(1) 原文
5368. Gens Hollandica talis est, ut valeat judicio, ex lumine naturali, ex illo lumine admodum juste intuentur{1} res, imprimis quae in mundo; et quia cogitant jugiter de negotiatione sua, non apparent interius in luce coelesti, sed usque se recondit in naturali illorum homine; (m)NB.(n) quapropter etiam capere possunt quid in religione verum, sed usque cum convincuntur, vertunt tergum; et parum curant; illi non ita sunt pro lucro quam pro ipsa negotiatione, ipsa negotiatio illis est finis et amor,(m)Hollandi(n) ac pecuniae sunt media, has itaque propter illam amant; aliter avari, his pecunia est finis et amor, et negotiatio medium.
@1 ms. intuenter
(2) 直訳
5368. Gens Hollandica talis est, ut valeat judicio, ex lumine naturali, オランダの国民はこのような者である、判断で力がある(まさる)ような、自然的な光(ルーメン)から、
ex illo lumine admodum juste intuentur{1} res, imprimis quae in mundo; その光(ルーメン)から、彼らは大いに正しく物事を熟視する、特に世の中に〔ある〕それらを。
et quia cogitant jugiter de negotiatione sua, non apparent interius in luce coelesti, また彼らは常に自分の仕事(商売)について考えているので、〔それらは〕内的に天界の光の中に見られない、
sed usque se recondit in naturali illorum homine; しかしそれでも、(それ自体を)隠している、彼らの自然的な〔光の〕中に、人間によって。
(m)NB.(n) quapropter etiam capere possunt quid in religione verum, 〔欄外にN.B.〕そのために、さらにまた把握することができる、何が宗教の中に〔ある〕真理か、
sed usque cum convincuntur, vertunt tergum; しかしそれでも、納得(確信)させられるとき、背を向ける。
et parum curant; またわずかに気にする。
illi non ita sunt pro lucro quam pro ipsa negotiatione, ipsa negotiatio illis est finis et amor,(m)Hollandi(n) 彼らは利益のためにそのようではない、仕事(商売)そのもののためによりも、彼らに仕事(商売)そのものは目的と愛である〔欄外にオランダ人〕
ac pecuniae sunt media, has itaque propter illam amant; そして金銭は手段である、それでこれらのもの(後者=手段・仕事)をそれら(前者=金銭)のために愛する。
aliter avari, his pecunia est finis et amor, et negotiatio medium. 貪欲な者たちは異なって〔いる〕、彼らに金銭が目的と愛である、また仕事(商売)は手段。
(3) 訳文
5368. オランダの国民は自然的な光(ルーメン)から判断でまさるような者であり、その光(ルーメン)から、彼らは大いに正しく物事を、特に世の中にあるものを熟視する。また彼らは常に自分の仕事(商売)について考えているので、〔それらは〕内的に天界の光の中に見られない。しかしそれでも、人間によって彼らの自然的な〔光の〕中に隠れている。☆1 そのために、さらにまた宗教の中の真理が何か把握することができる、しかしそれでも、納得させられるとき、背を向け、ほとんど気にしない。彼らは、仕事(商売)そのもののためによりも利益のために、そのようなのではない、彼らにとって仕事(商売)そのものが目的と愛である ☆2そして金銭は手段である、それゆえ後者を前者のために愛する。貪欲な者たちは異なる、彼らには金銭が目的と愛であり、仕事(商売)は手段である。
☆1 ここの欄外に「N.B.(注意)」がある。
☆2 ここの欄外に「オランダ人」がある。
(1) 原文
5369. Angli autem apparent paulo anterius ad dextrum, editius, in plano supra caput; quoniam illi prorsus alio genio sunt, (m)NB.(n) lux apud illos apparet interius, in qua recipitur spirituale, perspiciunt actutum quod influit, et quoque actutum recipiunt, qui eorum cogitarunt de Deo ex religione, et inde sincerum fecerunt, (m)Angli(n) illi satis clare vident vera fidei, nec demittunt in naturale suum, quoniam hoc non ita occupatum est et plenum mundanis, et inde obscurum sicut apud alios. Causa est, quia sincerum amant, et ex sincero agunt, et quod hoc commune sit illis.
(2) 直訳
5369. Angli autem apparent paulo anterius ad dextrum, editius, in plano supra caput; けれども、イギリス人たちは少し前方に右に見られる、高い、頭の上方の平面の中に。
quoniam illi prorsus alio genio sunt, (m)NB.(n) lux apud illos apparet interius, in qua recipitur spirituale, 彼らはまったく他の(別の)性質であるからである、〔欄外にN.B.〕彼らのもとに光は内的なものに見られる、その中に霊的なものが受け入れられる、
perspiciunt actutum quod influit, et quoque actutum recipiunt, 彼らは直ちに知覚する、流入するもの、そしてまた直ちに受け入れる、
qui eorum cogitarunt de Deo ex religione, et inde sincerum fecerunt, (m)Angli(n) 彼らのその者たちは、神について宗教から考える、またここから誠実を行なう、〔欄外にイギリス人たち〕
illi satis clare vident vera fidei, nec demittunt in naturale suum, 彼らは十分にはっきりと信仰の真理を見る、また自分の自然的なもの〔考え〕の中に降ろしもしない、
quoniam hoc non ita occupatum est et plenum mundanis, et inde obscurum sicut apud alios. これ〔考え〕はそのように占めないからである、また世俗的なもので満ちて〔いない〕、またここから他の者もとでのように暗い(不明瞭な)もの〔でない〕。
Causa est, quia sincerum amant, et ex sincero agunt, et quod hoc commune sit illis. 理由がある、誠実を愛するからである、また誠実さから行なう、またこのことが彼らに共通(普通)であること。
(3) 訳文
5369. けれども、イギリス人たちは少し前方に右に、高く、頭の上方の平面の中に見られる。彼らはまったく別の性質であるからである、☆1 彼らのもとに光は内的なものに見られ、その中に霊的なものが受け入れられる。彼らは流入するものを直ちに知覚する、そしてまた直ちに受け入れる。彼らの、神について宗教から考え、ここから誠実に行なう者たちは、☆2 彼らは十分にはっきりと信仰の真理を見て、自分の自然的なもの〔考え〕の中に降ろさない、これ〔考え〕は、そのように占めない、また世俗的なもので満ちていない、またここから他の者もとのように暗いもの〔でない〕からである。その理由は、誠実を愛し、誠実さから行ない、このことが彼らに共通(普通)であるからである。
☆1 ここの欄外に「N.B.」がある。
☆2 ここの欄外に「イギリス人たち」がある。