原典講読『霊界体験記』 1602~1607(原文と直訳)

(1) 原文

De Philosophia utili et inutili

 

1602. Spiritus quidam putabant, quod omne quod audit philosophicum, prorsus rejiciendum sit, forte, quia philosophia seu sapientia humana damnatur, ideo quoque termini, qui sapiunt philosophiam, utque ostenderent mihi, quantum abominarentur philosophiam, repraesentabant aprum (wilt swin{1}{a}) sanguine in tergo sparsum, et volebant, quod talis essem, quia philosophicos terminos insperserim{2}, seu philosophice formaverim ideas.

@1 in ms. manu B. Chastanier superpositum Wild Boar 手稿の中に、シャスタニエールの手で上に置かれている「野生のイノシシ(英語)」。

@2 hoc verbum in ms. stilo alieno attactum est

@a = aprum (vox suecica)

 

1603. Sed instructi sunt, quod philosophica mea, nihil aliud essent{1}, quam quaedam ideae, simplicioribus terminis{1}, pronuntiatae, sicut dum dico, ”subjectum et praedicatum” quod significet, id: quod praedicata seu ea quae praedicantur applicari debeant ad id quod significat subjectum, ut dum agitur{1} [de aliquo] in prophetis{1}, id applicari potest ad fidei quendam articulum, ad fidem, ad mentem hominis, intimiorem, tum interiorem, ad Ecclesiam, ad coelum, sic id quod tunc assumitur, aut intelligitur{1}, id vocatur subjectum, caetera{1} quae tunc dicuntur, et applicanda sunt, dicuntur praedicata, sic ut praedicata applicanda sint subjecto: idem hoc aliter quoque exprimi potest, absque talibus vocibus, ac similiter intelligi, et postea dici, quare solum sunt ideae verae, quae sub talibus formulis, terminis, comprehenduntur, ita quod sit loquela quaedam philosophica, concinnior quam loquela alia, aliter enim per ambages eadem res exprimenda est, quod fieri solet, ab iis, qui non norunt eos terminos, et quidem clarius, nisi a rebus ii{2}{a}  fluant. Similiter in aliis, sicut quid forma, quid qualitas, et similia, quae modo sunt ideae veritatum, inservientes iis, qui interiora, ac intimiora, exprimere volunt brevibus.

@1 hoc verbum in ms. stilo alieno attactum est これらの語は手稿の中で別の文体で遂げられている

@2 ms. ea

@a h.e. termini

 

1604. Sed abusus est, quod maneant philosophi in terminis, et de iis disputent, nec conveniant, inde omnis idea rei perit, et hominis captus ita finitur, ut postea nihil sciant, praeter terminos: proinde cum comprehendere volunt res suis terminis, tunc congerunt modo tale terminos, et sic rem obscurant, ut nihil prorsus intelligere possint, ita lumen eorum naturale occoecatur; sic enim homo non eruditus multo extensiores ideas habet, ac [melius] videt quid verum, quam philosophus, talis manet in suo coeno, sicut sus-quare{1} sus talis, seu aper mihi repraesentatus est-fitque{2} fera in sylvis, nam errat sicut fera in veritatibus, quas dilaniat, ac occidit.

@1 ms. sus, quare

@2 ms. est, fitque

 

1605. Cum itaque homo solum in terminis haeret, et inde ratiocinatur, et sensus compilat, sic ut nihil aliud sint quam scholasticae voces ita conglutinatae, tunc nescitur omne id quod involvere ii putant, et latet magis iis, quam iis qui ne ullam talem formulam norunt{1}, sic dubitat de omnibus.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. novit

 

1606. Praeterea philosophica quae obscurant mentes humanas, sunt quoque tales formae ratiocinationum, quae ad regulas artificiales rediguntur, tametsi veritates tam perspicuae sunt, ut unusquisque absque talibus clare perspicere possunt{1}; ii [philosophi] tunc finiunt, et obscurant ita intellectualia, ut etiam vera percepta in dubia continua vocentur.

@1 sic ms.; vide praefationem hujus editionis sub capite “Idiosyncrasies”

 

1607. Per philosophiam seu intelligentiam humanam quoque intelliguntur fabulae et nugae, comprimis tales{1}, quales fuerunt, suntque Rabbinorum, quae innumerae sunt, similiter quoque Aegyptiorum magiae. 1748, 20 Martius.

@1 macula obscuratum in ms. 手稿はしみではっきりしない

 

(2) 直訳

De Philosophia utili et inutili 役に立つまた役に立たない哲学について

1602. Spiritus quidam putabant, quod omne quod audit philosophicum, prorsus rejiciendum sit, ある霊たちが思った、すべてのものを、それは哲学的な主張(議論)を聞くもの(呼ばれる)、まったく追い払われなければならないこと、

forte, quia philosophia seu sapientia humana damnatur, おそらく、哲学または人間の知恵は断罪されるからである、

ideo quoque termini, qui sapiunt philosophiam, それゆえ、用語もまた、それは哲学を賢明なものにする、

utque ostenderent mihi, quantum abominarentur philosophiam, そして私に示されるために、どれだけ哲学が忌み嫌われているか、

repraesentabant aprum (wilt swin{1}{a}) sanguine in tergo sparsum, 彼らはイノシシ(wilt swin☆)を表象した、背中の中に血が散在した、

☆注参照。wilt swinとは何語でしょうか?(シャスタニエールはフランス人です)

et volebant, quod talis essem, quia philosophicos terminos insperserim{2}, seu philosophice formaverim ideas. また彼らは呼んだ☆私がこのような者であったこと、哲学的な用語を私が散りばめたからである、または哲学的に観念を形作った。

☆よくわかりませんが、ここはvocebantであろうと思い、そのように訳しておきます。

 

1603. Sed instructi sunt, quod philosophica mea, nihil aliud essent{1}, quam quaedam ideae, simplicioribus terminis{1}, pronuntiatae, sicut dum dico, ”subjectum et praedicatum” quod significet, id: しかし、彼らは教えられた、私の哲学〔的な著作〕は何も何らかのものではなかった、何らかの観念以外の、単純な用語で、表現される(述べられる)、私が言う時のように、「主体と属性」と、そのことを意味する、それは――

quod praedicata seu ea quae praedicantur applicari debeant ad id quod significat subjectum, 属性はまたはそれらが、それらはそれらに適用されなけれないと述べられる、主体が意味すること、

ut dum agitur{1} [de aliquo] in prophetis{1}, 預言書の中で〔何らかのものについて〕扱われる時のように、

id applicari potest ad fidei quendam articulum, ad fidem, ad mentem hominis, intimiorem, tum interiorem, ad Ecclesiam, ad coelum, それは信仰のある箇条に適用されることができる、信仰に、人間の心に、さらに最も内的なもの、なおまたさらに内的なもの、教会に、天界に、

sic id quod tunc assumitur, aut intelligitur{1}, id vocatur subjectum, そのように、それは、その時、取り上げられる、または理解されている、それは主体と呼ばれる、

caetera{1} quae tunc dicuntur, et applicanda sunt, dicuntur praedicata, 他のものは、それらはその時、言われる、適用されなければならない、属性と呼ばれている、

sic ut praedicata applicanda sint subjecto: このように、属性は主体に当てはめられなければならない、

idem hoc aliter quoque exprimi potest, absque talibus vocibus, ac similiter intelligi, et postea dici, この同じものが異なってもまた表現されることができる、このような言葉なしに、そして同様に理解されること、またその後、言われること〔ができる〕、

quare solum sunt ideae verae, quae sub talibus formulis, terminis, comprehenduntur, それゆえ、真の観念だけである、それらがこのようなきまり文句で、用語で、把握される、

ita quod sit loquela quaedam philosophica, concinnior quam loquela alia, そのように、ある種の哲学的な話し方は、他の話し方よりも〔適切に〕構成されている、

aliter enim per ambages eadem res exprimenda est, quod fieri solet, ab iis, qui non norunt eos terminos, というのは、異なって、回り道を通って、同じ事柄を表現しなければならないからである、そのことは彼らに生じることがよくある、その者はそれらの用語を知らない、

et quidem clarius, nisi a rebus ii{2}{a} fluant. 実際に、さらに明確〔である〕、物事からそれら〔用語〕が流れ出ていないなら。

Similiter in aliis, sicut quid forma, quid qualitas, et similia, 同様に、他のものの中で、そのように、何が形か、何が性質か、また同様のもの、

quae modo sunt ideae veritatum, inservientes iis, それらは単なる“真理”の観念である、彼らに仕える、

qui interiora, ac intimiora, exprimere volunt brevibus. その者はさらに内的なものを、そしてさらに最も内的なものを簡潔なもので表現すること欲する。

 

1604. Sed abusus est, quod maneant philosophi in terminis, et de iis disputent, nec conveniant, しかし、悪用がある、哲学者たちは用語の中にとどまること、またそれらについて論争する、一致もしない、

inde omnis idea rei perit, et hominis captus ita finitur, ut postea nihil sciant, praeter terminos: ここから、物事のすべての観念は滅びる、また人間の理解力はそのように終わりにされる(制限される)、その後、何も知らないように、用語以外に――

proinde cum comprehendere volunt res suis terminis, tunc congerunt modo tale terminos, et sic rem obscurant, したがって、自分の用語で物事を把握することを欲するとき、その時、単にこのような用語を積み上げる、またこのように物事を暗くする(あいまいにする)、

ut nihil prorsus intelligere possint, ita lumen eorum naturale occoecatur; まったく何も理解することができないように、そのように彼らの自然的な光は暗くされる(occaeco)、

sic enim homo non eruditus multo extensiores ideas habet, ac [melius] videt quid verum, quam philosophus, talis manet in suo coeno, sicut sus- というのは、このように学問のある者でない人間が多くのものを持つからである、さらに広い観念を、そして〔さらによく〕見る、何が真理か、哲学者よりも、このような者が自分の泥(汚物)の中にとどまる、ブタのように――

quare{1} sus talis, seu aper mihi repraesentatus est- それゆえ、このようなブタまたはイノシシが私に表象された――

fitque{2} fera in sylvis, そして森の中の野獣になる、

nam errat sicut fera in veritatibus, quas dilaniat, ac occidit. なぜなら、“真理”の中で野獣のようにうろつく、それら〔“真理”〕を引き裂く、そして殺すからである。

 

1605. Cum itaque homo solum in terminis haeret, et inde ratiocinatur, et sensus compilat, sic ut nihil aliud sint quam scholasticae voces ita conglutinatae, そこで、人間が用語の中だけにしがみつくとき、またここから推論する、また感覚を積み上げる(編集する)、このように衒学的な(学者ぶる)言葉以外に何らかのものが何もない、そのようにくっつけられたもの、

tunc nescitur omne id quod involvere ii putant, et latet magis iis, quam iis qui ne ullam talem formulam norunt{1}, その時、すべてのそれを知らない、含むことを彼らが思っているもの、また彼らにさらに隠れている、彼らよりも、その者はこのようなきまり文句(=学者用語)を何も知らない、

sic dubitat de omnibus. このように、彼はすべてのものについて疑う。

 

1606. Praeterea philosophica quae obscurant mentes humanas, sunt quoque tales formae ratiocinationum, quae ad regulas artificiales rediguntur, さらに、それらの哲学的なものは、人間の心を暗くする、このような推理の形でもある、それは人為的な(つくりものの)規定に追いやられる(される)、

tametsi veritates tam perspicuae sunt, ut unusquisque absque talibus clare perspicere possunt{1}; たとえ“真理”がこれほどに明白であっても、だれもがこのようなものなしではっきりと見通すことができるような、

ii [philosophi] tunc finiunt, et obscurant ita intellectualia, ut etiam vera percepta in dubia continua vocentur. 彼ら〔哲学者たちは〕その時、終わりにする(制限する)、またそのように知的なもの(知性)を暗くする、そのように知覚した(把握した)真理もまた絶え間のない疑いの中に呼び出される。

 

1607. Per philosophiam seu intelligentiam humanam quoque intelliguntur fabulae et nugae, 哲学または人間の知性によって寓話(作り話)やたわごともまた意味される、

comprimis tales{1}, quales fuerunt, suntque Rabbinorum, quae innumerae sunt, 特にこのようなもの、ユダヤの律法博士(ラビ)のものであったような、そして〔今も〕ある、それらは無数である、

similiter quoque Aegyptiorum magiae. 同様に、エジプトの魔法もまた〔意味される〕。

1748, 20 Martius. 1748年3月20日。

コメントを残す