(1) 原文
Continuatio
3445. Praedicator iste seu praeceptor postea examinatus, et primum tunc loquutum de conscientia, quod vera conscientia non detur absque cognitionibus fidei, sed voluit, quod nasceretur genus humanum in conscientiam, ut inde sciret quid verum et bonum, sed ostensum, quod homo non nascatur in aliquam cognitionem, sed multo vilius bruto, sic nisi ex educatione acciperet cognitiones veri et boni, foret brutis multo vilior, et sic vix animal: sic prorsus nulla conscientia, quae{1} nascitur ex iis, quae putat homo verum et bonum; quare etiam dantur conscientiae falsae, et spuriae, nempe cum angitur pro praevaricationibus contra ea quae non vera et bona sunt, sed quae solum putat vera, sicut haeretici, idololatrae, et quidam ex minimis causis, in quibus nihil mali; sed vera conscientia cum contra ea quae sunt veritatis fidei: haec conscientia nequaquam nascitur cum homine, sed primum erunt cognitiones, sic comparatur, et tandem datur a Domino, sic ut quandoque nesciat causas, sicut homo qui ab infantia discit linguas et scientias, dein ea quasi non novit, sed sequuntur,
@1 ms. qua
(2) 直訳
Continuatio 続き☆
☆3428~3444番は長かったです、これも3445~3456番とやや長いです。
3445. Praedicator iste seu praeceptor postea examinatus, et primum tunc loquutum de conscientia, その説教者は、すなわち、教師は、その後、調べられた、また最初に、その時、良心について話された、
quod vera conscientia non detur absque cognitionibus fidei, 真の良心は信仰の認識なしに与えられないこと、
sed voluit, quod nasceretur genus humanum in conscientiam, ut inde sciret quid verum et bonum, しかし、彼は望んだ、人類が良心の中に生まれていること、ここから何が真理と善であるか知るように、
sed ostensum, quod homo non nascatur in aliquam cognitionem, sed multo vilius bruto, しかし、示された、人間は何らかの認識の中に生まれていないこと、しかし、大いに卑しい獣で〔生まれている〕、
sic nisi ex educatione acciperet cognitiones veri et boni, foret brutis multo vilior, et sic vix animal: そのように、教育から、真理と善の認識を得ていないなら、大いにさらに卑しい獣になる、またこのようにほとんど動物ではない、
sic prorsus nulla conscientia, quae{1} nascitur ex iis, quae putat homo verum et bonum; このようにまったく良心がない、それらはそれらから生まれる、それらを人間は真と善と思う。
quare etiam dantur conscientiae falsae, et spuriae, それゆえ、偽りの(間違った)、またにせの良心も存在する、
nempe cum angitur pro praevaricationibus contra ea quae non vera et bona sunt, すなわち、それらに対するそむきの罪のために傷つく(痛みを感じる)とき、それらは真理と善でない、
sed quae solum putat vera, sicut haeretici, idololatrae, et quidam ex minimis causis, in quibus nihil mali; しかし、それらを単に真理と思う、異端者、偶像崇拝者のように、またある者は理由の最小のものから、それらの中に悪のものは何もない。
sed vera conscientia cum contra ea quae sunt veritatis fidei: しかし、真の良心が〔ある〕、それらに対して〔傷つく(痛みを感じる)〕とき、それらは信仰の‶真理〟のものである――
haec conscientia nequaquam nascitur cum homine, この良心は決して人間に生まれない、
sed primum erunt cognitiones, sic comparatur, しかし、最初に、認識がある(未来)、このように得られる、
et tandem datur a Domino, sic ut quandoque nesciat causas, また最後に、主により与えられる、そのように、時々、彼は〔良心がどこからやって来るのか〕理由を知らない、
sicut homo qui ab infantia discit linguas et scientias, dein ea quasi non novit, 人間のように、その者は幼児期から言語と知識を学んでいる、その後、それらを〔学んだことを〕いわば知らなかった、
sed sequuntur,(sicut non addocta;) しかし、続く(~になる)。(学んで加えた(後天的な)ものでないように☆)。
☆これは次の3446番の最初の部分です、こちらに持ってくることにします。
(3) 訳文
続き
3445. その説教者は、すなわち、教師は、その後、調べられ、また最初に、その時、良心について、真の良心は信仰の認識なしに与えられないことが話された。しかし、彼は、人類が、良心から何が真理と善であるか知るように、良心の中に生まれていることを望んだ。しかし、人間は何らかの認識の中に生まれていない、しかし、大いに卑しい獣で〔生まれている〕ことが示された。そのように、教育から真理と善の認識を得ていないなら、大いにさらに卑しい獣になり、このようにほとんど動物でもない。このようにまったく良心がなく、それらは人間が真と善と思うものから生まれる。それゆえ、偽りのまたにせの良心も存在する。すなわち、真理と善でないものに対するそむきの罪のために痛みを感じるときである。しかし、それらを、異端者、偶像崇拝者のように、またある者は最小の理由から、それらの中に悪のものは何もないが、単に真理と思ってしまう。
しかし、信仰の‶真理〟であるものに対して〔痛みを感じる〕とき、真の良心がある――この良心は人間に決して生まれない、しかし、最初に、認識がなければならない、このように得られ、最後に、主により与えられる。そのように、時々、彼は〔良心がどこからやって来るのかその〕理由を知らない。幼児期から言語と知識を学び、その後、それらを〔学んだことを〕いわば知らなかった人間のようである、しかし、〔良心は〕学んで加えたものでないようなものになる。