(1) 原文
5241. Deductus sum ad Mahumedanos versus orientem, et datum est loqui cum illis, dicebant quod ad illos veniant plures Christiani, dicebant ex religione Catholica, animo convertendi illos, sed quod percipiant id fieri propter lucrum et propter dominium; dicebant quod dixerint ad illos, quod non capere possent quomodo credere possint in unum Deum, cum nominant tres, et quemvis vocant Deum, et quoque dicant personas, cum tamen non est nisi unus Deus; et licet illi quoque dicant unum Deum, quod non scire possint, quomodo comprehendere possint Deum esse unum, postquam nominarunt tres, quod dicant tres unum facere, usque tamen esse tres dii quos vocant unum Deum, his auditis, illis dictum est ab angelis, quod in coelo non ita dicatur, sed quod Trinum illud, quod vocatur Pater, Filius et Spiritus sanctus, sit in una persona, et quod sit Dominus, et quod in Ipso sit Trinum sicut in angelo, quod dicitur illustrationis causa, in illo datur esse vitae, quod intimum, et in mundo vocatur anima a patre, et quod sit existere vitae, quod apparet in forma humana, et quod sit procedens inde, quod est sphaera affectionis seu amoris, per quam angelus ad distantiam ab aliis percipitur, inde idea haberi potest de Trino in Domino{1}, intimum quod est Esse vitae, est quod vocatur Pater, quod est Existere vitae est humanum quod vocatur Filius, et est procedens quod vocatur sanctus Spiritus, nam est sanctum procedens: addebatur, quod in mundo dicant quod unum exeat seu procedat ab altero, Filius a Patre, et Spiritus sanctus ab utroque, sed quod usque nihil sciant quid sit exire seu procedere; quod ita sit, quod potuerint scire ex Verbo, ex locis ibi ubi Dominus aperte dicit quod Pater et Ipse unum sint [Joh. X: 30], Ipse in Patre et Pater in Ipso [ibid. XIV:11], et quod Spiritus sanctus non loquatur ex se sed ab Ipso [ibid. XVI: 13, 14]; quare si voluissent illustrari de illa re potuissent, et inde scire et capere quod Trinum sit in uno, et sic unus Deus.
@1 ms. Dominum
(2) 直訳
5241. Deductus sum ad Mahumedanos versus orientem, et datum est loqui cum illis, 私は東の方向のイスラム教徒たちへ導かれた、また彼らと話すことが与えられた、
dicebant quod ad illos veniant plures Christiani, 彼らは言った、彼らへ多くのキリスト教徒たちがやって来ること、
dicebant ex religione Catholica, animo convertendi illos, 彼らは言った、カトリックの宗教から〔の者たちであったこと〕、心で(つもりで)〔やって来る〕彼らを回心させる、
sed quod percipiant id fieri propter lucrum et propter dominium; しかし、彼らはそのことが行なわれることを知覚していること、利益のためにまた支配のために。
dicebant quod dixerint ad illos, quod non capere possent quomodo credere possint in unum Deum, 彼らは言った、彼らに言ったこと、把握(理解)することができないこと、どのようにひとりの神を信じることができるのか、
cum nominant tres, et quemvis vocant Deum, 三つの名前を上げる(言う)、またそれぞれの者を神と呼ぶとき、
et quoque dicant personas, cum tamen non est nisi unus Deus; そしてまた〔三つの〕人物(位格)を言う、そのときそれでも一つの神でないならない。
et licet illi quoque dicant unum Deum, また彼らもまた赦されている、一つの神を言う、
quod non scire possint, quomodo comprehendere possint Deum esse unum, postquam nominarunt tres, 彼らは知ることができないこと、どのように神が一つであることを把握(理解)することができるのか、三つを名前を上げた(言った)後に、
quod dicant tres unum facere, usque tamen esse tres dii quos vocant unum Deum, 彼らは三つを一つと知ることを言うこと、やはりそれでも三つの神であること、その者たちを一つの神と呼んでいる、
his auditis, illis dictum est ab angelis, quod in coelo non ita dicatur, sed quod Trinum illud, これらで聞かれて、天使たちから彼らに言われた、天界の中でそのように言われていないこと、しかし、三一性はそのこと〔が言われている〕、
quod vocatur Pater, Filius et Spiritus sanctus, sit in una persona, 父、子また聖霊と呼ばれるものは一つの位格(人物)の中にある〔こと〕、
et quod sit Dominus, et quod in Ipso sit Trinum sicut in angelo, また主であること、またその方の中に三一性があること、天使の中に〔ある〕ように、
quod dicitur illustrationis causa, 照らし(例証)のために言われること、
in illo datur esse vitae, quod intimum, et in mundo vocatur anima a patre, 彼の中にいのちのエッセ(存在)が存在する、それは最内部〔のもの〕、また世の中で父からの霊魂と呼ばれる〔こと〕、
et quod sit existere vitae, quod apparet in forma humana, またいのちのエキシステレ(実存、顕現)があること、それは人間の形として見られる〔こと〕、
et quod sit procedens inde, quod est sphaera affectionis seu amoris, またここから発出している〔ものが〕あること、それは情愛のまたは愛のスフェアである〔こと〕、
per quam angelus ad distantiam ab aliis percipitur, それによって天使は、他の者たちにより〔ある〕距離に〔いるのが〕知覚される、
inde idea haberi potest de Trino in Domino{1}, ここから主の中の三一性について観念が持たれることができる、
intimum quod est Esse vitae, est quod vocatur Pater, 最内部のものは、それはいのちのエッセ(存在)である、父と呼ばれるものである、
quod est Existere vitae est humanum quod vocatur Filius, いのちのエキシステレ(実存、顕現)であるものは〔その〕人間のもの(=形)である、それは子と呼ばれる、
et est procedens quod vocatur sanctus Spiritus, nam est sanctum procedens: また発出しているものがある、それは聖霊と呼ばれる、なぜなら、発出している聖なるものであるからである――
addebatur, quod in mundo dicant quod unum exeat seu procedat ab altero, 言い足された、世の中で彼らは言っていること、一つが出るまたは発出すること、もう一つから、
Filius a Patre, et Spiritus sanctus ab utroque, sed quod usque nihil sciant quid sit exire seu procedere; 子が父から、また聖霊が両方から、しかし、それでも彼らは何も知らないこと、何が出ることまたは発出することか。
quod ita sit, quod potuerint scire ex Verbo, そのようであることは、みことばから知ることができる、
ex locis ibi ubi Dominus aperte dicit quod Pater et Ipse unum sint [Joh. X: 30], そこに場所から、そこに主は公然と(あからさまに)言っている、父とご自分が一つであること〔ヨハネ10:30〕、
Ipse in Patre et Pater in Ipso [ibid. XIV:11], ご自分は父の中に、また父はご自分の中に〔いる〕〔同書、14:11〕、
et quod Spiritus sanctus non loquatur ex se sed ab Ipso [ibid. XVI: 13, 14]; また聖霊は自分自身から話さないこと、しかし、その方から〔同書、16:13, 14〕。
quare si voluissent illustrari de illa re potuissent, それゆえ、もし彼らがそれらの事柄について照らされることを欲したなら、彼らはできた、
et inde scire et capere quod Trinum sit in uno, et sic unus Deus. またここから知ることまた把握することが、三一性がひとりの中にあること、またこのように唯一の神を。
(3) 訳文
5241. 私は東の方向のイスラム教徒たちへ導かれ、彼らと話すことが与えられた。彼らは、私たちへ多くのキリスト教徒たちがやって来る、と言った。彼らは言った――カトリックの宗教から〔の者たちが〕、自分たちを改宗させるつもりで〔やって来る〕、しかし、私たちはそのことが、利益のためにまた支配のために行なわれることを知覚している。彼らは言った――その者たちに、三つの名前を上げ、それぞれの者を神と呼び、そしてまた〔三つの〕人物(位格)を言うとき、どのようにひとりの神を信じることができるのか理解することができない、と言った。そのときそれでも、一つの神でしかない。また、彼らもまた、一つの神を言うのが赦されている。彼らは、三つを名前を上げた後に、どのようにして神が一つであることを把握することができるのか――知ることはできない。彼らは三つが一つであると知っている、と言う、やはりそれでも三つの神であり、その神たちを一つの神と呼んでいる。
これらを聞いて、天使たちから彼らに言われた――天界ではそのように言われていない、しかし、三一性はこのこと〔が言われている〕――父・子・聖霊と呼ばれるものは一つの位格(人物)の中にある、また〔それは〕主であり、〔ちょうど〕天使の中に〔ある〕ように、またその方の中に三一性がある。このことが例証のために言われる――天使の中にいのちのエッセ(存在)が存在し、これは最内部のもの、また世で父からの霊魂と呼ばれる、またいのちのエキシステレ(実存)があり、これは人間の形として見られ、またここから発出しているものがあり、それは情愛のまたは愛のスフェアである、それによって天使は、他の者たちにより〔ある〕距離に〔いるのが〕知覚される。ここから、主の三一性について、観念が持たれることができる――最内部のものは、いのちのエッセ(存在)であり、「父」と呼ばれるものである。いのちのエキシステレ(実存)であるものは人間の形であり、それは「子」と呼ばれる。また発出しているものがあり、それは「聖霊」と呼ばれる、なぜなら、発出している聖なるものであるからである。言い足された――世では、一つがもう一つから、「子」が「父」から、また「聖霊」が両方から出るまたは発出する、と言われている、しかし、それでも彼らは、何が出ることまたは発出することか何も知らない。そのようであることは、みことばから、そこでは主はあからさまに言っているその箇所から知ることができる――父とご自分が一つであること〔ヨハネ10:30〕、ご自分は父の中に、また父はご自分の中にいる〔同書14:11〕、聖霊は自分自身から話さない、しかし、その方から話す〔同書16:13, 14〕。それゆえ、もし彼らがそれらの事柄について照らされることを欲したなら、彼らは、ここから三一性がひとりの中にあること、またこのように唯一の神を知り、把握することができた。
(1) 原文
5242. Mahumedani hoc comprehendebant, et dicebant se velle cogitare de eo, quoniam sic scrupulus de trinis diis videtur removeri.
(2) 直訳
5242. Mahumedani hoc comprehendebant, et dicebant se velle cogitare de eo, イスラム教徒たちはこのことを把握(理解)した、また彼らは言った、自分自身でそのことについて考えることを欲することを、
quoniam sic scrupulus de trinis diis videtur removeri. このように神の三一性について塵(異議)が取り去られることが見られるからである。
(3) 訳文
5242. イスラム教徒たちはこのことを把握した。また彼らは、自分自身でそのことについて考えたい、と言った。このように神の三一性についての塵が取り去られるように思えるからである。