原典講読『神の愛と知恵』 68

(1) 原文
68. De elevatione interiorum hominis quae mentis ejus sunt, hoc etiam sciendum est. Omni creato a Deo inest reactio. Soli Vitae est actio, et reactio excitatur per actionem Vitae. Illa reactio apparet sicut sit creati, ex eo quod existat cum agitur: ita in homine apparet sicut sit ejus, quia non sentit aliter quam quod vita sit ejus, cum tamen homo est solum recipiens vitae. Ex ea causa est, quod homo ex malo suo haereditario reagat contra Deum: sed sicut credit quod omnis vita ejus sit a Deo, et omne bonum vitae ab actione Dei, et omne malum vitae a reactione hominis, ita reactio fit actionis, ac homo agit cum Deo sicut a se. Aequilibrium omnium est ab actione et simul reactione, et in aequilibrio erit omne. Haec dicta sunt, ne homo credat quod ipse ad Deum ascendat a se; sed a Domino.
(2) 直訳
De elevatione interiorum hominis quae mentis ejus sunt, hoc etiam sciendum est. 人間の内的なものの高揚について、それは彼の心のものである、このこともまた知らなければならない。
Omni creato a Deo inest reactio. 神によるすべての被造物に反作用(反応)が内在する。
Soli Vitae est actio, et reactio excitatur per actionem Vitae. いのちだけが作用(活動)である、そして反作用はいのちの作用によってひき起される。
Illa reactio apparet sicut sit creati, ex eo quod existat cum agitur: この反作用は被造物に存在するかのように見える、そのことから、働きかけられるとき存在するようになること。
ita in homine apparet sicut sit ejus, quia non sentit aliter quam quod vita sit ejus, cum tamen homo est solum recipiens vitae. このように(したがって)人間の中で彼のものであるかのように見える、異なって感じないので、いのちは彼のものであること以外に、そのときそれでも、人間は単なるいのちの受け入れるものである。
Ex ea causa est, quod homo ex malo suo haereditario reagat contra Deum: その理由からである、人間が自分自身の遺伝悪から神に対して反応すること。
sed sicut credit quod omnis vita ejus sit a Deo, et omne bonum vitae ab actione Dei, et omne malum vitae a reactione hominis, ita reactio fit actionis, ac homo agit cum Deo sicut a se. しかし、彼のすべてのいのちは神からであることを信じるほど(信じるかぎり)、また生活(いのち)のすべての善は神の作用から、また生活(いのち)のすべての悪は人間の反作用から、したがって(結果として)反作用は作用のものとなる☆、そして人間は神とともに行なう、自分自身からかのように。
☆ 「反作用は作用のものになる」は「反作用」が作用に属するものになる、作用という属性(性質)をもつようになる、すなわち、極端に言えば「作用になる」ということです。たとえば「善を行なう」ことは、神からの作用を受けて、人間の起こす「反作用」ですが、それが「これこれのことを信じるかぎり」、あたかも人間自身の「作用」となることです。
Aequilibrium omnium est ab actione et simul reactione, et in aequilibrio erit omne. すべてのものの均衡は、作用といっしょに反作用から存在する、また均衡の中にすべてのものはある☆。
☆ 未来形なので、「~なくてはならない」「~に違いない」という意味です。
Haec dicta sunt, ne homo credat quod ipse ad Deum ascendat a se; これらのことが言われた、人間が信じないように、〔人間〕そのものが自分自身により神へのぼること。
sed a Domino. しかし、主により〔のぼる〕。
(3) 訳文
68. 人間の心のものである内的なものの高揚について、次のこともまた知らなければならない。神によるすべての被造物に反作用が内在する。いのちだけが作用であり、いのちの作用によって反作用がひき起される。この反作用は、働きかけられるとき存在するようになることから、被造物に存在するかのように見える。したがって、いのちは人間のものであるかのようにしか感じないので、人間の中にあるかのように見える、そのときそれでも、人間は単にいのちを受け入れるものである。人間が自分自身の遺伝悪から神に対して反応するのは、この理由からである。しかし、人間のすべてのいのちは神からであり、生活のすべての善は神の作用から、また生活のすべての悪は人間の反作用からであることを信じるかぎり、反作用は作用となり、人間は自分自身からかのように神とともに行動する。すべてのものの均衡は、作用といっしょに反作用から存在し、またすべてのものは均衡の中になくてはならない。
 人間が神へのぼるのは自分自身による、ということを人間が信じてしまわないように、これらのことを述べた。人間は主によってのぼるのである。

コメントを残す