(1) 原文
De urbibus Hollandici
5017. In somnio pervagabar urbem quandam, et errabam, et tandem cogitavi de Amstelodamo, et de foro, ex quo platea exiret ad portam, unde volui exire, et alio proficisci, tunc veni in quoddam forum quod non ita vidi, et inde in plateam, quam vidi, ubi domus erant circumcirca{1}, sed erant januae seu portae ligneae plures, et quoque erat platea tecta, et nullum vidi, sed modo unam mulierem, quam interrogabam, num haec platea sit platea exitus pro illis qui peregre eunt, et cum hoc dixi, expergefactus sum.
@1 J.F.I. Tafel: “circumcirca pro circum circum circa”
(2) 直訳
De urbibus Hollandici オランダの都について
5017. In somnio pervagabar urbem quandam, et errabam, 夢の中で私はある都を進んだ、また私はさ迷った、
et tandem cogitavi de Amstelodamo, et de foro, また、最後に、私はアムステルダムについて考えた、また広場について、
ex quo platea exiret ad portam, unde volui exire, et alio proficisci, それ〔広場〕から街路が門へ出ていた、ここから私は出ることを欲した、また他のものへ進んだ、
tunc veni in quoddam forum quod non ita vidi, その時、私はある広場の中へやって来た、それをそのように私は〔以前に〕見なかった、
et inde in plateam, quam vidi, ubi domus erant circumcirca{1}, またここから街路の中へ、それを私は〔以前に〕見た、そこに家々(複数主格も同形)があったまわりに、
sed erant januae seu portae ligneae plures, et quoque erat platea tecta, しかし、扉があった、または多くの木造の門が、そしてまた屋根〔の付いた〕街路があった、
et nullum vidi, sed modo unam mulierem, また、私はだれも見なかった、しかし、ひとりの女だけを、
quam interrogabam, num haec platea sit platea exitus pro illis qui peregre eunt, 彼女に私は質問した、この街路は街路であるかどうか、彼らのための出口、その者たちは外へ行く、
et cum hoc dixi, expergefactus sum. またこのことを私が言ったとき、私は目覚めた。
(3) 訳文
オランダの都について
5017. 夢の中で私はある都を進んだ、またさ迷った。最後に、私はアムステルダムについて、また広場について考えた。その広場から街路が門へ向かって出ていた、ここから私は出ることを欲し、他のところへ進んだ。その時、私はある広場へやって来た、それを私は〔以前に〕そのように見なかった。またここから街路へ、それを私は〔以前に〕見た、そこにはまわりに家々があった。しかし、多くの木造の扉または門があった、そしてまた屋根〔の付いた〕街路があった。私はだれも見なかった、しかし、ひとりの女だけを見た。私は彼女に、この街路は、外へ行く者たちのための出口である街路であるか質問した。このことを私が言ったとき、私は目覚めた。
(1) 原文
5018. Cum expergefactus, loquebar cum aliquibus in urbe, qui in medio ejus, inter quos etiam ex magistratu, qui interrogabant unde venirem, et quid vellem, quibus etiam respondebam sicut erat, postea referebant quomodo se habet cum urbe eorum, quod nempe tecta sit desuper, ita ut vix videri possit ab illis qui in petris, et quoque quod plateae eorum clausae sint hic et illinc, et quod portae clausae sint, solum apertae cum datur consensus.
(2) 直訳
5018. Cum expergefactus, loquebar cum aliquibus in urbe, qui in medio ejus, 〔私が〕得覚めたとき、私は都の中のある者たちと話した、その者たちはその真ん中の中に〔いた〕、
inter quos etiam ex magistratu, qui interrogabant unde venirem, et quid vellem, その者たちの間に行政長官(の職)から〔の者たちがいた〕、その者たちは質問した、どこから私がやって来たか、また何を私が欲したか、
quibus etiam respondebam sicut erat, それらの者にさらにまた私は答えた、そのようであった、
postea referebant quomodo se habet cum urbe eorum, その後、彼らは物語った、どのように振る舞うか、彼らの都に、
quod nempe tecta sit desuper, ita ut vix videri possit ab illis qui in petris, すなわち、屋根が上方からある、そのように他の者たちからほとんど見られることができないように、その者たちは岩の中に〔いる〕、
et quoque quod plateae eorum clausae sint hic et illinc, et quod portae clausae sint, そしてまた彼らの街路がここかしこに(いろいろなところに)閉ざされていること、また門が閉ざされていること、
solum apertae cum datur consensus. 単に開かれた、同意(承諾)が与えられたとき。
(3) 訳文
5018. 〔私が〕得覚めたとき、私は都の中のある者たちと話した、その者たちはその真ん中にいた。その者たちの間に行政長官からの者たちがいて、その者たちは、私がどこからやって来たか、また私が何を欲したか、質問した。それらの者にさらにまた私は、そのようであったことを答えた。その後、彼らは、自分たちの都がどのようなものか語った。すなわち、上方から屋根がある、そのように岩にいる他の者たちからほとんど見られることができないように。そしてまた彼らの街路がここかしこに閉ざされている、また門が閉ざされていること。承諾が与えられたときだけ開かれた。