原典講読『霊界体験記』 3890,3891

(1) 原文

De Dippelio

 

3890. Loquutus mecum Dippel{a}, et interrogabam quid crediderit de spiritibus, dixit quod crediderit quidem spiritum vivere post mortem, sed vitam obscuram, ita non aliter potuisse credere dixit, quin{1} si abstraheretur vita corporis, id quod remansurum obscurum foret, quod non aliter cogitare potuit, cum in vita corporis poneret vitam, et tamen spiritum fassus, cujus non aliam ideam habuit, quam larvae; quia tunc in tali obscura vita vixit, ei dictum quod [angeli vivant]{b} in summa luce, in summa intelligentia, in sapientia et in felicitate seu delectationibus summis oriundis ex affectionibus boni. 1748, 6 Nov. Confirmabat opinionem ejus in vita corporis, quia vidit quod bruta quoque vitam haberent paene sicut homines, et quia fassus spiritum, et quod aliquid superadditum esset homini prae brutis, quod aliquid obscurum esset; interius ejus idea non penetravit.

@1 J.F.I. Tafel quia

@a vide annotationem ad 3485

@b sic index ad Angelus, Dippelius et Spiritus

 

(2) 直訳

De Dippelio ディッペルについて

3890. Loquutus mecum Dippel{a}, et interrogabam quid crediderit de spiritibus, ディッペル☆が私と話した、また私は質問した、霊たちについて何を信じたか、

☆ ディッペル(1673-1734)はドイツの神学者・錬金術師。ディッペル油やプロシアンブルーを検索すると面白いことがわかります。

dixit quod crediderit quidem spiritum vivere post mortem, sed vitam obscuram, 彼は言った、確かに霊が死後に生きていることを信じた、しかし、不明瞭ないのちを〔生きる〕、

ita non aliter potuisse credere dixit, そのように異なって信じることができない、と言った、

quin{1} si abstraheretur vita corporis, id quod remansurum obscurum foret, むしろ、もし身体のいのちを引き離されるなら、それは、残るであろうものは不明瞭なものとなること、

quod non aliter cogitare potuit, cum in vita corporis poneret vitam, 異なって考えることができなかったこと、いのちを身体のいのちの中に置いたとき、

et tamen spiritum fassus, cujus non aliam ideam habuit, quam larvae; またそれでも霊を認めた、それに他の観念を持たなかった、幽霊☆以外の。

☆ ブッシュ訳ではこれがlarvaとイタリック体で表記してあります(すなわちラテン語であること)。ここから翻訳した柳瀬は「幼虫」と訳し、わけのわからないものとなっています(英語でlarvaは幼虫)。

もっと言えば、なぜイタリック体なのか、原語なのだろうと類推し、ラテン語を調べるか、調べないまでも原語のままで表記しておく方が正しいやり方。

quia tunc in tali obscura vita vixit, その時、このような不明瞭ないのちの中を生きたので、

ei dictum quod [angeli vivant]{b} in summa luce, in summa intelligentia, in sapientia et in felicitate seu delectationibus summis oriundis ex affectionibus boni. 彼に言われた、天使たちは最大の光の中で生きること、最高の知性の中に、知恵の中にまた幸福または快楽の中に、善の情愛から生まれる。

1748, 6 Nov. 1748年11月6日。

Confirmabat opinionem ejus in vita corporis, 彼は彼の見解を身体のいのちの中で確信した、

quia vidit quod bruta quoque vitam haberent paene sicut homines, 獣もまたほとんど人間のようないのちを持っていることを見たからである、

et quia fassus spiritum, et quod aliquid superadditum esset homini prae brutis, quod aliquid obscurum esset; また霊を認めたので、また何らかのものが人間に獣よりもさらに加えられていること、それは何か不明瞭なものであった。

interius ejus idea non penetravit. 内部へ、彼の観念は浸透しなかった(達しなかった)。

 

(3) 訳文

ディッペルについて

 

3890. ディッペルが私と話し、私は、霊たちについて何を信じたか質問した。彼は、確かに霊が死後に生きている、しかし、不明瞭ないのちを生きていることを信じた、と言った。そのようにしか信じることができない、むしろ、もし身体のいのちから引き離されるなら、残るであろうものは不明瞭なものとなること、いのちを身体のいのちの中に置いたとき、これと異なって考えることができなかったこと、またそれでも霊を認め、それに幽霊以外の他の観念を持たなかった、と言った。その時、彼はこのような不明瞭ないのちの中を生きたので、彼に、天使たちは最大の光の中で、最高の知性の中に、知恵の中にまた善の情愛から生まれる幸福または快楽の中に、生きることが言われた。1748年11月6日。

彼は自分の見解を、いのちが身体の中にあったとき確信した、獣もまたほとんど人間のようないのちを持っていることを見たからである。また霊を認めたので、何らかのものが人間に、獣よりもさらに加えられていること〔を確信した〕、それは何か不明瞭なものであった。彼の観念は内部へ達しなかった。

 

(1) 原文

3891. Dippel quia indignatus [ego], quod ea promulgaret, loquutus cum eo, etiam interrogavi, quis plus intelligit, qui multa falsa scit, [vel] an qui parum veri? non{1} aliter respondere potuit, quam qui parum veri: ratiocinari dein volebat, de maximo homine, quod influat in corpora humana, quare ei dictum{2}, quomodo id intelligit, quod cogitatio quae est spiritualis moveat faciei totius musculos, (et nunc quod omnia organa loquelae), et{3} quod voluntas moveat musculos totius corporis, cum illud est spirituale, hoc autem corporeum? sed nesciit quid responderet: loquutus porro de conatu, num sciat quod conatus producat actus, et vires activae redeant iterum ad conatum, dixit quod hoc nesciret, quare dictum, quomodo tunc vult ratiocinari, cum ne quidem sciat regulas, tunc se habet ratiocinatio sicut pulvis sparsa, nullius cohaerentiae, nec respondere potuit. 1748, 6 Nov.

@1 ms. veri; non

@2 imperfectum in ms.

@3 ms. loquelae 😐 et

 

(2) 直訳

3891. Dippel quia indignatus [ego], quod ea promulgaret, ディッペルが、〔私は〕憤慨したので、彼がそれらを公表したこと☆、

☆ このように「ego」を補わないと、わかりづらいです。ブッシュ訳は誤訳です。

loquutus cum eo, etiam interrogavi, 〔私は〕彼と話した、さらにまた質問した、

quis plus intelligit, qui multa falsa scit, [vel] an qui parum veri? だれがより多く理解しているか、その者は多くの虚偽を知っている、〔あるいは〕その者は真理のわずかなもの〔を知っている〕か?

non{1} aliter respondere potuit, quam qui parum veri: 彼は異なって答えることができなかった、その者は真理のわずかなもの〔を知っている〕以外に――

ratiocinari dein volebat, de maximo homine, quod influat in corpora humana, その後、推論することを欲した、最大の人について、〔それが〕人間の身体の中に流入すること〔を言って〕、

quare ei dictum{2}, quomodo id intelligit, それゆえ、彼に言われた、どのようにそのことを理解するか、

quod cogitatio quae est spiritualis moveat faciei totius musculos, 思考は、それは霊的なものである、顔の全体の筋肉を動かす、

(et nunc quod omnia organa loquelae), (また、今、それは話すことのすべての器官)、

et{3} quod voluntas moveat musculos totius corporis, cum illud est spirituale, hoc autem corporeum? また、意志は全身の筋肉を動かしている、そのとき、それ(前者)は霊的なものである、けれどもこれ(後者)は身体のもの〔ではないのか〕?

sed nesciit quid responderet: しかし、彼は知らなかった、何を答えるか――

loquutus porro de conatu, さらに努力について〔私は〕言った、

num sciat quod conatus producat actus, et vires activae redeant iterum ad conatum, 努力が行動を生むことを知っているか、また活動的な力が再び努力へ戻る、

dixit quod hoc nesciret, 彼は言った、このことを知らなかったこと、

quare dictum, quomodo tunc vult ratiocinari, cum ne quidem sciat regulas, それゆえ〔彼に〕言われた、その時、どのように推論することを欲するのか、決して規則を知らないとき、

tunc se habet ratiocinatio sicut pulvis sparsa, nullius cohaerentiae, nec respondere potuit. その時、(誤まった)推論はちりぢりのほこりのように振る舞う、何も結合(関連)していない、〔これに〕彼は答えることもできなかった。

1748, 6 Nov. 1748年11月6日。

 

(3) 訳文

3891. ディッペルがそれら〔の見解〕を公表したことに〔私は〕憤慨したので、〔私は〕彼と話し、さらにまた質問した――だれがより多く理解しているか、多くの虚偽を知っている者か、〔あるいは〕わずかな真理を知っている者か? 彼は、わずかな真理を知っている者でありと答えることしかできなかった――その後、最大の人について、人間の身体の中に流入することを推論することを欲した。それゆえ、彼に、このことをどのように理解するのか、と言われた――霊的なものである思考は、顔の全体の筋肉を動かす(また、今、話すことのすべての器官を動かしている)、また意志は全身の筋肉を動かしている、そのとき、前者は霊的なものであるけれども後者は身体に属すもの〔ではないのか〕? しかし、彼は、何を答えるべきか知らなかった――さらに〔私は〕努力について、努力が行動を生み、活動的な力が再び努力へ戻ることを知っているか、と言った。彼は、このことを知らなかった、と言った。それゆえ〔彼に〕言われた――何も規則を知らない時、どのように推論することを欲するのか、その時、推論は何も結合していないちりぢりのほこりのようである。〔これに〕彼は答えることができなかった。1748年11月6日。

原典講読『霊界体験記』 3892

(1) 原文

De Libertate

 

3892. Perceptum, et dictum Martis spiritui bono, qui apud me, quod homini relinquatur sua libertas, et si non reformari queat dum libere agere sibi videtur, nequaquam reformari potest per miracula, aut per id quod vi cogatur, et detineatur a malo, nam quod non liberum seu quod coactum, hoc nusquam inseminat fidem, quae maneat in altera vita, quae causa est, quod homini suum liberum permittatur, et quod libertas hominis nullatenus auferatur, quantum novit, at cum non novit, ut dum cupiditates flectuntur a Domino, eo nesciente, tunc usque putat quod liberum, quare in libertate irradicatur fides, quod est arcanum; quare falsum est, quod plures putant, quod Dominus cogeret homines ad bonum, et arceret ab actualitate, sic a libertate. 1748, 6 Nov.

 

(2) 直訳

De Libertate 自由について

3892. Perceptum, et dictum Martis spiritui bono, qui apud me, 〔私に〕知覚された、また〔私は〕言った、火星の善良な霊たちに、その者は私のもとに〔いた〕、

quod homini relinquatur sua libertas, 人間に自分の自由が残されていること、

et si non reformari queat dum libere agere sibi videtur, また、もし改心される☆ことができないなら、自由に行動することが自分自身に見られる時、

☆「改心される」とは何か、私にはわからいので「改心する」と変えます。

nequaquam reformari potest per miracula, aut per id quod vi cogatur, et detineatur a malo, 決して改心されることができない、奇跡によって、またはそのことによって、力で矯正されること、また悪により妨げられる(抑えられる)、

nam quod non liberum seu quod coactum, hoc nusquam inseminat fidem, quae maneat in altera vita, なぜなら、自由がないもの、または強制(された)ものは、これは決して信仰を植え付けないからである、それは来世の中で残る、

quae causa est, quod homini suum liberum permittatur, それが理由である、人間に自分の自由が許されていること、

et quod libertas hominis nullatenus auferatur, quantum novit, また自由は人間に決して取り去られることができない、知った(知っている)かぎり、

at cum non novit, ut dum cupiditates flectuntur a Domino, eo nesciente, tunc usque putat quod liberum, しかし、知らないとき、欲望が主により曲げられている時のように、それだけ知らないで(気がつかないで)、その時、それでも自由〔である〕ことを思っている、

quare in libertate irradicatur fides, quod est arcanum; それゆえ、自由の中で信仰が根づかされる、そのことは秘義(アルカナ)である。

quare falsum est, quod plures putant, それゆえ、虚偽である、多くの者が思っていること、

quod Dominus cogeret homines ad bonum, et arceret ab actualitate, sic a libertate. 主が人間を善へ強制すること、また押しとどめる、実践(実行)から、このように自由から。

1748, 6 Nov. 1748年11月6日。

 

(3) 訳文

自由について

 

3892. 〔私に〕知覚され、〔私は〕私のもとにいた火星の善良な霊たちに言った――人間にその者の自由が残されていること、また、自由に行動することが自分自身に見られる時に改心することができないなら、奇跡によっても、または力で矯正される、また悪により妨げられることによっても、決して改心することができない。なぜなら、自由がないものまたは強制されたものは、来世で残る信仰を決して植え付けないからである。これが人間にその者の自由が許されている理由である。また、自由は、知っているかぎり、人間に決して取り去られることができない。しかし、欲望が主により曲げられている時のように、知らないとき、気がつかないだけであるが、その時、それでも自由であると思っている。それゆえ、自由の中で信仰が根づかされ、このことは秘義である。それゆえ、多くの者が、主が人間を善へと強制し、このように自由から、実行を押しとどめる、と思っていることは虚偽である。1748年11月6日。

原典講読『霊界体験記』 3893

(1) 原文

De malis spiritibus

 

3893. Martis spiritus angelicus apud me, cum percepit, quod tam multa a malis spiritibus inferrentur in cogitationem meam, quia in perceptione subtiliori, ei datum est percipere, quantum influunt mali spiritus, et miratus, quod abundique percipiat conatus malum inferendi, sed qui{1} ad meam perceptionem non veniunt, percepi quod a sphaera circumcirca sint conatus mali, sed quod a Domino arceantur influere, sic ut sit malorum influxus continuus a spiritibus circum me; quare si Dominus non tutaretur, quod quolibet minimo momento perirem, ita omnes homines hujus telluris. 1748, 6 Nov.

@1 ms. quae ut apparet

 

(2) 直訳

De malis spiritibus 悪霊たちについて

3893. Martis spiritus angelicus apud me, cum percepit, 私のもとの火星の天使的な霊が、知覚したとき、

quod tam multa a malis spiritibus inferrentur in cogitationem meam, このように多くのものが悪霊たちにより私の思考の中にひき起こされたこと、

quia in perceptione subtiliori, ei datum est percipere, quantum influunt mali spiritus, さらに鋭い(鋭敏な)知覚の中に〔いた〕ので、彼に知覚することが与えられた、どれだけ悪霊が流入するか、

et miratus, quod abundique percipiat conatus malum inferendi, また驚いた(いぶかった)、あらゆる側から☆持ち込んでくる悪の努力を知覚すること、

☆ ここにミスプリがあります。abundique は ab undique です。

sed qui{1} ad meam perceptionem non veniunt, しかし、それは私の知覚へやって来なかった、

percepi quod a sphaera circumcirca sint conatus mali, 私は知覚した、悪の努力がまわりのスフェアからあること、

sed quod a Domino arceantur influere, sic ut sit malorum influxus continuus a spiritibus circum me; しかし、主により流入することが押しとどめられている、そのように、悪の流入は絶えず私のまわりの霊たちからある、

quare si Dominus non tutaretur, quod quolibet minimo momento perirem, ita omnes homines hujus telluris. それゆえ、主が守らなかったなら、どんな最小の瞬間にでも私は滅んだだろう、そのようにこの地球のすべての人間は。

1748, 6 Nov. 1748年11月6日。

 

(3) 訳文

悪霊たちについて

 

3893. 私のもとにいた火星の天使的な霊が、このように多くのものが悪霊たちにより私の思考の中にひき起こされたことを知覚したとき、さらに鋭い知覚の中にいたので、どれだけ悪霊が流入するか、彼に知覚することが与えられた。また、あらゆる側から悪の努力を持ち込んでくることを知覚して驚いた。しかし、それは私の知覚へやって来なかった。私は、悪の努力がまわりのスフェアからあることを知覚した。しかし、主により流入することが押しとどめられている、そのように、悪の流入は私のまわりの霊たちから絶えずある。それゆえ、主が守らなかったなら、どんな最小の瞬間でも私は、そのようにこの地球のすべての人間は滅んだであろう。1748年11月6日。

原典講読『霊界体験記』 3894

(1) 原文

De sphaeris

 

3894. Observatum est, sicut dum fimus equorum visus, quod quidam spiritus non sufferre possent sphaeram inde oriundam, nempe ratiociniorum apud malos, et forte confirmantium scientificorum apud bonos; ita in aliis, sicut cum butyrum super pane ederem, tunc spiritus quidam, seu societates spirituum indignati usque ut linguae intentarent{1} malum, dicentes quod non sufferre possent, ex causa quia butyrum{2} significat coeleste, inde sphaera bonorum, quam mali non sufferre possent, quare diu abstinere debui a butyro; similiter quod unum (thee) magis placeret quam alterum, solum ideo, quod inde traherent [talem] sphaeram quod minus spirituale{a} [inesset]. Ita in pluribus aliis, quae comederem, et biberem, sicut lac, et alia, ex quibus constabat, quod visa correspondentem sphaeram spiritualem, aut coelestem causarentur{3}, quae non sufferri posset; plura similia obvenerunt, super quae non reflectere datur. 1748, 6 Nov.

@1 J.F.I. Tafel: “intentarent pro intentaret”

@2 ms. bytyrum

@3 ms. causaretur

@a vide constructionem similem in 3903〔3903番の同様の解釈参照〕

 

(2) 直訳

De sphaeris スフェアについて

3894. Observatum est, sicut dum fimus equorum visus, 〔私に〕観察された(気づいた)、例えば、馬の糞が見られた時、

quod quidam spiritus non sufferre possent sphaeram inde oriundam, ある霊たちがここから起こるスフェアに耐えることができないこと、

nempe ratiociniorum apud malos, et forte confirmantium scientificorum apud bonos; すなわち、悪い者たちのもとの推論の〔スフェア〕、またおそらく、善い者のもとの記憶知からの確信の〔スフェア〕。

ita in aliis, sicut cum butyrum super pane ederem, そのように他のことの中で、例えば、パンの表面のバターを私が食べたとき、

tunc spiritus quidam, seu societates spirituum indignati usque ut linguae intentarent{1} malum, その時、ある霊たちは、または霊たちの社会は憤慨した、舌に悪を注ぐ☆ようにまでも、

☆「舌に悪を注ぐ」は何でしょうか? それでも意訳しないでこのままでよいでしょう。

dicentes quod non sufferre possent, 言って、耐えることができないことを、

ex causa quia butyrum{2} significat coeleste, inde sphaera bonorum, quam mali non sufferre possent, 理由から、バターは天界的なものを意味するからである、ここから善のスフェアを、それを悪い者たちは耐えることができない、

quare diu abstinere debui a butyro; それゆえ、長い間、私はバターから控えなければならなかった。

similiter quod unum (thee) magis placeret quam alterum, 同様に、あるもの(茶)は他のものよりもさらにここちよかった、

solum ideo, quod inde traherent [talem] sphaeram quod minus spirituale{a} [inesset]. 単にそれゆえ、ここから〔このような〕スフェアを引き寄せたこと、それは霊的なものがより少なく〔内在する〕。

Ita in pluribus aliis, quae comederem, et biberem, sicut lac, et alia, そのように他の多くのものの中で、それらを私は食べた、また飲んだ、例えば、乳、また他のもの、

ex quibus constabat, quod visa correspondentem sphaeram spiritualem, aut coelestem causarentur{3}, quae non sufferri posset; それらから明らかである、霊的なまたは天界的なスフェアに対応しているものを引き起こしていると見られるもの、それらは耐えられることができないこと。

plura similia obvenerunt, super quae non reflectere datur. 多くの同様のものが起こった、それらについて熟考することは与えられない。

1748, 6 Nov. 1748年11月6日。

 

(3) 訳文

スフェアについて

 

3894. 〔私は〕気づいた――例えば、馬の糞が見られた時、ある霊たちがここから起こるスフェアに、すなわち、悪い者たちのもとの推論のスフェア、またおそらく、善い者のもとの記憶知からの確信のスフェアに耐えることができないことである。そのように他のことの中で、例えば、パンの表面のバターを私が食べた時、ある霊たちまたは霊たちの社会は、耐えることができないと言って、舌に悪を注ぐようにまでも憤慨した。その理由は、バターは天界的なものを、ここから善のスフェアを意味し、それを悪い者たちは耐えることができないからである。それゆえ、長い間、私はバターを控えなければならなかった。同様に、あるもの(茶)は他のものよりもさらにここちよかった。単に、霊的なものがそれほど〔内在しない〕ゆえに、ここから〔このような〕スフェアを引き寄せた。他の多くのものでもそのようであり、それらを、例えば、乳、また他のものを私は食べ、飲んだ。それらから、霊的なまたは天界的なスフェアに対応しているものを引き起こしていると見られるものに耐えることができないことが明らかである。同様の多くのものが起こったが、それらについて熟考することは与えられない。1748年11月6日。