(1) 原文
Quod minus liber sit, qui se liberum putat
3786. Perceptum, et notum ex priore experientia [3782], quod spiritus dum per alium loquuntur aut cogitant, quod infundant suas cupiditates et persuasiones alteri spiritui, inde putat spiritus alter quod ex se loquatur et cogitet{1}, qui enim ex cupiditate et persuasione, is putat ex se et in libertate; [2] tum ab experientia, quod spiritus per alium loquentes considerent alium per quem loquuntur, ut nihil [3633]; inde constat, quod qui putat ex semet cogitare et loqui, et cum sic, libertas{2} ei, quod tunc sit maxime servus, et in aliorum spirituum oculis ut nihil, vix ut mancipium, nam eo possunt uti ut mero instrumento mortuo: at usque indignantur et irascuntur spiritus quod dicatur hoc, volentes sic esse in aliorum oculis viliores servis, modo in suis videantur sibi domini; quare in multo meliori statu est, qui percipit, quod alii inducant ei cogitationes et loquelas.
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. cogitat
@2 ms. sic libertat
(2) 直訳
Quod minus liber sit, qui se liberum putat なおさら自由でないこと、その者は自分自身を自由〔である〕と思っている、
3786. Perceptum, et notum ex priore experientia [3782], 〔私は〕知覚した、また以前の経験からよく知られた〔3782〕、
quod spiritus dum per alium loquuntur aut cogitant, そのこと、霊たちは他の者を通して話すまたは考える時、
quod infundant suas cupiditates et persuasiones alteri spiritui, 自分の欲望と信念を他の霊たちに注ぎ込むこと、
inde putat spiritus alter quod ex se loquatur et cogitet{1}, ここから他の霊は、自分自身から話しているまた考えていることを思う、
qui enim ex cupiditate et persuasione, is putat ex se et in libertate; というのは、その者は欲望と信念から、彼が自分自身から、また自由の中で〔話し、考えている〕と思うからである。
[2] tum ab experientia, なおまた経験から〔私は知った〕、
quod spiritus per alium loquentes considerent alium per quem loquuntur, ut nihil [3633]; 他の者によって話している霊は、他の者を、その者によって話す〔のであるが〕、無として見なすこと〔3633〕。
inde constat, ここから明らかである、
quod qui putat ex semet cogitare et loqui, et cum sic, libertas{2} ei, そのこと、その者は自分自身から考えることまた話すことを思う、またこのように、彼に自由が〔ある〕、
quod tunc sit maxime servus, et in aliorum spirituum oculis ut nihil, vix ut mancipium, その時、最大のしもべであること、また他の霊たちの目の中で、無として〔見られる〕、ほとんど奴隷としても〔見られ〕ない、
nam eo possunt uti ut mero instrumento mortuo: なぜなら、彼を単なる死んだ道具として使用することができるからである――
at usque indignantur et irascuntur spiritus quod dicatur hoc, しかしそれでも、霊たちはこのことが言われることに憤慨する、また怒る、
volentes sic esse in aliorum oculis viliores servis, modo in suis videantur sibi domini; このように願って、他の者の目の中でしもべに(よりも)さらに卑しい者であること、自分の中で自分自身に主人に見られさえすれば。
quare in multo meliori statu est, qui percipit, quod alii inducant ei cogitationes et loquelas. それゆえ、はるかにさらによい状態の中にいる、その者は知覚している、他の者たちが彼に思考と話すことをひき起こしていること。
(3) 訳文
自分自身を自由であると思っている者はなおさら自由でないこと
3786. 〔私は〕知覚した、また以前の経験からよく知った〔3782番〕――霊たちは他の者を通して話すまたは考える時、自分の欲望と信念を他の霊たちに注ぎ込むこと、ここから他の霊は、自分自身から話しているまた考えていることを思うこと、というのは、その者は欲望と信念から、彼が自分自身から、また自由の中で〔話し、考えている〕と思うからである。
[2] なおまた経験から〔私は知った〕――他の者によって話している霊は、他の者を、その者によって話す〔のであるが〕、無として見なすことである〔3633番〕。ここから、自分自身から考え、話す、と思う者は、またこのように、自分に自由があると思う者は、その時、最大のしもべであること、また他の霊たちの目には、無として〔見られ〕、ほとんど奴隷としても〔見られ〕ないことが明らかである。なぜなら、彼を単なる死んだ道具として使用することができるからである――しかしそれでも、霊たちはこのことが言われることに、自分の中で自分自身に主人に見られさえすれば、他の者の目に、しもべよりもさらに卑しい者であるように願って、憤慨し、怒る。それゆえ、他の者たちが自分に思考と話すことをひき起こしていることを知覚している者は、はるかにさらによい状態の中にいる。
(1) 原文
3787. At vero qui in fide sunt, hoc est a Domino ducuntur, [cum iis] prorsus aliter se habet; iis quoque datur scire, quod nihil est eorum, sed quod omne sit Domini, per angelos, et quia eis affectiones bonae cum persuasione veri et boni a Domino insinuantur, <quare> cum non simul datur ei{a} reflexio, tunc videtur sibi ex semet, nihil tunc aliud sciens, sic ut videatur sibi in pleno statu libertatis esse; at ut primum incipit sibi vindicare bonum et verum-hoc{1} Dominus novit-datur{2} ei reflexio, et instruitur varie, quod non ab eo, sed quod a Domino, etiam per vivas experientias, usque dum reducitur in statum veritatis, et sic iterum fruitur libertate felicissima; hoc est quod vocatur libertas. 1748, 31 Oct.{3}
@1 ms.verum, hoc
@2 ms. novit, datur
@3 J.F.I. Tafel: “31 Oct. pro 1 Nov. ut n. 3789 ubi ipse noster delevit1 Nov. et substituit 31 Oct.”
@a sic abhinc singulariter
(2) 直訳
3787. At vero qui in fide sunt, hoc est a Domino ducuntur, [cum iis] prorsus aliter se habet; しかし、信仰の中にいる者たちは、すなわち、主により導かれている、〔彼らと〕まったく異なって振る舞う。
iis quoque datur scire, quod nihil est eorum, 彼らにもまた知ることが与えられる、彼らのものは何もないこと、
sed quod omne sit Domini, per angelos, しかし、すべてのものは主のものであること、天使たちを通して、
et quia eis affectiones bonae cum persuasione veri et boni a Domino insinuantur, また、彼らに善の情愛が真理と善の確信とともに主から徐々に持ち込まれているので、
<quare> cum non simul datur ei{a} reflexio, <それゆえ>同時に彼に☆熟考が与えられていないとき、
☆ ここから単数形です(「注」)。
tunc videtur sibi ex semet, nihil tunc aliud sciens, sic ut videatur sibi in pleno statu libertatis esse; その時、自分自身に自分自身から〔のように〕見られる、その時、何も知らないで、そのように自分自身にまったく自由な状態の中にいることが見られる。
at ut primum incipit sibi vindicare bonum et verum- しかし、自分自身に善と真理を要求することを始めると直ぐに――
hoc{1} Dominus novit- このことを主は知っている――
datur{2} ei reflexio, et instruitur varie, quod non ab eo, sed quod a Domino, 彼に熟考が与えられる、またいろいろと教えられる、彼からでないこと、しかし主から〔である〕こと、
etiam per vivas experientias, usque dum reducitur in statum veritatis, さらにまた生きた経験によって、それでも(~までも)‶真理〟の状態の中に戻される、
et sic iterum fruitur libertate felicissima; またこのように再び最も幸福な自由を享受する。
hoc est quod vocatur libertas. これである、〔真に〕自由と呼ばれるものは。
1748, 31 Oct.{3} 1748年10月31日。
(3) 訳文
3787. しかし、信仰の中にいる、すなわち、主により導かれている者たちは〔彼らと〕まったく異なっている。彼らにもまた、自分たちのものは何もないことを、しかし、天使たちを通して、すべてのものは主のものであることを知ることが与えられる。また、彼らに善の情愛が真理と善の確信とともに主から徐々に持ち込まれているので、同時に彼に☆熟考が与えられていない時、自分自身に自分自身から〔のように〕見られ、その時、何も知らないで、そのように自分自身にまったく自由な状態の中にいることが見られる。しかし、自分自身に善と真理を要求し始めると直ぐに――このことを主は知っている――彼に熟考が与えられ、彼からでなく、主からであることを、いろいろと教えられ、さらにまた生きた経験によって、‶真理〟の状態にまでも戻され、このように再び最も幸福な自由を享受する。〔真に〕自由と呼ばれるものはこれである。1748年10月31日。
☆ ここから単数形です。
(1) 原文
3788. Haec sunt, quae nunc per aliquot annorum experientias vivas didici, sic ut sint{1} inter ea, de quibus prae aliis, instructus scio.
@1 ms. sit
(2) 直訳
3788. Haec sunt, quae nunc per aliquot annorum experientias vivas didici, これらである、それらは、今、数年の生きた経験によって私は学んだ、
sic ut sint{1} inter ea, de quibus prae aliis, instructus scio. そのようにそれらの間にある、それらについて他の者よりも、よく教えらえた、私は知っている。
(3) 訳文
3788. これらが、今や、数年の生きた経験によって私が学んだものであり、そのように、それらについて他の者よりも、よく教えらえて、知っているものの間にある。
(1) 原文
3789. Spiritus qui antrorsum superius sunt, qui mali, lamentabantur cum haec iis audita, non volentes ut ita sit, cum quibus loquutus, quod scire possint tam ex aliis qui per eos loquutur, quam ex iis, per quos ii loquuntur, quod res ita se habeat, et cum ita sit, quod servi sint aliorum, et ab iis pro nihilo habeantur, qui tam mala infundunt, annon praestet, ut a bonis spiritibus, sic a Domino ducantur, quod conunctum est cum felicitate, cum nunc [non]{1} nisi torqueantur ex eo quod nolint: sed usque perisistunt, quod tametsi id ita esse sciant, usque velint ignorare quod ita sit. 1748, 31 Oct.{2}
@1 sic J.F.I. Tafel
@2 J.F.I. Tafel: “31 Oct. pro 1 Nov. ut n. 3789 ubi ipse noster delevit1 Nov. et substituit 31 Oct.”
(2) 直訳
3789. Spiritus qui antrorsum superius sunt, qui mali, 霊たちは、その者は正面に、上方にいる、その者は悪い者〔である〕、
lamentabantur cum haec iis audita, non volentes ut ita sit, 彼らはそれらで聞いたとき嘆き悲しんだ、そのようであるように欲しないで、
cum quibus loquutus, quod scire possint tam ex aliis qui per eos loquutur, それらの者と〔私は〕話した、他の者から知ることができること、その者は彼らによって話す、
quam ex iis, per quos ii loquuntur, 彼らからも、その者によって、彼ら(あたながた)が話す、
quod res ita se habeat, et cum ita sit, quod servi sint aliorum, 物事がそのように振る舞うこと、またそのようであるとき、〔あなたがたは〕他の者のしもべであること、
et ab iis pro nihilo habeantur, qui tam mala infundunt, また彼らにより無(無価値)として見なされる、その者たちがこれほどに悪を注ぎ込んでいる、
annon praestet, ut a bonis spiritibus, sic a Domino ducantur, ~のほうが望ましい(ましである+ut)のではないか、善霊により、このように主により導かれる、
quod conjunctum est cum felicitate, cum nunc [non]{1} nisi torqueantur ex eo quod nolint: そのことは幸福と結合している、今、苦しめられるのでないなら〔ない〕とき、そのことから、望まないこと――
sed usque perisistunt, quod tametsi id ita esse sciant, しかし、それでも彼らは固執した、たとえそのことがそのようであることを知っていること、
usque velint ignorare quod ita sit. それでも無知であることを欲する、そのようであること。
1748, 31 Oct.{2} 1748年10月31日。〔11月1日とあるのを10月31日に変えた〕
(3) 訳文
3789. 正面の上方にいて悪い者である霊たちは、それらを聞いたとき、そのようであることを欲しないで、嘆き悲しんだ。〔私は〕それらの者と話した――彼らによって話すその他の者から、その者によってあたながたが話すその彼らからも知ることができること。物事がそのようであること、またそのようであるとき、〔あなたがたは〕他の者のしもべであり、これほどに悪を注ぎ込んでいる彼らにより無価値として見なされることである。善霊により、このように主により導かれるほうが、そのことは幸福と結合しており、今、望まないことから苦しめられることしかないなら、望ましいのではないか。しかし、たとえそのことがそのようであることを知っていて、それでも彼らは固執し、それでもそのようであることに無知であることを欲している。1748年10月31日。