(1) 原文
3437.{1} Loquutum cum eo, de cognitionibus fidei, plura, quod nusquam dari queat vera vita, nisi per cognitiones fidei, quod absque vita per cognitiones fidei, seu per doctrinam fidei, hoc est, per fidem, non opus haberent revelatione Verbi, nec Verbo novi nec veteris Testamenti; tum ut evinceretur, dicere datum, quod non opus habuissent praedicatione ejus, ut instrueret, quomodo{2} se haberet vita, et quod rejiceretur fides, [2] tandem quod non opus haberet disputare{3} mecum de eo, nam sic immediate infunderetur vita, absque Verbo, et absque praedicatione ejus, quibus quia non respondere potest, fassus semel aut bis quod ita esset, sed quia in persuasione, redit usque ad suam persuasionem, et vult quoque retrahere verba, quae in hac paragrapho scripsi; hoc tamen insinuare vult, quod putaverit hominem regenerari, eo nesciente, et sic vitam adipisci, de qua re prius cum eo loqui quoque datum erat, nempe quod regeneratio ita se habeat, sed usque per cognitiones fidei, et tametsi
@1 initium abscissus in ms.
@2 ms. quomod
@3 ms. dispitare
(2) 直訳
3437.{1} Loquutum cum eo, de cognitionibus fidei, plura, 彼と話した、信仰の認識について、多くのことを、
quod nusquam dari queat vera vita, nisi per cognitiones fidei, 真のいのち(生活)が決して与えられることができないこと、信仰の認識を通してでないなら、
quod absque vita per cognitiones fidei, seu per doctrinam fidei, hoc est, per fidem, (そのことは)信仰の認識を通して、または信仰の教えを通して、すなわち、信仰を通してのいのち(生活)なしに、
non opus haberent revelatione Verbi, nec Verbo novi nec veteris Testamenti; みことばの啓示は、新しいみことばも旧い契約も、必要でない(こと)。
tum ut evinceretur, dicere datum, なおまた、確信(納得・証明)されるために、言うことが与えられた、
quod non opus habuissent praedicatione ejus, ut instrueret, 彼の説教(伝道)は必要なかったこと、教えられるために、
quomodo{2} se haberet vita, et quod rejiceretur fides, どのようにいのち(生活)が振る舞うか、また信仰が退けられたこと、
[2] tandem quod non opus haberet disputare{3} mecum de eo, 最後に、そのことについて私と言い争う必要がなかったこと、
nam sic immediate infunderetur vita, absque Verbo, et absque praedicatione ejus, なぜなら、このようにいのち(生活)が直接に注ぎ込まれるからである、みことばなしに、また彼の説教(伝道)なしに、
quibus quia non respondere potest, fassus semel aut bis quod ita esset, それらに答えることができないので、一度または二度、認めた、そのようであったこと、
sed quia in persuasione, redit usque ad suam persuasionem, しかし、信念(確信)の中に〔いた〕ので、自分の信念にまで戻った、
et vult quoque retrahere verba, quae in hac paragrapho scripsi; また言葉を引き戻す(引っ込める)こともまた欲している、それらはこの段落(節)の中に私が書いた。
hoc tamen insinuare vult, quod putaverit hominem regenerari, eo nesciente, et sic vitam adipisci, それでも、このことを暗示することを欲している、彼は人間が再生されたことを思った、そのことを知らないで、またこのようにいのち(生活)を得ていること、
de qua re prius cum eo loqui quoque datum erat, その事柄について以前に、彼と話すこともまた与えられた、
nempe quod regeneratio ita se habeat, すなわち、再生はそのように振る舞うこと、
sed usque per cognitiones fidei, しかしそれでも、信仰の認識を通して〔生ずる〕、
et tametsi またたとえ☆
☆「訳文」の「注」参照。
(3) 訳文
3437. 信仰の認識について、多くのことを彼と話した――信仰の認識を通してでないなら、真のいのち(生活)は決して与えられることができないこと、信仰の認識を通して、または信仰の教えを通して、すなわち、信仰を通してのいのち(生活)なしに、みことばの啓示は、新約の旧約のみことばも必要でないことである。なおまた、納得されるために、言うことが与えられた――いのち(生活)がどのようであるか、また信仰が退けられたことが教えられるために、彼の説教は必要なかったことである。
[2] 最後に、そのことについて私と言い争う必要もなかったこと、なぜなら、みことばなしに、また彼の説教なしに、このようにいのち(生活)が直接に注ぎ込まれるからである。彼はそれらに答えることができないので、一度または二度、そのようであったことを認めた。しかし、確信していたので、自分の信念に戻った、また私がこの段落に書いた言葉を引っ込めることもまた欲している。
それでも、彼は、このようにいのち(生活)を得ていることを知らないで、人間が再生されたことを思って、このことを暗示することを欲している。その事柄については、以前に、彼と話すこともまた与えられた、すなわち、再生はそのようである、しかしそれでも、信仰の認識を通して〔生ずる〕ことである。またたとえ☆
☆このように「たとえ~でも」の言葉でこの段落は終わって、次の段落(3438番)に続いている。