(1)原文
525. (ii.) Quod transcriptio boni unius in alterum impossibilis sit.― Hujus evidentia quoque videri potest ex his in ordine:― (1.) Quod unusquisque homo nascatur in malo. (2.) Quod in bonum inducatur per regenerationem a Domino. (3.) Quod fit per vitam secundum praecepta Ipsius. (4.) Quare bonum, cum ita implantatur, non potest transcribi. Primum, Quod unusquisque homo nascatur in malo, in ecclesia notum est. Dicitur quod hoc malum sit haereditario ex Adamo, sed est ex parentibus; ab his ducit quisque indolem, quae est inclinatio; quod ita sit, ratio et experientia convincunt; similitudines enim parentum quoad facies, genios et mores in proximis liberis et in posteris ex his, exstant; inde a multis noscuntur familiae, et quoque judicatur de illorum animis; quare mala, quae ipsi parentes contraxerunt, et per traducem in proles intulerunt, sunt in quibus homines nascuntur. Quod credatur, quod reatus Adami inscriptus sit omni generi humano, est quia pauci super aliquod malum reflectunt apud se, et inde sciunt id; quare opinantur, quod sit tam alte reconditum, ut non appareat nisi coram Deo. [2] Secundum, Quod homo in bonum inducatur per regenerationem a Domino. Quod sit regeneratio, et quod nisi quis regeneratur, non possit ingredi in caelum, patet clare a Domini verbis (apud Johan. iii. 3, 5); quod regeneratio sit purificatio a malis, et sic renovatio vitae, non potest in Christiano orbe latere, nam ratio etiam hoc videt dum agnoscit quod unusquisque nascatur in malo, et quod malum non possit ablui et abstergi sicut sordes per saponem et aquam, sed per resipiscentiam. [3] Tertium, Quod homo inducatur in bonum a Domino per vitam secundum praecepta Ipsius. Praecepta regenerationis sunt quinque, quae videantur supra (n. 82), inter quae sunt haec: quod fugienda sint mala, quia sunt diaboli et a diabolo, et quod facienda sint bona quia sunt Dei et a Deo, et quod adeundus sit Dominus, ut adducat illos ad faciendum illa; consulat quisque se, et expendat, num aliunde homini bonum; et si non bonum, non ei est salus. [4] Quartum, Quod bonum, cum ita implantatur, non possit transcribi. Per transcriptionem intelligitur transcriptio boni unius in alterum. Ex supradictis consequitur, quod homo per regenerationem innovetur prorsus quoad spiritum, et quod hoc fiat per vitam secundum praecepta Domini; quis non videt, quod haec innovatio non fieri possit nisi a tempore in tempus, vix aliter quam sicut successive radicatur et crescit arbor a semine, et perficitur? Ili qui aliter percipiunt regenerationem, non sciunt aliquid de statu hominis, nec aliquid de malo et bono, quod haec duo sint prorsus opposita, et quod bonum non possit implantari nisi quantum removetur malum; nec sciunt quod quamdiu quis in malo est, aversetur bonum quod in se bonum est; quare si bonum unius {1}transferretur in quendam qui in malo est, foret sicut agnus conjiceretur coram lupo, aut sicut margarita alligaretur naribus porci: ex quibus patet, quod transcriptio impossibilis sit.
@1. Prima editio: transferreretur
(2)直訳
525. (ii.) Quod transcriptio boni unius in alterum impossibilis sit.― 525.(2) ある者の善の転移(移動)が他の者の中に、不可能であること。
Hujus evidentia quoque videri potest ex his in ordine:― これらの明白であることもまたこれらから見られることができる、順序の中で――
(1.) Quod unusquisque homo nascatur in malo. (1) それぞれに人間は悪の中に生まれていること。
(2.) Quod in bonum inducatur per regenerationem a Domino. (2) 主により再生を通して善の中に導き入れられること。
(3.) Quod fit per vitam secundum praecepta Ipsius. (3) その方の戒めにしたがって生活によって(通して)生じる(行なわれる)こと。
(4.) Quare bonum, cum ita implantatur, non potest transcribi. (4) それゆえ、善は、そのように植え付けられるとき、移されることができない。
Primum, Quod unusquisque homo nascatur in malo, in ecclesia notum est. 「第一」それぞれに人間は悪の中に生まれていることは、教会の中でよく知られている。
Dicitur quod hoc malum sit haereditario ex Adamo, sed est ex parentibus; この悪はアダムからの遺伝(相続)であることが言われている、しかし両親からである。
ab his ducit quisque indolem, quae est inclinatio; これら〔両親〕からそれぞれの者は性質を得る(引き出す)、それらは性向である。
quod ita sit, ratio et experientia convincunt; そのようであることは、理性と経験が確信させる。
similitudines enim parentum quoad facies, genios et mores in proximis liberis et in posteris ex his, exstant; というのは、両親の似ていることが、顔、性質また振る舞いに関して最も近い子どもの中に、またこれらから子孫の中に、現われるから。
inde a multis noscuntur familiae, et quoque judicatur de illorum animis; ここから、多くの者により一族が知られる、そしてまた彼らのアニムス(気質)について判断される。
quare mala, quae ipsi parentes contraxerunt, et per traducem in proles intulerunt, sunt in quibus homines nascuntur. それゆえ、悪は、それらを両親自身が引き寄せた、また接ぎ木によって子(子孫)の中に持ち込んだ、それらの中に人間は生まれている〔もの〕である。
Quod credatur, quod reatus Adami inscriptus sit omni generi humano, est quia pauci super aliquod malum reflectunt apud se, et inde sciunt id; 信じられていることは、アダムの罪が人類すべての者に刻み込まれていること、わずかな者が自分自身のもとに何らかの悪について熟考しないからである、またここからそのことを知らない。
quare opinantur, quod sit tam alte reconditum, ut non appareat nisi coram Deo. それゆえ、意見を持つ(信念を抱いている)、これほどに深く隠されていること、神の前でないなら現われないように。
[2] Secundum, Quod homo in bonum inducatur per regenerationem a Domino. [2] 「第二」主により再生を通して善の中に導き入れられること。
Quod sit regeneratio, et quod nisi quis regeneratur, non possit ingredi in caelum, patet clare a Domini verbis (apud Johan. iii. 3, 5); 再生があること、まただれも再生されないなら、天界の中に入ることができないことは、主のことばからはっきりと明らかである(ヨハネのもとに、3:3, 5)。
quod regeneratio sit purificatio a malis, et sic renovatio vitae, non potest in Christiano orbe latere, nam ratio etiam hoc videt dum agnoscit quod unusquisque nascatur in malo, et quod malum non possit ablui et abstergi sicut sordes per saponem et aquam, sed per resipiscentiam. 再生が悪から清めること(浄化)であること、またこのようにいのち(生活)の更新(一新)、キリスト教界の中で隠れていることができない、なぜなら、理性もまたこのことを見るから、それぞれの者が悪の中に生まれていることを認める時、また悪は洗い落とすことまたぬぐい取るができないこと、汚れのように、石鹸と水によって、しかし、後悔(悔い改め)によって。
[3] Tertium, Quod homo inducatur in bonum a Domino per vitam secundum praecepta Ipsius. [3] 「第三」人間は主により善の中に導き入れられること、その方の戒めにしたがって生活によって(通して)。
Praecepta regenerationis sunt quinque, quae videantur supra (n. 82), inter quae sunt haec: 再生の戒めは五つである、それらは上に見られる(82番)、それらの間にこれらがある――
quod fugienda sint mala, quia sunt diaboli et a diabolo, et quod facienda sint bona quia sunt Dei et a Deo, et quod adeundus sit Dominus, ut adducat illos ad faciendum illa; 悪は避けなければならないこと、悪魔のものであるからである、また悪魔から☆、また善は行なわなければならないこと、神のものであるからである、また神から☆、また主に近づかなければならない、彼らを引き寄せるために、それらの行なうことへ向けて。
☆「五つ」のうちの二つがこれらである。
consulat quisque se, et expendat, num aliunde homini bonum; それぞれの者が自分自身に思いめぐらす(接続)、また熟考する(接続)、人間に善が別の場所からかどうか。
et si non bonum, non ei est salus. また、もし、〔彼に〕善がないなら、彼に救いはない。
[4] Quartum, Quod bonum, cum ita implantatur, non possit transcribi. [4] 「第四」善は、そのように植え付けられるとき、移されることができないこと。
Per transcriptionem intelligitur transcriptio boni unius in alterum. 転移によって、ある者の善の転移が意味される、他の者の中へ。
Ex supradictis consequitur, quod homo per regenerationem innovetur prorsus quoad spiritum, et quod hoc fiat per vitam secundum praecepta Domini; 上述のことから~ということになる、人間は再生によって霊に関してまったく新たにされる、またこのことは主の戒めにしたがった生活によって生じる(行なわれる)こと。
quis non videt, quod haec innovatio non fieri possit nisi a tempore in tempus, vix aliter quam sicut successive radicatur et crescit arbor a semine, et perficitur? だれが見ないか? この更新は時間から時間の中(時から時へ、徐々に)でないなら、生じる(行なわれる)ことができないこと、ほとんど異ならない、連続的に根づく、また増大するようにでないなら、種から木が、また完成される。
Ili qui aliter percipiunt regenerationem, non sciunt aliquid de statu hominis, nec aliquid de malo et bono, quod haec duo sint prorsus opposita, et quod bonum non possit implantari nisi quantum removetur malum; 彼らは、その者は再生を異なって知覚する、人間の状態について何かのものを知らない、悪と善について何らかのものも〔知ら〕ない、これら二つのものはまったく対立している(正反対である)こと、また善は悪が遠ざけられるその程度に(かぎり)でないなら植え付けられることができないこと。
nec sciunt quod quamdiu quis in malo est, aversetur bonum quod in se bonum est; 知りもしない、だれかが悪の中にいるかぎり、善を退けることを、それは本質的に善である。
quare si bonum unius {1}transferretur in quendam qui in malo est, foret sicut agnus conjiceretur coram lupo, aut sicut margarita alligaretur naribus porci: それゆえ、もしある者の善がある者(だれか)の中に移されるなら、その者は悪の中にいる、オオカミの前に投げられた羊のようになるであろう、またブタの鼻に結び付けられた真珠のように。
ex quibus patet, quod transcriptio impossibilis sit. それらから明らかである、転移は不可能であること。
@1. Prima editio: transferreretur 注1 初版――transferreretur
(3)訳文
525.(2) ある者の善が他の者の中に転移するのは不可能であること。
これらが明白であることもまた、これらの順序から見られることができる――
(1) それぞれの人間は悪の中に生まれていること。
(2) 主により再生を通して善の中に導き入れられること。
(3) その方の戒めにしたがった生活によって行なわれること。
(4) それゆえ、善は、そのように植え付けられるとき、移されることができない。
「第一」それぞれの人間が悪の中に生まれていることは、教会の中でよく知られている。
この悪はアダムからの遺伝であることが言われている、しかし両親からである。両親からそれぞれの者は性質を得る、それらは性向である。そのようであることは、理性と経験により確信する。というのは、両親に似ていることが、顔、性質また振る舞いに関して最も近い子どもの中に、またこれらから子孫の中に、現われるから。ここから、多くの者により一族が知られ、そしてまた彼らのアニムス(気質)について判断されている。それゆえ、両親自身が引き寄せた悪は、接ぎ木によって子孫の中に持ち込まれ、それらの中に人間は生まれている。
アダムの罪が人類すべての者に刻み込まれていると信じられていのは、わずかな者しか自分自身のもとに何らかの悪について熟考しない、またここからそのことを知らないからである。それゆえ、神の前でないなら現われないように、これほどに深く隠されているという信念を抱いている。
[2] 「第二」主により再生を通して善の中に導き入れられること。
再生があること、まただれも再生されないなら、天界の中に入ることができないことは、主のことばからはっきりと明らかである(ヨハネ3:3, 5)。再生が悪からに浄化またこのようにいのち(生活)の更新であることは、キリスト教界の中で隠れていることができない、なぜなら、理性もまた、それぞれの者が悪の中に生まれていることを認める時、また悪は、汚れのように、石鹸と水によって洗い落とすことまたぬぐい取るができないこと、しかし、後悔(悔い改め)によってであることを見るから。
[3] 「第三」人間は主により、その方の戒めにしたがっが生活によって善の中に導き入れられること。
再生の戒めは五つであり、それらは前に見られ(82番)、それらの間にこれらがある――悪は避けなければならないこと、悪魔のもの、また悪魔からであるからである☆、また善は行なわなければならないこと、神のもの、また神からであるからである☆、また主に近づかなければならない、それらの行なうことへ向けて彼らが引き寄せられるためである。それぞれの者が自分自身で、人間の善が別の場所からかどうか思いめぐらし、熟考すべきである。また、もし、〔人間に〕善がないなら、彼に救いはない。
[4] 「第四」善は、そのように植え付けられるとき、移されることができないこと。
転移によって、ある者の善が他の者の中へ移されることが意味される、。
前述のことから、人間は再生によって霊に関してまったく新たにされる、またこのことは主の戒めにしたがった生活によって行なわれるということになる。だれが見ないか? この更新は徐々にでないなら行なわれることができないこと、種から木が、連続的に根づき、増大し、完成されるようにとほとんど異ならないことを。
再生を〔これと〕異なって知覚する者は、人間の状態について何かのものを、悪と善について何らかのものも知らない、これら二つのものはまったく対立していること、また善は悪が遠ざけられないかぎり植え付けられることができないこと〔である〕。だれかが悪の中にいるかぎり、本質的に善である善を退けることを知りもしない。それゆえ、もしある者の善が悪の中にいるだれかの中に移されるなら、オオカミの前に投げられた羊のように、またブタの鼻に結び付けられた真珠のようになるであろう。それらから、転移は不可能であることが明らかである。
☆「五つ」のうちの二つがこれらである。