(1) 原文
5061. Ab altero monte loquuti sunt mecum, ubi etiam Mahumedani, qui erant admodum apperceptibiles{1} rerum de quibus loquela, et quia erant tales, et quoque ex alio genio, Christiani non possunt venire ad illos, cum illuc veniunt [, fiunt]{2} sicut pisces cum in atmosphaera, quod etiam ostensum; et praeterea infra custoditi sunt, ubi illi qui ex alio orbe ad illos veniunt, ibi deglutiuntur sicut a lupis; qui illos adire possunt per artes, hos inquirunt, et postea male tractant, quia damnum illis inferre volunt; qui ab illorum gente ad illos veniunt, per occultam viam ascendunt: [2] loquutus sum cum illis de pluribus uxoribus, et seniores eorum examinabant apud{3} me causas, cur a Domino mandatum ut modo unam uxorem haberent, et inveniebant justitiam in illis, sed <quia> hoc illis concessum fuit in mundo, ob causas quia orientales erant, et si non plures uxores illis concessae fuissent flagrassent sicut ferae in adulteria, et sic omnes ibi perirent: intrabant bene in rationes.
@1 ms. apperciptibiles
@2 sic J.F.I. Tafel
@3 initium abscissus in ms.
(2) 直訳
5061. Ab altero monte loquuti sunt mecum, ubi etiam Mahumedani, 彼らは他の山から私と話した、そこにもまたイスラム教徒たち〔がいた〕、
qui erant admodum apperceptibiles{1} rerum de quibus loquela, その者たちは非常に事柄を知覚することができる者たちであった、話されたそれらについて、
et quia erant tales, et quoque ex alio genio, Christiani non possunt venire ad illos, また、このような者たちであったからである、そしてまた他の性質から、キリスト教たちが彼らへやって来ることができない、
cum illuc veniunt [, fiunt]{2} sicut pisces cum in atmosphaera, quod etiam ostensum; 彼らはそこへやって来るとき、大気の中に〔いる〕ときの魚のように〔なる〕、そのこともまた示された。
et praeterea infra custoditi sunt, ubi illi qui ex alio orbe ad illos veniunt, ibi deglutiuntur sicut a lupis; またさらに(ほかに)下方で守られている、そこに彼らは、その者たちは他の地球から彼らへやって来る、そこでオオカミによるようにのみ込まれる。
qui illos adire possunt per artes, hos inquirunt, et postea male tractant, その者たちは彼らを(に)近づくことができる、技術によって、この者たちを調べる、またその後、悪く扱う、
quia damnum illis inferre volunt; 危害を彼らに加えることを欲するからである。
qui ab illorum gente ad illos veniunt, per occultam viam ascendunt: それらの国民から彼らへやって来る者たちは、隠された(秘密の)道を通って上る――
[2] loquutus sum cum illis de pluribus uxoribus, 私は彼らと話した、多数の妻たちについて、
et seniores eorum examinabant apud{3} me causas, また彼らの長老たちは私のもとで理由を試験した、
cur a Domino mandatum ut modo unam uxorem haberent, et inveniebant justitiam in illis, なぜ、主により命じられたか、ひとりの妻だけを持つように、また彼らはそれらの中に公正(正義)を見つけた、
sed <quia> hoc illis concessum fuit in mundo, ob causas quia orientales erant, しかし、<~からである>☆このことは世の中で彼らに許された、理由のために東の(東洋の)者たちであったからである、
☆<…>は原文にあっても、不要であろうと見なせるときに付ける記号です。
et si non plures uxores illis concessae fuissent flagrassent sicut ferae in adulteria, et sic omnes ibi perirent: また、もし数多くの妻たちが彼らに許されなかった(concede)なら、野獣のように姦淫の中へ燃え立った、またこのようにすべての者はそこで滅んだ――
intrabant bene in rationes. それらは理性(論拠)の中へよく入った〔=よく理解できた〕。
(3) 訳文
5061. 彼らは他の山から私と話した、そこにもまたイスラム教徒たちがいた。その者たちは話されたそれらについてその事柄を非常に知覚することができる者たちであった、このような、そしてまた他の性質から、キリスト教たちが彼らへやって来ることができないような者たちであったからである。彼らはそこへやって来るとき、大気中にいるときの魚のようになる、そのこともまた示された。ほかに、下方で守られている。そこでは、他の地球から彼らへやって来る者たちはオオカミによるかのようにのみ込まれてしまう。その者たちは彼らに術策によって近づくことができ、この者たちを調べ、その後、悪く扱う。彼らに危害を加えることを欲するからである。それらの国民から彼らへやって来る者たちは、隠された道を通って上る――
[2] 私は彼らと多くの妻たちについて話した。彼らの長老たちは私のもとで、なぜ、主によりひとりの妻だけを持つように命じられたか、私のもとでその理由を探った、彼らはそれらの中に公正を見つけた。しかし、このことは世で彼らに許された、その理由は東洋の者たちであったからである。また、もし数多くの妻たちが彼らに許されなかったなら、野獣のように姦淫へと燃え立ち、このようにすべての者はそこで滅んだ〔からである〕――これらは理性の中へよく入った。