(1) 原文
3983. Dicebant aliqui boni spiritus quia talem ideam de fide habuerint, quod dari queat absque bonis operibus, quod praestet vocare illa bona charitatis, tametsi bona opera sunt applicabilia, et quod opera quae sunt absque fide, sint opera simpliciter.
(2) 直訳
3983. Dicebant aliqui boni spiritus quia talem ideam de fide habuerint, ある善良な霊たちは言った、信仰についてこのような観念を持っているからである、
quod dari queat absque bonis operibus, quod praestet vocare illa bona charitatis, 善の働きなしに存在することができないこと、それらを仁愛の善と呼ぶことがまさっている(~ほうがよい)こと、
tametsi bona opera sunt applicabilia, たとえ善い働きが適用できる☆ものであったにしても、
☆ applicabilis? この言葉は辞書にないようですがこのような意味でしょう(英語 applicable)。
et quod opera quae sunt absque fide, sint opera simpliciter. また、働きは、それは信仰なしのものである、単純に働きであること。
(この3983番は柳瀬訳『霊界日記』では全文「……」となっており、訳出してありません。柳瀬は何を理解できなくて訳さなかったのでしょうか? 疑問です)
(3) 訳文
3983. ある善良な霊たちは、信仰について善の働きなしに存在することができないといった観念を持っているので、たとえ善い働きが適用できるものであったにしても、それらを仁愛の善と呼ぶことがまさっている、また、信仰なしの働きは単に働きである、と言った。
(1) 原文
3984. Iterum per cogitationis loquelam resuscitatum quod in altera vita praecipue sint bona actu quae agunt, de quibus prius [2473-74, 3617], et quod absque iis (nunc) nequaquam possint esse angeli, minus aliquam felicitatem habere; nam in iis maxima eorum felicitas; nunc addunt, si bona{1} opera velint surripere, quod sic vellent, ut totum coelum, et totum humanum genus periret: [2] quod est consequens, nam inservire homini, docere spiritus, eos resuscitare, tum mortuos, sibi mutuo praestare opera charitatis, sunt quae continent coelum, et genus humanum, quibus itaque iis ademptis, perirent omnes. 1748, 17 Nov.
@1 J.F.I. Tafel horum
(2) 直訳
3984. Iterum per cogitationis loquelam resuscitatum quod in altera vita praecipue sint bona actu quae agunt, 再び、思考の話すことによって生き返った、来世の中で、特に善が活動していること、それらを彼らが行なっている、
de quibus prius [2473-74, 3617], それらについて前に〔2473-74, 3617〕、
et quod absque iis (nunc) nequaquam possint esse angeli, minus aliquam felicitatem habere; またそれらなしに(今や)決して天使たちであることができないこと、まして何らかの幸福を持つことが。
nam in iis maxima eorum felicitas; なぜなら、それらの中に彼らの最大の幸福が〔ある〕からである。
nunc addunt, si bona{1} opera velint surripere, 今、彼らは言い足している、もし善い働きをひそかに取り去ることを欲するなら、
quod sic vellent, ut totum coelum, et totum humanum genus periret: このように欲することである、全天界を、また全人類を滅ぼすように。
[2] quod est consequens, nam inservire homini, このことが結果(帰結)である、なぜなら、人間に仕える(役立つ)ことであるから、
docere spiritus, eos resuscitare, tum mortuos, sibi mutuo praestare opera charitatis, 霊たちを教えること、彼らを生き返させること、なおまた死んだ者を、自分自身に相互に仁愛の働きを果たすこと、
sunt quae continent coelum, et genus humanum, それらである、天界を、また人類を保つ、
quibus itaque iis ademptis, perirent omnes. そこで、それらで彼らに得られて(adipiscor)(=取り去られて)、すべての者は滅びてしまう。
1748, 17 Nov. 1748年11月17日。
(3) 訳文
3984. 再び、思考を話すことによって、来世で、特に善が活動していること、それらを彼らが行なっていることが生き返った、それらについて前に〔述べた〕〔2473-74, 3617番〕。またそれらなしに(今や)決して天使たちであること、まして何らかの幸福を持つことができない。なぜなら、それらの中に彼らの最大の幸福があるからである。今、彼らは、もし善い働きをひそかに取り去ることを欲するなら、全天界や全人類を滅ぼすように欲することである、と言い足している。
[2] このことが帰結である、なぜなら、人間に仕え、霊たちを教え、彼らを、なおまた死んだ者を生き返させ、自分自身が互いに仁愛の働きを果すこと、それらが天界や人類を保つことであるからである。そこで、それらが彼らに取り去られる、すべての者は滅びてしまう。1748年11月17日。
(1) 原文
3985. Quaerere eum{a} datum, quid sentiat de vita in coelo, ut solum respiret gaudium, otiosus, absque ulla{1} vita activa, hoc est absque vita bonum faciendi, et vita ista otiosa, in gaudio, in idea erat sicut tristissima vita et taediosa, et sic periret gaudium, fieret gaudium nihil, seu spurcum quod post paucum temporis fastidiret et nausearet, at cum vita activa est, tunc percipiebat gaudium dari: dictum, quid putaret de eo, quod cum novit quod sint spiritus qui inserviunt homini, vocati tjensteandar{b}, num ii ei servirent, vel quid de iis, [si]{2} talem ideam quoque habent de gaudio coelesti, quod otiosi sint, respirantes in otio gaudium? et{3} quod dentur spiritus inservientes homini, num homines post mortem [tales fierent] nescivit; verbo perceptum quod vita gaudii otiosa, nulla vita sit, sed quod activa solum secum habeat gaudium, et quod sit vita, quia activa. 1748, 17 Nov.
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. nulla
@2 ms. se
@3 ms. gaudium; et
@a h.e. quendam Lutheranum (vide indecem ad Spiritus) 『索引』の「Spiritus」に――
Dictum cuidam Lutherano, quid sentiret de spiritibus, qui inservirent homini, num inservire solum velit,…n. 3985, 3986. とあります。
@b h.e. tjänsteandar = spiritus servitii (xox suecica) 隷属する(仕える)霊(スウェーデン語)
(2) 直訳
3985. Quaerere eum{a} datum, quid sentiat de vita in coelo, 彼☆を質問することが〔私に〕与えられた、天界の中のいのち(生活)について何を感じたか、
☆ この「彼」は『索引』では「ルター派のある者」としています(注参照)。
ut solum respiret gaudium, otiosus, absque ulla{1} vita activa, hoc est absque vita bonum faciendi, 楽しさだけを呼吸する(吸い込む)ような、怠惰な、何も活動的ないのち(生活)なしに、すなわち、善を行なう生活なしに、
et vita ista otiosa, in gaudio, in idea erat sicut tristissima vita et taediosa, またその怠惰な生活(いのち)は、楽しさ〔だけ〕の中の、観念の中に最も悲しい(憂鬱な)いのちと退屈なようなものがあった、
et sic periret gaudium, fieret gaudium nihil, また、このように楽しさは滅びた、楽しさは無になった、
seu spurcum quod post paucum temporis fastidiret et nausearet, すなわち、汚れたもの、少しの時間の後、嫌気がする、また吐き気を催すこと、
at cum vita activa est, tunc percipiebat gaudium dari: しかし、いのち(生活)が活動的であるとき、その時、楽しさが存在することを知覚した、
dictum, quid putaret de eo, quod cum novit quod sint spiritus qui inserviunt homini, vocati tjensteandar{b}, 〔彼に〕言われた、そのことについて何を思ったか、そのことは霊たちがいることを知ったとき、その者は人間に仕える、tjensteandar☆と呼ばれた、
☆ tjensteandar はスウェーデン語で「仕える霊」。
num ii ei servirent, vel quid de iis, 彼らが彼に仕えるかどうか、あるいは彼らについて何を〔知っているか〕、
[si]{2} talem ideam quoque habent de gaudio coelesti, quod otiosi sint, respirantes in otio gaudium? 〔もし〕このような観念もまた持っているなら、天界の楽しさについて、彼らが怠惰(暇)であること、怠惰な楽しさの中で呼吸して(吸い込んで)?
et{3} quod dentur spiritus inservientes homini, num homines post mortem [tales fierent] nescivit; また、人間に仕える霊たちが存在すること、人間が、死後、〔このような者になる〕かどうか、知らなかった。
verbo perceptum quod vita gaudii otiosa, nulla vita sit, 一言でいえば(要するに)、楽しさ〔だけ〕の怠惰の生活は、無の生活であること、
sed quod activa solum secum habeat gaudium, et quod sit vita, quia activa. しかし、活動的な〔生活〕だけがそれ自体に楽しさを持っていること、またいのち(生活)であること、活動的なもの〔である〕からである。
1748, 17 Nov. 1748年11月17日。
(3) 訳文
3985. 天界での生活について何を感じるか、怠惰な、何も活動的な生活なしに、すなわち、善を行なう生活なしに、楽しさだけを吸い込むような〔生活なのか〕、彼☆1に質問することが〔私に〕与えられた。その楽しさ〔だけ〕の中にあるその怠惰な生活は、観念の中に最も憂鬱ないのちと退屈なようなものがあった。このように楽しさは滅び、楽しさは無となった。すなわち、汚れたもの、少しの時間の後、嫌気がし、吐き気を催すものとなった。しかし、生活が活動的であるとき、その時、楽しさが存在することを知覚した。〔彼に〕言われた――tjensteandar☆2と呼ばれる人間に仕える霊たちがいることを知ったとき、そのことについて何を思ったか、〔もし〕天界の楽しさについて、彼らが怠惰であり、怠惰な楽しさを吸い込んでいるといったこのような観念もまた持っているなら、彼らが人間に仕えるか、あるいは彼らについて何を〔知っているか〕? 〔彼らは〕人間に仕える霊たちが存在すること、人間が、死後、〔このような者になる〕か知らなかった。要するに、楽しさ〔だけ〕の怠惰の生活は無の生活である、しかし、活動的な生活だけがそれ自体に楽しさを持っていること、また活動的なものであるので生活であることである。1748年11月17日。
☆1 この「彼」を本書の『索引』では「ルター派のある者」としています。
☆2 tjensteandar はスウェーデン語で「仕える霊」。