原典講読『霊界体験記』 3983~3985

(1) 原文

3983. Dicebant aliqui boni spiritus quia talem ideam de fide habuerint, quod dari queat absque bonis operibus, quod praestet vocare illa bona charitatis, tametsi bona opera sunt applicabilia, et quod opera quae sunt absque fide, sint opera simpliciter.

 

(2) 直訳

3983. Dicebant aliqui boni spiritus quia talem ideam de fide habuerint, ある善良な霊たちは言った、信仰についてこのような観念を持っているからである、

quod dari queat absque bonis operibus, quod praestet vocare illa bona charitatis, 善の働きなしに存在することができないこと、それらを仁愛の善と呼ぶことがまさっている(~ほうがよい)こと、

tametsi bona opera sunt applicabilia, たとえ善い働きが適用できる☆ものであったにしても、

☆ applicabilis? この言葉は辞書にないようですがこのような意味でしょう(英語 applicable)。

et quod opera quae sunt absque fide, sint opera simpliciter. また、働きは、それは信仰なしのものである、単純に働きであること。

(この3983番は柳瀬訳『霊界日記』では全文「……」となっており、訳出してありません。柳瀬は何を理解できなくて訳さなかったのでしょうか? 疑問です)

 

(3) 訳文

3983. ある善良な霊たちは、信仰について善の働きなしに存在することができないといった観念を持っているので、たとえ善い働きが適用できるものであったにしても、それらを仁愛の善と呼ぶことがまさっている、また、信仰なしの働きは単に働きである、と言った。

 

(1) 原文

3984. Iterum per cogitationis loquelam resuscitatum quod in altera vita praecipue sint bona actu quae agunt, de quibus prius [2473-74, 3617], et quod absque iis (nunc) nequaquam possint esse angeli, minus aliquam felicitatem habere; nam in iis maxima eorum felicitas; nunc addunt, si bona{1} opera velint surripere, quod sic vellent, ut totum coelum, et totum humanum genus periret: [2] quod est consequens, nam inservire homini, docere spiritus, eos resuscitare, tum mortuos, sibi mutuo praestare opera charitatis, sunt quae continent coelum, et genus humanum, quibus itaque iis ademptis, perirent omnes. 1748, 17 Nov.

@1 J.F.I. Tafel horum

 

(2) 直訳

3984. Iterum per cogitationis loquelam resuscitatum quod in altera vita praecipue sint bona actu quae agunt, 再び、思考の話すことによって生き返った、来世の中で、特に善が活動していること、それらを彼らが行なっている、

de quibus prius [2473-74, 3617], それらについて前に〔2473-74, 3617〕、

et quod absque iis (nunc) nequaquam possint esse angeli, minus aliquam felicitatem habere; またそれらなしに(今や)決して天使たちであることができないこと、まして何らかの幸福を持つことが。

nam in iis maxima eorum felicitas; なぜなら、それらの中に彼らの最大の幸福が〔ある〕からである。

nunc addunt, si bona{1} opera velint surripere, 今、彼らは言い足している、もし善い働きをひそかに取り去ることを欲するなら、

quod sic vellent, ut totum coelum, et totum humanum genus periret: このように欲することである、全天界を、また全人類を滅ぼすように。

[2] quod est consequens, nam inservire homini, このことが結果(帰結)である、なぜなら、人間に仕える(役立つ)ことであるから、

docere spiritus, eos resuscitare, tum mortuos, sibi mutuo praestare opera charitatis, 霊たちを教えること、彼らを生き返させること、なおまた死んだ者を、自分自身に相互に仁愛の働きを果たすこと、

sunt quae continent coelum, et genus humanum, それらである、天界を、また人類を保つ、

quibus itaque iis ademptis, perirent omnes. そこで、それらで彼らに得られて(adipiscor)(=取り去られて)、すべての者は滅びてしまう。

1748, 17 Nov. 1748年11月17日。

 

(3) 訳文

3984. 再び、思考を話すことによって、来世で、特に善が活動していること、それらを彼らが行なっていることが生き返った、それらについて前に〔述べた〕〔2473-74, 3617番〕。またそれらなしに(今や)決して天使たちであること、まして何らかの幸福を持つことができない。なぜなら、それらの中に彼らの最大の幸福があるからである。今、彼らは、もし善い働きをひそかに取り去ることを欲するなら、全天界や全人類を滅ぼすように欲することである、と言い足している。

[2] このことが帰結である、なぜなら、人間に仕え、霊たちを教え、彼らを、なおまた死んだ者を生き返させ、自分自身が互いに仁愛の働きを果すこと、それらが天界や人類を保つことであるからである。そこで、それらが彼らに取り去られる、すべての者は滅びてしまう。1748年11月17日。

 

(1) 原文

3985. Quaerere eum{a} datum, quid sentiat de vita in coelo, ut solum respiret gaudium, otiosus, absque ulla{1} vita activa, hoc est absque vita bonum faciendi, et vita ista otiosa, in gaudio, in idea erat sicut tristissima vita et taediosa, et sic periret gaudium, fieret gaudium nihil, seu spurcum quod post paucum temporis fastidiret et nausearet, at cum vita activa est, tunc percipiebat gaudium dari: dictum, quid putaret de eo, quod cum novit quod sint spiritus qui inserviunt homini, vocati tjensteandar{b}, num ii ei servirent, vel quid de iis, [si]{2} talem ideam quoque habent de gaudio coelesti, quod otiosi sint, respirantes in otio gaudium? et{3} quod dentur spiritus inservientes homini, num homines post mortem [tales fierent] nescivit; verbo perceptum quod vita gaudii otiosa, nulla vita sit, sed quod activa solum secum habeat gaudium, et quod sit vita, quia activa. 1748, 17 Nov.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. nulla

@2 ms. se

@3 ms. gaudium; et

@a h.e. quendam Lutheranum (vide indecem ad Spiritus) 『索引』の「Spiritus」に――

Dictum cuidam Lutherano, quid sentiret de spiritibus, qui inservirent homini, num inservire solum velit,…n. 3985, 3986. とあります。

@b h.e. tjänsteandar = spiritus servitii (xox suecica) 隷属する(仕える)霊(スウェーデン語)

 

(2) 直訳

3985. Quaerere eum{a} datum, quid sentiat de vita in coelo, 彼☆を質問することが〔私に〕与えられた、天界の中のいのち(生活)について何を感じたか、

☆ この「彼」は『索引』では「ルター派のある者」としています(注参照)。

ut solum respiret gaudium, otiosus, absque ulla{1} vita activa, hoc est absque vita bonum faciendi, 楽しさだけを呼吸する(吸い込む)ような、怠惰な、何も活動的ないのち(生活)なしに、すなわち、善を行なう生活なしに、

et vita ista otiosa, in gaudio, in idea erat sicut tristissima vita et taediosa, またその怠惰な生活(いのち)は、楽しさ〔だけ〕の中の、観念の中に最も悲しい(憂鬱な)いのちと退屈なようなものがあった、

et sic periret gaudium, fieret gaudium nihil, また、このように楽しさは滅びた、楽しさは無になった、

seu spurcum quod post paucum temporis fastidiret et nausearet, すなわち、汚れたもの、少しの時間の後、嫌気がする、また吐き気を催すこと、

at cum vita activa est, tunc percipiebat gaudium dari: しかし、いのち(生活)が活動的であるとき、その時、楽しさが存在することを知覚した、

dictum, quid putaret de eo, quod cum novit quod sint spiritus qui inserviunt homini, vocati tjensteandar{b}, 〔彼に〕言われた、そのことについて何を思ったか、そのことは霊たちがいることを知ったとき、その者は人間に仕える、tjensteandar☆と呼ばれた、

☆ tjensteandar はスウェーデン語で「仕える霊」。

num ii ei servirent, vel quid de iis, 彼らが彼に仕えるかどうか、あるいは彼らについて何を〔知っているか〕、

[si]{2} talem ideam quoque habent de gaudio coelesti, quod otiosi sint, respirantes in otio gaudium? 〔もし〕このような観念もまた持っているなら、天界の楽しさについて、彼らが怠惰(暇)であること、怠惰な楽しさの中で呼吸して(吸い込んで)?

et{3} quod dentur spiritus inservientes homini, num homines post mortem [tales fierent] nescivit; また、人間に仕える霊たちが存在すること、人間が、死後、〔このような者になる〕かどうか、知らなかった。

verbo perceptum quod vita gaudii otiosa, nulla vita sit, 一言でいえば(要するに)、楽しさ〔だけ〕の怠惰の生活は、無の生活であること、

sed quod activa solum secum habeat gaudium, et quod sit vita, quia activa. しかし、活動的な〔生活〕だけがそれ自体に楽しさを持っていること、またいのち(生活)であること、活動的なもの〔である〕からである。

1748, 17 Nov. 1748年11月17日。

 

(3) 訳文

3985. 天界での生活について何を感じるか、怠惰な、何も活動的な生活なしに、すなわち、善を行なう生活なしに、楽しさだけを吸い込むような〔生活なのか〕、彼☆1に質問することが〔私に〕与えられた。その楽しさ〔だけ〕の中にあるその怠惰な生活は、観念の中に最も憂鬱ないのちと退屈なようなものがあった。このように楽しさは滅び、楽しさは無となった。すなわち、汚れたもの、少しの時間の後、嫌気がし、吐き気を催すものとなった。しかし、生活が活動的であるとき、その時、楽しさが存在することを知覚した。〔彼に〕言われた――tjensteandar☆2と呼ばれる人間に仕える霊たちがいることを知ったとき、そのことについて何を思ったか、〔もし〕天界の楽しさについて、彼らが怠惰であり、怠惰な楽しさを吸い込んでいるといったこのような観念もまた持っているなら、彼らが人間に仕えるか、あるいは彼らについて何を〔知っているか〕? 〔彼らは〕人間に仕える霊たちが存在すること、人間が、死後、〔このような者になる〕か知らなかった。要するに、楽しさ〔だけ〕の怠惰の生活は無の生活である、しかし、活動的な生活だけがそれ自体に楽しさを持っていること、また活動的なものであるので生活であることである。1748年11月17日。

 

☆1 この「彼」を本書の『索引』では「ルター派のある者」としています。

☆2 tjensteandar はスウェーデン語で「仕える霊」。

原典講読『霊界体験記』 3986~3988

(1) 原文

3986. Dixit quod putavit, spiritus creatos fore qui inservirent homini, at quod homines forent spiritus, quidem credidit, sed quod non tales spiritus, qui servirent alicui, solum victuri in gaudio coelesti, de quo nullam aliam opinionem habuit, quam quod consisteret in aliquo gaudio otioso, solum quod laudarent Dominum, et in eo consisteret vita eorum activa, sed responsum [quod] laudare Dominum, cantare, et glorificare{1}, hoc non est vita activa, nam talibus Dominus non opus habet sed ut praestent opera charitatis, secundum illa accipiunt a Domino felicitatem; sed quia non potuerunt aliter habere quam servitutis ideam, de eo, ut nempe servirent homini, ut dictum, non possunt adhuc, in eo aliquid gaudii seu felicitatis ponere, solum servitutis, sed quod aliter prorsus se res habeat, quod fiat cum intima felicictate, videatur prius [3617, 3984]. Et antequam in talem amorem et charitatem perducantur, non alia idea ejus haberi potest, quam servitutis.

@1 ms. glorificari

 

(2) 直訳

3986. Dixit quod putavit, spiritus creatos fore qui inservirent homini, 彼は言った、彼が思ったこと、霊が創造されるであろうこと(不定法未来)その者は人間に仕える、

at quod homines forent spiritus, quidem credidit, しかし、人間が霊たちになったこと、確かに信じた、

sed quod non tales spiritus, qui servirent alicui, solum victuri in gaudio coelesti, しかし、このような霊たちではないこと、その者はある者に仕える、単に天界の楽しさの中で生きることになる、

de quo nullam aliam opinionem habuit, そのことについて、何も他の見解を持たなかった、

quam quod consisteret in aliquo gaudio otioso, 何らかの怠惰な楽しさの中に存すること以外に、

solum quod laudarent Dominum, et in eo consisteret vita eorum activa, 主を称賛することだけ、またそのことの中に彼らの活動的な生活(いのち)が存すること、

sed responsum [quod] laudare Dominum, cantare, et glorificare{1}, hoc non est vita activa, しかし、私は答えた、主を称賛すること、歌うこと、また賛美すること〔ことは〕、これは活動的な生活ではない、

nam talibus Dominus non opus habet sed ut praestent opera charitatis, なぜなら、このようなもので主は必要としないからである、しかし、彼らが仁愛の働きを果たすように〔望んでいる〕、

secundum illa accipiunt a Domino felicitatem; それらにしたがって主から幸福を受ける。

sed quia non potuerunt aliter habere quam servitutis ideam, しかし、異なって持つことができないので、奴隷であることの観念以外に、

de eo, ut nempe servirent homini, ut dictum, non possunt adhuc, そのことについて、すなわち人間に仕えるような、言われたように、依然としてできなかった、

in eo aliquid gaudii seu felicitatis ponere, solum servitutis, その中に楽しさのまた幸福の何らかのものを置くことが、奴隷であることだけ、

sed quod aliter prorsus se res habeat, quod fiat cum intima felicictate, videatur prius [3617, 3984]. しかし、まったく異なって物事は振る舞うこと、最内部の幸福とともに生じる(行なわれる)ことが、前に見られる〔3617, 3984〕。

Et antequam in talem amorem et charitatem perducantur, non alia idea ejus haberi potest, quam servitutis. また、このような愛と仁愛の中へ導かれる前に、その他の観念が持たれることができない、奴隷であること以外の。

 

(3) 訳文

3986. 彼は、人間に仕える霊が創造されるであろうと思った、と言った。しかし、人間が霊たちになったと確かに信じたが、ある者に仕えるような霊たちではなく、単に天界の楽しさの中で生きることになる〔ことを信じた〕。そのことについて、何らかの怠惰な楽しさの中にいること以外に、他の何の見解を持たなかった――主を称賛することだけ、またそのことの中に彼らの活動的な生活があることである。しかし、私は答えた――主を称賛し、歌い、賛美することは活動的な生活ではない、なぜなら、このようなものを主は必要としない、しかし、彼らが仁愛の働きを果たし、それらにしたがって(主から)幸福を受けるよう〔望んでいる〕からである。しかし、そのことについて、すでに言われたように、奴隷であることすなわち人間に仕えるような観念しか持つことができないので、奴隷であることだけであって、その中に楽しさのまた幸福の何らかのものを置くことが、依然としてできなかった。しかし、物事はまったく異なっており、最内部の幸福とともに行なわれることが、前に見られる〔3617, 3984番〕。また、このような愛と仁愛の中へ導かれる前に、奴隷であること以外の他の観念を持つことができない。

 

(1) 原文

3987. Quare ut vera fides sit, cognitiones fidei, quae fundatur in amore, ita erunt irradicatae, ut si aliter faciat quam bonum, et quam secundum cognitiones fidei, quod conscientiae contrarium sit, quare qui in vera fide, is in operibus charitatis est, nec aliter potest facere, ita ducitur a Domino.

 

(2) 直訳

3987. Quare ut vera fides sit, cognitiones fidei, quae fundatur in amore, ita erunt irradicatae, それゆえ、信仰の真理が存在するために、信仰の認識が、それらは愛の中に基礎を据えられている(基づく)、そのように根づかなくてはならない☆(未来)、

☆ ここには英訳書(ブッシュ訳)の興味深い「誤訳(というよりも勘違い)」があります、割愛します。

ut si aliter faciat quam bonum, et quam secundum cognitiones fidei, quod conscientiae contrarium sit, 例えば、もし、善以外に異なって行なうなら、また信仰の認識にしたがって以外に、良心に対立していること、

quare qui in vera fide, is in operibus charitatis est, nec aliter potest facere, ita ducitur a Domino. それゆえ、真の信仰の中に〔いる〕者は、彼は仁愛の働きの中にいる、異なって行なうこともできない、そのように主により導かれている。

 

(3) 訳文

3987. それゆえ、信仰の真理が、信仰の認識が存在するために、それらは愛に基づき、そのように根づかなくてはならない。例えば、善と異なって、また信仰の認識にしたがわないで行なうなら、良心と対立することである。それゆえ、真の信仰にいる者は、仁愛の働きと異なって行なうこともできない、そのように主により導かれている。

 

(1) 原文

3988. Talis erat sphaera, ut paene nihil scirem certum, omnis certitudo veritatis visa quasi disparuisse, conquesti etiam spiritus, quod sic nihil scirent, et viderent, evanescebant ut in solam ideam, sic ut totus spiritus quasi esset idea, vix sciens quid loqueretur, miratus quod posset loqui; talis est fides Lutheranorum, [ejus] qui se confirmavit, et sibi persuasit, quod sola fides salvet, nec cogitat de amore, quia non de bonis operibus, quae quia removent, etiam removent amorem; quare etiam ita vivunt, putantes [quod salventur], si solum habeant fidem, quam ignorant quid sit, hoc est solam intuitionem, seu cogitationem, quam nec habent, sed solam ideam cogitationis raro, [non]{1} nisi cum defendunt eam contra alios, et loquuntur de ea; alioquin nesciunt prorsus quid fides, sic sunt in altera vita, dum in eo statu de fide, sicut mera idea, indeterminata, communissima, seu universalis, proinde nihil; cum nominaretur amor, nec agnoscere potuerunt, nisi ex amore conjugiali. 1748, 17 Nov.

@1 sic J.F.I. Tafel

 

(2) 直訳

3988. Talis erat sphaera, ut paene nihil scirem certum, このようなスフェアがあった、私が確定したことをまったく知らないような、

omnis certitudo veritatis visa quasi disparuisse, ‶真理〟のすべての確実性がいわば消散したことが見られた、

conquesti etiam spiritus, quod sic nihil scirent, et viderent, 霊たちもまた不平を言った、このように何も知らない、また見ないこと、

evanescebant ut in solam ideam, sic ut totus spiritus quasi esset idea, vix sciens quid loqueretur, 彼らは消えた、観念だけの中へのように、そのように霊全体がいわば観念であった、何を話した(らよい)かほとんど知らないで、

miratus quod posset loqui; 〔私は〕いぶかった、彼が話すことができたこと。

talis est fides Lutheranorum, [ejus] qui se confirmavit, et sibi persuasit, このようなものがルター派の者の信仰である、〔彼の〕〔ものは〕その者は自分自身を確信した、また自分自身に説き付けた、

quod sola fides salvet, nec cogitat de amore, 信仰のみが救うこと、愛についても考えない、

quia non de bonis operibus, quae quia removent, etiam removent amorem; 善い働きについて〔考え〕ないからである、それらを遠ざけたので、愛もまた遠ざけた。

quare etiam ita vivunt, putantes [quod salventur], それゆえ、そのようにもまた生きた、思って〔救われること〕、

si solum habeant fidem, quam ignorant quid sit, hoc est solam intuitionem, seu cogitationem, (もし

信仰(だけ)を持ちさえすれば、それを何であるか知らない(無知である)、これは単に熟考(直覚)である、または思考。

quam nec habent, sed solam ideam cogitationis raro, それを持ちもしない、しかし、まれに、思考の観念だけを〔持つ〕、

[non]{1} nisi cum defendunt eam contra alios, et loquuntur de ea; 他の者に対してそれ〔信仰〕を弁護する、またそれらについて話すときでないなら〔持た〕〔ない〕、

alioquin nesciunt prorsus quid fides, そうでなければ、彼らはまったく知らない、何が信仰か、

sic sunt in altera vita, dum in eo statu de fide, sicut mera idea, 来世の中でそのようである、信仰についてその状態の中に〔いる〕時、そのように単なる観念、

indeterminata, communissima, seu universalis, proinde nihil; 不確定な(漠然とした)もの、最も全般的なもの、または普遍的なもの、したがって無(無意味)。

cum nominaretur amor, nec agnoscere potuerunt, nisi ex amore conjugiali. 愛が名前を上がられる(愛のことが言われる)とき、認めることもできない、結婚愛からでないなら。

1748, 17 Nov. 1748年11月17日。

 

(3) 訳文

3988. 私が確実なことをまったく知らないようなスフェアがあった。‶真理〟のすべての確実性がいわば消散したことが見られた。霊たちも、このように何も知らない、見ない、と不平を言った。彼らは観念だけの中へ、そのように消え、何を話したらよいかほとんど知らないで、そのように霊全体がいわば観念であった。〔私は〕彼が話すことができたことをいぶかった。

このようなものが、自分自身を確信し、自分自身に説き付けたルター信奉者の信仰である――信仰のみが救い、愛について考えない、善い働きについて考えず、それらを遠ざけたので、愛もまた遠ざけたからである。それゆえ、〔救われると〕思って、そのようにも生きた。信仰だけを持ち、それを何であるか知らず、これを単に熟考または思考とし、これを持ちもしない、しかし、まれに、思考の観念だけを持ち、他の者に対してその信仰を弁護する、またそれらについて話すときでないなら持たない。そうでなければ、彼らは、何が信仰かまったく知らない。来世では、信仰についてその状態の中にいる時、そのように単なる観念、漠然としたもの、最も全般的なもの、または普遍的なもの、したがって無意味なもののようである。愛のことが言われるとき、結婚愛からでないなら認めることもできない。1748年11月17日。