt quidem appareant, sed jugiter remittantur.

 

[8] In Anglia,

 

Quod illa fides operetur charitatem inscio homine, et quod id etiam bonum charitatis sit, quod homo interius sentit Spiritum Sanctum apud se operari: et si non sentit, et usque propter salutem facit bonum, quod id possit dici bonum, sed quod usque trahat ex homine quod in eo sit meritum: tum quod illa fides id possit in ultima mortis hora operari, tamen non scitur quomodo.

 

[9] In Hollandia,

 

Quod Deus Pater propter Filium per Spiritum Sanctum justificet et purificet hominem interius per illam fidem, sed usque ad propriam voluntatem ejus, a qua se deflectit, nec illam tangit (quidem quod leviter tangat), et quod sic mala voluntatis hominis non appareant coram Deo.

 

Sed de his illorum arcanis pauci ex Laicis norunt, nec volunt illa, sicut sunt, propalare, quia sciunt quod illa non sapiant.

 

4{1}. DE LEGE ET EVANGELIO.―Quod Lex a Deo data sit, ut sciatur quid peccatum, et sic ut id comminatione et metu, et dein promissione et annuntiatione gratiae, arceatur; quare praecipuum officium Legis est, ut peccatum originale et omnes fructus ejus revelentur, ac sciatur quam horrendum in modum natura hominis lapsa et funditus depravata est; hac ratione hominem perterrefacit, humiliat, prosternit, usque ut desperet de se ipso, et anxie desideret auxilium; hic effectus Legis vocatur Contritio, quae non est activa seu factitia, sed passiva, et conscientiae cruciatus. Evangelium autem est tota Doctrina de Christo et de fide, et sic de remissione peccatorum, ita laetissimus nuntius non arguens et terrens, sed consolans: per Legem ira Dei revelatur super omnem impietatem, et homo damnatur, quare facit ut homo ad Christum respiciat, et ad Evangelium; praedicatio de utraque erit, quia conjuncta sunt: Evangelium docet, quod Christus in Se susceperit omnem maledictionem Legis, et omnia peccata expiaverit, et quod remissionem per fidem consequamur. Quod Spiritus Sanctus non per Legis sed per Evangelii praedicationem detur et accipiatur, et cor hominis renovetur, et quod Spiritus dein ministerio Legis utatur, ut doceat et in Decalogo monstret, quae sit voluntas Dei bona et placens; sic Spiritus mortificat et vivificat. Quod discrimen faciendum sit inter opera Legis et inter opera Spiritus; quare fideles non sunt sub Lege sed sub Gratia, nempe illa ratione. Quod justitia Legis non justificet, hoc est, non reconciliet, neque regeneret, neque per se faciat acceptos Deo, sed donato Spiritu Sancto sequitur Legis impletio: quod opera secundae tabulae Decalogi non justificent, quia per illam agimus cum hominibus, et non proprie cum Deo, et tamen in justificatione agendum est cum Deo. Quod Christus, quia sine peccato subiit poenam peccati, et victima pro nobis factus est, sustulerit illud jus Legis, ne damnet credentes, quia Ille est propitiatio pro illis, propter quam justi reputantur.

@1 4 pro “III.”

5{1}. DE PAENITENTIA ET CONFESSIONE.―Quod Paenitentia constet ex duabus partibus, una quae est contritio seu terror incussus conscientiae propter peccata; altera quae est fides quae concipitur ex Evangelio, et per remissionem peccatorum consolatur conscientiam, et ex terroribus liberat. Qui confitetur totum se esse peccatum, is comprehendit omnia peccata, nullum excludit, et nullius obliviscitur; sic purgantur peccata, homo purificatur, rectificatur, sanctificatur, quoniam Spiritus Sanctus non sinit peccatum dominari, sed reprimit et coercet. Quod enumeratio peccatorum debeat esse libera, si velit aut non velit; et quod confessio et absolutio privata magnificienda sit; quare si quis vult, potest confiteri peccata, et Absolutionem a Confessionario accipere, et quod peccata tunc remissa sint; verba, quae Minister tunc responsurus est, sint, Deus tibi sit propitius, et confirmet fidem tuam, fiat tibi sicut credis, et ego ex mandato Domini remitto tibi peccata (at alii, annuntio tibi remissionem peccatorum): quod tamen usque non per paenitentiam, sicut nec per opera, sed per fidem peccata remittantur. Quare paenitentia Clericorum est modo confessio coram Deo quod peccatores sint, et oratio ut in fide perseverent. Quod expiationes et satisfactiones non sint necessariae, quia Christus est Expiatio et Satisfactio.

@1 5 pro “IV.”

6{1}. DE PECCATO ORIGINALI docent :―Quod post lapsum Adami omnes homines secundum naturam propagati nascantur cum peccato, hoc est, sine metu Dei, et cum concupiscentiis, quodque hoc damnet et afferat nunc quoque mortem aeternam illis qui non renascuntur per Baptismum et per Spiritum Sanctum: quod sit privatio originalis justitiae, et cum hac inordinata dispositio partium animae, et habitus corruptus. Quod sit discrimen inter ipsam naturam, in quam homo creatus est, quae etiam post lapsum est et permanet Dei Creatura, et inter peccatum originale; ita quod sit discrimen inter corruptam naturam, et inter corruptionem quae naturae infixa est, et per quam natura est corrupta: quod naturae corruptionem ab ipsa natura nemo nisi solus Deus separare possit; id quod in beata resurrectione plane fiet, quia tunc ipsa natura, quam in mundo homo circumfert, absque peccato originali, resurrectura est, ac aeterna felicitate fruitura; quod sit discrimen sicut inter opus Dei et opus Diaboli; quod peccatum hoc non eo modo naturam invaserit, quasi Satan aliquod malum substantialiter creaverit, et illud cum natura commiscuerit, sed quod justitia concreata et originalis amissa sit: quod peccatum originis sit accidens; et quod homo ratione ejus coram Deo spiritualiter quasi mortuus sit. Quod hoc malum per solum Christum contegatur et condonetur: quod ipsum semen, ex quo homo formatur, peccato illo contaminatum sit: quod inde etiam sit, quod homo a parentibus accipiat pravas inclinationes ac internam immunditiem cordis.

@1 6 pro “V.”

7{1}. DE BAPTISMO.―Quod Baptismus non sit simpliciter aqua, sed quod sit aqua Divino mandato comprehensa, et Verbo Dei obsignata, et sic sanctificata: quod Baptismi virtus, opus, fructus et finis sit, ut homines salventur, et in Christianam Communionem cooptentur: quod per Baptismum offeratur victoria super mortem et Diabolum, remissio peccatorum, gratia Dei, Christus cum omnibus Suis operibus, et Spiritus Sanctus cum omnibus Suis dotibus, ac aeterna beatitudo omnibus et singulis qui credunt: num fides etiam per Baptismum detur infantibus, est altius quam ut sollicite inquirendum sit. Quod immersio in aquam significet mortificationem veteris hominis, et resurrectionem novi; quod ideo vocari possit lavacrum regenerationis, ac vere lavacrum in Verbo, tum in morte et sepultura Christi: quod Christiani vita sit quotidianus Baptismus semel sic inceptus: quod aqua non id efficiat, sed Verbum Dei, quod in et cum aqua est, et fides Verbi Dei aquae addita; quod inde sequatur, quod Baptizatio in Nomine Dei, quidem ab hominibus fiat, sed non sit, verum ab ipso Deo: quod Baptismus non tollat peccatum originale, exstincta prava concupiscentia, sed reatum.

 

Alii vero ex Reformatis credunt,

 

Quod Baptismus sit externum lavacrum aquae, per quod interna ablutio a peccatis significatur: quod non conferat regenerationem, fidem, gratiam Dei et salutem, sed tantum significet et obsignet illa; et quod illa non conferantur in et cum Baptismo, sed postea increscente aetate; quodque solum electi consequantur gratiam Christi et donum fidei: et quia salus non dependet a Baptismo, quod ideo permittatur fieri ab alio in defectu ordinarii Ministri.

@1 7 pro “VI.”

 

8{1}. DE SACRA CAENA. ―Reformati qui vocantur Lutherani, docent,

 

Quod in Sacra Caena seu Sacramento Altaris, Corpus et Sanguis Christi vere et substantialiter sint praesentia, et quod una cum Pane et Vino vere distribuantur et accipiantur; et quod ideo verum Corpus et verus Sanguis Christi in, cum, et sub Pane et Vino sint, ac Christianis ad manducandum et bibendum dentur; et quod ideo non simpliciter panis et vinum sint, sed Verbo Dei inclusa et alligata, et quod hoc faciat quod Christi Corpus et Sanguis sint; nam cum accedit Verbum ad elementum, fit Sacramentum: quod tamen non sit transsubstantiatio, qualis est Pontificiis: quod sit cibus animae, novum hominem alens et fortificans: quod instituta sit, ut fides vires suas reparet atque recipiat, detur remissio peccatorum, et nova vita, quam Christus nobis meruit: quod sic Corpus et Sanguis Christi non tantum spiritualiter per fidem, sed etiam ore, supernaturali modo, ratione sacramentalis unionis cum Pane et Vino, sumantur: quod dignitas istius Caenae consistat in sola obedientia, et in Christi merito, quod vera fide applicatur: verbo, quod Sacramenta, Caena Domini et Baptismus, sint testimonia voluntatis et gratiae Dei erga homines; et quod Sacramentum Caenae sit promissio remissionis peccatorum per idem; quod moveat corda ad credendum; et quod Spiritus Sanctus per Verbum et Sacramenta operetur: quod consecratio Ministri illa non producat, sed quod soli omnipotenti virtuti Domini id tribuendum sit: quod tam digni quam indigni verum Corpus et verum Sanguinem Christi, sicut super cruce pependit, accipiant, sed digni ad salutem, indigni ad condemnationem; quod digni sint qui fidem habent; quod nemo ad Caenam illam adigendus sit, sed quisque cum spiritualis fames urget, accedat.

 

[2] Alii vero Reformati docent,

 

Quod in Sacra Caena Corpus et Sanguis Christi tantum spiritualiter sumantur, et quod Panis et Vinum ibi sint modo signa, typi, symbola, tesserae, figurae et similitudines; quod Christus non corpore praesens sit, sed solum virtute et operatione ex Divina Sua essentia at quod in Caelo sit conjunctio secundum communicationem idiomatum: quod dignitas hujus Caenae non modo a fide, sed etiam a praeparatione pendeat: quod solum digni virtutem ejus accipiant, at indigni modo panem et vinum.

 

Tametsi hi dissensus sunt, usque conveniunt omnes Reformati in eo,

 

Quod omnino Paenitentiam acturi sint, qui digne volunt Sanctam illam Caenam obire;

 

Lutherani,

 

Quod nisi paenitentiam ab operibus malis egerint, et usque accedant, in aeternum damnati sint;

 

et Angli,

 

Quod alioquin diabolus in illos intraturus sit sicut in Judam;

 

hoc constat ex Orationibus praelectis ante Communionem.

@1 8 pro “VII.”

9{1}. DE LIBERO ARBITRIO. Distinguunt inter statum ante lapsum, post lapsum, post acceptam fidem et renovationem, et post resurrectionem. Quod homo post lapsum in rebus spiritualibus et Divinis ex propriis viribus prorsus nihil possit inchoare, cogitare, intelligere, credere, velle, operari ac cooperari, nec se ad gratiam applicare aut accommodare, sed quod naturale arbitrium sit solum ad illa quae contra Deum sunt, et Deo displicent; ita quod homo in spiritualibus sit sicut stipes, sed quod usque ei sit capacitas, non activa sed passiva, qua verti potest ad bonum per gratiam Dei; quod tamen liberum arbitrium homini post lapsum reliquum sit, posse et non posse audire Verbum Dei; et quod sic scintillula fidei in corde accendatur, quae remissionem peccatorum propter Christum amplectitur, et consolatur. Quod tamen humana voluntas habeat libertatem ad faciendum civilem justitiam, et ad deligendum res rationi subjectas.

@1 9 pro “VIII.”

10{1}. DE ECCLESIA. -Quod Ecclesia sit congregatio et communio sanctorum, et quod sit sparsa per universum Orbem apud illos qui habent eundem Christum et eundem Spiritum Sanctum, ac eadem Sacramenta, sive habeant similes aut dissimiles traditiones: et quod principaliter sit Societas fidei; et quod haec Ecclesia sola sit Corpus Christi, et quod boni sint re et nomine Ecclesia, sed mali solum nomine: quod mali et hypocritae, quia commixti, sint membra Ecclesiae secundum externa signa ejus, modo non sint excommunicati, sed quod non sint membra Corporis Christi. Quod Ritus Ecclesiastici, qui Ceremoniae vocantur, sint adiaphori, et quod non sint cultus Dei, nec pars cultus Dei; quod ideo in libertate Ecclesiae sit talia instituere, mutare et abrogare, ut discrimina vestium, temporum, dierum, ciborum, et alia; et quod ideo nulla Ecclesia aliam propter talia condemnare debeat.

@1 10 pro “IX.”


{1}Haec sunt Doctrinalia Ecclesiae et Religionis Reformatorum, in compendio: illa autem, quae tradunt Schwengfeldiani, Pelagiani, Manichaei, Donatistae, Anabaptistae, Armeniani, Cingliani, Antitrinitarii{2}, Sociniani, Ariani, ac hodie Quaqueri et Herrenhuteri, praeterita sunt, quia illi ut Haeretici ab Ecclesia Reformatorum reprobati et rejecti sunt.

@1 Haec pro “X. Haec” @2 Antitrinitarii pro “Antetrinitarii”