原典講読『神の愛と知恵』 404(その2)

 

(1) 原文


(viii.) Quod tertia conjunctio sit per affectionem videndi id, ex qua cogitatio. Quod aliud sit affectio sciendi, aliud affectio intelligendi, et aliud affectio videndi id, seu quod aliud sit affectio veri, aliud perceptio veri, et aliud cogitatio, non patet nisi quam obscure apud illos, qui non possunt distincte percipere operationes mentis, sed patet clare apud illos qui distincte possunt. Quod hoc non nisi quam obscure pateat apud illos qui non distincte percipiunt operationes mentis, est quia simul sunt in cogitatione apud illos qui in affectione veri et in perceptione veri sunt, et cum simul sunt, non distingui possunt. Homo in cogitatione manifesta est, cum spiritus ejus cogitat in corpore, quod fit imprimis dum in consortio est cum aliis; at cum est in affectione intelligendi, et per hanc venit in perceptionem veri, tunc est in cogitatione spiritus sui, quae est meditatio, quae quidem cadit in cogitationem corporis, sed tacitam; est enim supra hanc, ac intuetur illa quae cogitationis ex memoria sunt, sicut infra se; nam ex illis vel concludit, vel confirmat. At ipsa affectio veri non appercipitur aliter quam sicut voluntatis nisus ex aliquo volupi, quod intus est in meditatione sicut vita ejus, ad quod parum attenditur. Ex his nunc constare potest, quod haec tria, affectio veri, perceptio veri, et cogitatio, ordine sequantur ex amore, et quod non alibi existant quam in intellectu; cum enim amor intrat intellectum, quod fit cum conjunctio facta est, tunc primum producit affectionem veri, dein affectionem intelligendi id quod scit, et tandem affectionem videndi id in cogitatione corporis quod intelligit, cogitatio enim non aliud est quam visus internus. Cogitatio quidem primum existit, quia est mentis naturalis, sed cogitatio ex perceptione veri quae est ex affectione veri, ultimo existit; haec cogitatio est cogitatio sapientiae, illa autem est cogitatio ex memoria per visum mentis naturalis. Omnes operationes amoris seu voluntatis extra intellectum non se referunt ad affectiones veri, sed ad affectiones boni.


 


(2) 直訳


(viii.) Quod tertia conjunctio sit per affectionem videndi id, ex qua cogitatio.- (viii.) 第三の結合がそれを見ようとする情愛を通してあること、それから思考が〔ある〕。


Quod aliud sit affectio sciendi, aliud affectio intelligendi, et aliud affectio videndi id,- 知ろうとする情愛が別のものである、理解しようとする情愛が別のもの〔である〕、またそれ〔真理〕を見ようとする情愛が別のもの〔である〕こと―


seu quod aliud sit affectio veri, aliud perceptio veri, et aliud cogitatio,- すなわち、真理の情愛が別のものである、真理の知覚が別のもの〔である〕、また思考が別のもの〔である〕こと―


non patet nisi quam obscure apud illos, qui non possunt distincte percipere operationes mentis, sed patet clare apud illos qui distincte possunt. 彼らのもとであいまいにでないなら明らかではない、心の働きを区別して(明確に)知覚することができない者、しかし、彼らのもとではっきりと明らかである、区別して(明確に)知覚することができる者。


Quod hoc non nisi quam obscure pateat apud illos qui non distincte percipiunt operationes mentis, est quia simul sunt in cogitatione apud illos qui in affectione veri et in perceptione veri sunt, et cum simul sunt, non distingui possunt. 心の働きを区別して(明確に)知覚することができない者、彼らのもとで、このことがあいまいにでないなら明らかではないことは、彼らのもとで〔心の働きが〕思考の中に同時にあるから、真理の情愛の中と真理の知覚の中にいる者、また同時にあるとき、区別されることができない。


Homo in cogitatione manifesta est, cum spiritus ejus cogitat in corpore, quod fit imprimis dum in consortio est cum aliis; 人間は明らかな思考の中にいる、身体の中の彼の霊が考えるとき、これは特に他の者と交わり(交際)ある時に生じる。


at cum est in affectione intelligendi, et per hanc venit in perceptionem veri, tunc est in cogitatione spiritus sui, quae est meditatio, quae quidem cadit in cogitationem corporis, sed tacitam; しかし、理解しようとする情愛の中にいるとき、またこれを通して真理の知覚の中にやって来る、その時、自分自身の霊の思考の中にいる、それは熟考(瞑想)である、それは確かに身体の思考の中に落ち込む、しかし、黙っているもの〔思考〕へ。


est enim supra hanc, ac intuetur illa quae cogitationis ex memoria sunt, sicut infra se; というのは、これは上にあるから、そしてそれらを眺める(熟視する)から、それらは記憶からの思考である、それ自体の下にあるように。


nam ex illis vel concludit, vel confirmat. なぜなら、それらからあるいは推論する(結論へと導く)、あるいは確認する(確信させる)から


At ipsa affectio veri non appercipitur aliter quam sicut voluntatis nisus ex aliquo volupi, quod intus est in meditatione sicut vita ejus, ad quod parum attenditur. しかし、真理の情愛そのものは、何らかの快さからの意志の努力(活動)のようなもの以外と異なって認められない、それは熟考(瞑想)の中に内部にある、そのいのちのように、それへ〔向けて〕ほとんど注意されない。


Ex his nunc constare potest, quod haec tria, affectio veri, perceptio veri, et cogitatio, ordine sequantur ex amore, et quod non alibi existant quam in intellectu; これらから今や明らかにすることができる、これら三つのものは、真理の情愛、真理の知覚、また思考、愛から秩序で続く、また理解力の中以外の他の所に存在するようにならないこと。


cum enim amor intrat intellectum, quod fit cum conjunctio facta est, tunc primum producit affectionem veri, dein affectionem intelligendi id quod scit, et tandem affectionem videndi id in cogitatione corporis quod intelligit, cogitatio enim non aliud est quam visus internus. というのは、愛が理解力の中に入るとき、それは結合が行なわれるとき生じる、その時、最初に真理の情愛を生み出す、その後、知ったものそれを理解しようとする情愛を〔生み出す〕、また最後に、理解したものそれを身体の思考の中で見ようとする情愛を〔生み出す〕、というのは思考は内なる視覚以外の何ものでもないから。


Cogitatio quidem primum existit, quia est mentis naturalis, sed cogitatio ex perceptione veri quae est ex affectione veri, ultimo existit; 確かに、思考は最初に存在するようになる(生ずる)、自然的な心のものであるので、しかし、真理の知覚からの思考が、それは真理の情愛からである、最後に存在するようになる(生ずる)


haec cogitatio est cogitatio sapientiae, illa autem est cogitatio ex memoria per visum mentis naturalis. この思考は知恵の思考である、しかしながら、それ〔前の思考〕は自然的な心の視覚による記憶からの思考である。


Omnes operationes amoris seu voluntatis extra intellectum non se referunt ad affectiones veri, sed ad affectiones boni. 愛の、すなわち意志のすべての働きは、理解力の外の、真理の情愛に関係しない、しかし、善の情愛に〔関係する〕。


 


(3) 訳文


(viii.) 真理を見ようとする情愛を通して第三の結合があり、そこから思考が発すること―


 知ろうとする情愛、理解しようとする情愛、また真理を見ようとする情愛は別のものであること―すなわち、真理の情愛、真理の知覚、また思考が別のものであること―これは、心の働きを区別して知覚することができない者のもとでは、あいまいにしか明らかとならないが、しかし、区別して知覚することができる者のもとでは、はっきりと明らかである。心の働きを区別して知覚することができない者のもとで、このことがあいまいにしか明らかとならないことは、真理への情愛の中と真理の知覚の中にいる者のもとでは、心の働きが思考の中に同時にあり、また同時にあるとき区別されることができないからである。人間は、身体の中の彼の霊が考えるとき、これは特に他の者と交わっている時に生じるが、明らかな思考の中にいる。しかし、理解しようとする情愛の中にいるとき、またこれを通して真理の知覚の中にやって来る時、瞑想である自分自身の霊の思考の中におり、それは確かに身体の思考の中に落ち込むが、しかし、沈黙の思考の中へである。というのは、霊の思考は上にあって、記憶からの思考である身体の思考を、自分の下にあるかのように熟視しているから。なぜなら、それらから結論へと導くか、あるいは確信させるから。しかし、真理の情愛そのものは、何らかの快さからの意志の努力のようなものとしか認められず、それはそのいのちのように瞑想の中に内部にあって、それへはほとんど注意が向けられない。


 今やこれらから、真理への情愛、真理の知覚、また思考の三つのものは、愛から秩序をもって続き、また理解力の中にしか存在するようにならないことを明らかにすることができる。というのは、愛が理解力の中に入るとき、それは結合が行なわれるとき生じるが、その時、最初に真理の情愛を生み出し、その後、知ったものを理解しようとする情愛を生み出し、また最後に、理解したものを身体の思考の中で見ようとする情愛を生み出す、思考は内なる視覚以外の何ものでもないからである。確かに、思考が、自然的な心のものであるので、最初に存在するようになるしかし、真理への情愛からのものである真理の知覚からの思考が、最後に存在するようになり、この後の思考は知恵の思考であるが、しかし、前の思考は自然的な心の視覚による記憶からの思考である。


 理解力の外での、愛すなわち意志のすべての働きは、真理の情愛に関係しないで、善の情愛に関係する。

コメントを残す