(1) 原文
5378. Audivi et vidi ex coelo ibi delatos usque ad plures myriades, primum versus septentrionem, dein versus occidentem, et demum versus meridiem, verbo audiebatur ingens multitudo; ac dictum quod essent illi qui pie vixerunt, et de Deo cogitarunt, sed usque non de Domino, nisi sicut de homine sui simili, et non de Ipso ut Deo; tum qui cogitarunt de Patre solo, et de Domino aliter quam oportuit, verbo qui cogitationem semper direxerunt ad Deum Patrem, ut Ipse propter Filium salvaret illos, et cum de uno Deo, non simul de Domino, ita quod Dominum non coluerint, cum tamen adiri Pater nequit nisi per Ipsum, quoniam Ipse est via [Joh. XIV: 6], et nemo veniat ad Patrem nisi per Ipsum [ibid.]; et quoque quod Patrem nemo videre posset [Joh. VI: 46] nisi Ipse doceat ut Ipse dicit Joh. I: 18, et alibi; verbo qui non habuerunt Dominum in vita suae pietatis, cum tamen absque Domino nulla salus. Qui enim tales sunt, utcunque cogitant de Deo, non usque duci possunt, nam cogitant usque indeterminate, et nexum non habent cum Domino, qui tamen est Deus coeli et terrae, nec illi sub specie aliqua humana sic determinata cogitare de Deo potuerunt, inde cogitatio dilabitur in quoddam non ens, imo nec de Trino cogitant, quod tamen cogitandum cum de Deo, quia praeterierunt Dominum, et tunc in oblivione seu in nulla cogitatione de Divino Ipsius, utcunque Ecclesia id aperte docet, cogitatio de Domino cadit a Divino, quod illis nullum, in simile hominis vulgaris, sic in quem non dirigere cogitationes possent, quin idea de eo foret sicut de mero homine, et non Deo; tales quia non potuerunt esse cum angelis in coelo, ideo delati sunt inde ad plures myriades.
(2) 直訳
5378. Audivi et vidi ex coelo ibi delatos usque ad plures myriades, 私は天界からそこに追い払われた者たちを聞いた、また見た、数多くの千までも、
primum versus septentrionem, dein versus occidentem, et demum versus meridiem, 最初、北へ向かって、その後、西に向かって、また最後に、南に向かって、
verbo audiebatur ingens multitudo; 一言でいえば、莫大な群衆が聞かれた。
ac dictum quod essent illi qui pie vixerunt, et de Deo cogitarunt, また、言われた、彼らであったこと、その者たちは敬虔に生きた、また神について考えた、
sed usque non de Domino, nisi sicut de homine sui simili, et non de Ipso ut Deo; しかしそれでも、主について〔考え〕ない、自分の似た人間についてのようにでないなら、またその方について神のようにでないなら。
tum qui cogitarunt de Patre solo, et de Domino aliter quam oportuit, なおまたその者たちは父だけについて考えた、また主について妥当である(~すべきである)よりも異なって、
verbo qui cogitationem semper direxerunt ad Deum Patrem, ut Ipse propter Filium salvaret illos, 一言でいえば、その者たちは思考を常に父なる神へ向けた、その方が子のために彼らを救うために、
et cum de uno Deo, non simul de Domino, またそのとき一つの神について〔考えた〕、同時に主について〔考え〕ない、
ita quod Dominum non coluerint, cum tamen adiri Pater nequit nisi per Ipsum, そのように主を礼拝しなかったこと、そのときそれでも父は近づけられることができなかった、その方を通してでないなら、
quoniam Ipse est via [Joh. XIV: 6], et nemo veniat ad Patrem nisi per Ipsum [ibid.]; その方は道であるからである〔ヨハネ14:6〕、まただれも父へやって行かないその方によってでないなら〔同じ箇所に☆〕。
☆ibid.はibidemの省略形。
et quoque quod Patrem nemo videre posset [Joh. VI: 46] nisi Ipse doceat ut Ipse dicit Joh. I: 18, et alibi; そしてまた、父をだれも見ることができないこと〔ヨハネ6:46〕その方が教えないなら、その方が言うように、ヨハネ1:18、また他のところに。
verbo qui non habuerunt Dominum in vita suae pietatis, cum tamen absque Domino nulla salus. 一言でいえば、その者たちは主を自分の敬虔な生活の中で持たなかった、そのときそれでも主なしに何も救いはない、
Qui enim tales sunt, utcunque cogitant de Deo, non usque duci possunt, というのは、その者たちはこのような者たちであるからである、どれほど神ついて考えても、それでも導かれることができない、
nam cogitant usque indeterminate, et nexum non habent cum Domino, qui tamen est Deus coeli et terrae, なぜなら、やはり不確定に(漠然と)考えるからである、また主と結びつき(きずな)を持たない、その者はそれでも天地の神である、
nec illi sub specie aliqua humana sic determinata cogitare de Deo potuerunt, 彼らは何らかの人間のこのように明確な姿の下に神について考えることができない、
inde cogitatio dilabitur in quoddam non ens, imo nec de Trino cogitant, ここから、思考は存在(本質)のないあるものの中に分解する(消滅する・崩壊する)、それどころか(実に)三位一体(三一性)〔の神〕についても考えない、
quod tamen cogitandum cum de Deo, そのことをそれでも考えなくてはならない、神について〔考える〕とき、
quia praeterierunt Dominum, et tunc in oblivione seu in nulla cogitatione de Divino Ipsius, 主を通り過ぎる(見過ごす)ので、またその時、神性そのものについて忘却の中に、すなわち何も思考がない中に〔いる〕、
utcunque Ecclesia id aperte docet, どれほど教会がそのことを公然と(あらからさまに)教えても、
cogitatio de Domino cadit a Divino, quod illis nullum, in simile hominis vulgaris, 主についての思考は神的なものから倒れる(落ちる)、それは彼らに無(無意味)〔である〕、普通の人間の似たものの中に、
sic in quem non dirigere cogitationes possent, そのように、その中に思考は向けられることができない、
quin idea de eo foret sicut de mero homine, et non Deo; むしろ、彼(=主)についての観念は単なる人間についてのような〔ものに〕なる、また神〔についてのもので〕ない。
tales quia non potuerunt esse cum angelis in coelo, このような者たちは天界の中の天使たちといることができなかったので、
ideo delati sunt inde ad plures myriades. それゆえ、ここから追い払われた(delego)、数多くの千まで。
(3) 訳文
5378. 私はそこの天界から数千もの者たちが、最初、北へ、その後、西へ、また最後に、南へ追い払われたことを聞き、見た。一言でいえば、莫大な群衆が聞かれた。また、敬虔に生き、神について考えた者たちであった、と言われた。しかしそれでも、主について、自分の似た人間のようにしか、またその方について神のようにしか考えない。なおまたその者たちは父だけについて考え、主について妥当であるものとは異なって考えた。一言でいえば、その者たちは思考を、父が子ゆえに自分たちを救うために、常に父なる神へ向けた。またそのとき唯一の神について考え、同時に主については考えなかった。そのように主を礼拝しなかった、そのときそれでも父は、主を通してでないなら近づけられることができなかった、主は道であり〔ヨハネ14:6〕、まただれも主によってでないなら父へやって行かないからである〔同じ箇所〕。そしてまた、だれも父を見ることができない〔ヨハネ6:46〕、主が言われるように、ヨハネ1:18、主が教えないなら、また他のところに。要するに、自分の敬虔な生活の中で主を持たなかった者たちは、そのときそれでも主なしに何も救いはない。というのは、その者たちは、どれほど神ついて考えても、それでも導かれることができないような者たちであるからである。なぜなら、やはり漠然と考え、それでも天地の神である主との結びつきを持たないからである。彼らは神について何らかの人間の姿、このように明確な姿の下に考えることができない。ここから、思考は存在(本質)のないものの中へと分解される、実に三一性〔の神〕についても考えない、それでも神について考えるとき、そのことを考えなくてはならない
主を見過ごすので、その時、どれほど教会がそのことを公然と教えていても、神性そのものについて忘却の中に、すなわち何も思考がない中にいる。主についての思考は神的なものから、それは彼らに無意味であり、普通の人間の似たものの中に落ち込む。そのように、その中で、思考は向けられることができない、むしろ、主についての観念は単なる人間についてのようなものになり、神についてのものではない。このような者たちは天界の中で〔一緒に〕天使たちといることができなかったので、それゆえ、数千もの者たちが、ここから追い払われた。