(1) 原文
3714. Per alterum diem adhuc Sirenes apud me, et me magna molestia affecerunt, sed quales sunt, constabat exinde, quod relictae sibi in obscenissima ferebantur, quibus obscenius vix quicquam, ut audivi; et quidem inter se; exinde sciri potest, quod nullum vinculum internum sit, quod coercet, nulla conscientia seu agnitio, minus persuasio alicujus veri et boni, sed quod interiora sint prorsus soluta, non vincta, solum vincula externa, ut decori et apparentis honesti propter fines continent eas{1}, et forte magis quam alios; [2] sed interiora earum{2} sunt talia, sic dissoluta, absque vinculis, ut dum modo vincula externa removeantur, ut dum inter se licentiose faciunt, tunc absque horrore quodam, absque pudore, absque legis ullius interioris constrictione, in facinorosissima, scelestissima et obscenissima ferantur. Tales etiam sunt cogitationes earum{2}, nam quisque nosse potest, num lex conscientiae quaedam constringat, ex eo, quod non velit cogitare hoc aut illud quia malum, quia facinus, quia obscoenum, sic ut dum cogitatio talis incidit, vel timeat, vel pudeat, vel horrescat{3}, vel inde aliter detineatur; haec sunt vincula interna in quibus tenetur homo, at{4} sirenes nullis vinculis.
@1 ms. eos
@2 ms. eorum
@3 ms. horescat
@4 ms. homo. at
(2) 直訳
3714. Per alterum diem adhuc Sirenes apud me, et me magna molestia affecerunt, 他の日の間に、依然として☆、妖婦たちが私のもとに〔いた〕、また私に大きい悩みを働きかけた、
☆ この部分はうまい訳が思いつきません(すなわち、直訳をうまく生かして)、「ある日ずっと」と意訳してよいでしょう。
sed quales sunt, constabat exinde, しかし、どのようなものあるか、これゆえに明らかであった、
quod relictae sibi in obscenissima ferebantur, quibus obscenius vix quicquam, ut audivi; 自分自身に取り残されて、最もわいせつなものの中に運ばれたこと、それらでさらにわいせつな〔ものは〕ほとんど何もない、私が聞いたように。
et quidem inter se; 実際に、自分たち自身の間に。
exinde sciri potest, quod nullum vinculum internum sit, quod coercet, このゆえに知られることができる、内なる束縛が何もないこと、そのことを抑制する、
nulla conscientia seu agnitio, minus persuasio alicujus veri et boni, 良心または認知(認めること)が何もない、まして、真理と善のある種の確信が、
sed quod interiora sint prorsus soluta, non vincta, しかし、内的なもの(内部のもの)はまったく放埓である、束縛されていない、
solum vincula externa, ut decori et apparentis honesti propter fines continent eas{1}, 外なる(外部の)束縛だけが、美しくまた尊敬すべき者に見られるように〔している〕、彼女たちを押しとどめる目的のために、
et forte magis quam alios; またおそらく他の者よりも。
[2] sed interiora earum{2} sunt talia, sic dissoluta, absque vinculis, しかし、彼女たちの内的なものはこのようなものである、このような放埓な(だらしのない)もの、束縛なしの、
ut dum modo vincula externa removeantur, ut dum inter se licentiose faciunt, 単なる外なる束縛が取り去られている時のような、それ自体の間で放埓(きまま)を行なうような、
tunc absque horrore quodam, absque pudore, absque legis ullius interioris constrictione, その時、ある種の恐怖感なしに、恥なしに、何も内的な締め付ける法則なしに、
in facinorosissima, scelestissima et obscenissima ferantur. 最も無法なものの中に、最も犯罪的なもの、また最もわいせつなこと、運ばれる。
Tales etiam sunt cogitationes earum{2}, このようなものもまた彼らの思考である、
nam quisque nosse potest, num lex conscientiae quaedam constringat, ex eo, なぜなら、だれでも知ることができるからである、ある種の良心の法則が締め付けるかどうか、そのことから、
quod non velit cogitare hoc aut illud quia malum, quia facinus, quia obscoenum, このことまたはそのことを考えることを欲しないこと、悪〔である〕ので、犯罪〔である〕ので、わいせつなこと〔である〕ので、
sic ut dum cogitatio talis incidit, vel timeat, vel pudeat, vel horrescat{3}, vel inde aliter detineatur; そのようにこれらの思考が起こる時、あるいは恐れる、あるいは恥じる、あるいは戦慄する(身震いする)、あるいはここからそうでなければ引き留められる(押しとどめられる)。
haec sunt vincula interna in quibus tenetur homo, これらが内なる束縛である、それらの中に人間は保たれる、
at{4} sirenes nullis vinculis. しかし、妖婦たちは束縛で何もなく。
(3) 訳文
3714. ある日ずっと、妖婦たちが私のもとにいて、私に大いなる悩みを働きかけた。しかし、どのようなものあるか、これゆえに明らかであった――自分自身に取り残されたとき、私が聞いたように、さらにわいせつなものはほとんど何もないような最もわいせつなものの中に、実際に、自分たち自身の間に運ばれたことである。このゆえに知られることができる――そのことを抑制する内なる束縛が何もない、良心または認めることが、まして、真理と善のある種の確信が何もない、しかし、内部のものはまったく放埓であり、束縛されていない、外部の束縛だけが、彼女たちを押しとどめる目的のために、またおそらく他の者よりも美しくまた尊敬すべき者に見られるように〔している〕。
[2] しかし、彼女たちの内的なものは、束縛なしのこのような放埓なもの、単なる外なる束縛が取り去られている時のような、それ自体の間で放埓を行なうようなものである。その時、ある種の恐怖感もなく、恥もなく、何も内的な締め付ける法則もなく、最も無法なもの、最も犯罪的なもの、また最もわいせつなこと中に運ばれる。
彼らの思考もまたこのようなものである。なぜなら、だれでも、ある種の良心の法則が締め付けるかどうか、このことから知ることができるからである――悪〔である〕ので、犯罪〔である〕ので、わいせつなこと〔である〕ので、このことまたはそのことを考えることを欲しないことである。そのようにこれらの思考が起こる時、あるいは恐れ、あるいは恥じ、あるいは戦慄し、あるいはそうでなければここから引き留められる。これらが内なる束縛であり、それらの中に人間は保たれる。しかし、妖婦たちに束縛は何もない。
(1) 原文
3715. Sirenes nec instrui possunt in altera vita, nam quicquid verum et quicquid bonum vident, non capiunt, quia{1} solum in externis sunt, sed illico arripiunt et intuentur{2} ut medium quo utantur{3}ad fallendum, ad pervertendum, ad se insinuandum, sic decipiendum, ad vertendum in magicum quoddam, nam quicquid pium est et sanctum apud alios, apud eos fit externum medium; et sic porro, quia nihil internum, quod constringit et obligat: hoc nesciunt quasi.
@1 J.F.I. Tafel: “quia pro qui”
@2 sic J.F.I. Tafel; ms. intuetur
@3 ms. arripiant
(2) 直訳
3715. Sirenes nec instrui possunt in altera vita, 妖婦たちは教えられることもできない、来世の中で、
nam quicquid verum et quicquid bonum vident, non capiunt, なぜなら、何でも真理を、また何でも善を見る、把握しない(わからない)からである、
quia{1} solum in externis sunt, 外なるものの中だけにいるからである、
sed illico arripiunt et intuentur{2} ut medium quo utantur{3} ad fallendum, ad pervertendum, ad se insinuandum, しかし、直ちに捕らえる、また手段として眺める、それによって利用する、だますために、ゆがめるために、徐々に持ち込むために、
sic decipiendum, ad vertendum in magicum quoddam, このように欺く、ある種の魔法として変えるために、
nam quicquid pium est et sanctum apud alios, apud eos fit externum medium; なぜなら、他の者のもとの何でも敬虔なものや聖なるものを、彼らのもとで外なる手段になるからである。
et sic porro, quia nihil internum, quod constringit et obligat: 等々、内なるものが何もないからである、それが引き締める(固定する)、また巻き付ける(強いる)――
hoc nesciunt quasi. このことを、いわば、知らない。
(3) 訳文
3715. 妖婦たちは来世で教えられることもできない。なぜなら、どんな真理も、どんな善を見ても、外なるものの中だけにいるので、把握しないからである。しかし、直ちに〔それらを〕捕らえ、それによって、だまし、ゆがめ、徐々に持ち込むために、このように欺き、ある種の魔法として変えるために利用する手段として眺める。なぜなら、他の者のもとの敬虔なものや聖なるものの何でも、彼らのもとで外なる手段になるからである。このようなことなどは、引き締め、強いる内なるものが何もないからである――このことを、いわば、(彼女たちは)知らない。