(1) 原文
3484. Quare ne tenerer in ultimis iis{1}, et finitissimis{2}, a Domino, data mihi notio est formarum quae transcendunt formas geometricas, nam geometria terminatur in circulo, et curvis, quae se ad circulum referunt, quae sunt modo terrestria, et ne hilum quidem atmospherica infima, ne quidem aquea: ex formis istis infimis seu terrestribus per remotiones imperfectionum, ut quae causantur gravitatem, quietem, frigus, et sic porro, datum communissime percipere formas quae talibus non laborarent: et quia usque remanebant, adhuc formas, quae minus laborarent, et sic quae adhuc minus, sic ut darentur tandem formae, in quibus non concipi posset nisi centrum in quocunque puncto, sic ut constaret ex meris centris, inde omnes circuli peripheriae{3}, quarum omnia puncta usque centra referrent, et a centris respicerent jugiter similia: [2] quare remota forma infima, in qua termini isti, significantes terminos spatii, et temporis, tandem viderem me, transferri in formas, quae fere absque terminis, ita absque spatiis et temporibus: sed omnes hae formae usque finitae sunt, quia earum idea concipi potest, per quandam amotionem eorum quae magis finita sunt, sed usque manent finita, quare omnes tales formae usque sunt intra naturam, et sunt absque vita, quare etiam quamdiu mens in talibus formis se detinet seu detinetur, [constat,] quod usque sit absque vita, at quae intra seu supra eas sunt, sunt viva, a Domino, sed usque organica, quia in se nihil vitae habent, sicut formae intra naturam; quare nusquam quis per remotionem quamcunque aliquem conceptum habere potest de formis quae intra naturales, sicut nunc percipio, cum de formis scripserim, in folio [3482 seqq.], quod tandem fassus, quod intra subtilissimas naturae dentur formae spirituales, nusquam perceptibiles. 1748, 5 Oct.
@1 ms. ultimis, iis, quae
@2 imperfectum in ms.
@3 ms. cilculi, peripheriae
(2) 直訳
3484. Quare ne tenerer in ultimis iis{1}, et finitissimis{2}, a Domino, それゆえ、私がそれらの最後のもの、また最も限定された(有限な)ものの中に保たれないように、主により、
data mihi notio est formarum quae transcendunt formas geometricas, 私に形の概念が与えられた、それは幾何学の形を越え(超え)ている、
nam geometria terminatur in circulo, et curvis, quae se ad circulum referunt, なぜなら、幾何学は円の中に終結する(境界となる)からである、また曲線〔の中に〕、それは円に関係する、☆
☆この文「幾何学・・・」は何を言っているのか私に意味がわかりません。「運動」の範囲を規定する「形」が「円」である、と言いたいのかもしれませんが、舌足らずです。
quae sunt modo terrestria, et ne hilum quidem atmospherica infima, ne quidem aquea: それらは単に地上的なものである、また決して最低の気体(大気のもの)でもない、水のもの〔形〕でもない――☆
☆ここも前の文の「円の形」と関連させると意味がわかりません、(前の文がなければ、ややわかる気もします)
ex formis istis infimis seu terrestribus per remotiones imperfectionum, それらの最も低いまたは地上的な形から、不完全なものの遠ざけること(除去)によって、
ut quae causantur gravitatem, quietem, frigus, et sic porro, それらが重力を、休息(静止)を、冷たさ等々をひき起こしている(原因となっている)ように☆、
☆スヴェーデンボリの哲学(考え)からは「運動」が物事の根源であり、その最終的なもの(限界となっているもの)が重力であり、(運動の)静止であり、(活動の熱の終わりである)冷たさであるようです。
datum communissime percipere formas quae talibus non laborarent: 最も全般的に形を知覚することが与えられた、それらはこのようなもので苦労しない(被らない)――
et quia usque remanebant, adhuc formas, quae minus laborarent, et sic quae adhuc minus, また、それでも残ったので、依然として形が、それはより少なく苦労する(被る)、またこのようにそれらはさらに少なく、
sic ut darentur tandem formae, in quibus non concipi posset nisi centrum in quocunque puncto, そのように、最後に形が存在する、それらの中に、それぞれの点(位置)の中に☆中心でないなら、抱かれることができない、
☆「形の中のそれぞれの点」が何を意味するのか、私にはわかりません。
sic ut constaret ex meris centris, そのように中心☆だけから構成される(成り立っている)、
☆「運動」の外枠として「円」(の形)を想定したときのその円の中心でしょう。
inde omnes circuli peripheriae{3}, quarum omnia puncta usque centra referrent, ここからすべての円の周辺(周縁部)は、それらのすべての点はそれでも中心を表わしている(=中心である)、☆
☆ここの「表わしている(=中心である)」はこの訳語でよいかわかりません、こうすると、周辺のそれぞれの点が(さらにまた)「中心」でもあることになります。
et a centris respicerent jugiter similia: また、中心から常に同様のものを眺めている――
[2] quare remota forma infima, in qua termini isti, significantes terminos spatii, et temporis, それゆえ、最低の形で遠ざけられて(除去されて)、その中にそれに制限された(境界とされた)、空間の、また時間の境界(限界)を意味している、
tandem viderem me, transferri in formas, quae fere absque terminis, ita absque spatiis et temporibus: 最後に、私は私を見た、形の中へ運ばれること、それはほとんど境界(限界)なしの〔ものである〕、そのように空間と時間なしの――
sed omnes hae formae usque finitae sunt, しかし、これらすべての形はそれでも(やはり)有限なものである、
quia earum idea concipi potest, per quandam amotionem eorum quae magis finita sunt, それらの観念は抱かれることができるからである、ある種のそれらの除去によって、それらはさらに有限なものである、
sed usque manent finita, しかし、それでも(やはり)有限なものをとどめる(残す)、
quare omnes tales formae usque sunt intra naturam, et sunt absque vita, それゆえ、このようなすべての形はそれでも自然の内にある、またいのちなしである。
quare etiam quamdiu mens in talibus formis se detinet seu detinetur, [constat,] quod usque sit absque vita, それゆえ、さらにまた心がこのような形の中にそれ自体を保つまたは保たれるかぎり、〔明らかである〕やはりいのちなしであること、
at quae intra seu supra eas sunt, sunt viva, a Domino, sed usque organica, しかし、それらがそれらの内にまたは上にある〔かぎり〕、生きている、主から、しかしやはり有機体(器官)〔である〕。
quia in se nihil vitae habent, sicut formae intra naturam; それ自体の中に(本質的に)いのちのものを何も持たないからである、自然の内の形のように。
quare nusquam quis per remotionem quamcunque aliquem conceptum habere potest de formis quae intra naturales, それゆえ、決してだれかが遠ざけること(除去)のどんなものによっても形についての何らかの概念を持つことができない、それらは自然の内に〔ある〕、
sicut nunc percipio, cum de formis scripserim, in folio [3482seqq.], 今、私が知覚するように、形について私が書いていたとき、紙の中に〔3482以降〕、
quod tandem fassus, quod intra subtilissimas naturae dentur formae spirituales, nusquam perceptibiles. そのことを最後に〔私は〕認めた、自然の最も透徹した(鋭い)ものの内に霊的な形が存在すること、決して知覚できない。
1748, 5 Oct. 1748年10月5日。
(3) 訳文
3484. それゆえ、私がそれらの最後のもの、また最も有限なものの中に保たれないように、主により、私に幾何学の形を超えている形の概念が与えられた。なぜなら、幾何学は円の中に、また円に関係する曲線の中に終結するからである。それらは単に地上的なものであり、決して最低の大気の形でも、水の形でもない――それらの最低のまたは地上的な形から、それらが重力、静止、冷たさなどをひき起こしているために、不完全なものを遠ざけることによって、このようなものを被らない最も全般的な形を知覚することが与えられた――
また、それでも、依然としてあまり被らない形が残ったので、このように最後に、さらに被らない、形が存在し、それらの中に、それぞれの点の中に中心しか、把握されることができない。そのように中心だけから構成されている。ここからすべての円の周縁部は、それらのすべての点は、それでも中心であり、常に中心から同様のものを眺めている――
[2] それゆえ、最低の形が遠ざけられたとき、空間と時間の境界を意味するものの中に制限された。最後に、私は、ほとんど境界ないそのように空間と時間のない形の中へ私が運ばれていること見た――しかし、これらすべての形はやはり有限なものである。それらの観念は、さらに有限なものであるそれらのある種の除去によって把握されることができるからである。しかし、それでも有限なものを残している。それゆえ、このようなすべての形はそれでも自然の内にあり、いのちがない。それゆえ、さらにまた心がこのような形の中にそれ自体を保つまたは保たれるかぎり、やはりいのちがないこと〔が明らかである〕。しかし、それらがそれらの内にまたは上にある〔かぎり〕、主から生きている、しかしやはり有機体〔である〕。自然の内の形のように、それ自体の中に(本質的に)いのちに属すものを何も持たないからである。
それゆえ、だれかがどんなに遠ざけても、今、形について私が紙の中に書いていたとき〔3482番以降〕、私が知覚するように、決して自然の内に〔ある〕形についての何らかの概念を持つことができない。〔私は〕そのことを最後に、自然の最も透徹したものの内に、決して知覚できない霊的な形が存在することを認めた。1748年10月5日。