(1) 原文
3883. sed sibi quoque cavent, ne inde manifesta cogitationis idea, quam sciunt etiam surripere aliis, et sic recondere. (Talis{1} loquela mihi quoque prius percepta est dari per solas repraesentationes nempe principiorum cerebri, et eorum formarum organicarum, tunc percepi quod per talia possem loqui, ut alii non intelligerent, et quoque cum spiritibus angelicis loquutus, tunc caeteri spiritus dicebant non intelligere; sed fit tunc quando ideae surripiuntur formis, ita non nisi aliquoties mihi permissum erat loqui, sed postea non, cum loquutus postea, erat loquela repraesentativa cum ideis, ita aliis intellecta.) Dicebant spiritus Martis, quod etiam caveant sibi, ne quae affectio sit, inde cognoscunt alii spiritus, quid cogitant seu quid loquuntur: inde quoque patet, quod tale sit avis margaritica, cumprimis quando in usum et habitum venit.
@1 ms. recondere, talis
(2) 直訳
3883. sed sibi quoque cavent, ne inde manifesta cogitationis idea, しかし、自分自身にもまた用心している、ここから明らかな思考の観念が〔現われ〕ないように、
quam sciunt etiam surripere aliis, et sic recondere. それを他の者からひそかに取り去ることも知っている、またこのように隠すこと。
(Talis{1} loquela mihi quoque prius percepta est dari per solas repraesentationes (このような話し方が私に以前にも知覚された、表象だけによって存在すること、
nempe principiorum cerebri, et eorum formarum organicarum, すなわち、脳の始まりの、またその器官の形の〔表象〕、
tunc percepi quod per talia possem loqui, ut alii non intelligerent, その時、私は知覚した、このようなものによって私が話すことができること、他の者たちが理解しないように、
et quoque cum spiritibus angelicis loquutus, そしてまた天使的な霊たちと話すとき、
tunc caeteri spiritus dicebant non intelligere; その時、他の霊たちは理解しないことを言った。
sed fit tunc quando ideae surripiuntur formis, ita non nisi aliquoties mihi permissum erat loqui, sed postea non, しかしこのことは起こる、観念が形からひそかに取り去られる時、そのように数回でないなら、私に話すことが許されなかった、しかし、その後、〔許され〕ない、
cum loquutus postea, erat loquela repraesentativa cum ideis, ita aliis intellecta.) その後、〔私に〕許されたとき、観念とともに表象の話し方があった、そのように他の者たちに理解された〔話し方〕。)
Dicebant spiritus Martis, quod etiam caveant sibi, ne quae affectio sit, 火星の霊たちは言った、自分自身にもまた用心していること、その(=何らかの)情愛が存在しないように、
inde cognoscunt alii spiritus, quid cogitant seu quid loquuntur: ここから他の霊たちは知る、彼らが何を考えているか、すなわち、何を話しているか――
inde quoque patet, quod tale sit avis margaritica, cumprimis quando in usum et habitum venit. ここからもまた明らかである、このようなものが真珠の鳥であること、特に、使用と習慣の中にやって来る時。
(3) 訳文
3883. しかし、ここから明らかな思考の観念が〔現われ〕ないように、自分自身にもまた用心している、それを他の者からひそかに取り去ること、またこのように隠すことも知っている。
(このような話し方が私に以前にも知覚された――表象だけによって、すなわち、脳の始まりやその器官の形の表象だけによって存在することである。その時、私は、このようなものによって私が、他の者たちが理解しないように話すことができることを知覚した。そしてまた天使的な霊たちと話すとき、その時、他の霊たちは理解しない、と言った。しかし、このことは観念が形からひそかに取り去られる時、起こり、そのように数回しか私に話すことが許されず、その後は〔許され〕なかった。その後、〔私に〕許されたとき、観念とともに表象の話し方があり、そのように他の者たちに理解された。)
火星の霊たちは、自分自身も何らかの情愛が存在しないように用心している、と言った。ここから他の霊たちは、彼らが何を考えているか、すなわち、何を話しているか知る――ここからもまた、特に、〔それを〕使用し、習慣となる時、このようなものが真珠の鳥であることが明らかである。
(1) 原文
3884. Cum ita loquuti inter se, tunc insinuatum mihi, quod cogitarem, de pudore, si nostrae telluris spiritus tales essent, ut pudore afficerentur, cum infestant alios spiritus, tunc perciperem apud me pudorem, quod bene foret, ne infestentur, cum hoc cogitabam, agnoscebant Martis spiritus, quod id erat quod inter se loquuti sua loquela, quam putabant a nemine potuisse intelligi, quare mirati unde, quod hoc detectum sit, quibus dictum, quod usque intelligatur ab angelis, et quod sic in meam cogitationem insinuatum.
(2) 直訳
3884. Cum ita loquuti inter se, tunc insinuatum mihi, 〔彼らが〕そのように互いの間で話したとき、その時、私に徐々に持ち込まれた、
quod cogitarem, de pudore, 私が考えなくてはならないこと、恥(恥ずかしさ)について、
si nostrae telluris spiritus tales essent, ut pudore afficerentur, cum infestant alios spiritus, もし私たちの地球の霊たちがこのようなものであったなら、恥で働きかけるような、他の霊たちを悩ませる(攻撃する)とき、
tunc perciperem apud me pudorem, quod bene foret, ne infestentur, その時、私は、私のもとで恥(恥ずかしさ)を知覚したであろう、より善いであろうこと、彼らが悩ませない(攻撃しない)ように
cum hoc cogitabam, agnoscebant Martis spiritus, このことを私が考えたとき、火星の霊たちは認めた、
quod id erat quod inter se loquuti sua loquela, quam putabant a nemine potuisse intelligi, そのことであったこと、互いに自分たちの話し(会話)で話したこと、それをだれからも理解されることができなかったと思った、
quare mirati unde, quod hoc detectum sit, それゆえ、どこからか〔彼らは〕いぶかった、このことが明かされたこと、
quibus dictum, quod usque intelligatur ab angelis, それらの者に言われた、それでも天使たちにより理解されたこと、
et quod sic in meam cogitationem insinuatum. また、このように私の思考の中に徐々に持ち込まれたこと。
(3) 訳文
3884. 〔彼らが〕そのように互いの間で話した時、私は恥について考えなくてはならないことが、私に徐々に持ち込まれた。もし私たちの地球の霊たちが、他の霊たちを悩ませるとき、恥で働きかけるようなものであったなら、その時、私は、自分自身に恥を〔感じ〕、彼らが悩ませないように〔するのが〕より善いであろうことを知覚したであろう。このことを私が考えたとき、火星の霊たちは認めた――そのことが互いに自分たちの会話で話したこと、それをだれからも理解されることができないと思ったことである。それゆえ、このことが明かされたのが、どこからか〔彼らは〕いぶかった。それらの者に、それでも天使たちにより理解された、また、このように私の思考の中に徐々に持ち込まれた、と言われた。
(1) 原文
3885. Postea influebant spiritus Martis, e superiori loco, in faciem meam, per influxum sensibilem, instar tenuissimae pluviae striatae, dicentes quod sic loquantur cum incolis telluris suae, sed dicere dabatur, quod hic influxus est externus, et sic quod non influere possent in ideas incolarum, sed scire datum, quod similis sit loquela eorum, ac prior, sed communis prioris, quod nempe similiter sibi loquelam forment ex variationibus faciei, quas idealiter inter se repraesentant, nam ubi particulare ibi commune correspondens, sic quoque{1} commune istius loquelae sit.
@1 J.F.I. Tafel quod
(2) 直訳
3885. Postea influebant spiritus Martis, e superiori loco, in faciem meam, その後、火星の霊たちが流入した、さらに高い場所から、私の顔の中へ、
per influxum sensibilem, instar tenuissimae pluviae striatae, 感覚で捉えられる流入によって、最も細い縞状の雨のような、
dicentes quod sic loquantur cum incolis telluris suae, 言っている、このように自分の地球の住民と話すこと、
sed dicere dabatur, しかし、〔私に〕言うことが与えられた、
quod hic influxus est externus, et sic quod non influere possent in ideas incolarum, この流入は外なるものであること、またこのように〔その〕住民の観念の中に流入することができないこと、
sed scire datum, quod similis sit loquela eorum, ac prior, sed communis prioris, しかし、〔彼らは〕知ることが与えられた、彼らの話し方は同様のものであること、そして前のもの、しかし前のものに〔さらに〕全般的な〔話し方である〕、
quod nempe similiter sibi loquelam forment ex variationibus faciei, すなわち、同様に自分自身に話し方を顔の変化からつくっていること、
quas idealiter inter se repraesentant, それを観念的に(観念の形で)互いの間で表象している、
nam ubi particulare ibi commune correspondens, sic quoque{1}commune istius loquelae sit. なぜなら、個別のものがあるところに、そこに全般的に対応している〔ものがある〕、そのように話し方のその全般的なものもまたあるからである。
(3) 訳文
3885. その後、火星の霊たちが、最も細い縞状の雨のような、感覚で捉えられる流入によって、さらに高い場所から、このように自分の地球の住民と話している、と言って、私の顔の中へ流入した。しかし、〔私に〕言うことが与えられた――この流入は外なるものであること、またこのように〔その〕住民の観念の中に流入することができないことである。しかし、〔彼らは〕知ることが与えられた――自分たちの話し方が同様のものであること、そして前のもの〔と同様〕、しかし前のもの〔よりも〕全般的な〔話し方である〕、すなわち、同様に自分自身に話し方を顔の変化からつくっている、それを観念的に互いの間で表象していることである。なぜなら、個別のものがあるところに、そこに全般的に対応している〔ものがあり〕、そのように話し方のその全般的なものもまたあるからである。