原典講読『霊界体験記』 2993

(1) 原文

De efficacia ex diversitate styli

 

2993. Ostensum mihi ad vivum est, quomodo quidam{1} qui solum nitori styli student, continue animum in styli nitore et inde applausibilitate{2} habent, non autem in re, solum ut inde celebretur is qui scribit, quia res sublimes tractat, sic quod continue tunc reflectat in sui laudem, et praeeminentiam ex stylo, [et]{3} quod talis stylus nihil efficiat{4} apud eos qui interiores sunt, et quod tales contemnant alios et talem stylum quo res plene ad captum exponitur, quorum stylus talis est, ut verba seu voces sequantur ex bonitate cordis, quae{a} est emendatio proximi, et ejus informatio, tunc res formant stylum, cujusvis secundum ejus dotem; at penes illos de quibus, stylus format rem, suc ut ex stylo ad rem referatur, quod nihil efficaciae habet, et non res regat stylum. 1748, 30 Aug.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. quidem

@2 sic J.F.I. Tafel; ms. applausibiliter

@3 cf. indicem ad Loqui, Proprium, Scientia, Scribere, et Verbum

@4 ms. effeciat

@a intellexerim cujus finis 私は「その目的」と理解する

 

(2) 直訳

De efficacia ex diversitate styli 文体の☆いろいろなものからの効力について

☆これが正しいですが「意訳」でよいでしょう。

2993. Ostensum mihi ad vivum est, 私に生き生きと示された、

quomodo quidam{1} qui solum nitori styli student, continue animum in styli nitore et inde applausibilitate{2} habent, どのように、ある者が、その者は文体の輝きだけに専念する、絶えずアニムス(心)を文体の輝きの中に、またここから賞賛を得る可能性〔の中に〕持っているか、

non autem in re, solum ut inde celebretur is qui scribit, quia res sublimes tractat, けれども、事柄(内容)の中にない、単にここから彼が賞賛されるために、その者は書いた、高尚な事柄(内容)を扱っているので、

sic quod continue tunc reflectat in sui laudem, et praeeminentiam ex stylo, このように、絶えず、その時、自分の賞賛の中に向きを変える、また卓越、文体から、

[et]{3} quod talis stylus nihil efficiat{4} apud eos qui interiores sunt, 〔また〕このような文体は彼らのもとに何もひき起こさない、その者は内的である、

et quod tales contemnant alios et talem stylum quo res plene ad captum exponitur, またこのような者は他の者たちを軽蔑する、またこのような文体を、それで事柄(内容)は十分に把握に向けて説明される、

quorum stylus talis est, ut verba seu voces sequantur ex bonitate cordis, quae{a} est emendatio proximi, et ejus informatio, それらの者の文体はこのようなものである、言い方または言葉は心の善良さから続くような、それらは〔その目的は☆〕隣人の改善(矯正)、また彼の教育(知らせること)〔のためのもの〕である。

☆「注」参照。

tunc res formant stylum, cujusvis secundum ejus dotem; その時、事柄(内容)が文体を形づくる、それぞれの者の、彼の才能にしたがって。

at penes illos de quibus, stylus format rem, suc ut ex stylo ad rem referatur, quod nihil efficaciae habet, et non res regat stylum. しかし、彼らの面前で、それらの者について〔言われている〕、文体が事柄(内容)を形づくる、そのように文体から事柄(内容)へ関係する(語られる)、そのことは何も効力を持たない、また事柄(内容)が文体を支配しない。

1748, 30 Aug. 1748年8月30日。

 

(3) 訳文

いろいろな文体からの効力について

 

2993. 文体の輝きだけに専念する者が、どのように、絶えず心(アニムス)を文体の輝きの中に、またここから賞賛を得る可能性の中に持っているか、私に生き生きと示された。けれども、内容ではなく、高尚な内容を扱っているので、単にここから書いた者が賞賛されるためである。このように、絶えず、その時、文体からの自分の賞賛の中に、また卓越の中に〔心の〕向きを変える。また、このような文体は内的な者のもとに何もひき起こさない。また、このような者は他の者たちを軽蔑し、また、それによって把握に向けて内容が十分に説明されるような文体を軽蔑する。それらの者の文体は、言い方または言葉が心の善良さから続くようなものであり、それらは隣人の改善や彼の教育のためのものである。その時、内容が、それぞれの者の才能にしたがって、文体をつくる。しかし、それらの者について〔言われている〕彼らには、文体が内容をつくり、そのように文体から内容が語られ、そのことは何も効力を持たない、また内容が文体を支配していない。1748年8月30日。

 

◎余計な話です:私はなるべく「直訳」を旨としています、意訳にはどうしても「飾る要素」(ここで言えば、「文体の輝く」でしょう)は入り込むからです。しかし、「読みやすさ」からは意訳しなければならない、とも思っています。私は飾った文章よりも(内容を重視した)素朴な・単純な文章を好みます(この講座をお読みの方はすでに気づかれていると思います)。

原典講読『霊界体験記』 2994

(1) 原文

De pertinacia

 

2994. Loquutus sum cum spiritibus de pertinacia, quod sit imaginationis, sit cupiditatis, et sit persuasionis, et quod pertinacia comparanda sit duro{1}, et ostensum mihi est, quod ne hilum pertinaciae debeat esse in homine, ut ducatur a Domino, sed quantum pertinaciae, tantum proprium hominis, quod a Domino tollitur in iis, qui a Domino ducuntur, non frangendo, sed cum indefinita varietate flectendo. 1748, 30 Aug.

@1 J.F.I. Tafel duci

 

(2) 直訳

De pertinacia 頑固(固執)について

2994. Loquutus sum cum spiritibus de pertinacia, 私は霊たちと頑固(固執)について話した、

quod sit imaginationis, sit cupiditatis, et sit persuasionis, et quod pertinacia comparanda sit duro{1}, 想像のものがある、欲望のものがある、また確信のものがあること、また頑固(固執)は固いものにたとえるべきものであること、

et ostensum mihi est, quod ne hilum pertinaciae debeat esse in homine, ut ducatur a Domino, また、私に示された、頑固(固執)は人間の中に決して存在してはならないこと、主により導かれるために、

sed quantum pertinaciae, tantum proprium hominis, しかし、どれだけ頑固(固執)があるか〔によって〕、それだけ人間のプロプリウム(固有のもの)がある、

quod a Domino tollitur in iis, qui a Domino ducuntur, non frangendo, sed cum indefinita varietate flectendo. それは主により彼らの中で取り除かれる、その者は主により導かれる、破壊することでなく、しかし、無限のいろいろな曲げることで。

1748, 30 Aug. 1748年8月30日。

 

(3) 訳文

頑固さについて

 

2994. 私は霊たちと頑固さについて話した――想像に属すもの、欲望に属すもの、確信に属すものがあり、頑固さは固いものにたとえられるものであることである。また、私に、主により導かれるために、頑固さは人間の中に決して存在してはならないことが示された、しかし、頑固さがあればあるほど〕、それだけ人間のプロプリウム(固有のもの)がある。それは主により導かれる者の中で、破壊することでなく、しかし、いろいろと曲げる無限のもので主により取り除かれる。1748年8月30日。

原典講読『霊界体験記』 2995

(1) 原文

Quod scientifica nihil curent, et quasi renuant ii, qui desiderant bonum

 

2995. Percepi ab iis, qui apud me, erant Mahumedani, cum curiosa perciperent, et plura quae inservirent ad confirmanda ea quae sunt fidei in Dominum, primum quod non curarent, tum quod quasi respuerent cum aliqua aversatione, cogitantes, si accipiunt bonum, quod satis sit, et tunc scire possint ex bono, quicquid confirmat, et dum utile, innumerabilia; cui usui inservire possunt iis, qui volunt confirmari aliter? 1748{1}, 30 Aug. Talis enim est idea coelestis, ut dum in bono, sit in luce omnium, quae occurrunt.

@1 ms. aliter

 

(2) 直訳

Quod scientifica nihil curent, et quasi renuant ii, qui desiderant bonum 彼らは記憶知を決して気にしない、またいわば彼らは☆拒否する、その者は善を望む

☆文脈やその他の文章の在り方から見て、ここの「ii」は「is(それらを)」とするのがよいと思います。

2995. Percepi ab iis, qui apud me, erant Mahumedani, 私は彼らから知覚した、その者は私のもとに〔いた〕、イスラム教徒であった、

cum curiosa perciperent, et plura quae inservirent ad confirmanda ea quae sunt fidei in Dominum, 好奇心をそそるものを知覚するとき、また多くのものを、それらはそれらを確信するために役立つ、それらは主への信仰のものである、

primum quod non curarent, tum quod quasi respuerent cum aliqua aversatione, 最初、気にしない、なおまたいわば踏んづける(退ける)、何らかの反感とともに、

cogitantes, si accipiunt bonum, quod satis sit, 考えて、もし善を受けるなら、そのこと〔で〕十分である、

et tunc scire possint ex bono, quicquid confirmat, et dum utile, innumerabilia; また、その時、善から知ることができる、どんなものでも確信するものを、また役に立つもの〔である〕時、無数のもの〔から〕。

cui usui inservire possunt iis, qui volunt confirmari aliter? 彼らに何の役立ちに仕えることができるのか、その者は異なって(=これと異なったもので)確信されることを欲している?

1748{1}, 30 Aug. 1748年8月30日。

Talis enim est idea coelestis, ut dum in bono, sit in luce omnium, quae occurrunt. というのは、天界の(天界的な)観念はこのようなものであるからである、善の中に〔いる〕時のような、すべてものの光の中にいる、それらは起こる。

 

(3) 訳文

善を望む者は記憶知を決して気にしない、いわばそれらを拒否する

 

2995. 私は、私のもとにいたイスラム教徒であった者たちから知覚した――好奇心をそそるものを、また多くのものを知覚するとき、それらは主への信仰に属すものを確信するために役立つものであるが、最初、気にしない、なおまた、何らかの反感とともに、もし善を受けるなら、それで十分であると考えて、いわば踏んづける。また、その時、善から、どんなものでも確信するものを、また役に立つものである時、無数のものから知ることができる。これと異なったもので確信されることを欲している者に、それらは何の役に立つのか? 1748年8月30日。というのは、天界的な観念は、善の中にいる時に、起こるすべてものの光の中にいるようなものであるからである。