(1) 原文
3477. Exinde fluit, quod quidam etiam inducunt sibi ratiocinari ex tempore de mundi creatione, et sic de Deo, quid fecerit ante creationem mundi, et quia non aliam notionem habent quam temporis, quidam dicunt tunc cogitavisse quomodo crearet mundum, et similia quae in mundo, quomodo praevideret et provideret omnia et singula; inde absurditates deducunt, et eam, qui corporei prorsus sunt{1}, quod Deus exstiterit cum mundo, sic naturam esse Deum, seu Deum exstitisse ex natura; praeter alia.
@1 ms. sit nisi cum J.F.I. Tafel legeris fit
(2) 直訳
3477. Exinde fluit, このゆえに流れ出る、
quod quidam etiam inducunt sibi ratiocinari ex tempore de mundi creatione, ある者もまた自分自身に世の創造について時間から推論することを導き出したこと、
et sic de Deo, quid fecerit ante creationem mundi, またこのように神について、世の創造の前に何を行なったか、
et quia non aliam notionem habent quam temporis, また、他の概念を持たなかったからである、時間のもの以外に、
quidam dicunt tunc cogitavisse quomodo crearet mundum, et similia quae in mundo, ある者は言っている、その時、考えたこと、どのように世を創造したか、また同様の(同じ)ものを、それらは世の中に〔ある〕、
quomodo praevideret et provideret omnia et singula; どのように、すべてと個々のものを先見するか、また備えるか、
inde absurditates deducunt, et eam, qui corporei prorsus sunt{1}, ここから不合理さ(ばかばかしさ)を導き出す(演繹する)、またそれらを、その者はまったく形体的のものである、
quod Deus exstiterit cum mundo, sic naturam esse Deum, seu Deum exstitisse ex natura; 神は世とともに存在するようになった、このように自然は神であった、すなわち、神は自然から存在するようになっていたこと、
praeter alia. ほかに他のこと。
(3) 訳文
3477. このゆえに、ある者もまた自分自身に世の創造について時間から、またこのように神について、世の創造の前に何を行なったか、推論することを導き出したことが流れ出ている。時間に属す概念しか持たなかったからである。ある者は言っている――その時、世を、また世の中にあるのと同じものを、どのように創造したか、すべてと個々のものを、どのように先見し、備えるか、考えたことである。ここから、まったく形体的な者は、不合理なものを、また神は世とともに存在するようになった、このように自然は神であった、すなわち、神は自然から存在するようになったことを、ほかに他のことも導き出している。
(1) 原文
3478. Quidam corporei spiritus cum essent in ea phantasia [dicebant], quod tempus ab aeterno non percipere possent, nam quod aeternum venturum hoc percipiunt ab eo quod nullus sit finis temporis, sic quod tempus absque fine; sed quod tempus ab aeterno non concipiunt, et cum ratiocinia extendunt illuc, tunc cadunt in tales absurditates, inde confirmant se naturalistae quam maxime, quod natura sit Deus, et ex natura Deus.
(2) 直訳
3478. Quidam corporei spiritus cum essent in ea phantasia [dicebant], quod tempus ab aeterno non percipere possent, ある形体的な霊は、その幻想の中にいたとき、〔彼らは言った〕、永遠から時間を知覚することができなかったこと、
nam quod aeternum venturum hoc percipiunt ab eo quod nullus sit finis temporis, sic quod tempus absque fine; なぜなら、やって来ることになる(未来の)永遠を、これをそのことから知覚する(認める)こと、時間の終わりが何もないこと、このように終わりなしの時間を〔知覚する〕こと、
sed quod tempus ab aeterno non concipiunt, et cum ratiocinia extendunt illuc, tunc cadunt in tales absurditates, しかし、永遠からの時間を〔心に〕抱かないこと、また推論がそこへ伸びる(広がる)とき、その時、このような不合理さ(ばかばかしさ)の中へ落ち込むからである、
inde confirmant se naturalistae quam maxime, quod natura sit Deus, et ex natura Deus. ここから自然主義者たちは自分自身に最大によりも(=できるかぎり最大に)確信する、自然が神であること、また自然から神が〔存在する〕。
(3) 訳文
3478. ある形体的な霊は、その幻想の中にいたとき、永遠から時間を知覚することができなかったと言った。なぜなら、やって来ることになる永遠を、時間の終わりが何もないこと、このように終わりなしの時間を認めるからである。しかし、永遠からの時間を〔心に〕抱かず、推論がそこへ進む時、不合理なようなものの中へ落ち込んでしまう。ここから自然主義者たちは自分自身に、自然が神であり、自然から神が存在することを、できるかぎり最大に確信している。
(1) 原文
3479. Inde constare potest, quomodo cadunt homines in nefanda principia, et in diras phantasias, cum a philosophicis, materialibus, sensualibus, corporeis, imo naturalibus, ita a finitis, magis qui a finitissimis, ratiocinantur de spiritualibus et coelestibus, et magis de Divinis, quod fluit inde quia non in vera fide, quod Dominus ducat cogitata omnia et singula, sed ii semet ducant, nam talia ex proprio exurgunt.
(2) 直訳
3479. Inde constare potest, ここから明らかにすることができる、
quomodo cadunt homines in nefanda principia, et in diras phantasias, どのように人間が極悪な原理の中に、また恐ろしい幻想の中に落ち込むか、
cum a philosophicis, materialibus, sensualibus, corporeis, imo naturalibus, ita a finitis, 哲学のもの(議論・論証・主張)、物質のもの、感覚的なもの、形体的なものから、それどころか自然的なもの、そのように有限なものから、
magis qui a finitissimis, ratiocinantur de spiritualibus et coelestibus, et magis de Divinis, さらに、その者は最も有限なものから、霊的なものと天界的なものについて推論する、またさらに神的なものについて、
quod fluit inde quia non in vera fide, quod Dominus ducat cogitata omnia et singula, sed ii semet ducant, ここから流れ出ること、真の信仰の中に〔い〕ないからである、主がすべてと個々の考えを導くこと、しかし彼らは自分自身を導く、
nam talia ex proprio exurgunt. なぜなら、このようなものを〔自分の〕固有のものから押し出すからである。
(3) 訳文
3479. ここから、人間が極悪な原理の中に、また恐ろしい幻想の中にどのように落ち込むか明らかにすることができる。哲学的なもの、物質的なもの、感覚的なもの、形体的なものから、それどころか自然的なもの、そのように有限なものから、さらに、その者は最も有限なものから、霊的なものと天界的なものについて、またさらに神的なものについて推論することから流れ出る。主がすべてと個々の考えを導くという真の信仰の中にいないで、彼らは自分自身を導き、このようなものを〔自分の〕固有のものから引き出すからである。
(1) 原文
3480. Quidam spiritus tales erant, ut ratiocinati de mundi creatione, et quid Dominus fuerit ante mundi creationem, et quidem ab aeterno, sic nec aeternum potuit praedicari de Domino, praeter nefaria talia;
(2) 直訳
3480. Quidam spiritus tales erant, ut ratiocinati de mundi creatione, ある霊はこのような者であった、世の創造について推論したような、
et quid Dominus fuerit ante mundi creationem, また主は何であったか、世の創造の前に、
et quidem ab aeterno, sic nec aeternum potuit praedicari de Domino, praeter nefaria talia; 実際に永遠から、主について永遠が属性づけられる(述べられる)こともできないように、ほかにこのような極悪なものを。
(3) 訳文
3480. ある霊は、世の創造について、世の創造の前に、主は何ものであったか、実際に永遠から、主について永遠が属性づけられることもできないように、ほかにこのような極悪なものを推論したような者であった。