159. Quod soli Domino vita sit, patet ex his locis in Verbo:
“Ego sum resurrectio et vita; qui credit in Me, etsi moriatur, vivet” (Joh.xi. 25).
“Ego sum via, et veritas et vita” (Joh. xiv. 6).
“Deus erat Verbum;…. in Ipso vita erat, et vita erat lux hominum” (Joh.i. 1, 4).
Verbum ibi est Dominus,
“Quemadmodum..Pater habet vitam in Se Ipso, ita…dedit Filio habere vitam in Se Ipso” (Joh. v. 26).
Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur, patet ex his:
“Sine Me non potestis facere quicquam” (Joh. xv. 5).
“Non potest homo sumere quicquam, nisi sit datum illi e caelo” (Joh. iii. 27).
Non potest homo “unum pilum album aut nigrum facere (Matth. v. 36);
per “pilum” in Verbo significatur omnium minimum.
(2) 直訳
Quod soli Domino vita sit, patet ex his locis in Verbo: 主だけにいのちがあることは、みことばの中のこれらの個所から明らかである―
“Ego sum resurrectio et vita; qui credit in Me, etsi moriatur, vivet” (Joh.xi. 25). 「わたしは復活といのちです。わたしを信じる者は、たとえ死ぬとしても、生きます」(ヨハネ11:25)。
“Ego sum via, et veritas et vita” (Joh. xiv. 6). 「私は、道と真理といのちです」(ヨハネ14:6)。
“Deus erat Verbum;…. in Ipso vita erat, et vita erat lux hominum” (Joh.i. 1, 4). 「神はみことばであった☆。……その方の中にいのちがあった、またいのちは人間の光であった」(ヨハネ1:1, 4)。
☆ 語順通りに直訳すれば「神はみことばであった」となりますが、ラテン語は語順が自由な言語です。「神」も「みことば」も主格なので、両者とも「主語」でありえます。そしてギリシア原典には「みことば」に定冠詞(ラテン語にはありません)がついているので、「みことば」が主語です。
Verbum ibi est Dominus, “Quemadmodum..Pater habet vitam in Se Ipso, ita…dedit Filio habere vitam in Se Ipso” (Joh. v. 26). みことばはそこに主である、「父がご自分自身の中にいのちを持たれるように、そのように、子にご自分の中にいのちを持つことを与えられた」(ヨハネ5:26)。
Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur, patet ex his: 人間が主だけから導かれ、教えられることは、これらから明らかである―
“Sine Me non potestis facere quicquam” (Joh. xv. 5). 「わたしなしに、あなたがたは何もすることができません」(ヨハネ15:5)。
“Non potest homo sumere quicquam, nisi sit datum illi e caelo” (Joh. iii. 27). 「人間は何も得ることができません、〔それが〕彼に天から与えられないなら」(ヨハネ3:27)。
Non potest homo “unum pilum album aut nigrum facere (Matth. v. 36); 人間は「一本の毛髪を白または黒にすることが」できない(マタイ5:36)。
per “pilum” in Verbo significatur omnium minimum. みことばの中の「毛髪」によって、すべてものの最小のものが意味される。
(3) 訳文
159. いのちが主だけにあることは、みことばの中の次の個所から明らかである―
「わたしは復活であり、いのちです。わたしを信じる者は、死んでも、生きます」(ヨハネ11:25)。
「私は、道、真理、いのちです」(ヨハネ14:6)。
「みことばは神であった。……その方の中にいのちがあった、いのちは人間の光であった」(ヨハネ1:1, 4)。
みことばは、そこに主である、「父がご自分自身の中にいのちを持たれるように、そのように、子にご自分の中にいのちを持つことを与えられた」(ヨハネ5:26)。
人間が主だけから導かれ、教えられることは、次のものから明らかである―
「わたしなしに、あなたがたは何もすることができません」(ヨハネ15:5)。
「人間は、天から与えられないなら、何も得ることができません」(ヨハネ3:27)。
人間は「一本の毛髪を白または黒にすること」ができない(マタイ5:36)。
みことばの中の「毛髪」によって、すべてものの最小のものが意味される。
(1) 原文
160. Quod vita malorum etiam sit ex eadem origine, in suo articulo in sequentibus demonstrabitur; hic modo id per comparationem illustrabitur. A sole mundi influit et calor et lux; ac influit similiter in arbores quae ferunt malos fructus, ut in arbores quae ferunt bonos fructus; ac similiter vegetantur et crescunt; formae, in quas calor influit, faciunt diversitatem illam, non autem calor in se. Simile est cum luce; haec variegatur in colores secundum formas, in quas influit; sunt colores pulchri et laeti, et sunt colores impulchri et tristes, et usque eadem est lux. Simile est cum influxu caloris spiritualis, qui in se est amor, et lucis spiritualis qui in se est sapientia, e Sole mundi spiritualis. Formae, in quas influunt, faciunt diversitatem, non autem calor ille qui est amor, et lux illa quae est sapientia, in se. Formae in quas influunt sunt mentes humanae. Ex his nunc patet, quod homo a solo Domino ducatur et doceatur.
(2) 直訳
Quod vita malorum etiam sit ex eadem origine, in suo articulo in sequentibus demonstrabitur; 悪のいのちもまた同じ起源からであることは、続くものの中にその(特別な)章の中に示される(未来)。
hic modo id per comparationem illustrabitur. ここでは、単にこのことは比較(たとえ)で明らかにされる(未来)。
A sole mundi influit et calor et lux; 世の太陽から熱と光とが流入する。
ac influit similiter in arbores quae ferunt malos fructus, ut in arbores quae ferunt bonos fructus; そして同様に木の中に流入する、それは悪い実を結ぶ、木の中のように、それは善い実を結ぶ。
ac similiter vegetantur et crescunt; そして、同様に生長させられ、大きくされる。
formae, in quas calor influit, faciunt diversitatem illam, non autem calor in se. 形が、その中に熱が流入する、その多様性(変化)をつくる、けれども、熱ではない、本質的に。
Simile est cum luce; 光も同様である。
haec variegatur in colores secundum formas, in quas influit; これは形にしたがって色の中で多彩にされる、それらの中に流入する。
sunt colores pulchri et laeti, et sunt colores impulchri et tristes, et usque eadem est lux. 美しい、また喜ばしい色がある、また美しくない(醜い)、また悲しみを呼ぶ(憂鬱な)色がある、また両方とも、光は同じである。
Simile est cum influxu caloris spiritualis, qui in se est amor, et lucis spiritualis qui in se est sapientia, e Sole mundi spiritualis. 霊的な熱と同様である、それは本質的に愛である、また霊的な光、それは本質的に知恵である、霊界の太陽から。
Formae, in quas influunt, faciunt diversitatem, non autem calor ille qui est amor, et lux illa quae est sapientia, in se. 形が、その中に流入する、その多様性(変化)をつくる、けれでも、その熱ではない、それは愛である、またその光〔でもない〕、それは知恵である、本質的に。
Formae in quas influunt sunt mentes humanae. 形は、その中に流入する、人間の心である。
Ex his nunc patet, quod homo a solo Domino ducatur et doceatur. それでこれらから明らかである、人間が主だけから導かれ、教えられること。
(3) 訳文
160. 悪のいのちもまた同じ起源からであることは、続く特別な章の中で示めそう。ここでは、このことをたとえだけで明らかにしよう。
世の太陽から熱と光とが流入する。そして善い実を結ぶ木の中と同様に悪い実を結ぶ木の中に流入する。そして、同様に生長し、大きくなる。熱が流入するその形が、その多様性をつくる、けれども、本質的に、熱ではない。
光も同様である。これは流入するその形にしたがって色の中で多彩にされる。美しく喜ばしい色があり、美しくなく憂鬱な色があり、両方とも光は同じである。本質的に愛である霊的な熱も、本質的に知恵である霊的な光も同様であり、それらは霊界の太陽からのものである。流入するその形が、その多様性をつくる、けれでも、本質的には、愛であるその熱ではなく、また知恵であるその光でもない。流入するその形とは、人間の心である。
それでこれらから、人間が主だけから導かれ、教えられることが明らかである。
(1) 原文
161. Quid autem vita animalium, supra ostensum est, quod nempe sit vita affectionis mere naturalis cum compare sua scientia; et quod sit vita mediata correspondens vitae illorum qui in mundo spirituali sunt.
(2) 直訳
Quid autem vita animalium, supra ostensum est, quod nempe sit vita affectionis mere naturalis cum compare sua scientia; けれども、動物のいのちが何か、上に示されている、すなわち、それは単なる自然的な情愛のいのちである、その知識と釣り合っているときの。
et quod sit vita mediata correspondens vitae illorum qui in mundo spirituali sunt. また間接的ないのちであること、それらのいのちに対応する、それは霊界の中にある。
(3) 訳文
161. けれども、動物のいのちが何かは、前に示されている、すなわち、それは単なる自然的なその知識と釣り合っている情愛のいのちである。また、霊界の中にあるそれらのいのちに対応する間接的ないのちである。