原典講読『霊界体験記』 3574,3575

(1) 原文

Quod omnia ab usu et ad usum creata sint

 

3574. Per ideas cogitationis loquutus cum spiritibus angelicis, quod nihil usquam in mundo creatum, quod non ex fine, ut{1} inde usus, et ex usu effectus, et sic ab usu et ad usum, creatum; loquutus primum de pulmonibus, quod ad usum formati sint, ut inserviant singulis actionibus, tum ut vitam dent{2} musculis, tum organis sensus, et quod se applicent ad singula imo singularissima actionum, hic usus omnium praeexistet, et praevisus et provisus debuit esse, finis est, ut totum corpus quoad actiones et sensus vivat, sic est commune, quod singuli usus spectant, ita quod usus sint fines medii, ad finem universalem, qui{3} est vita corporis: quod autem musculi et organa sensus, sicut visus, spectent usum communem, nempe visum internum, quare etiam ii ad usum et ex usu. Visus internus seu cogitatio, spectat finem communem, qui{4} est bonum societatis in communi et universali in terra, quare omnia cogitationis erunt usus ad eum finem tendentes, sic fines intermedii: cogitatio interior spectat commune bonum societatis et societatum, proinde

@1 ms. et (cf. indecem ad Commune) 『索引』のCommuneには次のようにあります。

Quod omnia, quae creata sunt, sint ex Eine, ex fine quod usus, et quod ex usu effectus, …

このように、「注」では手稿に et があるとしていますが、見当たりません、そして ut に変えていますが、この必要を私は認めません。

@2 sic J.F.I. Tafel; ms. det

@3 sic J.F.I. Tafel; ms. quae

@4 ms. quae

 

(2) 直訳

Quod omnia ab usu et ad usum creata sint すべてのものは役立ちからまた役立ちのために創造されたこと

3574. Per ideas cogitationis loquutus cum spiritibus angelicis, 思考の観念によって〔私は〕天使的な霊たちと話した、

quod nihil usquam in mundo creatum, 何も常に世の中に創造されなかったこと、

quod non ex fine, ut{1} inde usus, et ex usu effectus, et sic ab usu et ad usum, creatum; 目的からでなく、また☆ここから役立ち、また役立ちから結果、またこのように役立ちからまた役立ちのたちのために、創造されたもの。

☆ここは「また」(et)でよいと思います。「注」参照。

loquutus primum de pulmonibus, 最初に、肺について話した、

quod ad usum formati sint, ut inserviant singulis actionibus, tum ut vitam dent{2} musculis, tum organis sensus, et quod se applicent ad singula imo singularissima actionum, 役立ちのために形作られたこと、行動の個々のものに仕えるために、なおまた筋肉に、なおまた感覚器官にいのちを与えるために、またそれ自体行動の個々のもの、それどころか最も個々のものに適用させること、

hic usus omnium praeexistet, et praevisus et provisus debuit esse, finis est, ut totum corpus quoad actiones et sensus vivat, このすべての役立ちが先在する、また予見され、また備えられていなければならない、目的がある、全身が行動と感覚に関して生きているために、

sic est commune, quod singuli usus spectant, ita quod usus sint fines medii, ad finem universalem, qui{3} est vita corporis: そのように全般的なもの(共同のもの)である、個々のものが役立ちを眺めて(目指して)いる、そのように役立ちが中間の目的であること、普遍的な目的のために、それは身体のいのちである――

quod autem musculi et organa sensus, sicut visus, spectent usum communem, nempe visum internum, けれども、筋肉と感覚器官は、視覚のような、全般的な役立ちを眺めて(目指して)いる、すなわち、内なる視覚を、

quare etiam ii ad usum et ex usu. それゆえ、それらもまた役立ちのために、また役立ちから〔目指している〕。

Visus internus seu cogitatio, spectat finem communem, qui{4} est bonum societatis in communi et universali in terra, 内的な視覚、すなわち、思考は、全般的な目的を眺めて(目指して)いる、それは全般的なもの(共同のもの)、また地の中の普遍的なものの中の社会の善である、

quare omnia cogitationis erunt usus ad eum finem tendentes, sic fines intermedii: それゆえ、思考のすべてのものは彼の目的へ向かっている役立ちでなければならない、このように中間の(媒介として働く)目的――

cogitatio interior spectat commune bonum societatis et societatum, proinde 内的な思考は社会の共通の善と社会を眺めて(目指して)いる、したがって〔次の文に続く〕、

 

(3) 訳文

すべてのものは、役立ちから、役立ちのために、創造されたこと

 

3574. 思考の観念によって〔私は〕天使的な霊たちと、目的から、またここから役立ち、また役立ちから結果、またこのように役立ちからまた役立ちのたちのために創造されたものでないなら、これまでに何も世の中に創造されなかったことを話した。

最初に、〔私は〕肺について話した――行動の個々のものに仕えるために、なおまた筋肉なおまた感覚器官にいのちを与えるために、またそれ自体を行動の個々のもの、それどころか最も個々のものに適用させる役立ちのために形作られたことである。このすべての役立ちが、全身が行動と感覚に関して生きているために、その目的に先在し、予見され、備えられていなければならない。そのように全般的なものであり、身体のいのちという普遍的な目的のために、個々のものが役立ちを目指しており、そのように役立ちは中間の目的である。

けれども、視覚のような筋肉と感覚器官は、全般的な役立ちを、すなわち、内なる視覚を目指している。それゆえ、それらもまた役立ちのためにまた役立ちから目指している。内的な視覚すなわち思考は、全般的な目的を目指している――それは全般的なものであり、地上の普遍的なものの中の社会の善である。それゆえ、思考のすべてのものは彼の目的へ向かう、このように中間の目的へ向かう役立ちでなければならない――内的な思考は社会の共通の善と社会を目指している。したがって、

 

(1) 原文

3575. totius mundi spirituum et coeli, in altera vita, quare singula cogitationis interioris spectant, quae sunt usus medii; praeterea etiam in mundo inanimato et animato, omnia similiter spectant usum, ut variis modis inserviant homini. Ita nunc usus sunt, ad quos formata sunt omnia et singula, et ab interiori spectant exteriora, inde satis constare potest, quod finis universalissimus omnium sit Qui disponat omnia et singula, et Quod Ipse Qui disponit sit Finis a Quo et ad Quem omnia tendent ordine, et Quod Finis, Qui est Dominus, ita efficiat, ut omnes fines inferiores et usus, ordine SeIpsum spectent, et quod spectare nequicquam possint{1}, nisi ab Ipso; et quod Finis sit vita, constare [potest]{2} a finibus cujusvis hominis.

@1 ms. possit (vide indicem ad Dominis, Finis et Uses)〔『索引』ではpossitとなっています〕

@2 sic J.F.I. Tafel

 

(2) 直訳

3575. totius mundi spirituum et coeli, in altera vita, quare singula cogitationis interioris spectant, quae sunt usus medii; 霊たちの世界と天界の全体(のもの)は、来世の中の、それゆえ内的な思考の個々のものは眺めて(目指して)いる、それらは中間の役立ちである。

praeterea etiam in mundo inanimato et animato, omnia similiter spectant usum, ut variis modis inserviant homini. ほかにさらにまた生命のない世界の中の、また生命のある〔世界〕、すべてのものは同様に役立ちを眺めて(目指して)いる、いろいろな方法で人間に仕えるために。

Ita nunc usus sunt, ad quos formata sunt omnia et singula, et ab interiori spectant exteriora, 今や、そのように役立ちがある、それ〔役立ち〕のためにすべてと個々のものが形作られている、また内的なものから外的なものを眺めて(目指して)いる。

inde satis constare potest, ここから十分に明らかにすることができる、

quod finis universalissimus omnium sit Qui disponat omnia et singula, すべてのものの最も普遍的な目的であること、その方がすべての個々のものを配置する、

et Quod Ipse Qui disponit sit Finis a Quo et ad Quem omnia tendent ordine, また配置するその方自身が「目的」である、その方からまたその方のためにすべてのものが秩序へ向かう、

et Quod Finis, Qui est Dominus, ita efficiat, ut omnes fines inferiores et usus, ordine SeIpsum spectent, また「目的」が、その方は主である、そのようにひき起こす、すべてのさらに低い目的と役立ちを、秩序でその方ご自身を眺める(目指す)ように、

et quod spectare nequicquam possint{1}, nisi ab Ipso; また眺める(目指す)ことが少しもできない、その方からでないなら。

et quod Finis sit vita, constare [potest]{2} a finibus cujusvis hominis. また目的がいのちであることは、それぞれの人間の目的から明らかにすること〔ができる〕。

 

(3) 訳文

3575. 来世の中の、霊たちの世界と天界全体は、それゆえ、内的な思考の個々のものは中間の役立ちを目指している。ほかにさらにまた生命のない世界や生命のある世界のすべてのものは、いろいろな方法で人間に仕えるために、同様に役立ちを目指している。

さて、役立ちはそのようなものであり、その役立ち〕のためにすべてと個々のものが形作られ、内的なものから外的なものを目指している。ここから十分に明らかにすることができる――すべてのものの最も普遍的な目的は、すべての個々のものを配置する方であることである。配置するその方自身が「目的」であり、その方からまたその方のためにすべてのものが秩序へ向かう。主である「目的」が、すべてのさらに低い目的と役立ちを、秩序でその方ご自身を目指すようにひき起こし、その方からでないなら、目指すことが少しもできない。目的がいのちであることは、それぞれの人間の目的から明らかにすることができる。

原典講読『霊界体験記』 3576~3578

(1) 原文

3576. Nisi Dominus sit Finis, et omnia disponat ad fines, tunc nequaquam ulli constare potest, quomodo usus et fines forment viscera et naturalia, quae a nullo mortalium intelliguntur, nam usuum nullam habent ideam, nisi ab effectibus. Et quia usus et fines nusquam existere queant nisi ab organicis, et quod usus et fines sint vitae organicorum, inde constat, quod universum quoad ejus intima ad extima, sit organicum, et quod Dominus Solus Vita, sic ut universum plenum sit Domino. 1748, 15 Oct.

 

(2) 直訳

3576. Nisi Dominus sit Finis, et omnia disponat ad fines, tunc nequaquam ulli constare potest, 主が「目的」でないなら、またすべてのものを目的へ配置する、その時、決してだれにも明らかにすることができない、

quomodo usus et fines forment viscera et naturalia, quae a nullo mortalium intelliguntur, どのように役立ちと目的が内臓また自然的なものを形作っているか、それらは死ぬべきもののだれからも理解されない、

nam usuum nullam habent ideam, nisi ab effectibus. なぜなら、彼らは役立ちの観念を何も持たないからである、結果からでないなら。

Et quia usus et fines nusquam existere queant nisi ab organicis, また役立ちと目的は決して存在することができないからである、器官(有機体)からでないなら、

et quod usus et fines sint vitae organicorum, また役立ちと目的は器官のいのちのものである、

inde constat, quod universum quoad ejus intima ad extima, sit organicum, ここから明らかである、全世界はその最内部と最外部に関して、器官☆であること。

☆ここの「器官」は最大の人の器官ととらえてください。

et quod Dominus Solus Vita, sic ut universum plenum sit Domino. また、主おひとりがいのちであること、このように全世界が主で満たされている。

1748, 15 Oct. 1748年10月15日。

 

(3) 訳文

3576. 主が「目的」でなく、すべてのものを目的へと配置しないなら、その時、どのように役立ちと目的が内臓や自然的なものを形作っているか、だれも決して明らかにすることができず、それらは死すべきだれからも理解されない。なぜなら、彼らは結果からでないなら役立ちの観念を何も持たないからである。役立ちと目的は〔身体の〕器官からでないなら決して存在することができないからである。役立ちと目的は器官のいのちに属すものである。ここから、全世界はその最内部と最外部に関して、〔最大の人の〕器官であること、また、主おひとりがいのちであり、このように全世界が主で満たされていることが明らかである。1748年10月15日。

 

(1) 原文

3577. Constat itaque quod nusquam usus in universo separari queat ab organicis, inde fluit [usus], quare usus ultimorum in natura, fluunt ab usibus interiorum organicorum―usus{1} separatus ab organicis in universo creato non datur-ita{2} necessario a Domino; [2] at quod primum videri{3} omnes usus ab ultimis, factum quia talis homo, ut per sensualia instruatur, sed ab externis ad interiora patet visus, per remotionem exteriorum, seu{4} quasi per mortem eorum, dum enim remota sunt externa, patent interna, et sic adhuc interiora, remotis illis{a}, sic ut nulla sint externa: ita per remotiones aut rejectiones in tergum interiorum{5}, via a posteriori ad priora, datur, quae homini est familiaris. 1748, 15 Oct.

@1 ms. organicorum: usus

@2 ms. datur, ita

@3 sic ms.; vide praefationem hujus editonis sub capite “Idiosyncrasies”

@4 sic J.F.I. Tafel; ms. sed

@5 ms. interiora

@a h.e. interioribus (cf. indecem ad Uses et Vita; … nisi per remitiones seu rejectiones, sicut per mortem exteriorum, et sic porro)

 

(2) 直訳

3577. Constat itaque quod nusquam usus in universo separari queat ab organicis, inde fluit [usus], そこで、明らかである、全世界の中の役立ちは決して器官から分離されることができないこと、ここから〔役立ちが〕流れ出る、

quare usus ultimorum in natura, fluunt ab usibus interiorum organicorum― それゆえ、自然の中の最終的な役立ちは、器官の内的な役立ちから流れ出ている――

usus{1} separatus ab organicis in universo creato non datur- 器官から分離された役立ちは創造された全世界の中に存在しない――

ita{2} necessario a Domino; そのように、必然的に、主から〔存在する〕。

[2] at quod primum videri{3} omnes usus ab ultimis, factum quia talis homo, ut per sensualia instruatur, しかし、(そのことは)最初に見られること、すべての役立ちは最終的なものから、人間がこのような者につくられたからである、感覚的なものによって教えられるように、

sed ab externis ad interiora patet visus, per remotionem exteriorum, seu{4} quasi per mortem eorum, しかし、外なるものから内なるものへ視覚は開かれている、外的なものの移動(除去)によって、すなわちいわばそれらの死によって、

dum enim remota sunt externa, patent interna, et sic adhuc interiora, remotis illis{a}, sic ut nulla sint externa: というのは、外なるものが遠ざけられる時、内なるものが開かれる(見える)、またこのようにさらに内的なものが、それらで遠ざけられて、そのように外なるものが何もない、

ita per remotiones aut rejectiones in tergum interiorum{5}, via a posteriori ad priora, datur, quae homini est familiaris. そのように内的なものの背後の中へ移動(除去)または捨てることによって、後ろのものから前のものへの道が、与えられる、それは人間によく知られている(親しい)。

1748, 15 Oct. 1748年10月15日。

 

(3) 訳文

3577. そこで、全世界の役立ちは決して器官から分離されることができず、ここから〔役立ちが〕流れ出ていることが明らかである。それゆえ、自然の中の最終的な役立ちは、器官の内的な役立ちから流れ出ている――器官から分離された役立ちは創造された全世界の中に存在しない――そのように、必然的に、主から〔存在する〕。

[2] しかし、最初に、すべての役立ちは最終的なものから見られる――人間が感覚的なものによって教えられるように、このような者につくられたからである。しかし、外なるものから内なるものへ視覚は、外的なものの除去によって、すなわち、いわばそれらの死によって、開かれている。というのは、外なるものが遠ざけられる時、内なるものが開かれ(見え)、それらが遠ざけられて、そのように外なるものが何もない時、このようにさらに内的なものが開かれ(見え)るからである。そのように内的なものの背後へ移動させるかまたは捨てることによって、後ろのものから前のものへの道が与えられ、それは人間によく知られている。1748年10月15日。

 

(1) 原文

3578. Sed usque non rejiciuntur prorsus externa, et morti danda, ut nihili sint, sed a Domino disponuntur, ut obsequiosa sint interioribus, et sic porro Ipsi, quae obsequia tanta varietate sunt, ut indefinita, varietatum genera et species, et sic porro dantur; obsequia qualia [sunt] repraesentantur in altera vita tam per colores, sicut Iridis, quam per odores, sicut florum, tum per sphaeras, quibus illico percipiuntur quales sunt, tum per imagines visualium similes, praeterea etiam per perceptionum alia genera, quae varietates solum ex obsequiis externorum per interiora fluunt. 1748, 15 Oct. De his quae scripta sunt, tam per ideas cogitationis, etiam interiores, quam per loquelam communicatam mihi [edoctus sum].

 

(2) 直訳

3578. Sed usque non rejiciuntur prorsus externa, et morti danda, ut nihili sint, しかしそれでも、外なるものはまったく捨てられない(退けられない)、また死へ渡され(do)〔ない〕、何もないように、

sed a Domino disponuntur, ut obsequiosa sint interioribus, et sic porro Ipsi, しかし、主により配置される、内的なものに従順であるように、またこのようにさらにその方に、

quae obsequia tanta varietate sunt, ut indefinita, varietatum genera et species, et sic porro dantur; その従順な行為(役立つこと)はそれほど多くのものがある、無限なもののように、多様性(変化)の属と種が、等々、存在する。

obsequia qualia [sunt] repraesentantur in altera vita tam per colores, sicut Iridis, quam per odores, sicut florum, 従順な行為(役立つこと)がどんなものか、来世の中で表象された、色によっても、虹のような、においによっても、花のもののような、

tum per sphaeras, quibus illico percipiuntur quales sunt, なおまた、スフェアによって、それらで、直ちに、どんなものであるか知覚される、

tum per imagines visualium similes, praeterea etiam per perceptionum alia genera, なおまた視覚による同様の映像によって、ほかにさらにまた他の種類の知覚によって、

quae varietates solum ex obsequiis externorum per interiora fluunt. それらの多様性(変化)は、単に外なるものの従順な行為(役立つこと)から、内的なものを通して流入する。

1748, 15 Oct. 1748年10月15日。

De his quae scripta sunt, tam per ideas cogitationis, etiam interiores, quam per loquelam communicatam mihi [edoctus sum]. これらについて、それらは〔ここに〕書かれた、思考の観念によっても、さらにまた内的なもの、話しによっても、私に伝達された〔私は教えられた〕。

 

(3) 訳文

3578. しかしそれでも、外なるものは何もないように、まったく捨てられも、死へ渡されもしない。しかし、主により、内的なものに、またこのようにさらにその方に役立つように配置される。その役立つことには、無限なもののように、それほど多くのものがあり、多様な種属と種類のものなど存在する。役立つことがどんなものか、来世で、虹のような色によっても、花のかおりによっても、なおまた、直ちに、どんなものであるか知覚されるスフェアによっても、なおまた視覚による同様の映像によって、ほかにさらにまた他の種類の知覚によって表象された。それらの多様性は、単に外なるものの役立つことから、内的なものを通して流入する。1748年10月15日。

〔ここに〕書かれたものについて、〔私は〕思考の観念によっても、さらにまた内的なものによっても、私に伝達された話しによっても〔教えられた〕。