(1) 原文
De emendatione in altera vita
4037. Cum homo in vita corporis est, reformari potest, nam tunc gaudet memoria corporea, in cujus vasis seu ideis fundantur ideae interiores, sic ut planum idearum, in quibus terminatur ordo, praeparatur; quae ideae seu quae vasa, a Domino praeparantur vario modo, per connexionem talium, quae cum aliis ideis memoriae corporeae conveniunt, sic ut dum una excitatur, alia propinqua et affinis possit produci, et sic in bonum flecti, tum per dissipationem plurium idearum, ut plures sint, nam communia primum introducuntur, tunc{1} particularia, et sic particularium particularia, quae nexum{2} habent secundum dispositionem Domini, nam dantur nexus sicut consanguinitates, et affinitates in quacunque idea simplici et magis in composita; ita cum iis, quae sunt cognitionum fidei, ad quas spectent, ita flectuntur ideae a Domino; accedunt tunc confirmantia, quae omnia in memoria corporea, ubi etiam cognitiones fidei; ita secundum nexum a Domino dispositum; praeter alia perplura.
@1 J.F.I. Tafel tum
@2 imperfectum in ms.
(2) 直訳
De emendatione in altera vita 来世の中の矯正について
4037. Cum homo in vita corporis est, reformari potest, 人間は身体のいのちの中にいるとき、改心されることができる、
nam tunc gaudet memoria corporea, in cujus vasis seu ideis fundantur ideae interiores, なぜなら、その時、形体的な記憶を享受する(うれしがる)からである、その器または観念の中に内的な観念が基礎づけられる、
sic ut planum idearum, in quibus terminatur ordo, praeparatur; そのように観念の面は、それらの中に秩序が終結する、準備(用意)される。
quae ideae seu quae vasa, a Domino praeparantur vario modo, それらの観念またはそれらの器は、主によりいろいろな方法で準備(用意)される、
per connexionem talium, quae cum aliis ideis memoriae corporeae conveniunt, このような連結する(つなぐ)ものによって、それらは形体的な記憶の他の観念に一致する(適合する)、
sic ut dum una excitatur, alia propinqua et affinis possit produci, et sic in bonum flecti, そのようにあるものがかきたてられる時、近いまた類似した他のものが生み出される、またこのように善の中へ曲げられること、
tum per dissipationem plurium idearum, ut plures sint, なおまた多くの観念の追い散らすこと☆によって、多くのものがあるように、
☆ この dissipationem(追い散らすこと)は文脈からは dispositionem(配置)のように思える、との脚注がブッシュ訳にあります。
nam communia primum introducuntur, tunc{1} particularia, et sic particularium particularia, なぜなら、最初に全般的なものが導き入れられる(ひき起こされる)、その時、個別のものが、またこのように個別のものの個別のものが〔ひき起こされるからである〕、
quae nexum{2} habent secundum dispositionem Domini, それらは関連(結びつき)を持っている、主の配置にしたがって、
nam dantur nexus sicut consanguinitates, et affinitates in quacunque idea simplici et magis in composita; なぜなら、血族、また親族関係のような関連(結びつき)が存在するからである、単純などのような観念の中にも、また合成されたものの中にさらに。
ita cum iis, quae sunt cognitionum fidei, ad quas spectent, ita flectuntur ideae a Domino; そのようにそれらに、それらは信仰の認識のものである、それらへ彼らは目を向ける、そのように主により観念は曲げられる(そらされる)。
accedunt tunc confirmantia, quae omnia in memoria corporea, ubi etiam cognitiones fidei; その時、確認するものが加わる、それらは形体的な記憶の中のすべてのもの〔である〕、そこに信仰の認識もまた。
ita secundum nexum a Domino dispositum; そのように関連(結びつき)にしたがって〔行なわれる〕、主により配置〔された〕。
praeter alia perplura. ほかに他の非常に多くのもの〔がある〕。
(3) 訳文
来世での矯正について
4037. 人間はいのちが身体の中にあるとき、改心されることができる。なぜなら、その時、形体的な記憶を享受し、内的な観念はその器または観念の中に基礎づけられ、そのように観念の面は、それらの中に秩序が終結し、準備されるからである。それらの観念またはそれらの器は、主によりいろいろな方法で、形体的な記憶の他の観念に一致するような連結するものによって、そのようにあるものがかきたてられる時、近いまた類似した他のものが生み出され、このように善の中へ曲げられること、なおまた多くのものがあるように、多くの観念を追い散らすことによって、準備される。なぜなら、最初に全般的なものがひき起こされ、その時、主の配置にしたがって関連を持っている個別のものが、またこのように個別のものの個別のものがひき起こされるからである。なぜなら、単純などのような観念の中にも、また合成されたものの中にはさらに、血族や親族関係のような関連が存在するからである。そのように彼らは信仰の認識のものへ目を向け、そのように観念は主により曲げられる。その時、確認するものが加わる――それらは形体的な記憶の中のすべてのものであり、そこに信仰の認識もある。そのように主により配置〔された〕関連にしたがって〔行なわれる〕。ほかに他の非常に多くのもの〔がある〕。