原典講読『世の終わりと最後の審判』 1(原文)

 

(1)
原文「3353番」


Maxima pars hominum credit quod interitura sint omnia quae in mundo
aspectabili, cum ultimum judicium venit, quod nempe conflagrabit terra, sol et
luna dissipabuntur, et sidera evanescent; et quod novum caelum et nova terra
postea exsurgent; eam opinionem ceperunt ex revelationibus propheticis in
quibus talia memorantur; sed quod aliter se res habeat, constare potest ab
illis quae de Ultimum Judicio prius n. 900, 931, 1850, 2117-2133 ostensa sunt;
inde patet quod Ultimum Judicium non aliud sit quam finis Ecclesiae apud unam
gentem ac initium ejus apud aliam, qui finis et quod initium tunc existit
quando nulla amplius agnitio Domini, seu quod idem quando nulla fides; nulla
agnitio seu nulla fides est cum nulla charitas, nam fides nusquam dabilis est
quam apud illos qui in charitate sunt; quod tunc Ecclesiae finis sit et ejus
translatio ad alios, patet evidenter ab omnibus illis quae Ipse Dominus de
ultimo illo die seu de consummatione saeculi docuit et praedixit apud
Evangelistas, nempe apud Matthaeum
xxiv, apud Marcum xiii et apud Lucam xxi. Sed quia illa absque clave,
qui est sensus internus, a nemine comprehendi possunt, licet per vices illa
quae ibi, evolvere; hic nunc primum haec quae apud Matthaeum,


 


[2]
Accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes, Dic nobis quando ista fient, et
quodnam signum Tui adventus et consummationis saeculi: et respondens Jesus
dixit illis;


Videte ne
quis vos seducat, multi enim venient in nomine Meo, dicentes, Ego sum Christus;
et multos seducent: audituri autem estis bella, et rumores bellorum; videte ne
turbemini; oportet enim omnia fieri, sed nondum
{1}est finis.
Excitabitur namque gens contra gentem, et regnum contra regnum; et erunt fames,
et pestes et terrae motus variis locis. Omnia vero haec initium dolorum, xxiv
3-8;


 


qui in
sensu litterae manent, non scire possunt num haec et quae sequuntur in illo
capite, dicta sint de destructione Hierosolymae et
{2}dispersione
gentis Judaicae, vel num de fine dierum qui Ultimum Judicium vocatur; at qui in
sensu interno sunt, clare vident quod hic de fine Ecclesiae agatur, qui finis
est qui hic et alibi vocatur adventus Domini et consummatio saeculi: et quia
ille finis intelligitur, sciri potest quod omnia illa significent talia quae
sunt Ecclesiae; quid autem significant, constare potest a singulis in sensu
interno: ut, quod ‘multi venient in
nomine Meo, dicentes, Ego sum Christus, et multos seducent
‘; ibi ‘nomen‘ non significat nomen, nec ‘Christus’
Christum, sed ‘nomen’ significat illud per quod colitur Dominus, n. 2724, 3006;
et ‘Christus’ ipsum verum, n. 3009, 3010; ita quod venturi qui dicent, hoc esse
fidei, seu hoc esse verum, cum tamen nec fidei sit, nec verum, sed falsum: quod
audituri sint bella et rumores bellorum
est quod existent de veris disceptationes et lites, quae sunt bella in sensu
spirituali: quod ‘excitabitur gens contra
gentem, et regnum contra regnum
‘ significat quod pugnaturum malum cum malo,
et falsum cum falso; quod `gens’ sit bonum, at in opposito sensu malum,
videatur n. 1259, 1260, 1416, 1849, et quod ‘regnum’ sit verum,
{3}at
in opposito sensu falsum, n. 1672, 2547: ‘et
erunt fames et pestes, et terrae motus variis locis
‘ est quod amplius
nullae cognitiones boni et veri, ac ita quod Ecclesiae status sit mutatus, quod
est ‘terrae motus.’


@1 erit @2 dissipatione @3 sed

原典講読『世の終わりと最後の審判』 1(直訳)

 

(2)
直訳



Maxima pars hominum credit quod interitura sint omnia quae in
mundo aspectabili, cum ultimum judicium venit, quod nempe conflagrabit terra,
sol et luna dissipabuntur, et sidera evanescent;
 大部分人間じているすべてのものがぼされることをそれらはられる、最後審判がやってるときすなわち、地くすこと、太陽消滅させられるまたえる


et quod
novum caelum et nova terra postea exsurgent;
 また新しい天と新しい地が、その後、起こること。


eam
opinionem ceperunt ex revelationibus propheticis in quibus talia memorantur;
 その見解を〔彼らは〕預言の啓示から受け入れた☆、それらの中にこのようなものが記録されている。


ceperuntの辞書形はcapio


sed quod
aliter se res habeat, constare potest ab illis quae de Ultimum Judicio prius n.
900, 931, 1850, 2117-2133 ostensa sunt;
 しかし、異なって事柄が振る舞ったことは、それらから明らかにすることができる、それらは「最後の審判」について前に、900, 931, 1850, 2117-2133番に示された。


inde patet
quod Ultimum Judicium non aliud sit quam finis Ecclesiae apud unam gentem ac
initium ejus apud aliam, qui finis et quod initium tunc existit quando nulla
amplius agnitio Domini, seu quod idem quando nulla fides;
 ここから明らかである、「最後の審判」は他のものでないこと、一つの国民のもとの教会の終わり、そして他の〔国民の〕もとのその始まり以外の、その終わりとその始まりは、その時、存在するになる、もはや主の承認が何もない、すなわち(または)同じこと〔であるが〕、何も信仰がない時。


nulla
agnitio seu nulla fides est cum nulla charitas, nam fides nusquam dabilis est
quam apud illos qui in charitate sunt;
 何も承認がない、すなわち、何も信仰がない、何も仁愛がないとき、なぜなら、信仰は決してありえないから、彼らのもと以外に、その者は仁愛の中にいる。


quod tunc
Ecclesiae finis sit et ejus translatio ad alios, patet evidenter ab omnibus
illis quae Ipse Dominus de ultimo illo die seu de consummatione saeculi docuit
et praedixit apud Evangelistas, nempe apud Matthaeum
xxiv, apud Marcum xiii et apud Lucam xxi.
 その時、教会の終わりが、また他の者へ移動があることは、それらのすべてからはっきりと明らかである、それらを主ご自身がその最後の日について、すなわち、時代の完成(世代の完了、世の終結)について、「福音書記者」に教え、予言した、すなわち、「マタイ(福音書)24のもとに、「マルコ(福音書)13のもとに、また「ルカ(福音書)21のもとに。


Sed quia
illa absque clave, qui est sensus internus, a nemine comprehendi possunt, licet
per vices illa quae ibi, evolvere;
 しかし、それらは鍵なしに、それは内意である、だれからも把握されることができないので、それらを交替(機会)よって☆、それらはそこに〔ある〕、説明されることが許されている。


「交替(機会)よって」では、わかりづらいので、「順次」と意訳します。


hic nunc
primum haec quae apud Matthaeum,
 ここに、今や、最初に、「マタイ(福音書)」のもとのそれらを。


 


[2]
Accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes, Dic nobis quando ista fient, et
quodnam signum Tui adventus et consummationis saeculi:
 弟子たちはイエスに近づいた、言って、私たちに言え、その時(いつ)れが起こるか、また(特にそれが)何か、あなたの来ることと時代の完成(世代の完了、世の終結)のしるし。


et
respondens Jesus dixit illis;
 また答えて、イエスは彼らに言った。


Videte ne
quis vos seducat, multi enim venient in nomine Meo, dicentes, Ego sum Christus;
 (あなたがたは)見よ(気づけ)、だれかがあなたがたを惑わさないように、というのは、多くの者がわたしの名前の中にやってくるから、言って、私がキリストである。


et multos
seducent:
 また、多くの者を惑わす。


audituri
autem estis bella, et rumores bellorum;
 けれども、あなたがたは戦争が聞かれる、また戦争のうわさが。


videte ne
turbemini;
 (あなたがたは)見よ(気づけ)、あなたがたは〔心を〕乱される(未来)


oportet
enim omnia fieri, sed nondum
{1}est finis.
 というのは、〔これらの〕すべてのことは生み出される(遂行される)から、しかし、終わりはまだである。


Excitabitur
namque gens contra gentem, et regnum contra regnum;
 (そして)なぜなら、国民は国民に対して起き上がせられるから、また王国は王国に対して。


et erunt
fames, et pestes et terrae motus variis locis.
 また飢饉がある(未来)、また疫病と地の動きが、いろいろな場所に。


Omnia vero
haec initium dolorum, xxiv 3-8;
 けれども、これらのすべてのことは苦痛(悲しみ)の始まり〔である〕、24:3-8


 


qui in
sensu litterae manent, non scire possunt num haec et quae sequuntur in illo
capite, dicta sint de destructione Hierosolymae et
{2}dispersione
gentis Judaicae, vel num de fine dierum qui Ultimum Judicium vocatur;
 文字どおりの意味の中にとどまる者は、~かどうか知ることができない、これらやその章の中に続くそれらが、エルサレムの破壊とユダヤ民族(国民)の追い散らすことについて言われた、あるいは~かどうか、日々の終わりについて、それは「最後の審判」と呼ばれる。


at qui in
sensu interno sunt, clare vident quod hic de fine Ecclesiae agatur, qui finis
est qui hic et alibi vocatur adventus Domini et consummatio saeculi:
 しかし☆、内意の中にいる者は、はっきりと見る、ここに教会の終わりが扱われていること、それは終わりである、それはここにまた他のところに主の来臨と時代の完成(世代の完了、世の終結)と呼ばれる。


(4)参照。


et quia
ille finis intelligitur, sciri potest quod omnia illa significent talia quae
sunt Ecclesiae;
 またその〔教会の〕終わりが意味されるので、知られることができる、それらのすべてのものがこのようなものを意味すること、それらは教会のものである。


quid autem
significant, constare potest a singulis in sensu interno:
 けれども☆、何が意味されるか、内意の中の個々のものから明らかにされることができる。


(4)参照。


ut, quod ‘multi venient in nomine Meo, dicentes, Ego
sum Christus, et multos seducent
‘;
 例えば、「多くの者がわたしの名前の中にやってくる、言って、私がキリストである」。


ibi ‘nomen‘ non significat nomen, nec
‘Christus’ Christum, sed ‘nomen’ significat illud per quod colitur Dominus, n.
2724, 3006;
 そこに、「名前」は名前を意味しない、「キリスト」もキリストを〔意味し〕ない、しかし☆、「名前」はそれを意味する、それによって主が礼拝される、2724, 3006番。


(4)参照。


et
‘Christus’ ipsum verum, n. 3009, 3010;
 また「キリスト」は真理そのものを、3009, 3010番。


ita quod
venturi qui dicent, hoc esse fidei, seu hoc esse verum, cum tamen nec fidei
sit, nec verum, sed falsum:
 そのように、言う者がやって来ること、これは信仰のものである、すなわち、これは真理である、そのときそれでも信仰のものではない、真理でもない、しかし、虚偽。


quod ‘audituri sint bella et rumores bellorum
est quod existent de veris disceptationes et lites, quae sunt bella in sensu
spirituali:
 「戦争が、また戦争のうわさが聞かれる」ことは、真理について論争と争いがあること、それが霊的な意味の中の戦争である。


quod ‘excitabitur gens contra gentem, et regnum
contra regnum
‘ significat quod pugnaturum malum cum malo, et falsum cum
falso;
 「国民は国民に対して、また王国は王国に対して起き上がせられる」ことは意味する、悪は悪と争うであろうこと、また虚偽は虚偽と。


quod ‘gens’
sit bonum, at in opposito sensu malum, videatur n. 1259, 1260, 1416, 1849, et
quod ‘regnum’ sit verum,
{3}at in opposito sensu falsum, n. 1672,
2547:
 「国民」が善であること、しかし、正反対の意味で悪〔である〕ことは、1259, 1260, 1416, 1849番に見られる、また「王国」が真理であること、しかし☆、正反対の意味で虚偽〔である〕ことは、1672, 2547番。


脚注参照。また(4)も。


et erunt fames et pestes, et terrae motus
variis locis
‘ est quod amplius nullae cognitiones boni et veri, ac ita quod
Ecclesiae status sit mutatus, quod est ‘terrae motus.’
 「また飢饉や疫病、また地の動きが、いろいろな場所にある」は、もはや善と真理の知識が何もないことである、そしてそのように教会の状態が変えられること、それが「地の動き」である。


@1 erit 注1 eritestに換えた。


@2
dissipatione
2 dissipationedispersioneに換えた。〔dissipatiodispersioも「追い散らされること」であり、換えなくてもよいかとも思いますが、dispersioのほうが追い散らすだけでなく、その結果「消える」意味も加わります〕


@3 sed 注3 sedatに換えた。〔sedatも同じ「しかし」の意味☆なのに換えたのは、直前のatと同じにしたほうがよい、ということなのでしょう〕☆「しかし」気になります。それで(4)参照。

原典講読『世の終わりと最後の審判』 1(訳文)

 

(3)
訳文(天界の秘義3353)


1 大部分人間、最後審判がやってるとき、世られるすべてのものがぼされることをすなわち、地くされ、太陽消滅し、星またその後、新しいしいこることを信じている。〔彼らはその見解をこのようなものが記録されている預言啓示かられたしかし、事柄なっていたことは、「最後審判」について900, 931, 1850, 2117-2133されたことかららかにすることができる


 ここから、「最後審判」、一つの国民のもとの教会わりそして〔国民もとのそのまり以外のものではないことが明らかであるその時、存在するようにになるそのわりとそのまりはもはや承認もないまたはじことであるが、何信仰がない時である。何仁愛がないとき、何承認すなわち、何信仰がないなぜなら、信仰仁愛にいるのもと以外してありえないからその時、教会わりと移動があることはそれらを自身がその最後についてすなわち世代完了(終わり)について、「福音書記者」すなわち、「マタイ福音書」第24章、「マルコ福音書」第13章、またルカ福音書」第21、予言されたそれらのすべてからはっきりとらかである


 しかしそれらは内意であるなしにだれからも把握されることができないのでそれらをそこにあるものから順次、説明されることがされている。さて、ここで、最初、「マタイ福音書のそれらを〔説明しよう〕


 


[2] 弟子たちはイエスに、「たちに言ってください。いつそれがこるかあなたの来らえることと世代完了(終わり)のしるしがか」、と言って、近づいた


イエスはらにえて言われた。「あなたがたはだれかにわさないようにづきなさいというのは、多くの、『私がキリストである』とって、わたしの名前にやって、多くのわすからですあなたがたは戦争また戦争のうわさ聞きく(けれども)あなたがたは、〔心を〕乱されないよう、気づきな
さい
。というのは、〔これら〕すべてのことが起こるからです、しかし、まだ終わりではありません。なぜなら、国民は国民に対して、また王国は王国に対して、起き上がり、いろいろな場所に飢饉、疫病、地の動きがあるから。けれども、これらのすべてのことは苦痛の始まりです」、24:3-8


 


 文字どおりの意味の中にとどまる者は、これらやそれれが、それらは〔これらの〕章の中に続いているが、エルサレムの破壊とユダヤ民族が追い散らされることについて言われのか、あるいは「最後の審判」と呼ばれる日々の終わりについて言われたのか、知ることができない。しかし、内意の中にいる者は、ここに教会の終わりが扱われていること、その終わりとは、ここにまた他のところに主の来臨と世代完了(終わり)と呼ばれていることをはっきりと見る。またその〔教会の〕終わりが意味されるので、それらのすべてのものは教会に属するようなものを意味することを知ることができる。


 けれども、内意で何が意味されるか、個々のものから明らかにされることができる。例えば、「多くの者が『私がキリストである』と言って、わたしの名前にやって来る」ことは、そこの「名前」は名前を意味せず、「キリスト」もキリストを意味しないで、「名前」は主が礼拝されるもの(手段)を意味する、2724, 3006番。また「キリスト」は真理そのものを意味する、3009, 3010番。「これは信仰に属するのものである」、すなわち、「これは真理である」、と言う者がやって来ることもそうであり、そのとき、それでも信仰に属するものも真理でもなく、しかし、虚偽である。「戦争が、また戦争のうわさが聞かれる」ことは、真理について論争と争いがあることであり、それが霊的な意味の中の戦争である。「国民は国民に対して、王国は王国に対して起き上がる」ことは、悪は悪と、また虚偽は虚偽と争うであろうことを意味する。「国民」が善であること、しかし、正反対の意味で悪であることは、1259, 1260, 1416, 1849番に、また「王国」が真理であること、しかし、正反対の意味で虚偽であることは、1672, 2547番に見られる。「また飢饉や疫病、また地の動きが、いろいろな場所にある」は、もはや善と真理の知識が何もないことである、そしてそのように教会の状態が変えられること、それが「地の動き」である。 

原典講読『世の終わりと最後の審判』 1(sedとatの違い)

 

(4) sedatの違い。接続詞について。


 sedatはどちらも「しかし」の意味で、問題ありませんが、ここのように同じ文脈の中ででてくると、「使い分けているのかな? そうだとすれば、どのような意味合いでつかいわけているのだろうか?」とそのの違いが気になりましたので、述べてみます。


 話しは少し脇道にそれて、接続詞の一般論:接続詞は、文章中で大小の構成要素間の特別な関係を示すために使われます。節読師は言語の要素としてしばしば最も軽く見られてしまいますが、しかし、意味の微妙なあやを生き生きと伝えるものです。なぜなら、しばしば正確な意味を定義しにくいように思える抽象的な性質の間の関係を示すからです」(教科書『スヴェーデンボリのラテン語』より)


スヴェーデンボリの文章の場合、論理的に構成されているので、この「接続詞」をきちんと把握することが、読解の鍵になることが多いです。


接続詞は大別すれば「順接と逆接」また「選択」もあります(他は省略)。その逆接の接続詞の代表格がsedであり、その適用も広いようです。それでも(これも接続詞)、他の接続詞もあるので、述べてみます。


 ある文法書に「(否定の)強弱」がありました。その文法書では「等位」(二つの命題を結ぶ)と「従位」(主文に付属命題を結びつける)接続詞があり、等位のうち「対立」について、


atは強い対立、②sedverumは中間対立、③autemvero(一つの語の後に置くが)弱い対立を示す、とありました。これでよいようです、その訳語は文脈から決定すればよいでしょう。


 すなわち、一番強い対立(否定)at「しかし」であり、これを「これに反して」と訳すこともあります。sedはそれほど否定が強くなく、単に文の転移を述べる場合があります、それでそのようなときは「けれども」「~でも」のニュアンスとなり、その訳語を使うこともあります。veroは「けれども」「とはいえ」となります。不等号()を使って、書き表わしておきます。


 「atsed, verumautem, vero


原典講読『世の終わりと最後の審判』 2

 

(1)
原文「3354番」


Ex his patet quid per illa
verba Domini intelligitur, nempe quod primus status perversionis Ecclesiae, qui
est quando non amplius scire incipiunt quid bonum et quid verum, sed de illis
litigant inter se, a quibus falsitates: quia ille est primus status, dicitur
quod ‘nondum sit finis‘ et quod ‘illa sint initium dolorum,’ et vocatur
ille status ‘terrae motus variis locis,’
qui in sensu interno significat mutationem status Ecclesiae in parte seu
primum. Quod ‘ad discipulos dictum’ significat quod ad omnes qui ab Ecclesia,
nam duodecim discipuli illos repraesentabant, n. 2089, 2129, 2130, quare
dicitur ‘videte ne quis vos seducat,’
tum ‘audituri estis bella et rumores
bellorum, videte ne turbemini.’


 


(2)
直訳


Ex his patet quid per illa
verba Domini intelligitur, nempe quod primus status perversionis Ecclesiae, qui
est quando non amplius scire incipiunt quid bonum et quid verum, sed de illis
litigant inter se, a quibus falsitates:
 これらかららかである、何がそれらののことばによって意味されるかすなわち、教会のゆがめられた最初の状態、それはもはや知らないことが始まる時である、何が善かまた何が真理か、しかし、それらについて自分たち自身の間で論争する、それらから虚偽が〔生ずる〕。


quia ille est primus status, dicitur quod ‘nondum sit finis‘ et quod ‘illa sint initium dolorum,’ et vocatur
ille status ‘terrae motus variis locis,’
qui in sensu interno significat mutationem status Ecclesiae in parte seu
primum.
 それが最初状態であるので、「終わりはまだであることがまたそれらは苦痛(しみ)まりであることがわれる、またその状態が「地きがいろいろな場所ばれるそれは内意、教会状態の変化を意味する、部分的に、すなわち、最初に。


Quod ‘ad
discipulos dictum’ significat quod ad omnes qui ab Ecclesia, nam duodecim
discipuli illos repraesentabant, n. 2089, 2129, 2130, quare dicitur ‘videte ne quis vos seducat,’ tum ‘audituri estis bella et rumores
bellorum, videte ne turbemini.’
 「弟子たちに言われた」ことは、すべての者に、その者は教会から、〔言われた〕ことを意味する、なぜなら、十二の弟子たちは彼らを表象したから、2089, 2129, 2130番、それゆえ、「(あなたがたは)見よ(気づけ)、だれかがあなたがたを惑わさないように」、なおまた「あなたがたは戦争が聞かれる、また戦争と戦争のうわさが、(あなたがたは)見よ(気づけ)、あなたがたは〔心を〕乱されないように」と言われた。


 


(3)
訳文(天界の秘義3354)


 これらから、何がそれらののことばによって意味されるからかであるすなわち、教会のゆがめられた最初の状態であり、それはもはや、何が善でまた何が真理か知らず、しかし、それらについて自分たち自身の間で論争し、それらから虚偽が生まれ始める時である。それが最初状態であるので、「終わりはまだで
ある
ことがまたそれらは苦痛(しみ)まりであることがわれる、またその状態が「いろいろな場所ばれるそれは内意、教会状態が部分的に、すなわち、最初に、変化することを意味する。「弟子たちに言われた」ことは、教会からのすべての者に言われたことを意味する、なぜなら、十二人の弟子たちは彼らを表象したから、2089, 2129, 2130番、それゆえ、「あなたがたは、だれかにわさないようにづきなさい」、なおまた「あなたがたは戦争を、また戦争のうわさを聞く、あなたがたは〔心を〕乱されないように、気づきなさい」と言われた。