原典講読『聖書』 27, 28

 

QUOD SENSUS LITTERAE VERBI SIT BASIS, CONTINENS ET FIRMAMENTUM


SENSUS SPIRITUALIS ET CAELESTIS EJUS.


みことばの文字通りの意味は、土台(基礎)、容器と支柱(支え)である


その霊的な意味と天的な〔意味の〕


 


(1) 原文


27.  In omni Divino opere est primum, medium et ultimum, ac primum vadit per medium ad ultimum, et sic existit et subsistit; inde ultimum est Basis. Tum, primum est in medio et per medium in ultimo; ita ultimum est Continens. Et quia ultimum est continens et basis, est etiam Firmamentum.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』210番に引用されている〕


In omni Divino opere est primum, medium et ultimum, ac primum vadit per medium ad ultimum, et sic existit et subsistit; すべての神の働きの中に、最初のもの、中間のものと最後のものがある、そして最初のものは中間のものを通って最後のものへ行く(進む)、また、こうして存在するようになり、存続する。


inde ultimum est Basis. ここから最後のものは「土台」である。


Tum, primum est in medio et per medium in ultimo; さらに、最初のものは中間のものの中に、中間のものを通って最後のものの中にある。


ita ultimum est Continens. このように最後のものは「容器」である。


Et quia ultimum est continens et basis, est etiam Firmamentum. また、最後のものは容器と土台であるので、さらにまた「支柱」である。


 


(3) 訳文


27.  すべての神の働きの中に、最初のもの、中間のもの、最後のものがある。そして最初のものは中間のものを通って最後のものへと進み、こうして存在するようになり、存続する。ここから、最後のものは「土台」である。さらに、最初のものは、中間のものの中にあり、中間のものを通って、最後のものの中にある。このように、最後のものは「容器」である。また、最後のものは容器と土台であるので、「支柱」でもある。


 


(1) 原文


28.  Ab erudito comprehenditur, quod illa tria nominari possint finis, causa et effectus, tum esse, fieri et existere; et quod finis sit esse, causa sit fieri, et effectus sit existere; consequenter quod in omni re completa sit trinum, quod vocatur primum, medium et ultimum; tum finis, causa et effectus; et quoque esse, fieri et existere. Cum haec comprehenduntur, etiam comprehenditur quod omne Divinum opus in ultimo sit completum et perfectum; et quoque quod in ultimo, quod trinum est, sit omne, quia in illo priora simul.


 


(2) 直訳


Ab erudito comprehenditur, quod illa tria nominari possint finis, causa et effectus, tum esse, fieri et existere; 学識(教養)のある者により理解される、それら三つのものは目的、原因と結果、さらに存在、生成と実存と呼ばれる(名づけられる)ことができること。


et quod finis sit esse, causa sit fieri, et effectus sit existere; また、目的は存在であること、原因は生成である、結果は実存である。


consequenter quod in omni re completa sit trinum, quod vocatur primum, medium et ultimum; したがって、すべてのものごとの中に三重の実在(存在)が完備していること、最初のもの、中間のものと最後のものと呼ばれる。


tum finis, causa et effectus; さらに、目的、原因と結果。


et quoque esse, fieri et existere. さらにまた、存在、生成、実存☆。


この三つの訳語については(4) esse, fiery, existereについて参照。


Cum haec comprehenduntur, etiam comprehenditur quod omne Divinum opus in ultimo sit completum et perfectum; これらが理解されるとき、さらにまた理解される、すべての神の働きは最後のものの中で完成している(完備している)、また完全〔である〕。


et quoque quod in ultimo, quod trinum est, sit omne, quia in illo priora simul. さらにまた、最後のものの中に、それ〔最後のもの〕は三重の実在☆である、すべてのものがある、その中に最初のものが同時に(一緒に)〔ある〕ので。


名詞triumは、神の場合、trinitasと同じ「三位一体」という意味になります。なお形容詞trinusは「三重の」という意味です。


 


(3) 訳文


28.  教養のある者なら、それら三つのものは目的、原因、結果、さらに存在、生成、実存と呼ばれることができ、目的は存在であり、原因は生成であり、結果は実存であることを理解する。したがって、すべてのもの中に、最初のもの、中間のもの、最後のもの、さらに目的、原因、結果、さらにまた存在、生成、実存と呼ばれる三重の実在が完備している。これらが理解されるとき、さらにまた、すべての神の働きは、最後のものの中で完成し、完全であり、さらにまた、最後のものの中に、最初のものが同時にあるので、すべてのものがあり、その最後のものは三重の実在であることが理解される。


 


(4) esse, fiery, existereについて


 それぞれ動詞sum「存在する」、fio「なる、生じる」、existo「存在するようになる、現われる」の不定法であり、それを(中性)名詞としたものです。


 訳語の「(本質的、根源的な)存在」「生成」「実存(または実在)」はそれぞれ「哲学用語」として定着しています。それにならいました。この用語をそのまま使用するのがよいかどうかはよくわかりません。ただ、スヴェーデンボリ自身も「哲学用語」であることを意識したと思います。


 抽象的なこの哲学用語も「目的・原因・結果」に対照すれば、もっとくだけて「最初のもの、中間のもの、最後のもの」と見れば、よく理解できる気がします。

コメントを残す