(1) 原文
De plebe, rusticis, et talibus
3531. Ad latus dextrum quasi a quodam profundo exsurgebat volumen seu fluctus, qui sunt populi, in altera vita tales undae, seu volumina sunt populi, ut passim prius [277, 2678], ii volumatim ita exsurgebant, quasi singultim crasse, vocabam id kluncka{a}, erat klunckewis{b}; miratus quinam essent, dictum quod sint ex plebe, quacunque indocta, non prava, ut qui latrones, insidiosi, dolosi, maligni, sed alii qui magna copia sunt, sicut rustici simplices, cum quibus loquutus, et nihil praeterea sciebant, quam quod sciant Dominum, cujus nomini se commendarent, alia nesciebant, ita indocti prae aliis, modo quid fidei, illud tunc sciebant. Alii similis generis subibant pari modo, sed eorum singultus quasi, seu motus voluminis eorum singultibus similis, citior, ii exsurgebant ad latus dextrum proxime: tum alii qui adhuc citius, exsurgebant per pedem, per corpus, usque in cerebrum, quos percipiebam esse eos, qui magis de cognitionibus fidei norunt in vita, ita ad varias provincias interiorum corporis pertinebant. Ita tres varietates eorum erant, qui paene{1} nihil norunt in vita, quam quod Dominum adorent, alii qui aliquid magis de fide callent, tum qui adhuc magis: ita collecti ex omni populo tali, qui simplices in fide sunt: audivi etiam eos qui a latere, nam legebant orationem Domini, ita simpliciter ut vix esset sensus literae, sed usque talis ut aperiri possent interiora; etiam sentire dabatur, ex odore fimi juvencorum aut pecudum, quod tales essent qui et quae domestica sua curant, suas pecudes, juvencos, et similia.
@1 imperfectum in ms.
@a h. e. haustum〔〔ゴクリと〕飲むこと、haurio(汲む)に由来する⇒飲むこと、のみ込むこと〕
@b h. e. haustus modo vel haustibus どちらもスウェーデン語
(2) 直訳
De plebe, rusticis, et talibus 庶民、田舎者、またこのような者について
3531. Ad latus dextrum quasi a quodam profundo exsurgebat volumen seu fluctus, qui sunt populi, 右側から、いわばある種の深い所から、塊りまたは波が起こった、それは人々であった、
in altera vita tales undae, seu volumina sunt populi, ut passim prius [277, 2678], 来世の中でこのような波が、すなわち人々の塊りが〔見られる〕、しばしば前に〔見られた〕ように〔277, 2678〕、
ii volumatim ita exsurgebant, quasi singultim crasse, vocabam id kluncka{a}, erat klunckewis{b}; 彼らはうねるようにそのように起きた、いわば粗野にあえいで、私はそれをkluncka(ゴクゴク飲むこと)と呼んだ、klunckewis(ゴクゴク飲むよう)であった。
miratus quinam essent, だれであったかいぶかった。
dictum quod sint ex plebe, quacunque indocta, non prava, ut qui latrones, insidiosi, dolosi, maligni, 庶民からであることが言われた、だれでも無学な者、邪悪でない、その者は強盗のような、裏切る者、狡猾な者、悪意のある者、
sed alii qui magna copia sunt, sicut rustici simplices, しかし、他の者たちは、その者は大多数である、田舎者の単純な者のような、
cum quibus loquutus, et nihil praeterea sciebant, quam quod sciant Dominum, cujus nomini se commendarent, それらの者と話した、また何もほかに知らなかった、主を知っていること以外に、その方の名前に自分自身をゆだねる、
alia nesciebant, ita indocti prae aliis, modo quid fidei, illud tunc sciebant. 他のことを知らなかった、そのように他の者よりの無学〔であった〕、単に何が信仰のものか、それを、その時、知っていた。
Alii similis generis subibant pari modo, 他の者たち、種類の同様の者が、のぼった、等しい(par)方法で、
sed eorum singultus quasi, seu motus voluminis eorum singultibus similis, citior, しかし、彼らのいわばあえぎは、すなわち、彼ら波のような動きは、同様のあえぎで〔あり〕、さらに速い、
ii exsurgebant ad latus dextrum proxime: 彼らは、右側に、最も近くに起きた――
tum alii qui adhuc citius, exsurgebant per pedem, per corpus, usque in cerebrum, なおまた、他の者たちが、その者はさらに速く、足を通って起きた、身体を通って、脳の中へまでも、
quos percipiebam esse eos, qui magis de cognitionibus fidei norunt in vita, その者たちを私は知覚した、彼ら(を)であること、その者は信仰の認識(知識)についてさらに知っていた、〔世の〕生活の中で、
ita ad varias provincias interiorum corporis pertinebant. そのように身体の内的ないろいろな領域に属していた。
Ita tres varietates eorum erant, このように彼らの三つの多様性(変化)があった、
qui paene{1} nihil norunt in vita, quam quod Dominum adorent, その者は生活の中でほとんど何も知らなかった、主を崇拝すること以外に、
alii qui aliquid magis de fide callent, tum qui adhuc magis: 他の者たちは、その者は信仰についてさらに何らかのものを知っている、なおまた、その者はなおさらさらに〔知っている〕――
ita collecti ex omni populo tali, qui simplices in fide sunt: そのようにこのようなすべての人々から集められた〔者であり〕、その者は信仰の中で(として)単純な者たちである――
audivi etiam eos qui a latere, さらにまた私は彼らを聞いた、その者は脇に〔いた〕、
nam legebant orationem Domini, ita simpliciter ut vix esset sensus literae, なぜなら、主の祈りを読んだからである、そのように単純に、ほとんど文字どおりの意味でなかった(やっと文字どおりの意味で)ように、
sed usque talis ut aperiri possent interiora; しかしそれでも、このようなもの〔であった〕、内的なものが開かれることができるような。
etiam sentire dabatur, ex odore fimi juvencorum aut pecudum, さらにまた感じることが与えられた、雌牛または小家畜(ヒツジ)の糞のにおいから、
quod tales essent qui et quae domestica sua curant, suas pecudes, juvencos, et similia. このような者であった、その者とその者(女)は自分の家事を、自分の小家畜(ヒツジ)、雌牛、また同様のものを気にかける(世話をする)。
(3) 訳文
庶民、田舎者、このような者について
3531. 右側から、いわばある種の深い所から、塊りまたは波が起こった、それは人々であった。しばしば前に〔見られた〕ように〔277, 2678番〕、来世で、このような波すなわち人々の塊りが〔見られる〕。彼らは、うねるように、いわば粗野にあえいで、そのように起き上がった。私はそれをkluncka(ゴクゴク飲むこと)と呼んだ、klunckewis(ゴクゴク飲むよう)であった。だれであったかいぶかった。庶民からの、だれも無学であり、強盗、裏切る者、狡猾な者、悪意のある者のような邪悪でないであることが言われた。しかし、大多数の他の者たちは、単純な田舎者のようであった。それらの者と話し、彼らは主を知っていること、その方の名前に自分自身をゆだねること以外に、ほかに何も知らなかった。他のことを知らなかった、そのように他の者よりの無学〔であったが〕、その時、何が信仰のものかそのことだけを知っていた。
同様の種類の他の者たちが、等しい方法で、のぼった。しかし、彼らのいわばあえぎは、すなわち、彼ら波のような動きは、同じようなあえぎで〔あり〕、さらに速かった。彼らは、右側に、最も近くに起き上がった――なおまた、他の者たちが、さらに速く、足を通って、身体を通って、脳へまで、起き上がった。その者たちを私は、〔世の〕生活の中で信仰の知識についてさらに知っていた者たちである、と知覚した。そのように身体の内的ないろいろな領域に属していた。
このように三つの多様なものが彼らにあった――生活の中で、主を崇拝すること以外にほとんど何も知らなかった者〔がいた〕。信仰についてさらに何らかのものを知っている他の者たち〔がいた〕、なおまた、なおさらさらに〔知っている〕者たち〔がいた〕――そのようにこのようなすべての人々から集められた〔者であり〕、その者は信仰において単純な者たちである――さらにまた私は脇に〔いた〕者を聞いた、なぜなら、主の祈りを、やっと文字どおりの意味で、そのように単純に読んだからである。しかしそれでも、内的なものが開かれることができるようなもの〔であった〕。さらにまた、牛または小家畜の糞のにおいから感じることが与えられた、その男とその女は、自分の家事〔にいそしみ〕、自分の小家畜、牛、また同様のものの世話をするような者であった。
(1) 原文
3532. Quod eorum loquelam attinet, tenebantur multi, et omnes qui simul venerunt, simul loqui, sed crasse, sic ne dissideant eorum interiora ab exterioribus, tenentur statim simul loqui, non unus aliter ac alius, quamvis nulla societas, sed usque omnes eadem loqui et cogitare, ut sic initiarentur: postea audivi quoque ab iis et talibus, qui propius lateri, loquelam sonoram in societate seu gyro, sed crassiorem: tum quoque celeriorem, sic ut per paucum temporis initientur, ut esse possint in societatibus spirituum bonorum; postea cum instructi in societatibus spirituum angelicorum, et sic porro: [2] eorum conscientia et perceptio boni communicata mihi, nempe amor eorum conjugialis, qui talis erat ut se amarent mutuo, sicut conjuges, sed erat simplex, ejus perceptionem non describere possum ob simplicitatem rudem, loquutus cum iis, de amore conjugiali, et dicebant se nescire an conjux amaret se, partim dicebant, sed ex perceptione mecum communicata nosse datum quod amaverint, et adulteria si non abhorruerint, usque ab iis abstinuerint ex lege quadam conscientiae quam nunc dicunt se non scire, modo quod non voluerint, et inde non potuerint.
(2) 直訳
3532. Quod eorum loquelam attinet, tenebantur multi, et omnes qui simul venerunt, simul loqui, sed crasse, 彼らの話し方については、多くの者が、またすべての者が、その者は一緒にやって来た、同時に話すことに保たれる、しかし、粗野に、
sic ne dissideant eorum interiora ab exterioribus, このように、彼らの内的なものが外的なものから異ならないように、
tenentur statim simul loqui, non unus aliter ac alius, quamvis nulla societas, 直ちに、同時に話すことが保たれる、ある者が他の者〔から異ならないように〕、そして他の社会(交際)、たとえ何も社会(交際)がなくても、
sed usque omnes eadem loqui et cogitare, ut sic initiarentur: しかしそれでも、すべての者は同じことを話すことまた考えること、そのように導かれるために――
postea audivi quoque ab iis et talibus, qui propius lateri, loquelam sonoram in societate seu gyro, sed crassiorem: その後、私は彼らからまたこのような者から聞いた、その者は脇のさらに近くに〔いた〕、共同体または旋回の中の音声の話し方を、しかし、さらに粗野な――
tum quoque celeriorem, sic ut per paucum temporis initientur, ut esse possint in societatibus spirituum bonorum; なおまたさらに速いものもまた、そのようにわずかな時間によって導かれる、善良な霊たちの社会の中にいることができるように、
postea cum instructi in societatibus spirituum angelicorum, et sic porro: その後、教えられるとき、天使的な霊たちの社会の中に〔いることができるように〕、等々――
[2] eorum conscientia et perceptio boni communicata mihi, 彼らの良心と善の知覚が私に伝達された、
nempe amor eorum conjugialis, qui talis erat ut se amarent mutuo, sicut conjuges, すなわち、彼らの結婚愛、それはこのようなものであった、互いに相互に愛するような、そのように配偶者を、
sed erat simplex, ejus perceptionem non describere possum ob simplicitatem rudem, しかし、単純〔なもの〕であった、その知覚(されたもの)をおおざっぱな(粗雑な)単純さのために私は述べることができない、
loquutus cum iis, de amore conjugiali, et dicebant se nescire an conjux amaret se, 彼らと話した、結婚愛について、また配偶者が互いに(自分たち自身を)愛しているか互いに知らないことを言った、
partim dicebant, sed ex perceptione mecum communicata nosse datum quod amaverint, 部分的に(一部は)言った、しかし、私に伝達された知覚から知ることが与えられた、彼らが愛したこと、
et adulteria si non abhorruerint, また、姦淫は、もし忌み嫌わないなら(たとえ忌み嫌わなくても)、
usque ab iis abstinuerint ex lege quadam conscientiae quam nunc dicunt se non scire, それでも、彼らによりある種の良心の法律から慎まれる、それ〔法律〕を、今、自分自身は知らないことを言っている、
modo quod non voluerint, et inde non potuerint. 単に、〔姦淫を〕欲しないこと、またここからできない。
(3) 訳文
3532. 彼らの話し方については、多くの者が、また一緒にやって来たすべての者が、同時に話すことに、しかし、粗野に、このように、彼らの内的なものが外的なものから異ならないように保たれる。ある者が他の者と、たとえ何も交際がなくても、直ちに、そして他の交際〔から異ならないように〕同時に話すことに保たれる。しかしそれでも、そのように導かれるために、すべての者は同じことを話し、考える。
その後、私は、彼らから、また脇のさらに近くにいた者から、共同体または旋回の中の音声の話し方を、しかし、さらに粗野な話し方を聞いた――なおまた、善良な霊たちの社会の中にいることができるように、その後、天使的な霊たちの社会の中に〔いることができるように〕教えられるとき、わずかな時間によって導かれるさらに速いものもまた聞いた、等々――
[2] 彼らの良心と善の知覚が私に伝達された。すなわち、彼らの結婚愛であり、それは、互いに、そのように配偶者を相互に愛するようなものであった。しかし、単純〔なもの〕であり、おおざっぱな単純さのために私はその知覚されたものを述べることができない。彼らと結婚愛について話し、彼らは配偶者が互いに(自分たち自身を)愛しているか互いに知らない、と言った。一部を言ったが、しかし、私に伝達された知覚から、彼らが愛したことを知ることが与えられた。また、姦淫は、たとえ忌み嫌わなくても、それでも、彼らによりある種の良心の法律から慎まれ、その法律を、今、自分自身は知らない、単に、〔姦淫を〕欲しない、またここからできない、と言っている。