原典講読『神の愛と知恵』 14, 15, 16

     QUOD ESSE ET EXISTERE IN DEO HOMINE DISTINCTE UNUM SINT.
     エッセとエキステレは神人間の中で区別して一つであること。
(1) 原文
14. Ubi est Esse, ibi est Existere; non datur unum absque altero; Esse enim per Existere est, et non absque eo. Hoc rationale comprehendit, dum cogitat, num dari queat aliquod Esse quod non existit, et num dari queat Existere nisi ab Esse; et quia unum cum altero et non absque altero datur, sequitur quod unum sint, sed distincte unum. Sunt distincte unum, sicut amor et sapientia; amor etiam est Esse, et sapientia est Existere, amor enim non datur nisi in sapientia, nec sapientia nisi ex amore, quare cum amor in sapientia est, tunc existit. Haec duo tale unum sunt, ut quidem distingui cogitatione possint, sed non actu: et quia distingui possunt cogitatione et non actu, ideo dicitur distincte unum. Esse et Existere in Deo Homine etiam distincte unum sunt sicut anima et corpus; anima non datur absque suo corpore, nec corpus absque sua anima. Divina Anima Dei Hominis est quae intelligitur per Divinum Esse; ac Divinum Corpus quod intelligitur per Divinum Existere. Quod anima existere possit absque corpore, ac cogitare et sapere, est error profluens ex fallaciis; omnis enim anima hominis in spirituali corpore est, postquam rejecit exuvias materiales quas in mundo circumtulit.
(2) 直訳
Ubi est Esse, ibi est Existere; エッセ(存在)のある場所に、そこにエキステレ(実在)がある。
non datur unum absque altero; 一方は他方なしに存在しない。
Esse enim per Existere est, et non absque eo. なぜなら、エッセはエキステレによって存在するから、そしてそれなしに〔存在し〕ない。
Hoc rationale comprehendit, dum cogitat, num dari queat aliquod Esse quod non existit, et num dari queat Existere nisi ab Esse; このことを理性は理解する、考える時、存在するようにならない何らかのエッセが存在することはできるかどうか、そしてエッセからでないならエキステレが存在することができるかどうか。
et quia unum cum altero et non absque altero datur, sequitur quod unum sint, sed distincte unum. そして一つは他のものとともに他のものなしにでなく存在するので、一つである、しかし区別して一つであることが帰結される。
Sunt distincte unum, sicut amor et sapientia; 区別して一つである、愛と知恵のように。
amor etiam est Esse, et sapientia est Existere, amor enim non datur nisi in sapientia, nec sapientia nisi ex amore, quare cum amor in sapientia est, tunc existit. さらにまた愛はエッセである、また知恵はエキステレである、なぜなら、愛は知恵の中でないなら存在しないから、知恵も愛からでないなら〔存在しない〕、それゆえ、愛が知恵の中にあるとき、その時、存在するようになる。
Haec duo tale unum sunt, ut quidem distingui cogitatione possint, sed non actu: これらの二つのものはこのように一つである、確かに思考で区別されることができるように、しかし、活動で〔区別され〕ない。
et quia distingui possunt cogitatione et non actu, ideo dicitur distincte unum. そして思考で区別されることができ、活動で〔区別され〕ないので、それゆえ、区別して一つと言われる。
Esse et Existere in Deo Homine etiam distincte unum sunt sicut anima et corpus; 神人間の中のエッセとエキステレもまた区別して一つである、霊魂と身体のように。
anima non datur absque suo corpore, nec corpus absque sua anima. 霊魂はその身体なしに存在しない、身体もその霊魂なしに〔存在し〕ない。
Divina Anima Dei Hominis est quae intelligitur per Divinum Esse; 神人間の神的な霊魂は神的なエッセによって意味されるものである。
ac Divinum Corpus quod intelligitur per Divinum Existere. そして神的な身体は、神的なエキステレによって意味されるもの〔である〕。
Quod anima existere possit absque corpore, ac cogitare et sapere, est error profluens ex fallaciis; 霊魂は身体なしに存在するようになることができること、そして考えることと賢明であること、〔感覚の〕欺きから流れ出る誤りである。
omnis enim anima hominis in spirituali corpore est, postquam rejecit exuvias materiales quas in mundo circumtulit. なぜなら、人間の霊魂は霊的な身体の中に存在するから、物質的なぬけがらを捨てた後に、それを世の中で持ってまわった。
(3) 訳文
14.  エッセ(存在)のあるところに、エキステレ(実存)がある。一方は他方なしに存在しない。なぜなら、エッセはエキステレによって存在し、それなしに存在しないから。このことを理性的な人間は、何らかのエッセが存在するようにならないで存在することができるかどうか、またエッセからでないならエキステレが存在することができるかどうか考える時、理解する。そして、一方は他のものとともにでなければ存在しないので一つであるが、しかし区別される一つであることが帰結される。愛と知恵のように区別される一つのものである。さらにまた愛はエッセであり、知恵はエキステレである、なぜなら、愛は知恵の中でないなら存在せず、知恵も愛からでないなら存在しないからであり、それゆえ、愛が知恵の中にあるとき、存在するようになる。これらの二つのものは実に思考で区別されることができるように一つであるが、しかし、活動で区別されない。思考で区別されるが、活動で区別されることができないので、それゆえ、区別されるが一つであると言われる。神人間の中のエッセとエキステレもまた霊魂と身体のように区別される一つのものである。霊魂はその身体なしに存在しないし、身体もまたその霊魂なしに存在しない。神人間の神的な霊魂は神的なエッセによって意味されるものであり、神的な身体は神的なエキステレによって意味されるものである。身体なしに霊魂が存在するようになり、考え、賢明であることができる〔と考える〕ことは〔感覚の〕欺きから流れ出る誤りである。なぜなら、人間の霊魂は、世の中で持ってまわった物質的なぬけがらを捨てた後に、霊的な身体の中に存在するから。
(4) エッセEsseとエキステレExistereについて
 スヴェーデンボリ神学でのキーワードの一つである。
esseは、形としては動詞sum「~である、存在する」の不定法であり、意味としては「存在」であるが、根源的存在としての「存在」である。
existereは、形としては動詞existo「存在するようになる、生じる、現われる」の不定法であり、意味は「実在」としたが、他の訳語(実存、現在、その他)も考えられる。
 「存在」と「実在」ではどこが違うのか、一見するとわかりづらいかもしれないので、老婆心ながら述べておこう。例として「愛」を考えてみる。どんな愛でもよいのだが、たとえば、だれかを好きになったとしよう。その瞬間、その人の中に愛が「存在」する。しかし、実在とはいえない。何らかの行動・行為(見つめる、話しかける、がその最初でだろうか)となって現われて「実在」といえる。
 存在だけで実在がなければ、その存在はやがて消え、なかったも同然。また存在のない、「実在」だけもありえないし、あったとすれば、それは(愛の存在しない愛の行動のように)にせもの・仮のものであろう。
(1) 原文
15. Quod Esse non sit Esse nisi existat, est quia non prius est in forma, et si non est in forma non habet quale, et quod non habet quale non est aliquid. Illud quod ex Esse existit, unum facit cum Esse per id quod sit ex Esse; inde est unitio in unum, et inde est quod unum sit alterius mutuo et vicissim, tum quod unum sit omne in omnibus alterius sicut in se.
(2) 直訳
Quod Esse non sit Esse nisi existat, est quia non prius est in forma, et si non est in forma non habet quale, et quod non habet quale non est aliquid. エッセは存在するようにならないなら〔=エキステレとならないなら〕存在ではない、形の中に存在する前に存在しないので、そしてもし形の中に存在しないなら、性質をもたない、そして性質をもたないなら、何ものでもない。
Illud quod ex Esse existit, unum facit cum Esse per id quod sit ex Esse; エッセから存在するようになるもの、それは(Illud)、それ(id)によってエッセと一つとなる、エッセから存在するもの。
inde est unitio in unum, et inde est quod unum sit alterius mutuo et vicissim, tum quod unum sit omne in omnibus alterius sicut in se. ここからである、一つのものの中の結合、そしてここからである、一つは他のもののものである、相互にまた交替に(お互いに)、さらに一つは他のもののすべての中のすべてであること、それ自体の中のように。
(3) 訳文
15. エッセは存在するようにならないなら存在ではない。形の中に存在する前には存在せず、形の中に存在しないなら、性質をもたず、性質をもたないなら、何ものでもないからである。エッセから存在するようになるものは、エッセから存在するものによってエッセと一つとなる。ここから、一つのものの中に結合があり、そしてここから、一方は相互にまた交替に他方のものであり、さらに一方はそれ自体の中にあるかのように、他方のすべての中のすべてである。
(1) 原文
16. Ex his constare potest, quod Deus sit Homo, et quod per id sit Deus Existens; non Existens a Se, sed in Se. Qui in Se existit, ille est Deus a quo omnia.
(2) 直訳
Ex his constare potest, quod Deus sit Homo, et quod per id sit Deus Existens; これらのことから明らかにすることができる、神は人間であること、そしてそのことによって神は存在するようになること。
non Existens a Se, sed in Se. ご自身から存在するようになるのではなく、しかし、ご自分のうちに。
Qui in Se existit, ille est Deus a quo omnia. ご自分のうちに存在するようになる者は、彼は神である、そこからすべてのものが〔ある〕。
(3) 訳文
16. これらのことから、神は人間であり、そのことによって、ご自身から存在するようになるのではなく、ご自分のうちに神は存在するようになられることを明らかにすることができる。ご自分のうちに存在する方とは、そこからすべてのものが存在する神である。

コメントを残す